10 Ocak 2007

Ali Türker PİRTİNİ

S.M.M.M

alipirtini@acdenetim.com

YATIRIM TEŞVİĞİNDEKİ YENİ UYGULAMA ESASLARI BELİRLENDİ

GİRİŞ:

Bir çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de yeni yatırımların yapılması, mevcut yatırımların genişletilmesi ve yatırımların cazip hale getirilebilmesi amacıyla  çeşitli devlet yardımları ihdas edilmiştir. Bu devlet yardımlarının başında,  çeşitli yatırımlara belirli şartları taşımaları koşuluyla devlet tarafından verilen teşvik  belgesi uygulaması  gelmektedir. Bu belge genel tanımıyla yatırım teşvik belgesi olarak kamu oyunda bilinmektedir.  Ülkemizde yıllardır bir çok yatırım, teşvik belgesine bağlı olarak yapılmıştır.  Son dönemde KOBİ’lerin yaşadıkları ekonomik sıkıntılar da göz önünde tutularak teşvik belgesi iki boyuta taşınmış yatırım teşvik belgesi ve KOBİ teşvik belgesi olarak iki ayrı tanımlama yapılmıştır.  Genel olarak yatırım teşvik belgesi müessesesi reel sektörün vazgeçilmez olarak devletten talep ettiği  en sık ve yaygın devlet yardımıdır.

Son olarak 8 Aralık 2006 tarihli 26370 sayılı resmi gazete de yayınlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ’le (Tebliğ No: 2006/3) 28/08/2006 tarihli ve 2006/10921 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Tebliğ 46 madde ve 1 geçici maddeden oluşmaktadır.   Tebliğ bir çok yatırımcıyı çok yakından ilgilendirmektedir çünkü; Teşvik Belgesi’ndeki yeni uygulama esaslarını ortaya koymuştur.

Yeni düzenleme teşvik belgesi uygulamasında ne gibi değişikliklere gitmiş bunu irdeleyelim.

Yeni Düzenleme de Teşvik Belgesi Nasıl Tanımlanmış?

Yeni düzenleme de Teşvik Belgesi Yatırım Teşvik Belgesi ve KOBİ Teşvik Belgesi Olarak iki ayrı şekilde tanımlanmıştır. Tebliğe göre  Yatırım Teşvik Belgesi ;  Yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkanı sağlayan, bu Tebliğin istinat ettiği Karar’ın amaçları doğrultusunda ülke ekonomisi için yararlı olduğu Müsteşarlıkça (Hazine Müsteşarlığı)  tespit edilen yatırımlar için düzenlenen bir belgedir.

Yeni Düzenlemeye Göre Kimler Yatırım Teşvik Belgesi Alabilir?

Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel  bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları %50’yi geçen kurum ve kuruluşlar) ve kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri alabilir. Bu arada belirtelim tebliğe göre kurulacak şirketler adına yapılacak teşvik belgesi talepleri dikkate alınmamakta.

Teşvik belgesi alınabilmesi için toplam sabit yatırım tutarının  KOBİ ‘lerde asgari;

• 200 bin Yeni Türk Lirası, azami 2 milyon Yeni Türk Lirası,
• Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla gerçekteştirilecek yatırımlar için düzenlenen teşvik belgelerinde asgari 200 bin Yeni Türk Lirası,
• Diğer  yatırımlarda asgari 1 milyon Yeni Türk Lirası, olması gerekmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesi Almak İçin Nereye Müracaat Edilmesi Gerekmekte ?

• Yeni uygulamaya göre “Teşvik Belgesi ” düzenlenmesine ilişkin taleplerin kaideten Hazine Müsteşarlığına yapılması esas tutulmuştur.
• Ancak, ar-ge yatırımları, çevre yatırımları, KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar ile yabancı sermayeli şirketlerce gerçekleştirilecek yatırımlar hariç olmak üzere, yatırımcının tercihi halinde kapsamı tebliğin üç’üncü ekinde (Ek-3) belirlenen imalat ve tarımsal sanayi sektöründe yapılacak sabit yatırım tutarı 8 milyon Yeni Türk Lirasını aşmayan ve TOBB’ne bağlı tebliğin ikinci ek’inde (Ek-2) belirtilen sanayi odalarının bulunduğu yerdeki yatırımlar için ilgili sanayi odasına da müracaat edilebilmektedir.
• Müsteşarlığa yapılacak müracaatların, yabancı sermayeli şirket ve şubelerce gerçekleştirilecek yatırımlar için Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne, diğer bütün yatırımlar için Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir

Teşvik belgesi düzenlenmesi için müracaatta hangi belgeler aranmakta ?

Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için yapılacak müracaatlarda aranılacak belgeler şunlardır:

• Firmayı temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalı müracaat dilekçesi,
• Tebliğin birinci ekindeki (Ek-1’deki) örneğe uygun olarak hazırlanmış her sayfası firmayı temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalı ve kaşeli bir nüsha yatırım bilgi formu,
• Müsteşarlığa yapılacak müracaatlarda, 400 Yeni Türk Lirası tutarındaki meblağın Saymanlık hesabına yatırıldığına dair makbuzun ikinci nüshası; odalara yapılacak müracaatlarda ise, yukarıda belirtilen meblağın 100 Yeni Türk Lirası tutarındaki kısmının ilgili odanın hesabına yatırıldığını gösterir makbuz nüshası ile bakiye kısmının Saymanlık hesabına yatırıldığına dair makbuzun ikinci nüshası,
• Yatırımı gerçekleştirecek firmayı temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter tasdikli imza sirküleri,
• Firmanın sermaye yapısı, miktarı ve faaliyetleri açısından nihai durumunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili veya Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesi aslı veya noterden veya sicil merciinden tasdikli örneği.

Yeni Düzenlemeye Göre Yatırımlara Hangi Destekler Verilecek ?

Hemen belirtelim uzunca bir süredir  yürürlükte bulunan yatırım indirimi istisnası 1.1.2006 tarihinden geçerli olmak üzere Gelir Vergisi Kanunu kapsamından çıkarılmış idi. Dolayısıyla  yatırım indirimi istisnası da artık bu devlet yardımlarında yer almamaktadır.

Yeni düzenlemede  yatırımlara üç tür devlet desteği sağlanmıştır.

• Gümrük Vergisi muafiyeti,
• Katma Değer Vergisi istisnası,
• Faiz desteği.

Ayrıca yatırımlar, kanunlar ve Bakanlar Kurulu kararlarında teşvik belgesine bağlı olarak öngörülen destek unsurlarından da yararlanabilirler.

1.Gümrük Vergisi Muafiyeti

Düzenlemeye göre Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malları ile yeni model üretimine yönelik otomobil ve hafif ticari araç yatırımlarında yatırım dönemi içerisinde kalmak kaydıyla CKD aksam ve parçalarının ithali, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisinden muaf tutulmaktadır. Ayrıca, toplam ithal makine ve teçhizat bedelinin %5’ini geçmemek kaydıyla yedek parçaların ve binek araçları, otobüs, çekici (Euro normlarına uygun yeşil motoru haiz olanlar hariç), treyler (frigorifik olanlar hariç), mobilya, yat, motorbot, kamyon (off road-truck tipi ile karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hariç), transmikser, beton santralı, forklift, beton pompası, inşaat malzemeleri, porselenden ve seramikten mamul sofra ve mutfak eşyasının teşvik belgesi kapsamında ithal edilmesi halinde yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı’nda öngörülen oranlarda Gümrük Vergisi tahsil edilecek.

2. Katma Değer Vergisi İstisnası

 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında  yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri Katma Değer Vergisinden istisnadır. Aynı hüküm teşvik belgesinin veya teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın devir işlemlerinde de uygulanacak.

3. Faiz Desteği

Yeni düzenleme beraberinde yeni bir devlet desteğini yatırımcılara sağlamış oluyor.

