|
......................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ........................................... ...........................................
|
27 Temmuz 2009
Dr. Adem Utku ÇAKIL SMMM KOSGEB Mali ve Finans İşleri Danışmanı YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMI VE IV BÖLGEYE SAĞLANAN TEŞVİK VE DESTEK UNSURLARI
Başbakanın konuşmasında da belirttiği üzere; a. Tasarrufları katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirmek, b. Üretimi ve istihdamı artırmak, c. Yatırım eğiliminin devamlılığını ve sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak, d. Uluslararası rekabet gücünü artıracak teknoloji ve araştırma-geliştirme içeriği yüksek büyük ölçekli yatırımları özendirmek,
e. Doğrudan yabancı yatırımları artırmak, f. Bölgesel gelişmişlik farklılıklarını gidermek, g. Çevre korumaya yönelik yatırımlar ile araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek
Amacıyla hazırlanan bu bakanlar kurulu kararı; Bölgesel ayrım yapılmaksızın gümrük vergisi muafiyeti ile katma değer vergisi (KDV) istisnası desteğinin yanı sıra IV üncü bölgelerde yatırım yapacak olan bölgesel ve büyük ölçekli yatırımlarda Yatırımcılara;
1) Vergi indirimi, 2) Sigorta primi işveren hissesi desteği, 3) Yatırım yeri tahsisi, 4) Faiz desteği
gibi destek unsurlarını da yatırımcılara sunmaktadır.
Gümrük vergisi muafiyeti
Yayımlanan karar; Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malları ile otomobil ve hafif ticarî araç yatırımlarında yatırım dönemi içinde kalmak kaydıyla, CKD aksam ve parçalarının ithali, gemi ve elli metrenin üzerindeki yat inşa yatırımları ile ilgili tekne kabuğu ithali, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken gümrük vergisinden muaf tutmaktadır.
Bunun istisnası olarak; ham madde, ara malı ve işletme malzemesi ithali ile binek aracı, inşaat malzemeleri, porselenden ve seramikten mamul sofra ve mutfak eşyası teşvik belgesi kapsamına alınamamakta ve böylece gümrük vergisi muafiyetinden faydalanamamaktadır.
Teşvik belgesi kapsamında, bölgesel ve sektörel kısıtlamalar göz önüne alınarak; Eski, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Maddelere İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca ithali mümkün olan makine ve teçhizatın (karayolu nakil vasıtaları hariç), İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithaline izin verilen makine ve teçhizatın teşvik belgesi kapsamına alınması, veya Kullanılmış komple tesisin Müsteşarlıkça proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülmesi hâlinde ithali uygun görülebilir ve böylelikle madde hükmünden faydalanabilir.
Yapılan düzenleme ile Tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon yatırımlarına yönelik teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış makine ve teçhizat ithal edilememektedir.
Teşvik belgesi almak üzere müracaat edilmiş, ancak teşvik belgesine bağlanmamış yatırımlara ilişkin makine ve teçhizatın ithalinde;
Müsteşarlığın görüşüne istinaden Gümrük Müsteşarlığınca gümrük vergisi ile katma değer vergisinin toplam tutarı kadar teminatın alınması suretiyle müsaade edilebilecektir.
Katma değer vergisi istisnası
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesi kapsamında uygun görülen makine ve teçhizatın ithali ve yerli teslimleri katma değer vergisinden istisna edilecektir.
Vergi indirimi
(1) Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel uygulama kapsamında gerçekleştirilen yatırımlarda, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi çerçevesinde, kurumlar vergisi veya gelir vergisine uygulanacak indirim oranları ile yatırıma katkı oranları aşağıda belirtilmiştir.
Örnek;
Teşvik Belgesi almaksızın IV Bölgede yapılacak büyük veya bölgesel yatırımda yapılan yatırım tutarının 100.000 TL olduğunu varsayalım. Bu bölgesel uygulama kapsamında ise;
100.000 * %25 = 25.000 TL dir. Kurumlar Vergisindeki İndirim %20 * %80 = % 16 dır.
