|
TARİH:
27.05.2005
SAYI : B.13.2.SSK.5.01.08.00/VII-031/415625
KONU : 5084 sayılı Kanunda 5350 sayılı
Kanunla Yapılan Düzenlemeler
16-344 Ek
I-GENEL AÇIKLAMALAR:
Bilindiği
gibi, 5084 sayılı “Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile ilgili olarak yapılacak işlemler, 13.04.2004
tarihli, 16-314 Ek sayılı Genelgemizde
açıklanmıştır.
Bu defa, 5350
sayılı “Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 18.5.2005
tarihli, 25819 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Söz konusu Kanunun 1.4.2005 tarihi
itibariyle yürürlüğe giren 3 üncü maddesiyle, 5084 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesi değiştirilmiş olup, yapılan bu değişiklikle;
31.12.2008
tarihine kadar uygulanmak üzere 2 nci maddenin (a) bendi kapsamındaki illerde;
a) 1.4.2005 tarihinden itibaren yeni
işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, en az otuz işçi
çalıştırmaları koşuluyla, bu işyerlerinde çalıştırdıkları işçilerin,
b) 1.4.2005 tarihinden önce işe
başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, 1.1.2005 tarihinden
önce ilgili idareye vermiş oldukları en son aylık prim ve hizmet belgelerindeki
işçi sayısını en az yüzde yirmi oranında artırmaları ve çalıştırılan toplam
işçi sayısının asgari otuz kişiye ulaşması halinde, bu iş yerlerinde
çalıştırılan toplam işçi sayısını geçmemek üzere, artırdıkları işçi sayısı ile
mevcut işçilerden artırdıkları işçi sayısının iki katı kadar işçinin, prime
esas kazançları üzerinden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 72 ve 73 üncü
maddeleri uyarınca hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin; organize
sanayi ve endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki
iş yerleri için yüzde sekseninin Hazinece karşılanacağı,
Hazinece
karşılanacak tutarın, işçi sayısı ile Sosyal Sigortalar Kanununun 78 inci
maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırına göre hesaplanan
işveren hissesi prim tutarının çarpımı sonucu bulunacak değer üzerinden,
yukarıda belirtilen oranlara göre saptanan tutarı aşmayacağı,
İşveren
hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin
çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanunu uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde
Kuruma verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin işçi
hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait
tutarın ödenmiş olmasının şart olduğu, bu maddeye göre işveren tarafından
ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Kuruma yapılacak
ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammının, işverenden tahsil
edileceği,
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirleneceği,
Aynı Kanunun 6 ncı maddesi ile 5084 sayılı Kanunun 7 nci
maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen
(Kurumumuz işlemleri ile ilgili) (a), (c), (h) bentleri ve maddeye yeni
eklenen (j) bendinde;
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı
Kamu İhlale Kanunu ve Uluslararası Anlaşma Hükümlerine istinaden yapılan hizmet
ve yapım işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetler hakkında 3, 4 ve 6 ncı
madde hükümlerinin uygulanmayacağı,
- 1.10.2003
tarihinden sonra özelleştirme kapsamında devir alınan işletmeler hariç olmak
üzere, mevcut ve faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi,
bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi haller 3, 4 ve 6 ncı maddelerin
uygulanmasında yeni işyeri olarak değerlendirilmeyeceği,
- Bu Kanun kapsamına giren illerde
31.12.2007 tarihine kadar tamamlanan yeni
yatırımlar için 3, 4 ve 6 ncı maddelerde yer alan destek ve teşviklerin, bu
maddelerde yer alan sürelere bakılmaksızın yatırımların tamamlandığı tarihi izleyen
beş yıl süresince uygulanacağı,
- Bu Kanun
kapsamındaki illerde bulunan işletmelerden, bu Kanunda düzenlenen destek
unsurlardan diğer ilgili mevzuat uyarınca yararlanmakta olanların; aynı dönem
için ve mükerrer olarak, bu Kanunla sağlanan destek unsurlarından ayrıca
yararlanamayacağı, bu durumda işletmelerin tercihleri dikkate alınmak suretiyle
uygulamanın, destek unsurlarından sadece biriyle sınırlı olarak
yapılacağı,
Aynı
Kanunun Geçici 1 inci maddesinin (a) fıkrasında da;
29.1.2004
tarihli ve 5084 sayılı Kanunun, bu Kanunla değiştirilmeden önceki 2 nci
maddesinin (a) bendi kapsamına giren illerde faaliyette bulunanlardan, 5084
sayılı Kanunun, bu Kanunla değiştirilmeden önceki 3 ve 4 üncü maddelerinde
belirtilen teşvik ve desteklerden yararlanma hakkı kazanan mükelleflerin, bu
haklarından aynen yararlanmaya devam edecekleri, ancak, bu mükelleflerin,
gerekli şartları sağlamaları ve talep etmeleri halinde, 5084 sayılı Kanunun bu
Kanunla değişik 3 ve 4 üncü maddeleri hükümlerinden yararlanabilecekleri,
Öngörülmüştür.
