GÜVENLİK/TEMİZLİK/YEMEK FİRMALARI VE ÇOK ŞUBELİ MARKET VE BENZERİ İŞYERLERİ "HER İŞYERİNİ" ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞINA BİLDİRMEK ZORUNDA (MI?)

27 Ekim 2008

Cumhur Sinan Özdemir

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

İş Müfettişi -Ankara

csnozdemir@gmail.com

Her işyeri için dosya açılması ve her işçi naklinde ilgili dosya numaraları üzerinden Ek:1 ve Ek:2 işçi bildirimlerinin verilmesi özellikle muhasebeci ve mali müşavirler yönünden iş yükünü artırmakta, takibinin zor olması nedeniyle de süreç içinde işverenler idari para cezasına muhatap olabilmektedir.

Özellikle muhasebeci ve mali müşavir okuyucular e-mail ve telefon aracılığıyla yönelttikleri sorularda; aynı şirkete veya işverene ait onlarca işyerine dosya açıp kapatılması ve şubeler arası işçi görevlendirmede Ek:1 ve Ek:2 işçi bildirimlerinin verilmesinde takip yönünden çok zorlandıklarını, şirketin merkez dosyası üzerinden tüm şubelerin ve işçilerin takip edilmesinin neden mümkün olmadığına anlam veremediklerini, belirtmişlerdir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun, “işyerini bildirme” başlıklı 3.maddesine göre “Bu Kanunun kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren, işyerinin unvan ve adresini, çalıştırılan işçi sayısını, çalışma konusunu, işin başlama veya bitme gününü, kendi adını ve soyadını yahut unvanını, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin adı, soyadı ve adreslerini bir ay içinde bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır…” (1)

Yasal düzenleme gereği;

1. İş Kanunu kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren veya herhangi bir sebeple faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren ve/veya vekili tarafından;İşyerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüklerinden veya Bakanlık web (2) sayfasından temin edilecek işyeri bildirgesinin bütün sütunları gerçek bilgileri içerecek şekilde doldurulduktan sonra bir dilekçe ekinde bölge müdürlüğüne verilecektir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlükleri (3) Bakanlığın taşra birimleridir ve Çalışma Genel Müdürlüğüne bağlı olarak 23 ilde faaliyet göstermektedir.

2. Bildirim,bölge müdürlüğü yetkililerine elden verileceği gibi iadeli taahhütlü olarak da gönderilebilir.

3. Bildirim verilen ve/veya gönderilen işyerinin bağlı olduğu Bölge Müdürlüğünce işyerine dosya numarası verilerek durum yazı ile işverenliğe bildirilir. Elden verilen bildirimlerde iş yoğunluğunun az olması durumunda, bölge müdürlüklerince bildirimin alındığı anda dosya numarası verilebilmektedir.

4. Şirketlerin tescil kayıtları ticaret sicili memurluklarının gönderdiği belgeler üzerinden yapılır ve bu belgeler ilgili ticaret sicili memurluğunca bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ilgili bölge müdürlüklerine gönderilir.

5. İşyerini bildirmeyen işverenliğe her işçi için 100.-YTL idari para cezası uygulanmaktadır. (4)

Güvenlik/Temizlik/Yemek Firmaları ve Çok Şubeli Market ve Benzeri İşyerlerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına Bildirimi:

Aynı il sınırları içinde faaliyet gösteren güvenlik,temizlik,yemek firmaları ile çok şubeli marketlerin her işyeri için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirimde bulunarak Bölge Müdürlükleri nezdinde dosya açtırmaları uygulamada tereddüt oluşturmaktadır.

Uygulamada da görüldüğü üzere aynı il sınırları içinde faaliyet gösteren özellikle güvenlik/temizlik/yemek firmaları ihale/sözleşme ile çok sayıda işyerine 1 ay, 3 ay, 5 ay, 1 yıl gibi sürelerle güvenlik, temizlik ve yemek işini sunmaktadırlar.