Teşvik belgesi kapsamında ki yatırımlarda Yeni Türk Lirası cinsi kredilere 5 puan, döviz kredilerine ise 2 puan devlet desteği öngörülüyor

Uygulama şu şekilde; (Faiz desteği oranları ve tutarları)

Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar, KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar, Ar-ge yatırımları Çevre yatırımları. için bütçe kaynaklarından karşılanmak üzere faiz desteği öngörülmektedir. Öngörülen bu faiz desteği ;

Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar, KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar, ar-ge ve çevre konularında yapılacak yatırımların gerçekleştirilmesi için kullanılacak en az 1 yıl vadeli yatırım kredileri ile ilgili olarak, ilk 4 yıl için uygulanmak kaydıyla,

Ar-ge konusunda yapılacak yatırımların gerçekleştirilmesi için Müsteşarlıkça uygun görülen yatırım dönemini müteakip azami 1 yılllık sürede gerekli olan işletme malzemelerinin  teminine yönelik olarak kullanılacak en az 6 ay ve en çok 12 ay vadeli işletme kredileri ile ilgili olarak, her bir itfa planında belirtilen ödenecek faizin veya kar payının, Yeni Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı, döviz kredilerinde ise 2 puanı bütçeden karşılanabilecek.

Ayrıca yeni uygulamada, Yatırım kredisi için uygulanacak faiz desteği tutarı proje bazında azami, Ar-ge ve çevre yatırımları için 300 bin Yeni Türk Lirası, KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar için 200 bin Yeni Türk Lirası,  Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar için 1 milyon Yeni Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Ar-ge yatırımlarına yönelik işletme kredisi için uygulanacak faizi desteği tutarı ise 100 bin Yeni Türk Lirasını geçemeyecektir.

Uygulamaya göre teşvik belgesinde faiz desteği öngörülen yatırımcılar faiz desteğinden yararlanabilmek için Türkiye’de yerleşik şubesi bulunan yerli ve yabancı bankalar ile katılım bankalarından birine başvurabilecekler. Bankaca yapılacak değerlendirme sonucunda kredi kullandırılması uygun görülen projelere ilişkin faiz desteği müracaatları, yatırımcı adına protokolde  belirtilen esaslar çerçevesinde bankaca  Hazine Müsteşarlığına yapılacak. Aynı yatırım projesi için faiz desteği uygulamasına yönelik olarak birden fazla banka talepte bulunamayacak. Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak yatırımlar ile kullanılmış makine ve teçhizat için ise faiz desteği uygulanmayacak

Kullanılan kredilerin faiz, kâr payı veya ana paralarının firma tarafından itfa planlarında belirtilen sürelerde ilk defa geri ödenmemesi halinde, bu durum ilgili bankalar tarafından en kısa sürede Hazine Müsteşarlığına bildirilecek ve takip eden dönemler için Müsteşarlıkça faiz desteği ödemesi yapılmayacak. Yatırımcının kredi geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğinin bilahare ilgili bankaca Hazine Müsteşarlığına bildirilmesi halinde, bildirimi takip eden dönemler için  faiz desteği ödemeleri başlangıçta öngörülen ödeme tarihlerinde herhangi bir uzatmaya gidilmeksizin tekrar başlatılacak. Kredi geri ödemesine ait yükümlülüklerin aksamasının tekrarı halinde faiz desteği ödemesine son verilecek.

Bu arada belirtelim KOBİ’lerin faiz desteği ile ilgili müracaatlarında Yönetmelik ekinde yer alan ve Yeminli Mali Müşavir tarafından da onaylanmış tabloların Müsteşarlığa ibraz edilmesi gerekmektedir.Bankalarca yapılacak işlemlere ilişkin esaslar Müsteşarlık (Hazine Müsteşarlığı) ile Banka arasında imzalanan protokol ile belirlenecek

SONUÇ:

Tebliğde konuyla ilgili daha bir çok  hususa yer verilmiştir. Yazımızda bu yeni düzenleme ile ilgili olarak temel esaslara yer vermeye çalıştık. Sonuç olarak yatırım yapacak tüm müteşebbislere (Büyük İşletmeler ve KOBİ'ler) bu yeni düzenlemeyi 8 Aralık 2006 tarihli 26370 sayılı resmi gazete de yayınlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin  Tebliğ’i (Tebliğ No: 2006/3) tüm detaylarıyla incelemelerini tavsiye etmekteyiz.

© www.alomaliye.com

Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz

...............................

:. Alohaber, Anında Haber

:. Kurumlar Vergisi Prog.

:. İş Kanunu Programı

:. Kıdem-İhbar Programı

:. Net'ten Brüt'e, Brüt'ten...

...............................