Anılan
Kanunun uygulanması ile ilgili olarak Ünitelerimizce yürütülecek işlemler
aşağıda açıklanmıştır.
II- 5350 SAYILI KANUN İLE KAPSAMA DAHİL
EDİLEN İLLER:
Bilindiği
ve 13.4.2004 tarihli, 16-314 Ek sayılı Genelgemizde belirtildiği üzere, 5084
sayılı Kanunun kapsamına giren 36 İl’e ilaveten, bu defa 5350 sayılı Kanun ile
yapılan düzenleme sonucunda, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca 2003
yılı için belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre endeks değeri
eksi olan Kilis, Tunceli, Kastamonu,
Niğde, Kahramanmaraş, Çorum, Artvin, Kütahya, Trabzon, Rize, Elazığ, Karaman ve
Nevşehir olmak üzere 13 il daha
1.4.2005 tarihi itibariyle kapsama dahil edilerek toplam 49 İl’de faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi
mükellefi olan işverenlerin diğer
teşviklerin yanı sıra sigorta primi işveren hissesi teşvikinden şartları
taşımaları kaydıyla yararlanma imkanı
sağlanmıştır.
III-UYGULAMADA BAZ ALINACAK PRİM BELGESİ
VE KAPSAMA GİRECEK SİGORTALI SAYISININ TESPİTİ:
5350 sayılı
Kanunla 5084 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yapılan değişiklik uyarınca;
3.1- 01.04. 2005 tarihinden itibaren yeni işe başlayan ve en az 30 sigortalı
çalıştıran gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu madde ile
getirilen uygulamadan yararlanmaları mümkün olduğundan, 1.4.2005 tarihinden
itibaren gelir ve Kurumlar vergisi mükellefi olup, yeni işe başlayan ve en az
30 sigortalı çalıştıran işverenlerin bu kanundan yararlanmayı istemeleri
halinde, 2005/Nisan ayı için Kurumumuza
verecekleri aylık prim ve hizmet belgesi ilk belge olacaktır.
3.2- 01.04.2005 tarihinden önce
işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin 1.1.2005 tarihinden önce ilgili
Kurum ünitesine vermiş oldukları en son aylık prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı
sayısını en az yüzde yirmi (%20) oranında artırmaları ve çalıştırdıkları toplam
sigortalı sayısının asgari otuz kişiye ulaşması halinde, bu işyerlerinde
çalıştırılan toplam sigortalı sayısını geçmemek
üzere artırdıkları sigortalı sayısı ile mevcut sigortalılardan artırdıkları
sigortalı sayısının iki katı kadar sigortalı kapsama girecektir.
Buna göre,
3.2.1- 5350 sayılı Kanunda 1.1.2005
tarihinden önce Kuruma verilen en son aylık prim ve hizmet belgesinin esas
alınacağı öngörüldüğünden, 2004/Kasım
ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinde çalıştığı belirtilen toplam
sigortalı sayısının en az % 20 oranında artırılmış olması ve toplam sigortalı
sayısının 30 kişiye ulaşmış olması halinde, bu işyerlerindeki toplam sigortalı
sayısını geçmemek kaydıyla artırılan sigortalı sayısı ile mevcut
sigortalılardan artırdıkları sigortalı sayısının iki katı kadar sigortalı bu
kanun kapsamında değerlendirilecektir.
Örnek-1: 01.01.2005 tarihinden önce yasal süresi içinde Kuruma
verilmiş olan 2004/Kasım ayına ait aylık prim ve hizmet belgesindeki sigortalı
sayısı 30 olan Karaman’daki (A) Limited Şti’nin bu yasadan yararlanabilmesi
için işyerindeki sigortalı sayısını asgari % 20 oranında artırması, yani 6
sigortalıyı daha 1.4.2005 tarihinden itibaren çalıştırması gerekmekte, bu
durumda, ilave sigortalılar (6 sigortalı) ile ilave sigortalıların 2 katı
tutarındaki sigortalı sayısı (12 sigortalı) kadar mevcut sigortalı (toplam 18 sigortalı)
için sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanması mümkün bulunmaktadır.
Örnek-2: 01.01.2005 tarihinden
önce Kuruma verilmiş olan 2004/Kasım ayına ait aylık prim ve hizmet
belgesindeki sigortalı sayısı 17 olan Kütahya’daki (B) Anonim Şirketinin 2005/Nisan
ayında sigortalı sayısını 30’a çıkarmış olması halinde, 2004/Kasım ayındaki
mevcut sigortalılarına göre istihdamı %20 oranı üzerinde artırmış ve asgari 30
sigortalı barajına ulaşmış olması nedeniyle, 13 ilave sigortalı ve mevcut (17
sigortalı) sigortalının içinden ilave sigortalının 2 katı kadar sigortalı için
bu kanundan yararlanması, yani toplam 39 sigortalı için işveren hissesine ait
sigorta primlerinin Hazinece karşılanması gerektiği düşünülebilirse de, teşvik kapsamındaki sigortalı sayısının
işyerindeki toplam sigortalı sayısını geçmemesi gerektiğinden, işverenin bu
kanundan yararlanacağı azami sigortalı sayısı 30 olacaktır.
Örnek-3: (Y) Anonim
Şirketi, 01/04/2005 tarihinden önce Çorum İlinde faaliyete geçen işyerinde 20
sigortalı çalıştırmaktadır. 01/08/2005 tarihinde bu işletmedeki sigortalı
sayısını %20 oranında artırmıştır. Bu artış sonucu sigortalı sayısı 24
sigortalıya ulaşmıştır. Bu işyeri, sigortalı sayısını %20 oranında artırmakla
birlikte, asgari 30 sigortalı çalıştırma şartını gerçekleştirmediğinden,
sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanamayacaktır.
3.2.2- 1.4.2005 tarihinden önce işe
başlamış olan işverenlerin 1.1.2005 tarihinden önce Kuruma verilen en son aylık
prim ve hizmet belgesinden 2004/Kasım ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin
anlaşılması gerekmekle birlikte, 2004/Aralık ayına ait aylık prim ve hizmet
belgesinin bu tarihten (1.1.2005 tarihinden) önce verilmiş olması halinde, bu
defa 2004/Aralık ayına ait aylık prim ve hizmet belgesi de dikkate alınacaktır.
2004 Kasım ayında sigortalı
çalıştırılmış olmasına rağmen, bu aya ait prim ve hizmet belgesinin verilmemiş
olması veya sözü edilen belgenin süresinden (1.1.2005 tarihinden) sonra verilmiş olması halinde, bu
belgede kayıtlı sigortalı sayısı dikkate alınmayacak, bunun yerine 01/01/2005 tarihinden önce o işyeri için
usulüne uygun olarak verilmiş en son aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen
sigortalı sayısı dikkate alınacaktır.