Örneğin Ankara ilinde faaliyet gösteren A güvenlik firması 65 işyerinde güvenlik elemanı istihdam etmektedir. Güvenlik elemanı işçi A.................... 1.ay firmanın Etlik alışveriş merkezindeki, 2.ay Bilkent alışveriş merkezindeki güvenlik işinde çalışmaktadır. Bir yıl içinde şirketin 10 farklı işyerinde çalışabilmektedir. A............ güvenlik firması 65 işyeri için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Ankara Bölge Müdürlüğü nezdinde dosya açtıracak, işyeri bazında giriş-çıkışı olan her işçi için Ek:1-2 işçi bildirimlerini verecektir. Aksi takdirde idari para cezasına muhatap olabilecektir. Benzeri durum temizlik, yemek firmaları ve marketler içinde geçerlidir. (5)

Uygulamaya yönelik olarak Ankara Sulh Ceza Mahkemeleri verdikleri kararlarda özetle; güvenlik elemanı görevlendirilen her birimin yeni bir işyeri kurulduğu anlamına gelmeyeceği belirtilmiştir.

1. …İş Müfettişi raporunun incelenmesi sonucu, davacının açtığı işyerini bir ay içinde Bölge Müdürlüğüne bildirmemesi nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunun 3.maddesi hükmüne muhalefet ettiği tespit edilerek, davacının söz konusu maddeye riayet etmemesi nedeniyle yine aynı kanunun 108.maddesine dayanılarak 98.maddesine göre verildiği anlaşılmış ise de; güvenlik şirketi olan davacının güvenlik elemanı görevlendirdiği her birimde yeni bir işyeri kurduğu anlamına gelmeyeceği, güvenlik şirketi olan davacının güvenlik elemanı görevlendirdiği her birimde yeni bir işyeri kurduğu anlamına gelmeyeceği ....................Koruma ve Güv.Hiz.Ltd.Şti adına…213.-YTL idari para cezasının iptaline, 5326 sayılı yasanın 28/9.maddesi uyarınca kesin olarak dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. (6)

2. İtiraz eden vekilleri dilekçesinde ilgili kurumun, ...............günlü 249.-YTL’lik idari para cezasının kanuna aykırı olduğundan bahisle kaldırılmasını istemiştir... 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 28/8-b maddesi gereğince idari yaptırım kararının hukuka aykırı olması nedeniyle kaldırılmasına,… kesin olarak evrak üzerinde karar verildi. (7)

3. ...............işyeri açılışının süresi içinde bildirilmediği gerekçesiyle 693.-YTL idari para cezası verilmiş ise de; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3.maddesinin “.........................işyeri kuran, devralan, çalışma konusunu değiştiren, veya faaliyetine son veren işveren, işyerinin unvan ve adresini, işçi sayısını, çalışma konusunu, işin başlama ve bitme gününü, kendi adını soyadını veya unvanını, adresini, varsa işveren vekili veya vekillerinin ad soyad ve adreslerini bir ay içinde bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır" hükmünü getirdiği ancak söz konusu olayda güvenlik şirketi olan davacı şirket hakkında, güvenlik elemanı görevlendirdiği her birim için yeni bir işyeri kurmuş gibi işlem yapıldığı ve ilgili kanunun yanlış yorumlandığı, bu nedenle söz konusu cezanın hukuka aykırı olduğu tüm dosya kapsamından anlaşılmakla itirazın kabulüne karar vermek gerekmiştir. ................. Koruma ve Güv.Hiz.Tic.Ltd.Şti. vekilinin itirazının kabulüne ......... idari para cezasının iptaline dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 5326 sayılı Kanunun 28/9.maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. (8)

4. …4857 sayılı İş Kanunun işyerine bildirme başlıklı 3.maddesine muhalefet nedeniyle yine aynı kanunun iş yerine bildirme yükümlülüğüne aykırılık başlıklı 98.maddesi gereği 249.-YTL idari para cezası verildiğini idari yaptırım kararının hukuka aykırı olduğunu kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı idare davaya cevap dilekçesinde itirazın yersiz olduğunu reddini talep etmiştir. Celp ve tetkik olunan işlem dosyası içeriği itiraz dilekçesi tüm dosya münderecatı cevap dilekçesi içeriği birlikte değerlendirildiğinde itiraz konusu olan idari yaptırım kararının hukuka aykırı bulunduğu saptandığından başvurunun kabulü ile 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 28/8-b maddesi uyarınca kaldırılmasına, ................evrak üzerinde yapılan inceleme sonunda 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 28/9.maddesi uyarınca kesin olarak karar verildi. (9)

Sonuç:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “işyerini bildirme” başlıklı 3.maddesindeki temel amaç kanaatimce çalışanı korumak ve kayıt dışı çalışmayı engellemektedir.

Hizmet sektöründe faaliyet gösteren güvenlik/temizlik/yemek firmaları ve çok şubeli market vb.işyerlerinin iş yaptıkları her yer için bölge müdürlükleri nezdinde dosya açması kanaatimce bölge müdürlükleri nezdinde de iş yükünü artırmakta, zaman ve kırtasiye masrafına neden olmaktadır. İş yapılan her yer için dosya açılmasının çalışan işçiye faydası olmadığı gibi, açılmamasının da kamuya zararı yoktur.

Güvenlik, temizlik ve yemek firmaları bu hizmeti müstakil ev, apartman, site, mağaza, market, okul gibi işyeri veya kişilere vermektedir.Güvenlik işi yapılan her apartman,güvenlik hizmeti verilen sanatçı,iş adamı veya temizlik işi yapılan her ev, yemek hizmeti verilen her okul bir işyeri mi olarak yorumlanacaktır? Bu yorum kanaatimce hizmet sektöründe faaliyet gösteren firmaları dolayısıyla muhasebeci ve mali müşavirlerini zorlayacağı gibi bürokratik anlamda da iş yükünü artıracaktır.

Hizmet sektöründe faaliyet gösteren güvenlik/temizlik/yemek firmaları ve çok şubeli market vb.işyerlerinin sadece şirket merkezi işyerleri için açılacak tek dosyada işlem görmesi,uygulama birliğini sağlamak içinde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 3.maddesine yönelik Yönetmelik düzenlenmesi kanaatimce sorunu çözecektir.

Sorunun çözümü binlerce kişiye istihdam yaratan hizmet sektörü işverenlerine bir destek anlamı taşıyacak, muhasebeci ve mali müşavirler ile bölge müdürlüklerinin iş yükünü, zaman ve kırtasiye masrafını azaltacaktır.

Dip Notlar

(1) Ayrıntılı Bilgi İçin Bakınız:Cumhur Sinan ÖZDEMİR-Soru ve Cevaplarla İş Kanunu Uygulama Rehberi (1250 Soru ve Cevap/3.Baskı)2007 Haziran-Adalet Yayınevi

(2) www.calisma.gov.tr

(3) Adana-Ankara-Antalya-Aydın-Bursa-Diyarbakır- Edirne- Elazığ- Erzurum- Eskişehir- Gaziantep- İstanbul-İzmir-Kayseri-Kocaeli-Konya-Kütahya- Malatya-Samsun-Trabzon-Van-Zonguldak-Sivas Şb.Md.

(4) 5763 sayılı Kanunu’nun,8.maddesiyle yapılan değişiklik.

(5) Ayrıntılı Bilgi İçin Bakınız:Cumhur Sinan ÖZDEMİR-Özel Güvenlik Personeli Özel Güvenlik İşverenleri İş Kanunu ve Özel Güvenlik Kanunundan Doğan Yükümlülükleri /Soru Cevaplı Uygulama Rehberi(500 Soru ve Cevap/Yargı Kararı İçerikli)2008 Eylül-Adalet Yayınevi

(6) Ankara 2.Sulh Ceza Mahkemesi-Esas No:2008/43-İtiraz T:09.05.2008-Karar T:09.06.2008

(7) Ankara 10.Sulh Ceza Mahkemesi-Müt.No:2008/416-İtiraz T:08.01.2008-Karar T:09.07.2008

(8) Ankara 1.Sulh Ceza Mahkemesi-Müt.No:2008/247-İtiraz T:05.03.2008-Karar T:10.07.2008

(9) Ankara 9.Sulh Ceza Mahkemesi-Müt.No:2008/507-İtiraz T:09.04.2008-Karar T:30.07.2008

YAZARIN KİTAPLARI

...............................

:. Alohaber, Anında Haber

:. Yararlı Dosyalar (xls)

:. Ücretsiz Programlarımız

:. Ücretsiz Programlar

...............................

Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz

Web Site Hit Counter