|
|
MALİYETLERİNİZ GERÇEK
Mİ? (BİR PAZARLIK
ÖYKÜSÜ)
19 Şubat 2007
Yrd. Doç. Dr. İsmail ANASIZ
A.Ü Kırşehir Meslek Yüksekokulu
MALİYETLERİNİZ GERÇEK Mİ?
(BİR PAZARLIK ÖYKÜSÜ)
Sunum
Birçok üretim ve hizmet işletmesi ürettiği mal ve hizmetlerin mali tablolara yansıyacak olan maliyetlerini, özellikle vergi mevzuatını dikkate alarak hesaplamaya çalışmaktadır. İşletme içi değerlendirmede hiç dikkate alınmayan bu maliyet bilgilerinin doğru olup olmadığı sorusu ise vergi denetimi sonuçları ile değerlendirilir. Oysaki esas olan işletme içi bilgi ihtiyacı yanında işletme dışına da doğru bilgilerin aktarılmasıdır. Diğer bir anlatımla mali tablolarda yer alan bilgilerin gerçek maliyetleri yansıtması gerekir.
BİR PAZARLIK ÖYKÜSÜ
Bir gün bir vergi deneticisinin evinde kullandığı mutfak aletinin bir parçası kırıldığı için değiştirilmesi gerekmiş. Denetici parçayı sökmüş ve servis dahil bulabileceği yerleri araştırmış. Ancak bulamamış. Denetici için ya aleti hurdaya vermek yada bu parçayı sanayi sitesinde yaptırmak gibi iki seçeneği kalmış. Parçayı incelemiş ve parçanın oldukça basit olduğunu görmüş. Gerçektende parça 3 cm çapında üzerinde iki vida deliği ve bir kanalı olan basit bir parçaymış. Bu nedenle yapılabilir olduğuna karar vermiş. Daha sonra sanayi sitesine işi düştüğünde bu parçayı yanına alarak benzer parçaları bir fabrika için üreten bir torna atölyesine uğramış. Atölyede 4-5 kişi olmasına rağmen bu kişilerin temizlik vb. işlerle uğraştıkları ama torna ve matkapta kimsenin çalışmadığı dikkatini çekmiş. Kendisini ilgilendirmediği için atölye sahibini bulup parçayı göstermiş. Atölye sahibi parçayı incelemiş ve “haklısın çok basit bir şey çocuklar hemen hallederler demiş”
- Denetici peki bize maliyeti ne olur? diye sormuş.
- Atölye sahibi parça maliyeti çok ucuz ancak ek olarak işçilik ve % 20 kâr alırız diye cevap vermiş.
- Denetici pek işçiliği zor mu? ne kadar sürer? Diye sormuş.
- Atölye sahibi “hayır siz çayınızı içene kadar 10 dakikada hallederler “ diye cevap vermiş.
Denetici parça 10 YTL işçilik ve artı kar için en fazla 10 YTL isteseler 20 YTL ye mal olacağını düşünmüş.
Çayını bitirdiğinde yapılan parçayı getirmişler parça tam istediği gibiymiş.
- Denetici “teşekkür etmiş ve ne ödeyeceğini sormuş.”
Atölye sahibi muhasebeciye hesabı çıkarması için talimat vermiş. Bir süre sonra hesap dökümü ile muhasebeci gelmiş ve hesap dökümünü deneticiye uzatmış.
Denetici dökümü gördüğünde şok olmuş. Hiç beklemediği giderlerin dökümde yer alması nedeniyle sinirlenmiş ve sesini yükselterek bunu açıklarmısınız ve nasıl hesap? diye sormuş.
Hesap dökümü aşağıdaki gibiymiş.
Malzeme 9 YTL
İşçilik 600 YTL
Makine amortismanları 200 YTL
Kira 300 YTL
Aydınlatma 41 YTL
Isıtma 20 YTL
Yönetim gider payı 10 YTL
Satış gider payı 5 YTL
+ Kar 120 YTL
Toplam 1.295 YTL
İskonto 5 YTL
Fiyat 1.290 YTL
- Atölye sahibi muhasebecisine dönerek Bey'e hesabı açıklar mısın? demiş.
Muhasebeci mevcut vergi mevzuatı çerçevesinde hesaplamaların doğru olduğunu herhangi bir hatanın bulunmadığını söylemiş.
- Denetici ne saçmalıyorsunuz ben vergi deneticisiyim ne mevzuatı ne uygulaması böyle bir şey yok demiş.
- Muhasebeci haklısınız sizi tanıyoruz. Siz deneticisiniz bu yüzden sizin daha önce söylediğiniz gibi maliyetleri hesapladık hatta indirim bile yaptık demiş.
- Denetici daha çok sinirlenerek işçilik nasıl 600 olur? Aydınlatma ve ısıtma ve diğer giderlerle yapılan işin ne alakası var? Diye sormuş.
- Muhasebeci çok basit diye cevap vermiş ve açıklamış; bugün ayın son günü ve bu ay içerisinde hiçbir iş yapamadık. Tek yaptığımız iş şu an sizin işiniz dolayısı ile bu aydaki giderlerin hepsini sizin için ürettiğimiz mamule yüklemek zorundayız.
- Denetici bir aylık giderlerin hepsi 10 dakikada yapılan işe nasıl yüklenir? Diye sinirli bir şekilde sormuş.
- Muhasebeci bilmiyorum siz iki yıl önceki denetim sırasında üretim giderlerinin tümünü mamullere yüklemediğimiz için matrah farkı hesaplamıştınız. Biz de maliyeti böyle hesaplamamızı isteyen müşterilere maliyeti bu şekilde hesaplıyoruz. Diye cevap vermiş.
- Denetici hatırlamış ve gülümseyerek peki sıradan müşteri olsaydı hesap ne tutardı? Diye sormuş.
- Muhasebeci kâr dahil 25 YTL diye cevap vermiş.
- Denetici haklısınız demiş bu parçayı kendiniz içinde üretseniz benim içinde üretseniz maliyetin aynı olması gerekir. Bu nedenle yasadaki düzenlemelerin hatalı yorumlanabileceği için daha net yazılması gerektiğini belirterek özür dilemiş.
Sonuç tatlıya bağlanmış ve denetici olarak değil müşterinin ödemeyi kabul edebileceği maliyetler esas alınarak ücret alınmış.
Sonuç
Özet olarak bazıları denetici öyle ister ya da istiyor diye, bazıları böyle olması gerekir diye, bazıları da maliyeti salt bir rakam olarak gördükleri vb. gerekçelerle hesapladıkları maliyetlerin doğru olup olmadığını düşünmeksizin finansal tablolara yansıtmaktadırlar.
Bu hikayeden çıkartılacak ders ise olaya farklı açılardan özellikle de karşı taraf açısından bakmak gerektiğidir. Baktığımız yerden gördüklerimiz doğru olabilir. Ancak diğer taraftan baktığınızda da aynı şeyleri görüyorsanız doğrudur diyebilirsiniz.
Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz
...............................
:. Net'ten Brüt'e, Brüt'ten...
...............................
