23 Temmuz 2007

Ceyhun GÜLŞEN

SMMM

bilgi@ceyhungulsen.com

MALİ TATİL VE KAMU FİNANSMANI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

I.Giriş

Devletin kamu harcamalarının finansmanında kullandığı asli kaynak vergi gelirleridir. Vergilerin kamu giderlerini karşılayabilmesinin yanı sıra süresi içinde tahsil edilebilmesi de çok önemlidir. Bu finansman kaynağının yeterli olmadığı durumda devlet, borçlanma yoluna giderek faiz maliyetine katlanacak ve bu da ülke ekonomisine ilave bir yük getirecektir.

Yazımızda, devletin temel finansman kaynağı olan vergilerin, mali tatil nedeniyle sürelerinin uzamasının kamu finansmanına etkisi hazine ve bütçe verileri ışında değerlendirilecektir.

II. Mali Tatilin Beyan ve Ödeme Sürelerine Etkisi

Bilindiği üzere 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkındaki Kanun 28.03.2007 tarih ve 26476 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarih itibariyle yürürlüğe girmiş, uygulamaya ilişkin olarak da 1 Sıra No.lu Mali Tatil Uygulaması Hakkında Genel Tebliğ ile açıklamalar yapılmıştır.

İlgili Kanun ve Tebliğde yapılan açıklamalara göre her yıl temmuz ayının birinden yirmisine kadar (yirmisi dahil) mali tatil uygulanması öngörülmüştür. Haziran ayının son gününün tatil günü olması halinde ise mali tatilin temmuz ayının ilk iş gününü takip eden günden başlayacağı açıklanmıştır.

Buna göre mali tatil ilk uygulama yılında 03 Temmuz 2007 tarihinde başlamış ve 20 Temmuz 2007 tarihi itibari ile sona ermiş olacaktır.

5604 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde, beyana dayalı tarhiyatta, kanuni süresinde verilmesi gereken beyannamelerin verilme sürelerinin, tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılacağı belirtilirken; malî tatil uygulaması nedeniyle süre verilecek iş ve işlemlerin kapsamı ile malî tatil uygulamasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Maliye Bakanlığı bu yetkisini kullanarak, 30 Haziran 2007 tarihinde Resmi Gazete’de yayımladığı 1 Sıra numaralı Mali Tatil Uygulaması Hakkında Genel Tebliğin Diğer Hususlar bölümünde, Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi ile Şans Oyunları Vergisine ilişkin olarak verilmesi gereken beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin uzamayacağını açıklamıştır.

5604 sayılı Kanunda, beyan süresi uzayan vergilerin ödeme sürelerinin de (aynı ay içerisinde kalmak kaydıyla) beyan sürelerini takip eden üçüncü günün mesai saati bitimine kadar uzayacağı hükmü yer almıştır.

Bu açıklamalar çerçevesinde Temmuz 2007 dönemi vergilerin beyan ve ödeme sürelerine ilişkin olarak karşımıza aşağıdaki tablo çıkmaktadır;

Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi ile Şans Oyunları Vergilerinin beyan ve ödeme sürelerine mali tatilin hiçbir etkisi olmadığı görülmektedir. İlgili vergiler için süre uzatımının olmamasının nedenine bakıldığında, devletin temel finansman kaynağı olan vergi gelirlerindeki gecikmenin neden olacağı parasal kaybın geldiğini rahatlıkla söyleyebiliriz.

Söz konusu vergilerin rakamsal büyüklüğü ve toplam vergi gelirleri içerisindeki payı Mayıs 2007 itibariyle aşağıdaki gibidir;

Kaynak: Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü

Tablodan görüleceği üzere, 2007 yılı Mayıs ayı için toplam 15.4 milyar YTL vergi geliri elde edilmiştir. Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi ile Şans Oyunları Vergisi gelirlerinin toplamı 3.7 milyar YTL ve bunların vergi gelirleri içerisindeki payı da % 24 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu vergilerin yıllık ortalaması da, toplam vergi gelirlerinin % 31 ini oluşturmaktadır.

III. Bütçe Verileri Işığında Mali Tatilin Değerlendirilmesi

Genel olarak bütçe, devletin her yıl milli ekonomiden vergi ve benzeri yollardan ne kadar kaynak toplanacağını ve toplanan bu kaynakların nerelere sarf edeceğini gösteren bir belgedir.

