|
|
|
SINIR TİCARET MERKEZLERİNİN
FİZİKİ OLARAK DÜZENLENMESİ, EŞYA
VE STOK KONTROLLERİNİN YAPILMASI
İLE BU MERKEZLERE GİRİŞ VE
ÇIKIŞLARA İLİŞKİN USUL VE
ESASLARA DAİR YÖNETMELİK 
|
|

31
Ekim 2009 Tarihli Resmi Gazete
Sayı : 27392
Başbakanlık (Gümrük
Müsteşarlığı)’tan:
SINIR TİCARET MERKEZLERİNİN
FİZİKİ OLARAK DÜZENLENMESİ, EŞYA
VE STOK KONTROLLERİNİN YAPILMASI
İLE BU MERKEZLERE GİRİŞ VE
ÇIKIŞLARA İLİŞKİN USUL VE
ESASLARA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Sınır Ticaret Merkezlerinin
fiziki olarak düzenlenmesi, eşya ve stok kontrollerinin yapılması ile bu
merkezlere giriş ve çıkışlara ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Sınır Ticaret Merkezlerinin fiziki
olarak düzenlenmesi, eşya ve stok kontrollerinin yapılması ile bu merkezlere
giriş ve çıkışlara ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 172 nci
maddesi ile 1/12/2008 tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe giren Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karara dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gümrük Müsteşarlığının
bağlı olduğu Devlet Bakanlığını,
b) Depo: İthal veya ihraç amacıyla
Sınır Ticaret Merkezine getirilen eşyanın geçici olarak konulduğu
yeri,
c) Müsteşarlık: Gümrük
Müsteşarlığını,
ç) Sınır ticaret merkezi (STM):
1/12/2008 tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı eki Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin Karar kapsamında öngörülen
sınırda kurulacak ve ihracat ve ithalat yapılabilen alanların yer aldığı Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi dışında addedilen yerleri,
d) Sınır ticaret merkezi
işleticisi: Sınır Ticaret Merkezlerinin bulunduğu ildeki il özel
idaresini,
e) Sınır ticaret merkezi
mağazaları: Sınır Ticaret Merkezinde faaliyet gösteren
mağazaları
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
İşletici ve Mağazaların
Sorumlulukları, Defter ve Belgeler,
Denetim ve
Müeyyide
Sınır ticaret merkezinin fiziki düzenlemesi
ve inşası
MADDE 5 – (1) Sınır Ticaret Merkezi işleticisi tarafından tesis
edilecek Sınır Ticaret Merkezlerinde aşağıdaki nitelik ve şartlar aranır.
a) İhraç ve ithal eşyasının
birbirinden fiziksel olarak ayrı bölümlerde sergilenmesini; dışarıdan gelecek
müdahalelerin engellenmesini, gerektiğinde satış ve depolama yerleri ile laboratuvarların da yer aldığı bölümlerin bulunmasını
sağlayacak şekilde inşa edilmeleri,
b) İhtiyaca göre boyutlarının
genişletilebilmesi veya daraltılabilmesine imkan
tanıyacak şekilde projelendirilmeleri,
c) Giriş ve çıkış bölümlerinin
fiziki olarak birbirinden ayrılması ve çevreden tecrit edilmesini sağlayacak
yüksek duvarların inşa edilmeleri,
ç) Bulunduğu sahanın tamamen
aydınlatılması ve güvenlik kameraları ile donatılması ve saha zemininin, yoğun
araç trafiği, yükleme ve boşaltma faaliyetlerinin sorunsuz olarak yürütülmesini
sağlayacak şekilde asfalt ya da beton ile kaplanması,
d) Mağazaların araçlardan eşya
tahmil ve tahliyesine uygun şekilde yapılandırılmaları,
e)
Asgari 45 ton tartma kapasitesine sahip kantar
kurulması,
f) Bulunduğu sınırın geçiş
noktasına yeterli uzunlukta raylı siteme sahip kapı
kurulması,
g) Gümrük idaresince gümrük
işlemlerinin elektronik ortamda yapılması için kullanılan Bilgisayarlı Gümrük
Etkinlikleri (BİLGE) sistemi ve diğer yazılımlar için gerekli bilgisayar ve
internet altyapısının hazırlanması,
h) Görev yapacak kamu personelinin
etkin, etkili, sürekli ve düzenli hizmet verebilmeleri için gerekli ısınma,
aydınlatma, su ve haberleşme ve benzeri gibi imkânlara sahip hizmet binaları ile
burada faaliyet gösteren tacir ve esnafın temel ihtiyaçlarını karşılayacak
binaların yapılması,
ı) Giriş-çıkış kapısında gümrük
muhafaza görevlilerinin ve güvenliği sağlayacak personelin kullanabileceği uygun
mekân oluşturulması.
(2) Sınır Ticaret Merkezinin
yukarıda belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığı Sınır Ticaret Merkezinin
bağlı olduğu Gümrük idarelerince denetlenir.
Sınır ticaret merkezi işleticisinin ve
mağazalarının sorumlulukları
MADDE 6 – (1) Sınır Ticaret Merkezi işleticisinin ve mağazalarının
gümrük idaresine karşı sorumlulukları şunlardır:
a) Sınır Ticaret Merkezi işleticisi
ve mağaza işleticileri; eşyanın Sınır Ticaret Merkezinde bulunduğu süre
içerisinde gümrük gözetimi altında bulunmasını sağlamak, eşyanın iyi muhafaza
edilmesi konusunda yükümlülüklerini yerine getirmek
zorundadır.
b) Sınır Ticaret Merkezi
işleticileri ve/veya mağaza işleticileri, Sınır Ticaret Merkezine alınan eşyanın
bu merkezlere girerken gümrük idaresince tespit edilen miktarı üzerinden ve eğer
tespit yapılmamışsa belgelerinde yazılı miktarları üzerinden, Sınır Ticaret
Merkezinde eşya değiştirilmesinden, gümrük idaresine karşı mali bakımdan
sorumludur. Bu sorumluluk, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri
saklı kalmak üzere, eşyanın gümrükçe tespit olunan veya belgelerinde ve gümrük
beyannamesinde yazılı miktarına ve cinsine göre eksiklik veya değişiklik ortaya
çıkması halinde, bunlara ait gümrük vergilerinin ve cezaların ödenmesini kapsar.
Ancak, eşyanın tabiatından doğan kayıp ve fireler ile Sınır Ticaret Merkezi
işleticilerinin ve mağazalarının kusur ve hatalarından meydana gelmeyen telef,
kayıp, doğal afet, yangın, su basması, çalınma ve benzeri haller dolayısıyla
meydana gelen eksikliklerin gümrük idaresine ispat edilmesi ve bunun idarece de
kabul edilmesi halinde sorumluluk söz konusu olmaz.
ç) Sınır Ticaret Merkezi
işleticileri ve mağazaları tutacakları giriş, çıkış kayıt ve muhasebelerini
gümrük denetlemesini sağlayacak şekil ve usullere uygun surette yürütmek
zorundadır.
d) Sınır Ticaret Merkezi
işleticilerinin Sınır Ticaret Merkezinin tamamının genel bakım ve onarımını
yapması veya yaptırması, hizmetlerin hızlı yapılmasını teminen yeni teknolojinin gerektirdiği teknik donanımın
sağlanması gerekir.
Defter ve
belgeler
MADDE 7 – (1) Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi ile Sınır Ticaret
Merkezi Mağazası işleticisi, gümrük mevzuatı açısından aşağıdaki defter ve
belgeleri tutmak ve düzenlemek zorundadır:
a) Sınır Ticaret Merkezi eşya
giriş-çıkış defteri,
b) İhracata ilişkin gümrük
beyannamesi,
c) İthalata ilişkin gümrük
beyannamesi,
ç) Satış
belgesi,
d) Aylık satış
listesi.
(2) Bilgisayar veri işleme tekniği
yoluyla gümrük beyanı yapıldığı durumlarda, bilgisayar ortamında tutulan
kayıtlar, elektronik imzalı olması halinde defter ve belgeler
hükmündedir.
(3) Gümrük beyannamesi
düzenlenirken beyannamenin ilgili kutucuğuna kod, ülke adı-il adı-STM adı
yazılır.
(4) İlgili kişiler bu defter ve
belgeleri gümrük kontrolü amacıyla beş yıl süre ile saklamak
zorundadırlar.
(5) Bu defter ve belgelerin saklama
süresi defterlerin tasdik edildiği, belgelerin ise düzenlendiği yılın sonundan
itibaren işlemeye başlar.
Sınır ticaret merkezi eşya giriş-çıkış
defteri
MADDE 8 – (1) Sınır Ticaret Merkezi Eşya Giriş-Çıkış Defteri;
depoya veya mağazaya alınan ve depodan veya mağazadan çıkan her beyanname veya
satış belgesi muhteviyatı eşyaya ait işlemlerin tarih sırası itibarıyla
kaydedildiği Ek-1’de yer alan defterdir.
(2) Sınır Ticaret Merkezi Eşya
Giriş-Çıkış Defterinin her yaprağı müteselsil sıra numaralı
olur.
(3) Sınır Ticaret Merkezi Eşya
Giriş-Çıkış Defterinin,
a) Yeni faaliyete geçenler için
faaliyete geçmeden önce,
b) Öteden beri faaliyete devam
edenler için defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son
ayda,
c) Defter yapraklarının dolması
halinde yaprakların kullanılmaya başlanmasından önce, tasdik ettirilmesi
mecburidir.
(4) Sınır Ticaret Merkezi Eşya
Giriş-Çıkış Defteri, satış mağazasının bulunduğu yerdeki noter veya noterlik
görevini ifa ile mükellef olanlar tarafından tasdik
edilir.
(5) Noterlerin yapacağı tasdik
şerhi Sınır Ticaret Merkezi Eşya Giriş-Çıkış Defterinin ilk sahifesine yazılır
ve firma unvanı, iş adresi, defterin nevi, defterin kaç sahifeden ibaret olduğu,
defterin kullanılacağı dönem, firmanın denetimi altında bulunduğu gümrük
idaresi, tasdik tarihi, tasdik numarası, tasdiki yapan makamın mühür ve imzası
bilgilerini içerir.
(6) Defterler sayfa numarası
izlediği saptanarak noterce tasdiklenir.
(7) Sınır Ticaret Merkezi
İşleticisi ve Mağaza sahipleri bir yıl içinde kullanacaklarını tahmin ettikleri
sayıdaki yaprağı yukarıdaki esasa göre tasdik ettirirler. Tasdikli yapraklar
bittiği takdirde yeni yapraklar kullanılmadan önce tasdik ettirilir. Tasdik
makamı aynı takvim yılında mükerrer olmayacak şekilde ilave yaprak sayısını ilk
tasdik şerhinin altına kaydeder ve bu kaydı usulüne göre tasdik
eder.
(8) Sınır Ticaret Merkezi Eşya
Giriş-Çıkış Defteri, Sınır Ticaret Merkezine giren ve çıkan eşyanın izlenmesi
için kullanılır. Kayıtlar beyanname ve satış belgesine dayanılarak yapılır ve en
az; eşyanın depoya veya mağazaya giriş tarihi, eşyaya ilişkin beyanname veya
satış belgesinin tarih ve numarası, eşyanın cinsi ve miktarı, eşyanın Sınır
Ticaret Merkezine giriş ve çıkışına ilişkin özet beyan tarihi bilgilerini
içerir.
(9) Sınır Ticaret Merkezinde önceki
yıldan kalan eşya, mali yılbaşında yapılan sayımlara istinaden ayrı bir sütun
oluşturularak beyannamenin tescil sayı ve tarihi de belirtilmek suretiyle
kaydedilir.
(10) Deftere kayıtların en geç üç
iş günü içinde yapılması zorunludur.
(11) Sınır Ticaret Merkezi
Giriş-Çıkış Defteri, istendiği takdirde ibraz edilmek üzere mağaza ve depo
sahiplerince saklanmak zorundadır.
Satış belgesi
MADDE 9 – (1) Sınır Ticaret Merkezlerinden yapılan satışta, satıcı,
alıcı ve satışa konu eşyaya ilişkin bilgileri içeren ve düzenleyen tarafından
tarih ve sıra numarasına göre saklanması zorunlu olan satış fişi ya da fatura
düzenlenir.
(2) Satış belgesinde en az
aşağıdaki bilgiler bulunur:
a) Düzenleme tarihi, seri ve sıra
numarası,
b) Düzenleyen Sınır Ticaret Merkezi
İşleticisi veya Mağazanın adı ve adresi,
c) Uygunluk Belgesinin sayı ve
tarihi,
ç) Satılan eşyanın miktarı, nevi ve
satış fiyatı,
d) Satışı yapan Sınır Ticaret
Merkezi İşleticisi veya Mağaza görevlisinin adı, soyadı veya bu görevliyi
belirleyen her türlü tanıtıcı işaret.
(3) Satış belgesi seri/sıra
numarasına göre iki örnek olarak düzenlenir.
(4) Sınır Ticareti Merkezi
işleticisi ve/veya mağazalar sattıkları eşya için satış belgesi vermek ve
müşteri de söz konusu belgeleri istemek ve almak
mecburiyetindedir.
Aylık satış
listesi
MADDE 10 – (1) Sınır Ticareti Merkezi İşleticisi ve/veya Mağazalar
sattıkları eşyanın cinsini ve miktarını tespit etmek üzere Yönetmeliğe ekli
örneğe uygun olarak her ay aylık Ek-2’de yer alan satış listesi
düzenler.
(2) Aylık satış listesinde en az
aşağıdaki bilgiler bulunur:
a) Düzenleyen İşletici veya
mağazanın adı,
b) Eşyanın cinsi, satılan miktar ve
tutarı,
c) Listenin ait olduğu
dönem.
(3) Aylık satış listeleri her ay
satılan eşyaya ilişkin satış belgesi esas alınarak düzenlenir. Aylık satış
listeleri biri asıl üç örnek düzenlenir ve listenin aslı en geç müteakip ayın
üçüncü günü akşamına kadar işleticinin/mağazanın bağlı bulunduğu gümrük
müdürlüğüne verilir. Sınır Ticaret Merkezi Mağazası tarafından düzenlenen aylık
satış listesinin bir örneği Sınır Ticaret Merkezi İşleticisine gönderilir, bir
örneği de Mağazada saklanır.
Giriş çıkışlar ve giriş kartları
MADDE 11 – (1) Sınır Ticaret Merkezinde görevli resmi ve özel
kuruluşlara bağlı tüm personel ile araçlar için verilecek giriş kartları, Sınır
Ticaret Merkezi işleticisi tarafından tanzim edildikten sonra mülki idare
amirliklerince onaylanarak verilir.
(2) Düzenlenecek giriş kartlarının
çeşitleri, veriliş şekli, değiştirilmesi, iptali, diğer giriş çıkışlar, park
yerleri ve her türlü trafik düzenlemeleri ile sair hususlara ilişkin esaslar
Sınır Ticaret Merkezi işleticisi tarafından hazırlanıp mülki idare amirlerince
onaylanarak yürürlüğe girecek yönergelerle belirlenir.
Süre
MADDE 12 – (1) Sınır Ticaret Merkezlerine ithal veya ihraç hükmüyle
konulan eşyanın burada satış veya sergi amaçlı olarak kalış süresi 3 ay ile
sınırlıdır.
(2) Sınır Ticaret Merkezlerine
ithal veya ihraç hükmüyle konulan eşyanın 3 ay içerisinde buradan çıkarılmaması
halinde bu durumunun zorunlu nedenlerden meydana geldiğinin süre bitiminden önce
belgelendirilmesi halinde ilgili gümrük idaresi tarafından ek süre verilebilir.
(3) Eşyanın 3 ay içinde Sınır
Ticaret Merkezlerinden çıkarılmaması ve bu süre içerisinde ek süre talebinde de
bulunulmaması hâlinde Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü
uygulanır.
Sayım fazla ve
noksanlıkları
MADDE 13 – (1) Sınır Ticaret Merkezi işleticileri veya mağazaları
yıl sonunda mağaza ve depo mevcutlarına ilişkin bir
listeyi gümrük idaresine verir. Her yıl, Sınır Ticaret Merkezindeki eşya gümrük
idaresince, işletici tarafından verilen liste göz önünde bulundurulmak suretiyle
sayılır. Sınır Ticaret Merkezindeki eşyanın kısa sürede sayılamayacak kadar çok
olması halinde, bunların gümrük idareleri tarafından örnekleme yöntemiyle
sayılması mümkündür. Ayrıca, gümrük idaresince gerekli görülmesi halinde yıl
içinde sayım işlemi yapılabilir.
(2) Sınır Ticaret Merkezlerinde
yapılan sayım sonucunda noksan çıkan ithal eşyasının Gümrük Kanununun 236 ncı maddesine göre gümrük vergileri ve cezaları, duruma göre
işletici veya mağazalardan tahsil edilir. İhraç eşyasında noksanlık tespit
edilmesi halinde, katma değer vergisi ve varsa özel tüketim vergisi
istisnasından yararlanan eşyanın katma değer vergisi tahsil
edilir.
(3) Yapılan sayım sonucunda fazla
çıkan eşya kayıtlara alınır. Bu fazlalığın geçerli nedenlerden ileri geldiğine
gümrük idaresince kanaat getirilmediği takdirde, Gümrük Kanununun 236 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre işlem yapılır.
(4) Sınır Ticaret Merkezi ve
Mağazalarının sayımlarında bulunacak heyete ilgili gümrük müdürü tarafından
tayin edilecek en az şef seviyesinde bir memur başkanlık
eder.
(5) Sayım sonunda 3 aydan fazla bir
süredir Sınır Ticaret Merkezinde bulunduğu tespit edilen ihraç eşyası gümrük
mevzuatı doğrultusunda geri gelen eşya hükümlerine tabi tutulur.
(6) Yapılan inceleme ve
denetlemeler sonucunda, hak sahibi olmayan kişilere yapıldığı ya da hak
sahiplerine olmakla birlikte limit üzerinde gerçekleştiği belirlenen satışa
ilişkin eşya da noksan çıkan eşya addedilerek işlem yapılır. Bu tür eşyanın
gümrük vergileri tahsil edilir. Ayrıca limit fazlası veya hak sahibi olmayan
kişilere yapıldığı anlaşılan her bir satış için Gümrük Kanununun 236 ncı maddesine göre işlem yapılır.
Denetim ve
müeyyide
MADDE 14 – (1) Sınır Ticaret Merkezi, gümrük müfettiş ve müfettiş
muavinlerinin, gümrük kontrolörleri ve stajyer gümrük kontrolörleri ile gümrük
ve muhafaza başmüdürü, gümrük müdürü ve yetkili memurlarının, Başmüdürlükçe veya
Müsteşarlıkça yetkili kılınacak görevlilerin inceleme ve denetimine
tabidir.
(2) Sınır Ticaret Merkezi
işleticisi ve buralarda bulunan mağazaların yetkilileri, bu yerleri inceleme ve
denetim elemanlarının talepleri halinde derhal açmaya, her türlü kolaylığı
göstermeye ve istenen bilgi ve belgeleri vermeye mecburdur. Buna riayetsizlik
halinde ilgili Sınır Ticaret Merkezi mağazası, denetim ve inceleme yapanlarca
istenen hususlar yerine getirilinceye kadar kapatılması istemiyle Sınır Ticaret
Merkezi işleticisine bildirimde bulunulur. İstenilen hususlar yerine
getirildiğinde açılır.
(3) Bu yerlerde yapılacak denetim
ve soruşturma sonucunda tespit edilen mevzuat ihlalleri ile ilgili olarak Gümrük
Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır. Belirtilen mevzuata
aykırılıklar nedeniyle denetimi yapan kişilerce veya gümrük idaresince Sınır
Ticaret Merkezi işleticisine bildirimde bulunulur.
(4) Bu Yönetmelikle gümrük
müdürlüğüne ibrazı öngörülen belgeleri zamanında ibraz etmeyen Sınır Ticaret
Merkezi mağazaları, bu belgeler verilinceye kadar kapatılmasını teminen Sınır Ticaret Merkezi işleticisine bildirilir. Üst
aramasına karşı koyan veya gümrük nizamlarına uymayan personelin daimi giriş
kartı gümrük ve muhafaza başmüdürü, gümrük müdürü veya gümrük muhafaza müdürü
tarafından iptali hususunda gerekli girişimlerde
bulunulur.
(5) İşletme izni süresiz iptal
edilen mağazalar tarafından Sınır Ticaret Merkezine yeniden eşya konulmasına
izin verilmez; mevcut eşya üzerinde mağaza veya Sınır Ticaret Merkezi İşleticisi
tasarruf hakkına sahiptir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik
MADDE 15 – (1) 13/12/2003 tarihli ve 25315
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sınır Ticaret Merkezleri Kurulmasına İlişkin
Kararın Uygulanmasına Dair Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçerliliğini koruyan belge ve
sözleşmeler
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 1/12/2008 tarihli ve
2008/14451 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sınır Ticaretinin
Düzenlenmesine İlişkin Karar uyarınca bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önce
düzenlenmiş Sınır Ticareti Belgeleri ve 2009 yılı il ithalat kotaları kapsamında
düzenlenmiş uygunluk belgeleri ile Sınır Ticaret Merkezinde mağaza kiralama
sözleşmeleri süreleri sonuna kadar geçerliliğini korur.
Yürürlük
MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının
bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.
EKLERİ
|