ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİNDE 5084 SAYILI YASAYA GÖRE YENİ DÜZENLEME VE SAKINCALARI

01.01.1984 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2978 sayılı kanunla yürürlüğe giren ve ücretlilere yönelik olarak uygulanmakta olan Vergi iadesi uygulaması 01.01.2007 tarihinden geçerli olmak üzere 5615 sayılı kanunla kaldırılmış. 5615 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklikle Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesi 01.01.2008 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilerek "Asgari geçim indirimi” uygulamaya konulmuştur.

06 Şubat 2004 tarihinde 25365 sayılı Resmi gazetede yayınlanan 5084 sayılı kanunun 3. maddesi gelir vergisi stopajı teşviki de en az on işçi çalıştırmaları koşuluyla gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu iş yerlerinde çalıştırdıkları işçilerin, Ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin; organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki iş yerleri için %80, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir. Terkin edilecek tutar, işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken gelir vergisinin çarpımı sonucu bulunacak değer üzerinden yukarıda belirtilen oranlara göre saptanan tutarı aşamaz şeklinde bir uygulama yapılmaktadır.

5615 sayılı yasa ile uygulamaya giren asgari geçim indirimi uygulaması ile 49 ilde uygulanmakta olan 5084 sayılı yasa kapsamındaki işyerleri 01 Ocak 2008 tarihinden itibaren asgari geçim indirimi uygulaması ile asgari ücret vergi dışı kaldığından (muhtasar beyannamede ödenecek vergi çıkmaması nedeni ile) kısmen de olsa 5084 sayılı yasanın 3. maddesinde belirtilen Gelir Vergisi Teşvikinden yararlanamayacaklardır.

01 Ocak 2008 tarihinden itibaren 49 ilde 5084 sayılı yasa kapsamındaki işyerleri açısından ilk bakışta muhtasar beyannamede ödenecek vergi çıkmaması işveren adına olumsuz bir durum görünmese de çalıştırılan işçi maliyeti açısından bir fark oluşmaktadır. Çünkü bugün yürürlükte bulunan 608,40 YTL asgari ücrete göre normal bir işçinin işverene maliyeti 739,21 YTL iken, 5084 sayılı yasa uygulamaları ile bir işçinin işverene maliyeti teşvikler düşüldükten sonra 543,00 YTL dir. Asgari geçim indirimi uygulaması ile teşvik kapsamında çalışan bir işçinin (evli dört çocuklu) işverene maliyeti ise 620,57 YTL olmaktadır.

* Hesaplamalar 01.01.2008 tarihinde yürürlüğe giren 608,40 YTL/AY Asgari ücret ve evli dört çocuklu işçi dikkate alınarak yapılmıştır

YAPILMASI DÜŞÜNÜLEN DEĞİŞİKLİK VE SAKINCALARI

5084 Sayılı kanunun uygulandığı illerde 5615 sayılı kanunla uygulamaya sokulan asgari geçim indirimi uygulamasında yaşanan sorunlar nedeni ile Başbakanlık tarafından 07.02.2008 tarihinde TBMM sunulan ve bu günlerde komisyona sunulan “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı” kanun tasarısında GVK eklenecek bir geçici madde ile yaşanan sorunlara çözüm getirilmeye çalışılmaktadır. Ancak bu uygulamayada değişiklik öngören yasa maddesinde maddenin bu şekli ile yasalaşması halinde soruna çözüm bulmaktan çok içinden çıkılmayacak bir çözümsüzlük ortaya çıkacaktır.

Eklenmesi düşünülen madde

“GEÇİCİ MADDE 72-

29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında istihdam edilen işçiler hakkında, Kanunun 32 nci maddesine göre hesaplanan asgari geçim indiriminin %40’ı uygulanır.”

Madde Gerekçesi

Maddeyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesi ile 1/1/2008 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere getirilen asgari geçim indiriminden, 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Kanun kapsamında çalışan işçilerin ne şekilde yararlanacakları hususuna açıklık getirilmektedir. 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Kanunda öngörülen gelir vergisi tevkifatı teşviki göz önünde bulundurularak, bu kapsamda istihdam edilenlerin ücretlerinden kesilecek gelir vergisinin hesabında esas alınacak asgari geçim indirimi tutarı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesine göre bulunacak tutarın %40’ı olarak dikkate alınması öngörülmektedir.

Bu düzenlemenin sakıncaları

1. Yapılan düzenlemedi %40 oran uygulaması ücret ile çalışanların Asgari geçim indiriminden %60 oranında eksik yararlanmasını öngörmektedir.

2. 5084 sayılı yasa kapsamında bulunan illerde kapsama dahil olan ve olmayan işyerlerinde farkı uygulama nedeni ile işçiler açısından anayasanın eşitlik ilkesine göre haksız bir uygulamadır.

3. Özellikle 10 kişiden az işçi istihdam eden ve 5084 sayılı yasanın ilk çıktığı yıl bu yasadan yararlan işyerlerinde istihdam edilen eski işçiler asgari geçim indirimden %100 oranında yararlanırken 5084 yasa kapsamındaki işçiler %40 oranında yararlanacak olması nedeni iş barışını olumsuz etkileyecektir.

4. 5084 Sayılı yasa ile sağlanan Gelir Vergisi Teşviki işverene sağlanan bir teşvik olup 5615 sayılı yasa ile uygulama konulan asgari geçim indirimi işçiye sağlanan bir imkan olup bu uygulamanın tarafların birinin lehine kullanılması vergi tekniği ve uygulanması açısından sorun yaratacaktır.

5. 5084 sayılı yasa kapsamında %40 oranının uygulaması ile işçiler açısından kazanılmış bir hakkın geri alınmasına yol açacaktır.

6. Asgari geçim indirimi uygulaması ile 2008 yılında 20007 yılına göre asgari ücrette yaklaşık bir %20 oranında bir ücret artışı sağlanmış oldu bu uygulamanın 5084 sayılı yasa kapsamındaki işçilere %40 olarak uygulanması halinde özellikle asgari ücret ile çalışanlar acısından ücretlerinde %12 oranında bir düşüş olacaktır.

7. Asgari geçim indirimin %40 uygulanacağı işyerlerindeki özellikle kalifiye işçiler 5084 yasa kapsamında çalışan işyerlerinden ayrılarak kapsam dışındaki işyerlerini tercih edeceklerdir.

8. 5084 Sayılı yasa kapsamındaki illerde istihdamı ve yatırımı teşvik etmektedir bu illerde asgari geçim indiriminin %40 olarak uygulanması bu illerde asgari ücret + asgari geçim indirimi acısından net ele geçen tutarın diğer illere göre daha düşük olması bu illerden göçü artıracaktır.

BU KONUDA YAPILMASI GEREKEN VE ÖNERİMİZ

Bu uygulamada yaşanan bu sorunların 5615 sayılı kanunun 32. maddesinin son fıkrasında yer alan “Asgarî geçim indiriminin uygulama dönemleri ve mahsup şekli ile diğer hususlara ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir." Hükmünün bakanlıkca işletilerek çözümlenmesi en doğru olanıdır. Bunun için 265 seri nolu Gelir vergisi genel tebliğinin Madde 8. İşverenlerce Yapılacak İşlemler

8.1. Muhtasar Beyanname Veren İşverenlerce Yapılacak İşlemler

İşverenler, her yılın Ocak ayında düzenleyecekleri asgari geçim indirimine ait bordroda, her aya ilişkin ücretliler için hesaplayacakları asgari geçim indirimi tutarını göstereceklerdir. Mevcut bilgilere göre hesaplanan yıllık asgari geçim indirimi tutarının her aya isabet eden kısmı, ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir. Ücretliye yansıtılacak tutar ücret ödemesinin yapıldığı dönemde ücret bordrosunda açılan "Asgari Geçim İndirimi" satırında gösterilecek ve işveren tarafından ilgili aya ilişkin verilecek muhtasar beyannamede tevkif suretiyle kesilen vergiler toplamından mahsup edilerek kalan tevkifat tutarı ödenecektir.

“Mahsup edilecek asgari geçim indirimi, ücretlinin o aydaki ücretinden kesilen gelir vergisinden fazla olamayacaktır ançak diğer indirim ve istisnalar nedeni ile beyannamede mahsup edilecek vergi çıkmaması halinde işverenlerin talebi halinde diğer vergi borçlarına mahsup edilir.”

Düzenlenmesi ile bu sorun hem işveren hem de işçi açısından en sağlıklı bir şekilde çözümlenir. Aksi takdirde hem iş dünyasının hem de çalışanların devlete ve idareye olan güvenleri sarsılır.

Hakkımızda	e-Posta
Açılış Sayfam Yap
Ücretsiz e-Posta Üyeliği

...........................................

:. Alohaber, Anında Haber

...........................................

:. Yararlı Dosyalar (xls)

...........................................

:. Ücretsiz Programlar

...........................................

Free Web Counters