|
|
SON GÜNÜ CUMA GÜNÜNE DENK GELEN GENEL TATİL GÜNÜNÜ TAKİP EDEN CUMARTESİ GÜNÜ GENEL TATİL KABUL EDİLMEZ 
24 Aralık 2007
Cumhur Sinan Özdemir
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
İş Müfettişi -Ankara
SON GÜNÜ CUMA GÜNÜNE DENK GELEN GENEL TATİL GÜNÜNÜ TAKİP EDEN CUMARTESİ GÜNÜ GENEL TATİL KABUL EDİLMEZ
Ulusal Bayram ve genel tatil günleri, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilmiştir.
Bir takvim yılı içerisinde 13.5 gün Ulusal Bayram ve genel tatil günü vardır.
A- Ulusal Bayram Günü:
Cumhuriyet’ in ilan edildiği 29 Ekim günü ulusal bayram günüdür. 28 Ekim günü saat 13.00 da başlar, 1.5 gündür.
B- Genel Tatil Günleri:
Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, genel tatil günleri olarak kabul edilmektedir.
1- Resmi Bayram Günleri:
a-) 23 Nisan günü; Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı; 1 gündür.
b-) 19 Mayıs günü; Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı; 1 gündür.
c-) 30 Ağustos günü; Zafer Bayramı; 1 gündür.
2- Dini Bayram Günleri:
a-) Ramazan bayramı; arefe günü saat 13.00 da başlar, 3.5 gündür.
b-) Kurban bayramı; arefe günü saat 13.00 da başlar 4.5 gündür.
3-Yılbaşı Günü:
1 Ocak günü; yılbaşı tatili; 1 gün’dür.
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun “Ulusal Bayram ve genel tatil günleri; Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır” şeklinde düzenleme getirmiştir.
Uygulamada karşılaşılan sorunlardan biridir. Örneğin; Kurban Bayramının son gününün Pazar değilde Cuma gününe denk geldiğini farz edelim. Ertesi gün Cumartesi tatil olacak mıdır? 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanuna göre tatil olacaktır. Ancak, çalışma ilişkilerini düzenleyen İş Kanunu benzer bir düzenleme getirmemiştir.
2429 sayılı Kanunda bu maddenin düzenleniş amacı, kanunun yayınlandığı tarihte Cumartesi günleri saat 13'e kadar çalışma yapılmasıdır.
İş Kanununa göre; Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir. Ulusal bayram ve genel tatil olarak kabul edilen günlerde işçilere, işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın bir gündelik tutarında ücret ödenir ve/veya tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Bu ücrete genel tatil ücreti denir.
Örneğin; A şahsı A… alışveriş merkezinde faaliyet gösteren…unvanlı mağazada günlük brüt 25 YTL ücret ile çalışmaktadır. Mağaza işyeri Kurban Bayramı günleri de açıktır. A şahsı Bayramın 1,3 ve 4.günü çalışmış, 2.günü izin kullanmıştır. A şahsına Kurban Bayramının 1,3 ve 4.günü çalışması karşılığı günlük brüt ücreti kadar ilave bir günlük ücreti yani 75 YTL (3x25=75) daha ödenecektir.
Yargıtay Kararında da;
“Davacı dava dilekçesinde Genel Tatil gününün son gününün Cuma gününe rastladığını, ertesi gün olan Cumartesi gününde de çalıştırılması nedeniyle kendisine toplu iş sözleşmesinin 36/11. maddesine göre tatil günü ücreti ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkeme Genel Tatil gününü takip eden Cumartesi gününün de Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanun uyarınca genel tatil günü olarak kabul edilmesi gerektiği görüşüyle davacı isteklerini kabul etmiş olup,karar davalı tarafça temyiz edilmiştir.Davacının dayanak yaptığı 01.03.2001-28.02.2003 dönemini kapsayan Toplu Iş Sözleşmesinin 36. maddesinin "Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Ücretleri" başlıklı bendinde; "...ulusal bayram ve genel tatil günleri ilgili kanunlarda belli edilen günler olup, bu güne ait ücretleri çalıştırılmadıkları takdirde bir iş karşılığı olmaksızın tam yevmiye, tatil yapmayarak çalıştırıldıkları takdirde ise bir misli fazlası ödenir. Ayrıca, bu iki misli ücreti n % 50'si tutan tazminat olarak ödenir..." hükmü yer almaktadır.Yine aynı sözleşmenin 36. maddesinde "...haftalık iş süresi 5 gün ve 45 saat olarak uygulanan işçilerden haftalık iş süresine uygun olarak çalışmış olup, Cumartesi günü dinlenmesi gereken işçilerin bu gün çalıştırılmaları halinde çalıştıkları süreye ait ücretleri % 75 zamlı ödenir..." denilmektedir.Davacı genel tatil günü olan Cuma gününden sonraki Cumartesi gününün de genel tatil günü olarak değerlendirilmesini talep etmektedir. Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'un 2/D maddesinde; "Bu kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Cuma akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır..." hükmü yer almaktadır. Kanunun bu maddesinin düzenleniş amacı, kanunun yayınlandığı tarihte Cumartesi günleri saat 13'e kadar çalışma yapılmasıdır. Yasa belirtilen maddesiyle bu süreyi de tatil gününün kapsamı içine almış olup, Cumartesi gününün genel tatil günü olarak kabulü mümkün değildir. Bugünün de normal Cumartesi günü olarak değerlendirilmesi gerekir.Ayrıca yukarıda belirtilen yasa da genel tatil günlerinin kaç gün olduğu da belirtilmişti. İlgili toplu iş sözleşmesinde Cumartesi günleri çalışma yapılması halinde ödenecek ücrette açıkça belirtilmiştir.Yine 1475 sayılı İş Kanununun 38. maddesinde de Cumartesi günü ücreti düzenlendiği gibi yasanın 42. maddesinde de genel tatil günü ücretinin hangi günler için ödeneceği belirtilmektedir.Bütün bu yasal düzenlemeler karşısında son günü Cumaya gelen tatil gününü takip eden Cumartesi gününün de genel tatil günü olarak kabul edilmesi mümkün olamayacağından, usul ve yasaya aykırı olarak verilmiş olan mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.”
belirtildiği üzere son günü Cumaya gelen tatil gününü takip eden Cumartesi gününün de genel tatil günü olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
Sonuç:
İş Kanunu’nda son günü Cumaya gelen tatil gününü takip eden Cumartesi gününün de genel tatil günü olarak kabul edilmesine yönelik bir düzenleme yoktur.Yürürlükte olan 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda “Ulusal Bayram ve genel tatil günleri Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır” şeklinde düzenleme getirmiştir. 2429 sayılı Kanunun bu maddesinin düzenleniş amacı kanunun yayınlandığı tarihte Cumartesi günleri saat 13'e kadar çalışma yapılmasıdır.
İş Kanununda genel tatil günleri,hafta tatili ve ücreti ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Son günü Cumaya gelen tatil gününü takip eden Cumartesi gününün de genel tatil günü olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
Dip Notlar:
(1) 19.03.1981 tarih,17284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
(2) 4857 sayılı İş Kanunu; 44-47.maddeler
(3) Yargıtay 9.HD-E:2003/15690-K:2003/16489-T:09.10.2003
YAZARIN KİTAPLARI
...............................
...............................
Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz