|
........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ...........................................
|
29 Eylül 2007
Osman TURGUT (1)
Gelir İdaresi Başkanlığı Gelir Uzmanı Muhasebe-Finansman Bilim
Uzmanı
TRAFİK MÜŞAVİRLİĞİNDE BELGE DÜZENİ, TRAFİK BELGESİ VE TESCİL BELGESİ BEDELLERİNİN KAYITLARA İNTİKALİ
Trafik müşavirliği, motorlu araç sahipleri adına, sahibi bulundukları araçları ile ilgili olarak yapılması gereken işlemlerin takibi ve yerine getirilmesi karşılığında aracılık hizmetinden dolayı gelir elde edilen bir faaliyettir.
Makalemiz, trafik müşavirliği ile iştigal eden kişilerin, Vergi Usul Kanunu kapsamında tabi oldukları belge düzeni hakkındadır.
II. BELGE DÜZENİ, DEĞERLİ KAĞIT BEDELLERİNİN KAYITLARA İNTİKALİ
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (2) “Faturanın tarifi” başlıklı 229 uncu maddesinde; “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.” düzenlemesi; aynı kanunun “Fatura nizamı” başlıklı 231 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) no.lu bendinde “Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.” hükümleri yer almakta;
Yine 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun, “Fatura kullanma mecburiyeti” başlıklı 232 nci maddesinde; “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:
1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara; 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa.
Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlara da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler.
Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 (560 YTL) (3) lirayı geçmesi veya bedeli 50.000.000 (560 YTL) liradan az olsa dahi istemleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu kapsamda, trafik müşavirlerinin durumu değerlendirildiğinde; Maliye Bakanlığı İstanbul Valiliği İl Defterdarlığı’nın (İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı) 05/11/2004 tarihli ve B.07.4.DEF.0.34.20./VUK-229-6932/10285 sayılı ve “müşterileri tarafından ilgili kurumlara yatırılacak vergi-resim-harçlar ile hizmetinizin karşılığı olan işçilik bedellerinin ayrı ayrı hesaplanarak toplam bedelin kredi kartı ile ödenebilmesinin mümkün olup olmadığı ile toplam bedelin kredi kartı ile ödenmesi durumunda söz konusu faturanın hizmet bedeli üzerinden mi yoksa toplam bedel üzerinden mi düzenleneceği hususunun sorulması üzerine” düzenlenen muktezada; (4)
“…müşterilerinize ait ilgili kurumlara yatırılacak vergi-resim-harçlar ile hizmetinize ait tahsilatlarda yalnızca yapmış olduğunuz hizmet bedelleri üzerinden nihai müşterilerinize, 560 YTL’nin altında kalan tahsilatlar için perakende satış vesikası, 560 YTL’nin üzerindeki tahsilatlarınız için ve Vergi Usul Kanunu’nun 232 nci maddesinde sayılanlara yapılan hizmetler karşılığında yapılan tahsilatlar için miktara bakılmaksızın, alınan slip ile ilişkilendirmek suretiyle fatura düzenlenmesi gerekmektedir.” denilmektedir.
Hizmetin ifası sırasında, trafik müşavirlerince araç sahibi adına ilgili kurumlara yatırılması gereken “Motorlu araç trafik belgesi” ve “Motorlu araç tescil belgesi” bedelleri bulunmaktadır.
Her iki belge de 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu (5) ile düzenlenmiştir. Anılan Kanun’un 1 inci maddesinde; “Bu kanuna bağlı tabloda yazılı kağıtlar ve belgeler “değerli kağıt” sayılır. Bu kanun kapsamına giren veya diğer kanunlarla kapsama alınacak olan değerli kağıtların basımı, dağıtımı ve bedellerinin tahsili ile ilgili usul ve esasları ve bu kağıtların bedellerini tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.” hükmü;
Yine aynı Kanun’a ekli tabloda Motorlu araç trafik belgesi ve Motorlu araç tescil belgesi değerli kağıt olarak sayılmış; Kanun’un dördüncü maddesinde ise; “Değerli kağıtlar ilgililere, bu Kanuna bağlı tabloda gösterilen bedeller karşılığında satılır.” hükmü yer almaktadır.
2007 yılı için motorlu araç trafik belgesi 32,50 YTL., ve motorlu araç tescil belgesi 26,00 YTL.’dir.
Yukarıda yer verilen, ilgili kurumlara yapılan değerli kağıt bedeli ödemelerin ne şekilde kayda alınma gerektiği konusunda ise, yine, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 25/10/2005 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.19.02/VUK-1/229-11824/1114 sayılı ve “Trafik Tescil Bürosunun aldığı belge bedelleri karşılığında Vergi Usul Kanunu’na göre belge düzenleyip düzenlemeyeceği” hakkındaki muktezasında;
“…Bu durumda, motorlu araçların iktisabı sırasında Trafik Tescil Bürosu’ndan alınan “Motorlu araç kayıt belgesi” ve “Motorlu araç tescil belgesi” motorlu aracı temsil eden belgeler olduğundan, bedellerinin kayıtlara intikali için Vergi Usul Kanunu kapsamında ayrıca belge düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. Bu belgeler için ödenen tutar gider veya maliyet unsuru olarak kayıtlara geçirilmelidir.” denilmektedir.
III. SONUÇ
Sonuç olarak, yalnızca yapılan hizmet bedeli üzerinden fatura düzenlenmesi ve değerli kağıt bedellerinin gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınması gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; kanaatimizce, “Motorlu araç kayıt belgesi” ve “Motorlu araç tescil belgesi” bedellerinin gider ve maliyet unsuru olarak dikkate alınabilmesi için ancak ve ancak müşteriden tahsil edilen toplam bedel üzerinden fatura düzenlenmesi durumunda geçerli olacak; aksi takdirde hem yalnızca hizmet bedeli üzerinden fatura düzenlenmesi hem de anılan bedellerin gider unsuru olarak kayıtlara intikal ettirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
DİPNOTLAR
(1) Gelir İdaresi Başkanlığı-Gelir Uzmanı; Muhasebe-Finansman Bilim Uzmanı (2) 213 Sayılı “Vergi Usul Kanunu”, (10/01/1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir). (3) 363 Seri No.lu “Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği”, (28/11/2006 tarihli ve 26360 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir) ile yeniden değerleme oranının %7,8 olarak belirlenmesinden dolayı değişen miktar. (4) www.ivdb.gov.tr/Mukteza/2004/vergiusul_2004/10285.htm (5) 21/02/1963 tarih ve 210 sayılı “Değerli Kağıtlar Kanunu” (28/02/1963 tarihli ve 11343 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir).
|
........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ...........................................
Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz. |
||||||||||