Ancak, bu uygulamada dikkate alınması gereken en son aylık prim ve
hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısında ay içinde değişiklik olması halinde,
ek istihdamın tespitinde baz alınacak sigortalı sayısının tespitinde, ay
sonu itibariyle çalışıp müteakip aya devreden sigortalı sayısı dikkate
alınacaktır.
Öte yandan, fiilen veya kayden yapılan tespitler
ya da başka bir suretle sigortalı çalıştırıldığı tespit edilmiş olmasına
rağmen, uygulamada baz alınacak 2004/Kasım veya önceki aylara ilişkin aylık
prim ve hizmet belgesinin verilmemesi üzerine 1.1.2005 tarihinden önce resen düzenlenerek işleme konulması, ya da
işverence belgenin 1.1.2005 tarihinden
önce olmak kaydıyla sonradan verilmiş
olması halinde, söz konusu aylık prim ve hizmet belgesindeki sigortalı sayısı
uygulamada baz alınacaktır.
3.2.3- Aylık sosyal güvenlik destek
priminin, işsizlik sigortası priminin ve topluluk sigortasına göre sigortalı
olanların işveren hissesi primleri kapsama dahil edilmeyecektir. Ancak, sosyal
güvenlik destek primi ödeyenler (emekliler) sigortalı sayısının tespitinde
dikkate alınacak, işletmelerde çalıştırılan aday çırak, çırak ve öğrenciler ise
sigortalı sayısının tespitinde nazara alınmayacaktır.
3.2.4- Kanun kapsamına giren gelir ve
kurumlar vergisi mükellefi olan işverenlere ait işyerlerinin her biri için aynı aya ilişkin olmak üzere belge türü aynı
olsa bile yasal süresi içinde birden fazla aylık prim ve hizmet belgesi
verilmiş ise, sigortalı sayısının tespitinde, bu belgelerde kayıtlı
sigortalıların toplam sayısı dikkate alınacaktır.
IV- PRİM BELGELERİNİN VERİLMESİ VE PRİMLERİN ÖDENMESİ:
4.1- 5350 sayılı Kanunla 5084 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinde yapılan değişiklik uyarınca, uygulamadan yararlanmak için aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal
süresi içinde Kuruma verilmiş olması gerekmektedir. Bu hüküm gereği aylık
prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi geçirildikten sonra Kuruma verilmiş
olması halinde, bu tür belgelerdeki sigorta primlerinin sigortalı ve işveren
hisselerinin tümünün
işverenlerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yine,
işveren tarafından 5350 sayılı Kanunun yürürlükte bulunduğu sürede kapsama
giren sigortalılardan dolayı düzenlenen asıl nitelikteki aylık prim ve hizmet
belgelerini yasal süresi içinde verdiği halde, bu işverenlerce daha sonra aynı
dönemlere ilişkin olarak yasal süresi dışında ek nitelikte aylık prim ve hizmet
belgesi verilmesi veya bu belgelerin yasal süresi geçirildikten sonra Kurumca
resen düzenlenmesi durumunda teşvik hükümlerinden yararlandırılmayacaktır.
4.2- İşveren hissesine ait sigorta primlerinin
Hazinece karşılanabilmesi için sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin
sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile varsa Hazinece karşılanmayan işveren
hissesine ait tutarın ödenmiş olması şart olup, işveren tarafından ödenmesi gereken sigorta primlerinin geç ödenmesi
halinde, Hazinece Kuruma yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme
zammı, işverenlerden tahsil edilecektir.
Örnek-1: Kapsama giren Nevşehir
ilinde 2005/Şubat ayında organize sanayi
bölgesinde faaliyete geçen bir işyerinin bu Kanundan yararlanacak sigortalı
sayısının 2005/Nisan ayında 30 kişi olduğunu, bu kişilerin asgari ücretle
çalıştığını ve 2005/Nisan ayına ait aylık
prim ve hizmet belgesinin yasal süresi içinde Kuruma verildiğini düşünelim.
SPEK= Asgari ücret olduğundan, (1) sigortalı için ödenecek sigorta primi tutarı
488.70 YTL.x%34,5=168.60 YTL olarak hesaplanacaktır. Bu miktarın (488.70 YTL X %20,5
)= 100.18 YTL’ lik kısmı işveren
hissesi olduğundan, bu Kanundan yararlanacak olan (30) sigortalı için aşağıdaki
tabloda gösterildiği şekilde hesaplanacak olan 3.005,51 YTL tutarındaki sigorta primi işveren hissesi tutarı Hazinece karşılanacaktır.
Bu bağlamda, sigortalı hissesine ilişkin prim tutarının
tamamının (2.052,54 YTL) işveren tarafından yasal süresi içinde ödenmesi halinde, 3.005,51 YTL tutarındaki sigorta primi işveren
hissesi tutarı Hazineden istenecektir.
|
1
|
2
|
3
|
4
|
|
SPEK Tutarı
|
Sigortalı Hissesi
%14
|
İşveren Hissesi
%20,5
|
Toplam SSK Prim Tutarı %34,5
|
|
14.661 YTL
|
2.052,54 YTL
|
3.005,51 YTL
|
5.058,05 YTL
|
Buna
karşın, sigortalı hissesine ilişkin prim tutarının 16.06.2005 tarihinde (yasal
süresi dışında) ödenmiş olması halinde, toplam prim tutarı olan (2.052,54 +
3.005,51=) 5.058,05 YTL üzerinden 16 Haziran 2005 tarihine kadar gecikme zammı hesaplanarak,
işverenden, anılan gecikme zammı tutarı
ile sigortalı hissesi olan 2.052,54 prim tutarı tahsil edilecek ve gerekirse bu
şekilde hesaplanacak olan borç (Hazinece karşılanacak olan prim tutarı hariç)
icraya intikal ettirilerek, tahsilatı müteakip 3.005,51 YTL tutarındaki
sigorta primi işveren hissesi Hazineden istenecektir.
Örnek-2: Yukarıdaki örnekte
belirtilen işyerinin organize sanayi
veya endüstri bölgesi dışında kurulu olması ve aylık prim ve hizmet
belgesinin 2005/Mayıs ayında verilmiş, karşılığı primlerin de yine, Mayıs
ayında (yasal süresi içinde) ödenmiş olması halinde, Hazinece karşılanacak olan
prim tutarı ile işveren tarafından ödenmesi gereken prim tutarı aşağıdaki
tabloda gösterildiği şekilde hesaplanacaktır.
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
|
SPEK Tutarı
|
Sigortalı Hissesi
%14
|
İşveren Hissesi
%20,5
|
Hazineden Karşılanacak İşveren
Hissesi (%20,5 X %80)
|
İşverenin Ödeyeceği Toplam Prim
Tutarı
(3-4) + 2
|
|
14.661
YTL
|
2.052,54
YTL
|
3.005,51 YTL
|
2.404,41
YTL
|
2.653,64
YTL
|
4.3- Hazinece karşılanması gereken prim
tutarı, sigortalı sayısı ile prime esas
kazanç alt sınırına göre hesaplanan işveren hissesi prim tutarının çarpımı
sonucu bulunacak değer üzerinden, belirlenen oranlara (%80,%100) göre saptanan
tutarı aşamayacağından, başka bir anlatımla prime esas kazancın alt sınırının üzerindeki tutarın işveren hissesi
primi Hazinece karşılanmayacağından, ücretleri SPEK alt sınırından yüksek
olan sigortalılar bakımından sadece SPEK alt sınırına ait tutarın sigorta
priminin işveren hissesi Hazinece karşılanacaktır.
Örnek: Kahramanmaraş’ta organize sanayi bölgesinde bulunan ve 1.4.2005
tarihi itibariyle tescil edilmiş olan (X) Limited Şirketinin 5350 sayılı
Kanundaki şartları yerine getirdiğini ve teşvik kapsamına giren
sigortalılarından 3’ünün prime esas kazançlarının (2) nolu sütunda gösterildiği
gibi olduğu varsayıldığında, Hazinece karşılanacak ve işverence ödenecek olan
prim tutarı aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde hesaplanacaktır.
1 2 3 4 5 6 (YTL)
|
Sigortalı
|
SPEK
|
Toplam Sigorta Prim Tutarı
%34,5
|
Sigortalı
Hissesi
%14
|
İşveren
Hissesi
%20,5
|
Hazinece Karşılanacak
Tutar
|
İşverence
Ödenecek
SSK Primi
4+(5-6)
|
|
A
|
1.100,00
|
379,50
|
154,00
|
225,50
|
100,18
|
279,32
|
|
B
|
1.500,00
|
517,50
|
210,00
|
307,50
|
100,18
|
417,32
|
|
C
|
488.70
|
168,60
|
68,42
|
100,18
|
100,18
|
68,42
|
|
|
|
|
|
|
300.54
|
765.06
|
4.4- 5350 sayılı Kanunla, gerek
1.4.2005 tarihinden önce işe başlamış ve gerekse bu tarihten sonra işe başlamış
olan işverenler kapsama alındığından, 1.4.2005 tarihinden önce işe başlamış ve
1.1.2005 tarihinden önce de Kuruma aylık prim ve hizmet belgesi vermiş olan
işverenlerin çalıştırmış oldukları sigortalıların sigorta primlerinin işveren
hissesinin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin
teşvik kapsamına giren sigortalılarından dolayı ayrı, teşvik
kapsamına girmeyen sigortalılarından dolayı ayrı olmak üzere farklı iki
aylık prim ve hizmet belgesi düzenlemeleri gerekmektedir.
Örnek: Rize’deki organize sanayi bölgesinde faaliyette bulunan ve 2004/Kasım ayında 30 sigortalı
çalıştırılan bir işyerinde 1.4.2005 tarihinden itibaren 6 sigortalı daha
çalıştırılmaya başlanması halinde, ilave istihdam edilen 6 sigortalı ile mevcut
(30 sigortalı) sigortalılarından ilave sigortalılarının 2 katı tutarındaki
(6X2=12 sigortalı) sigortalısının sigorta primlerinin işveren hissesinin
Hazinece karşılanması gerektiğinden, 5350
sayılı Kanun kapsamına giren (6+12)=18 sigortalı için ayrı, kapsama
girmeyen diğer 18 sigortalı için de ayrı olmak üzere 2005/Nisan ayı için
iki adet aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesi gerekmektedir.
Diğer
taraftan, teşvik kapsamına giren bazı sigortalıların prime esas kazançlarının,
506 sayılı Kanunun 78 inci maddesine göre belirlenen sigorta primine esas
kazanç alt sınırının üzerinde olması halinde, bu durumda gerek kazançları sigorta primine esas kazanç alt sınırında olanlar,
gerekse sigorta primine esas kazanç alt sınırının üzerinde olan sigortalılar,
teşvik kapsamına giren sigortalılar için düzenlenecek aynı belgede
gösterilecektir.
5350 sayılı Kanun uyarınca, 1.4.2005 tarihinden sonra işe başlayan
işverenler, asgari 30 sigortalı çalıştırmaları halinde, tüm
sigortalılarından dolayı 5350 sayılı Kanunla getirilen sigorta primi işveren
hissesi teşvikinden yararlanacaklarından, bu sigortalıların tümü için tek belge
düzenlenecektir.
4.5- İşverenlerin 5350 sayılı Kanunla
getirilen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanmaları için düzenleyecekleri
aylık prim ve hizmet belgesini yasal süresi içinde “5350 sayılı Kanun kapsamına
girenler” şeklinde vermesi yeterli olup, bu konuda ayrıca işverenlerin yazılı
talepte bulunmuş olup olmadıkları üzerinde durulmayacaktır
4.6- 5350 sayılı Kanun kapsamına giren
işyerlerinin, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde bulunduklarının, organize sanayi bölgesi yönetim kurulundan
veya ticaret ya da sanayi odalarından alınacak bir belge ile kanıtlanması gerektiğinden,
bu belgenin Kurumumuza verilmemesi halinde, sigorta primlerinin işveren
hissesinin %80’inin Hazinece karşılanması yoluna gidilecektir. Söz konusu belge
başlangıçta bir kez verilecek olup, değişiklik olmadığı sürece takip eden
aylarda tekrar verilmeyecektir.
4.7- Anılan Kanun kapsamına giren
işyerlerinden verilecek prim belgelerine göre, bilgisayar programı vasıtasıyla
prime esas kazanç tutarları ile işveren ve Hazinece karşılanacak sigorta
primleri tutarı, gerek işyeri H/C kartında, gerekse prim tahakkuk fişinde ayrı
ayrı görülebilecektir.
Dolayısıyla,
bu ayırım sayesinde, Kurumca yapılacak asgari işçilik değerlendirmesinde, Hazinece karşılanan işveren hissesi prim
tutarlarına isabet eden sigorta primine esas kazançlar, Kurumumuza bildirilmiş
işçilik tutarına dahil edilecektir.
4.8- 5350 sayılı Kanunun 18.05.2005
tarihli, 25819 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve Kurumumuzu ilgilendiren
hükümlerinin 1.4.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olması sebebiyle,
2005/Nisan ayı için düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesinden başlanarak, konu ile ilgili bilgisayar programları
işletime açılıncaya kadar geçecek süre için bu Kanun kapsamına giren
sigortalılardan dolayı düzenlenecek
belgelerin gerek internet (e-Bildirge) ortamında gönderilmesi, gerekse
Ünitelerimizdeki bilgisayar programları vasıtasıyla tahakkukunun yapılması
mümkün olamayacaktır.
Bu nedenle, söz konusu belgeler elden veya posta yoluyla Ünitelerimize
verilecek ve karşılığı tahsilatlar da (tahakkuk olmadığından bankalar kanalıyla
on-line tahsilat yapılamayacağından) Ünitelerimizce dönem seçimli vezne
ekranları vasıtasıyla yapılacaktır.
Yine, diğer şubeler adına yapılacak 5350 sayılı Kanunla ilgili
tahsilatlar da ihbarlı kasa tahsil fişleri ile tahsil edilerek ilgili Üniteye
açıklamalı olarak dekont edilecektir.
Bilgisayar programları işletime
alınıncaya kadar olan sürede sigorta primi işveren hissesinden yararlanmak
üzere Ünitelerimize kağıt ortamında verilecek olan aylık prim ve hizmet
belgelerine ilişkin tahakkuk işlemlerinde herhangi bir yanlışlığa meydan
verilmemesi bakımından, 5350 sayılı Kanun kapsamına giren sigortalılar için
düzenlenecek prim belgeleri üzerine, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde
kurulu işyerleri için “5350 Organize
Sanayi veya Endüstri Bölgesi” diğer yerlerdeki işyerleri içinse “5350 –Diğer Yerler” şeklinde meşruhat
konulacaktır.
Ünitelerimizce, bu Kanunla ilgili
programların işletime açılmasını müteakip, daha önce elden veya posta yoluyla
alınmış olan aylık prim ve hizmet belgelerinin tahakkuk giriş ve diğer
işlemleri bilgisayara işlenecektir.
V- MUVAZAALI İŞLEMLERİN ÖNLENMESİ:
5.1- 16-314
Ek sayılı Genelgede de belirtildiği gibi
Kanun kapsamında olmayan bölgelerde yer alan istihdamın Kanun kapsamındaki
bölgelere veya kapsama dahil bölgelerde var olan istihdamın bölge içine
kaydırılmasına yönelik teşviklerden yararlanma amaçlı uygulamalar yeni işe
başlama olarak kabul edilmeyecektir.
