OTOMATİK OLMAYAN TARTI ALETLERİ YÖNETMELİĞİ (90/384/AT)

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; otomatik olmayan tartı aletlerinin uyması gereken temel gerekler ve bu aletlerin piyasaya arzı için gereken uygunluk değerlendirme prosedürleri ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, aşağıda kategorilere ayrılmış işlemler için kullanılan otomatik olmayan tartı aletlerini kapsar.

2) Köprü veya yol geçiş ücreti, tarife, vergi, ceza, ikramiye, tazminat ya da benzer tip ödemelerin hesaplanması amacıyla kütle tespiti,

3) Kanunların veya tüzüklerin uygulanması, mahkeme tutanaklarında verilen bilirkişi görüşü için kütle tespiti,

4) Tıbbi amaçlı izleme, teşhis ve tedavi maksadıyla hastaların tartılması suretiyle kütle tespiti,

5) Reçetede yer alan ilaçların eczanede hazırlanması amaçlı kütle tespiti ile tıbbi ve ilaç laboratuarlarında yürütülen analizlerde kütle tespiti,

6) Halka açık satış yerlerinde tüketiciye doğrudan satışların ve ön ambalajlı ürünlerin fiyat tespiti.

b) İkinci kategori; Yukarıda sayılanların dışında kalan tüm işlemler için kütle tespiti.

a) 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile 21/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa dayanılarak,

b) Avrupa Birliği’nin 90/384/EEC sayılı Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Hakkında Direktifi ile bu direktifin teknik gelişmelere uyarlanmasına ilişkin 93/68/EEC sayılı direktifine paralel olarak,

b) Halka açık satış yerleri: Meslek grubu, gelir grubu, tahsil grubu gibi özel bir zümreye hitap etmeyen, market, süper market, pastane, lokanta, kafeterya, kasap, bakkal, manav, gibi kamuya açık serbest satış yerlerini,

d) Otomatik olmayan tartı aleti: Bu Yönetmelikte bundan sonra "tartı aleti" olarak anılacak olan, yükün yük taşıyıcısı üzerine konulması, kaldırılması ve tartım sonucunun alınması gibi tartım işlemleri süresince bir kullanıcının müdahalesine ihtiyaç duyulan tartı aletini,

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bahsi geçen işlemler için kullanılan tartı aletleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki gerekleri yerine getirmelidir.

(2) Tartı aletlerinin bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen işlemlerde kullanılmayan cihazlar içermesi veya bu tür cihazlara bağlı çalışması durumunda, söz konusu cihazların, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki gerekleri yerine getirmesi şartı aranmaz.

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel gerekleri karşılayan uyumlaştırılmış Avrupa standartlarını uyumlaştıran ulusal standartlara uygun otomatik olmayan tartı aletlerinin, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel gerekleri sağladığı kabul edilir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen ulusal standartların isimleri ve referans numaraları Resmî Gazete’de Bakanlık tarafından yayımlanır.

MADDE 7 – (1) Otomatik olmayan tartı aletlerinin piyasa gözetimi ve denetimi 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına yönelik olarak hazırlanan 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, yaptığı denetimlerde Yönetmelik hükümlerine uygunsuzluk tespit ederse, bu tartı aletlerinin piyasadan toplatılması, piyasaya arzının yasaklanması veya kısıtlanmasına yönelik olarak kanunlarla verilen yetkiler dahilinde bütün uygun önlemleri alır.

(2) Bakanlık, bu önlemleri Komisyona bildirilmek üzere Müsteşarlığa iletir. Söz konusu bildirimde, alınan önlemlerin gerekçeleri gösterilirken özellikle, tartı aletinin uygunsuzluğunun aşağıdakilerden birisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirtilir.

a) Tartı aletinin, 6 ncı maddede belirtilen standartlara ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki hükümlere uygun olmaması,

(3) Tartı aletinin piyasaya arzını kısıtlayıcı olarak alınan herhangi bir karar, gerekçeleri, mevcut itiraz yolları ve bunlarla ilgili zaman sınırlamaları ile birlikte gecikmeksizin ilgili taraflara bildirilir.

MADDE 8 – (1) Tartı aletlerinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki koşullara uygunluğu, başvuru sahibi tarafından seçilecek aşağıdaki işlemlerden birisiyle belgelendirilir.

a) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-2)’nin 1 inci maddesinde bahsedilen AT tip incelemesi ve 2 nci maddesinde bahsedilen AT tip uygunluk beyanı veya 3 üncü maddesinde belirtilen AT doğrulaması. Ancak, bünyesinde elektronik tertibat bulundurmayan ve yükü dengelemek için yük tartım tertibatında yay kullanılmayan tartı aletleri için AT tip incelemesi zorunlu değildir.

b) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-2)’nin 4 üncü maddesinde bahsedilen AT birim doğrulaması veya yukarıdaki işlemlerle ilgili kayıt belge ve yazışmaları Türkçe olarak veya onaylanmış kuruluşun kabul ettiği bir lisanda hazırlanır ve yapılır.