Buna göre, bütçenin temel kaynağı olan vergilerin ödeme sürelerindeki gecikmenin kamu harcamaları finansmanı üzerideki etkilerine Hazine Finansman Programı verileri ışığında bakmamız yerinde olacaktır;

HAZİNE FİNANSMAN PROGRAMI

TEMMUZ 2007

                                                                                                          (Milyar YTL)

Kaynak: Hazine Müsteşarlığı

Hazine Müsteşarlığı’nın 29.06.2007 tarihinde yapmış olduğu açıklamaya göre; mali tatil kapsamında ödeme süreleri uzayan vergilerin sağlayacağı yaklaşık 6 milyar YTL tutarındaki nakit girişinin ağustos ayında gerçekleşecek olması nedeniyle, temmuz ayında 2.8 milyar YTL faiz dışı bütçe açığı yaratması öngörülmektedir.

Bu durumsa Hazine'nin borçlanma ihtiyacını arttıracaktır. Hazinenin programına göre, temmuzda 16.3 milyar YTL 'lik borç ödemesi gerçekleşecek ve bunun doğal sonucu olarak aynı tutarda finansman ihtiyacı olacaktır.

KDV, Muhtasar ve Damga Vergisi Beyannamelerinin ödeme sürelerinin üç gün uzatılmış olmasının iç ve dış borç ödemelerinin finansmanında yaratmış olduğu tablo ortadadır.

Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi ile Şans Oyunları Vergisinin aylık getirisinin ortalama 3,7 milyar YTL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, ilgili vergilerin ödeme sürelerinin uzatılması şüphesiz hazineye yeni yükler getirecektir.

IV. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Devletin kamu harcamalarının temel finansman kaynağı olan vergilerin kamu giderlerini karşılayabilmesinin yanı sıra süresi içinde tahsil edilebilmesi de çok önemlidir.

5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkındaki Kanun ile her yıl temmuz ayının birinden yirmisine kadar (yirmisi dahil) mali tatil uygulanması öngörülmüştür.

İlgili kanunda, beyan süresi uzayan vergilerin ödeme sürelerinin de (aynı ay içerisinde kalmak kaydıyla) beyan sürelerini takip eden üçüncü günün mesai saati bitimine kadar uzayacağı açıklanmıştır.

Ancak, 1 Sıra numaralı Mali Tatil Uygulaması Hakkında Genel Tebliğin Diğer Hususlar bölümünde, Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi ile Şans Oyunları Vergisine ilişkin olarak verilmesi gereken beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin uzamayacağı hükmü yer almıştır.

KDV, Muhtasar ve Damga Vergisi Beyannamelerinin ödeme sürelerinin üç gün uzatılmış olması, Temmuz 2007 döneminde faiz dışı dengenin açık vermesine neden olacaktır. Ödemeler dengesindeki bu açık ilgili dönemde hazinenin borçlanma ihtiyacını arttıracaktır.

Yukarıda ki açıklamalar ışığında vergi gelirlerinin yıllık ortalama 1/3’ünü oluşturan Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel İletişim Vergisi ile Şans Oyunları Vergisinin mali tatil kapsamına alınması halinde bu vergilerin ödeme sürelerindeki gecikmenin ortaya çıkaracağı maddi kayıp hazineye yeni borçlanmalar ve faiz yükü getirecektir.

Mali tatilin muhasebe mesleğine sağlamış olduğu kazanç şüphesiz ki çok büyüktür. Bunun yanı sıra, devletin gelir akışının sürekliliği ve düzenli olmasını sağlamak da bir o kadar önemlidir. Hem meslek mensuplarının tatil yapmasına olanak vermek, hem de devletin gelir akışının düzenini bozmayacak yapıcı ve kalıcı çözümlerin getirilmesi yerinde olacaktır.

Kaynaklar:

5604 Sayılı Malî Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun

Mali Tatil Uygulaması Hakkında Genel Tebliğ (Sıra No: 1)

Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü http://www.bumko.gov.tr/ButceUygSonuc/May2007MYBGelirleri.htm

Hazine Müsteşarlığı http://www.hazine.gov.tr/guncelduyuru/KAF_20070629_temmuzstrateji.pdf

...............................

:. Alohaber, Anında Haber

:. Yararlı Dosyalar (xls)

:. Ücretsiz Programlarımız

:. Ücretsiz Programlar

...............................

© www.alomaliye.com

Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz