ABD MORTGAGE PİYASALARINDA NELER OLUYOR?

Yıllık toplam 50 trilyon US doları olan dünya mal ve hizmet üretiminin, % 25’i yani 12.5 trilyon dolarlık bölümüne imzasını atan ABD’nin can ve kan damarı olan konut sektöründe ve bu bağlamda mortgage kredi sektöründe neler oluyor?

Bu soruya bir kaç atasözümüzle cevap vereceğim: “Ayağını yorganına göre uzatmayan bir kişi, firma veya toplum iflah olmaz.” Veya, “Başkasının yorganıyla yatan ısınmaz”. Son olarak, “Başkasının tasıyla hamama girilmez”. Bu atasözlerinden anlaşıldığı gibi, borç, eğer dikkat edilmezse hazin ve vahim sonuçlar doğurabilir.

Modern kredi piyasası, sahip olduğu ve temerküz ettiği likiditeden en fazla getiriyi sağlamak (max. return) için organize olmuş, örgütlenmiş ve bu bağlamda zaman zaman piyasalarda suni köpükler (bubbles) oluşturarak, hanehalklarının kredi alma iştahlarını köpürtmüş ve halen köpürtmektedir.

ABD’inde son yıllarda muhtelif kredi enstrümanları icat edilerek, hane halklarının finansal güçlerinden çok daha fazlası için borçlanmaları ve harcamaları teşvik edilmiştir. Örneğin, Subprime (eşik altı veya nisbi yüksek riskli) mortgage kredisi, Home Equity Loans (konutsal özsermaye kredisi), Home Equity Line of Credits (HELOCs) yani evinizdeki özsermaye karşılığında verilebilen ve çek-kredi kartlarınız vb. için kullanabileceğiniz çok muhtelif kredi araçları icat edilerek, hanehalkları adeta tüketimciliğe (consumerism) zorla itilmiş ve en sonunda da madur edilmiştir. Başka bir ifadeyle, ABD’deki kredi sistemi, insanların geleceğini ipotek altına almıştır. Bunu yaparken sistem, çok hoyratça davranmış ve verilen kredilerin geri dönüp dönmeyeceğini pas geçip, borç vermede gelir ispatı, belge isteme kriterlerini (no-doc loans) göz ardı ederek hane halklarını acımasızca ve kasten borçlandırmıştır.

Özellikle, değişken faizli konut kredilerinde (ARMs) yaşanan faiz oranı artışlarıyla birlikte, ilk etapta çok cazip görünen faiz oranlare (teaser rates) daha sonra hatırı sayılır ek finansal yük getirmiştir. Tahmin edileceği gibi, bir çok borçlu aldığı krediyi ödeyememiş ve domino etkisiyle sektör ciddi tahribat almış ve en kötüsü piyasayalara olan güven zedelenmiştir.

Yazımızın başında da belirtildiği gibi organize olmuş kreditörler, dağınık ve örgütlenmemiş hane halklarına belki de kasıtlı olarak çok ciddi bir darbe vurmuşlardır.

Sonuç olarak, hali hazırda müflis duruma düşen hane halklarının konutlarına el konulmuş (foreclosure) ve bu konut stokları yok pahasına satılarak kreditörlerin alacakları tahsil edilmeye çalışılmaktadır. Yani, vahşi kapitalizm görevini icra etmeye devam etmektedir...

Hakkımızda	e-Posta
Açılış Sayfam Yap
Ücretsiz e-Posta Üyeliği

...........................................

:. Alohaber, Anında Haber

...........................................

:. Yararlı Dosyalar (xls)

...........................................

:. Ücretsiz Programlar

...........................................

Free Hit Counter