MADDE 9 – (1) Bakanlık, 8 inci maddede bahsedilen uygunluk değerlendirme işlemlerini gerçekleştirecek onaylanmış kuruluşları 4703 sayılı Kanun ve 15/11/2001 tarihli ve 2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik hükümleri ile bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-5)’teki asgari ölçütlere göre belirler.

MADDE 10 – (1) CE uygunluk işareti ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-4)’ün 1 inci maddesinde belirtilen gerekli ek bilgiler, AT uygunluğu tespit edilen tartı aletine, tartı aletini üreten, imal eden veya tartı aletine adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak kendini imalatçı olarak tanıtan kişi tarafından, açıkça görülebilir, kolayca okunabilir ve silinmeyecek bir şekilde iliştirilir.

(2) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK- 4)’ün 2 nci maddesinde bahsedilen bilgiler söz konusu diğer bütün tartı aletlerine, açıkça görülebilir, kolayca okunabilir ve silinmez şekilde iliştirilir.

(3) CE uygunluk işareti ile karıştırılması muhtemel veya bu işareti çağrıştırabilecek işaret ve figürlerin tartı aletine iliştirilmesi yasaktır. Diğer tanıtıcı işaretler, CE uygunluk işaretinin görünebilirliğini ve okunabilirliğini engellemeyecek şekilde tartı aletine iliştirilebilir.

(4) Tartı aletinin, başka yönlerden CE uygunluk işaretinin iliştirilmesini öngören diğer yönetmelik veya yönetmeliklere de tâbi olması durumunda, CE uygunluk işareti tartı aletinin söz konusu diğer yönetmeliklerin hükümlerine de uygun olduğunu gösterir. Bununla birlikte, bu yönetmeliklerden bir veya birkaçının, bir geçiş dönemi boyunca, imalatçıya uygulama konusunda bir seçme hakkı tanıdığı durumlarda, CE uygunluk işareti sadece imalatçının uygulamayı seçtiği yönetmelik veya yönetmeliklerin hükümlerine uygunluğunu gösterir. Bu durumda, uygulanan yönetmelik veya yönetmeliklerin ilgili ayrıntı ve hükümleri Resmî Gazete’de yayımlandıkları şekliyle, tartı aletinin beraberinde bulunan belge, uyarı veya kullanma kılavuzunda verilir.

MADDE 11– (1) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla; CE uygunluk işaretinin haksız olarak iliştirilmiş olduğunun tespit edilmesi halinde, imalatçı, tartı aletinin CE uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere uygunluğunun sağlanması ve Bakanlık tarafından getirilen şartlar dahilinde ihlalin sona erdirilmesi ile yükümlüdür.

(2) Bakanlık, uygunsuzluğun devamı halinde, söz konusu tartı aletinin 7 nci madde hükümlerine uygun olarak piyasaya arzını yasaklayıcı, kısıtlayıcı veya piyasadan toplatılmasına yönelik olarak kanunlarla verilen yetkiler dahilinde bütün uygun önlemleri alır ve bu durumu Komisyona bildirilmek üzere Müsteşarlığa iletir.

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bahsedilen amaçlardan herhangi birisi için kullanılan tartı aletinin, 8 inci maddedeki uygunluk değerlendirmesine tâbi tutulmamış cihazlara bağlı olması veya onları içermesi durumunda bu cihazların her biri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-4)’ün 3 üncü maddesinde tanımlanan sınırlı kullanım işaretini taşıyacaktır. Bu işaret, tertibatlara açıkça görülebilir, kolayca okunabilir ve silinmeyecek bir şekilde konulacaktır.

MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen gerekleri karşılayan tartı aletlerinin piyasaya arzı ve 2 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen işlemlerde kullanılmak üzere hizmete sunulması engellenemez.

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik gereğince tartı aletinin hizmete sokulmasının sınırlandırılmasına ilişkin kararlar; gerekçeleri, kararlara karşı başvuru yolları ve başvuru süreleri de belirtilerek ilgililere bildirilir.

MADDE 16 – (1) 17/4/2002 tarihli ve 24729 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (90/384/AT) yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe diğer düzenlemelerde yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.

Bu Yönetmeliğin 2’nci madde birinci fıkrasının (a) bendinde bahsedilen tartı aletleri, bu ekte belirlenen hükümleri karşılamak zorundadır. Bu ekte kullanılan tanımlar Uluslararası Yasal Metroloji Teşkilatından alınmıştır.

Tartı aleti, bu Yönetmeliğin 2’nci madde birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen uygulamaları yerine getirmek için birden fazla gösterge veya yazıcı tertibat içeriyorsa veya onlara bağlanıyorsa ve bu tertibatlar, tartım sonuçlarını tekrar ediyor ve tartı aletinin doğru şekilde çalışmasını etkilemiyorsa ve eğer tartım sonuçları, Yönetmelik hükümlerini yerine getiren tartı aletinin bir parçası tarafından doğru ve silinmez bir şekilde yazılıyor veya kaydediliyor ve ölçümle ilgili taraflar ölçüm sonuçlarına ulaşabiliyorsa, bu tertibatların gerekli özellikleri sağlaması aranmaz. Bununla beraber, tartı aletinin halka doğrudan satış yerlerinde kullanılmaları halinde, satıcı ve alıcı için gösterge ve yazıcı tertibatlar gerekli özellikleri karşılamak durumundadır.

Kullanılan kütle birimleri Uluslararası Birimler Sistemine Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olacaktır.

– SI olmayan diğer birimler: Kıymetli taşların tartılması halinde metrik karat.

Yukarıda atıfta bulunulan İngiliz imperyal kütle birimlerini kullanan tartı aletleri için, aşağıdaki ilgili hükümler, basit eleme kullanılarak sözü edilen imperyal birimlerine dönüştürülecektir.

Sınıf	Muayene Sabiti (e)	En küçük Kapasite (Min)	Muayene sabiti sayısı (n) n = Max e
		En az	En az	En çok
I	0,001 g £ e	100 e	50 000	-
II	0,001 g £ e £ 0,005 g	20 e	100	100 000
	0,1 g £ e	50 e	5 000	100 000
III	0,1 g £ e £ 2 g	20 e	100	10 000
	5 g £ e	20 e	500	10 000
IIII	5 g £ e	10 e	100	1 000

Nakil tarifesinin belirlenmesinde II. ve III. Sınıf tartı aletlerinde minimum kapasite 5 e olarak alınacaktır.

2.2.1 - Bölüntü değeri (d) ve muayene sabiti (e) kütle birimi cinsinden 1 x 10k, 2 x 10k, 5 x 10k şeklinde olmalıdır. Burada "k" bir tam sayı veya sıfırdır.

2.2.2-Yardımcı gösterge tertibatı olmayan bütün tartı aletlerinde d=e dir.

2.2.3-Yardımcı gösterge tertibatlı tartı aletleri için aşağıdaki şartlar geçerlidir;

Yardımcı gösterme tertibatı ile donatılmış tartı aletleri I veya II. Sınıf olmalıdırlar. Bu tartı aletlerinde, minimum kapasitenin alt sınırları, Tablo 1’in 3’üncü sütununda yer alan muayene sabiti (e)’ nin yerine bölüntü değeri (d)’ nin konulması ile elde edilir.

Eğer d < 10-4 g ise, I. sınıf tartı aletlerinde maksimum kapasite 50 000 e’ den az olabilir.

Çok tartım sahasına, tartı aleti üzerinde açıkça gösterilmeleri halinde müsaade edilir. Her bir tartım kademesi madde 3.1.’e göre sınıflandırılır. Eğer tartım kademeleri farklı doğruluk sınıflarında yer alıyorsa, tartı aleti tartım kademelerinin ait olduğu doğruluk sınıflarının en zor şartlarına uygun olmalıdır.

3.3.1 - Tek tartım sahalı tartı aletleri, birden çok kısmi tartım sahasına sahip olabilirler. (çok bölüntülü tartı aleti)

Çok bölüntülü tartı aletleri yardımcı gösterge tertibatına sahip olamazlar.

3.3.2 - Çok bölüntülü tartı aletlerinin her bir kısmi tartım aralığı şu şekilde tanımlanır;

Tüm kapasiteler, kullanılan dara değerine bakılmaksızın, net yük kapasitesidir.

3.3.3 - Kısmi sahaları Tablo 2’ye göre sınıflandırılırlar. Bütün kısmi tartım sahaları aynı doğruluk sınıfındadırlar ve bu sınıf aynı zamanda tartı aletinin doğruluk sınıfıdır.

Sınıf	Muayene sabiti (e)	Minimum kapasitesi (Min)	Muayene sabiti sayısı
Sınıf	Muayene sabiti (e)	En az	En az ⁽¹⁾ n =Max e_(i+1)	En çok n= Max e _i
I	0,001 g £ e_i	100 e_i	50 000	-
II	0,001 g £ e_i£ 0,05 g 0,1 g £ e_i	20 e_i 50 e_i	5 000 5 000	100 000 100 000
III	0,1 g £ e_i