2011 Yılında edinilen kar 50.000 TL ise 50.000 * %16 =8.000 TL Terkin edilecek olup; 2012 yılı Nisan ayında 2011 yılı kurumlar vergisi olarak 2.000 TL si ilgili Vergi Dairesine ödenecektir. İndirim Konusu yapılacak yatırımdan kalan 25.000 – 8.000 = 17.000 TL (2012 ve daha sonraki yıllar karından indirim yapılabilecek tutar) dir.
Bu işletme aynı koşullarda Büyük Ölçekli Yatırımlar kapsamında olsa idi;
100.000 * % 45 = 45.000 TL dir Kurumlar Vergisindeki İndirim %20 * %80 = % 16 dır.
2011 Yılında edinilen kar 50.000 TL ise 50.000 * %16 =8.000 TL Terkin edilecek olup; 2012 yılı Nisan ayında 2011 yılı kurumlar vergisi olarak 2.000 TL si ilgili Vergi Dairesine ödenecektir. İndirim Konusu yapılacak yatırımdan kalan 45.000 – 8.000 = 37.000 TL (2012 ve daha sonraki yıllar karından indirim yapılabilecek tutar) dir. Dolayısıyla İndirilen kurumlar vergisi veya gelir vergisi tutarı yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli vergi uygulamasına devam edilecektir.
(2) Ancak, teşvik belgesi kapsamında 31/12/2010 tarihine kadar yatırıma başlanması hâlinde aşağıda belirtilen indirim oranları ile yatırıma katkı oranları uygulanır.
Örnek;
Teşvik Belgesi kapsamında 31.12.2010 tarihine kadar IV Bölgede yapılacak büyük veya bölgesel yatırımda yapılan yatırım tutarının 100.000 TL olduğunu varsayalım.
Bu bölgesel uygulama kapsamında ise;
100.000 * %60 = 60.000 TL dir. Kurumlar Vergisindeki İndirim %20 * %90 = % 18 dir.
2011 Yılında edinilen kar 50.000 TL ise 50.000 * %18 =9.000 TL Terkin edilecek olup; 2012 yılı Nisan ayında 2011 yılı kurumlar vergisi olarak 1.000 TL si ilgili Vergi Dairesine ödenecektir. İndirim Konusu yapılacak yatırımdan kalan 60.000 – 9.000 = 51.000 TL (2012 ve daha sonraki yıllar karından indirim yapılabilecek tutar) dir.
Bu işletme aynı koşullarda Büyük Ölçekli Yatırımlar kapsamında olsa idi;
100.000 * % 70 = 70.000 TL dir Kurumlar Vergisindeki İndirim %20 * %90 = % 18 dür.
2011 Yılında edinilen kar 50.000 TL ise 50.000 * %18 =9.000 TL Terkin edilecek olup; 2012 yılı Nisan ayında 2011 yılı kurumlar vergisi olarak 1.000 TL si ilgili Vergi Dairesine ödenecektir. İndirim Konusu kapılacak yatırımdan kalan 70.000 – 9.000 = 61.000 TL (2012 ve daha sonraki yıllar karından indirim yapılabilecek tutar) dir. Dolayısıyla İndirilen kurumlar vergisi veya gelir vergisi tutarı yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli vergi uygulamasına devam edilecektir.
Sigorta primi işveren hissesi desteği
(1) Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel uygulama kapsamında desteklenen yatırımlardan, teşvik belgesinde kayıtlı istihdam öngörüleri ile tutarlı olmak kaydıyla;
a) Komple yeni yatırımlarda, işletmeye geçiş tarihinden itibaren sağlanan,
b) Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına ilave edilen,
istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgarî ücrete tekabül eden kısmı aşağıda belirtilen sürelerde Hazinece karşılanacaktır. Örneğin 31.12.2010 tarihine kadar olan yatırımlar için bugünkü asgari ücret kıstasları üzerinden işçi başına yatırımcının alacağı destek tutarı 135,14 TL olacaktır. Ve Bu uygulamadan yatırımcı 7 yıl süre ile yararlanacaktır. Yatırımın 31.12.2010 tarihinden sonra olması halinde ise bu süre 5 yıl olarak uygulanacaktır.