Bu bağlamda,
- Mevcut ve faaliyette bulunan
işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi,
- Mevcut bir işletmenin kapatılarak
değişik bir ad veya unvan veya bir iş birimi olarak açılması,
-Yönetim ve kontrolü elinde
bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler
arasında istihdamın kaydırılması,
-Şahıs işletmelerinde işletme
sahipliğinin değiştirilmesi,
gibi ek bir kapasite ve istihdam
artışına neden olmayan işlemler sonucu sigorta primi işveren hissesi
teşvikinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
5.2- Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinin
sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanmak için gerekli olan
şartları, müteakip aylarda da taşıyıp taşımadıkları düzenli olarak kontrol
edilerek, gerekli şartları taşımadıklarının (örneğin; 1.4.2005 tarihinden sonra
faaliyete geçmiş olan bir işletmenin en az 30 sigortalı çalıştırma şartını
yitirip yitirmediği gibi) anlaşılması halinde teşvikten yararlandırılmayacak ve
bu aylar için yersiz olarak Hazinece karşılanmış olan bir prim varsa, bu prim
506 sayılı Kanunun 80 inci maddesi de nazara alınarak gecikme zammı ile
birlikte işverenden tahsil edilecektir.
5.3- Kapsama giren illerde, gerek
işveren, gerekse işverenin aracıları tarafından aynı ay için yasal süresi
içinde birden fazla aylık prim ve hizmet belgesi verilmesi durumunda, baz
alınacak toplam sigortalı sayısının tespitinde aracıların vermiş oldukları
aylık prim ve hizmet belgesindeki sigortalılar da nazara alınacağından,
1.1.2005 tarihinden önce aracısı olan ve bu Kanundan yararlanmak isteyen
işverenler bakımından baz alınacak sigortalı sayısının tespitinde 2004/Kasım
ayına ait işveren ve aracının vermiş oldukları aylık prim ve hizmet belgelerindeki
toplam sigortalı sayısı üzerinden işlem yapılacaktır.
Yine,
1.4.2005 tarihinden sonra faaliyete başlayacak olan işyerlerinde, 30 sigortalı
çalıştırma şartının yerine getirilmiş olup olmadığının tespitinde, varsa
aracıların çalıştırdıkları sigortalı sayısı da dikkate alınacaktır.
5.4- 5350
sayılı Kanun uyarınca yeni işe başlayan gelir veya kurumlar vergisi mükellefi
olan işverenler, en az 30 sigortalı çalıştırmaları koşuluyla işyerlerinde
çalıştırdıkları tüm sigortalılardan dolayı sigorta primi işveren hissesi
teşvikinden yararlanmaları gerekmekle birlikte, uygulama işveren değil, işyeri
bazında yapılacağından, aynı işverenin
gerek kapsama giren birden fazla ilde, gerekse kapsama giren aynı ilde birden
fazla işyerinin olması durumunda, her bir işyeri Kanunun aradığı şartları
yerine getirip getirmediği yönünden ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Örnek- (A) Limited Şirketi, süt ürünleri imalatı faaliyetinde
bulunmak üzere 01/07/2005 tarihinde Niğde İlinde açtığı işyerinde 20 sigortalı,
Kilis İlindeki işyerinde ise 35 sigortalı çalıştırmaktadır.
Buna göre; (A) Limited Şirketinin Niğde ilindeki işyerinde
asgari 30 sigortalı çalıştırılma şartı yerine getirilmediğinden, bu iş yerinde
çalıştırılan sigortalılar için teşvik hüküklerinden yararlanılamayacak, Kilis
ilindeki işyerinde ise 35 sigortalı çalıştırıldığından, sigortalıların tamamı
için sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanabilecektir.
V-DİĞER HUSUSLAR
5.1- |