Getirilen düzenleme ile yatırımcı 842,00 TL olan maliyet 135,14 TL azalarak 706.86 TL olacaktır.
5084 sayılı Kanun kapsamındaki desteklerden yararlanmakta olan işletmeler için, bu Karar kapsamında ayrıca prim desteği uygulanmayacaktır.
Ancak, söz konusu işletmelerde bu Karara istinaden düzenlenecek teşvik belgeleri kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlara istinaden oluşacak ilave istihdam için de prim desteği uygulanır.
Kararla getirilen en önemli düzenleme aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarın işveren tarafından ödemiş olması şartıdır.
Yatırım yeri tahsisi
29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi hükmü çerçevesinde Müsteşarlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilir. Ancak 5520 sayılı Kanun gereği finans ve sigortacılık konularında faaliyet gösteren kurumlar ve iş ortaklıkları ile 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlarda yer tahsisi uygulanmaz.
Faiz desteği
Talep edilmesi hâlinde, bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli kredilerin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin veya kâr payının;
IV üncü bölgede yapılacak yatırımlarda Türk Lirası cinsi kredilerin beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerin iki puanı,
Bölge ayrımı yapılmaksızın araştırma ve geliştirme yatırımları ile doğrudan ticarî mal üretimine yönelik olmayan, mevcut veya gerçekleştirilecek tesisin katı, sıvı veya gaz gibi atıklarının temizlenmesi veya yok edilmesine yönelik çevre yatırımlarında ise Türk Lirası cinsi kredilerin beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerin iki puanı,
Müsteşarlıkça da uygun görülmesi hâlinde azamî ilk beş yıl için ödenmek kaydıyla bütçe kaynaklarından karşılanabilecektir.
Örneğin X A.Ş. IV Bölgede bir yatırım gerçekleştirecek olsun bu yatırımın toplam sabit yatırım tutarı 800.000 TL dir. Bu tutarın %75 ine kadar olan kısmı için 600.000 * %75 = 450.000 TL si için Banka tarafından yatırımcıya uygulanacak faizin %11,8 olduğu varsayıldığında; Hazine tarafından karşılanacak kısım 5 puandır. Yani %11,8 – 5 = % 6,8 dir. Dolayısıyla yıllık faiz ödemesi 53.100 TL olacak olan yatırımcı için 22.500 TL destek sağlanmış olmakta ve yıllık ödenecek faiz tutarı 30.600 TL olacaktır.
Faiz desteği içeren teşvik belgelerine konu yatırımlardan finansal kiralama şirketleri aracılığıyla gerçekleştirilecek olanlar için de faiz ödemelerini içeren itfa planı yapılması kaydıyla aynı şartlarla faiz desteğinden yararlanacaktır.
Proje bazında bütçe kaynaklarından karşılanabilecek yatırım kredisi için azamî faiz desteği miktarı;
a. Araştırma ve geliştirme ve çevre yatırımları için 300.000,00 Türk Lirasını, b. III üncü ve IV üncü bölgelerde yapılacak yatırımlar için 500.000,00 Türk Lirasını geçemez.
Aynı teşvik belgesi kapsamındaki yatırım için faiz desteği uygulamasına yönelik olarak birden fazla banka talepte bulunamaz veya finansal kiralama işlemi yapılamayacaktır.
Getirilen bir diğer düzenleme ise yeni yatırımları destekleme dışında Tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerine getirilen taşınma desteğidir.
Tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerinde I inci ve II nci bölgelerdeki illerde faaliyette bulunan işletmelerin IV üncü bölgedeki illere 31/12/2010 tarihine kadar bütünüyle taşınması ve en az elli kişilik istihdam sağlanması hâlinde bu tesisler için;
a) 5520 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi uyarınca kurumlar vergisi veya gelir vergisi beş yıl süreyle yüzde yetmiş beş oranında indirimli olarak uygulanması ancak İndirimli oranlar stopaj suretiyle yapılan vergilendirmede uygulanamayacaktır.
b) Bu Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilecektir.
c) Çalışanların asgarî ücrete tekabül eden sigorta primi işveren hissesinin tamamı taşınma tarihinden itibaren beş yıl süre ile bütçeden karşılanacaktır.
d) Tesislerin taşınma işleminin 2009 yılı sonuna kadar tamamlanması hâlinde taşınma giderleri bütçeden karşılanacaktır.
IV Bölge için Desteklenecek Sektörler ile Yatırımlar
Uygulama kararnamesi IV Bölgeyi 9 Düzey’e ayırmıştır. Ayrımla aynı gelişmişlik düzeyine sahip iller eşleştirilmiş ve bölgesel gelişimi dengeli sağlamak amacıyla da her düzeyin aynı desteklerden faydalanması esası benimsenmiştir. Buna göre IV Bölgedeki düzeyler şu şekildedir.
TR82 Kastamonu, Çankırı Sinop TR90 Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane TRA1 Erzurum, Erzincan, Bayburt TRA2 Ağrı, Kars, Ardahan, Iğdır TRB2 Van, Muş, Bitlis, Hakkâri TRB1 Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli TRC2 Şanlıurfa, Diyarbakır TRC3 Mardin, Batman, Şırnak, Siirt TR22 Çanakkale İli Bozcaada, Gökçeada İlçeleri
IV Bölgede tasnifi yapılan Düzeylere Sektör bazında getirilen destekler ise şu şekilde özetlenebilir;
Destek Unsurlarından Yararlanma Koşulları ve Müracaat Usulü
1. Yatırımın, destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgarî sabit yatırım tutarının III üncü ve IV üncü bölgelerde 500.000,00 Türk Lirası tutarında olması gerekmektedir.
2. IV. Bölgede yapılacak büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel yatırımlar ile genel teşvik sisteminden yararlanacak yatırımların ise yukarıdaki konularda olmak koşulu ile tabloda belirtilen asgari sabit yatırım tutarını sağlamalıdırlar.
3. Eğer yatırım Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak; finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat ile kısmen veya tamamen yapılacaksa asgari tutar her bir finansal kiralama şirketi için asgarî 200.000,00 Türk Lirası olması gerekmektedir.
4. Tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerine getirilen taşınma desteğinden yararlanacak tesisler için asgarî sabit yatırım tutarı aranmayacaktır.
Yukarıdaki koşulları sağlayan yatırımcılar aşağıda belirtilen belge ve bilgiler ile birlikte Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü’ne müracaat edeceklerdir.
Ancak, aşağıdaki yatırımlar
a. Yabancı sermayeli yatırımlar, b. Büyük ölçekli yatırımlar, c. Bölgesel uygulamalar kapsamındaki yatırımlar ile d. Araştırma ve geliştirme ile e. Çevre yatırımları
hariç olmak üzere; sabit yatırım tutarı 8.000.000,00 Türk Lirasını aşmayan yatırımlar için firmanın tercihine bağlı olarak yatırımın yapılacağı yerdeki Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı Sanayi Odalarına da müracaat yapılabilmektedir. Sanayi Odalarına yapılacak müracaatlarda;
Sanayi odalarınca yapılan değerlendirme sonucunda uygun görülen yatırımlar teşvik belgeleri Müsteşarlığa gönderilecek ve Müsteşarlıkça da uygun görülen teşvik belgeleri onaylanarak ilgili odalara iade edilecektir. Böylece yatırım; teşvik belgesine bağlanmış olacaktır. Sanayi Odaları bu işlemler aracılığında; tamamlama vizesi ekspertiz işlemi dışında diğer işlemler için herhangi bir ücret almayacaktır.
Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için Gerekli Evraklar;
a) Yatırımı gerçekleştirecek şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere ait imza sirküleri,
b) Şirketin nihaî durumunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesi,
c) Yatırım Bilgi Formu ile eki bilgi ve belgeler,
d) Muhasebe birimi hesabına yatırılan meblağa ait makbuzun aslı
Teşvik belgesine ilişkin müracaat;
Müsteşarlığa yapılacak ise bütçeye irat kaydedilmek üzere muhasebe birimi hesabına 400,00 Türk Lirası,
Sanayi Odalarına yapılacak ise muhasebe birimi hesabına 300,00 Türk Lirası ile birlikte ilgili sanayi odası hesabına da 100,00 Türk Lirası yatırılacaktır.
Bu meblağlar hiçbir surette iade edilmez.
e) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde prim ve idarî para cezası bulunmadığına veya tecil ve taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazının aslı,
f) 2872 sayılı Çevre Kanununa istinaden yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin eki listelerde yer alan yatırım konuları için ÇED olumlu kararı veya ÇED gerekli değildir kararı,
g) Müsteşarlık, gerekli görülen hâllerde ilave bilgi ve yatırımın konusuna bağlı olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınmış görüş, izin, ruhsat ve benzeri belgeleri isteyebilecektir.
Diğer Hususlar
1. Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanması zorunludur. Destek unsurlarının uygulanmasında ortaya çıkacak tereddüt ve ihtilaflarda Müsteşarlığın görüşü doğrultusunda işlem tesis edilecektir.
2. Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel uygulama kapsamında gerçekleştirilen yatırımların, işletmeye geçiş tarihinden itibaren asgarî beş yıl süre ile bulunduğu bölgede faaliyette bulunması gerekmektedir.
3. Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda öngörülen sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen sürede gerçekleştirilememesi hâlinde, teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilecektir.
4. Teşvik belgesi veya eki belgelerin zayi olması nedeniyle yatırımcı tarafından yeniden tasdikinin talep edilmesi durumunda, bütçeye irat kaydedilmek üzere tasdiki istenilen her bir belge için muhasebe birimi hesabına 300,00 Türk Lirası yatırılacaktır. Söz konusu meblağ hiçbir surette iade edilmeyecektir.
5. Yatırımın öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip altı ay içinde tamamlama vizesinin yapılması için, teşvik belgesini düzenleyen merci ye veya Müsteşarlığa müracaat edilmesi gerekmektedir. Bu süre içinde müracaat edilmemesi hâlinde, Müsteşarlık resen tamamlama vizesi işlemlerini başlatabilecektir.
6. Yatırım tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın, devir, satış, ihraç veya kiralanması, söz konusu yatırım mallarının teminini müteakip beş yılı doldurmuş olması hâlinde serbesttir. Ancak, söz konusu satışların işletmenin asgarî beş yıl süre ile faaliyette bulunmasını engelleyecek mahiyet taşımaması gerekmektedir.
7. Tamamlama vizesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın beş yılını doldurmamış makine ve teçhizatın yatırımın bütünlüğünün bozulmaması kaydıyla veya bütünü ile birlikte;
a) Teşvik belgeli bir başka yatırım için devri, b) Teşvik belgesi olmayan bir başka yatırımcıya satışı, c) İhracı, d) Kiralanması, ancak Müsteşarlığın izni alınarak yapılabilecektir.
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
© Alomaliye.com 2000-2009 Tüm Hakları Saklıdır. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
YATIRIMLARDA
DEVLET YARDIMI VE IV BÖLGEYE SAĞLANAN TEŞVİK VE
DESTEK UNSURLARI 
