...........................................

 DÖNEM SONU İŞLEM.

...........................................

 ASGARİ GEÇİM İND.

...........................................

 2008 SMMM ÜCRET.

...........................................

 2008 VERGİ TAKVİMİ

...........................................

 2008 PRATİK BİLGİ.

...........................................

 2008 İŞÇİLİK MALİYET

...........................................

 2008 ÇALIŞMALARI

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 TASLAKLAR

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNEME SÜRELERİ

...........................................

 

   VERGİ KANUNLARINDA 5838 SAYILI KANUNLA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:  

 

 

10 Mart 2009

 

Süleyman Turan

Kocaeli Vergi Dairesi Başkanlığı

E.Vergi Denetmeni-Vergi Uygulama Müdürü

sturan08@mynet.com

 

  VERGİ KANUNLARINDA 5838 SAYILI KANUNLA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

 

28.02.2009 tarih ve 27155 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’ de yayımlanan 5838 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile vergi kanunlarında yapılan düzenlemeler ve değişiklikler, eski hükümler de göz önünde bulundurularak özet olarak açıklanmaya çalışılacaktır.

 

1. Gelir Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

a) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun; 119 maddesine,  “Maliye Bakanlığı, 94. maddeye göre tevkifat yapacaklardan on ve daha az hizmet erbabı çalıştıranlar ile hizmet erbabı çalıştırmayanlara ilişkin olarak beyanname verme süresinden itibaren üç ayı geçmeyecek şekilde, ödeme zamanı belirlemeye yetkilidir.” hükmü eklenmiştir.

 

Gelir Vergisi Kanunun 119. maddesi vergi tevkifatının yatırılması ile ilgili olup, mezkur maddede, 94. madde gereğince yapılan vergi tevkifatının, vergi kesenler tarafından beyanname verecekleri ayın 26. günü akşamına kadar bağlı bulundukları vergi dairesine yatırılacağı hüküm altına alınmıştır.

 

Yapılan bu düzenleme ile, hizmet erbabı çalıştırmayan veya 10 ve daha az hizmet erbabı çalıştıran mükelleflere, vergi tevkifatından doğan vergilerini, beyanname verme süresinden itibaren (Ertesi ayın 23. günü akşamından itibaren) 3 ayı geçmemek üzere, Maliye Bakanlığına ödeme süresini tespit etme yetkisi verilmektedir.

 

Bilindiği gibi, Gelir Vergisi Kanunu’nun 98/a maddesine göre, zirai ürün bedelleri üzerinden tevkifat yapanlar hariç olmak üzere, çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı 10 ve daha az olanlar, GVK’ nun 94. maddesi kapsamında yapacakları tevkifatla ilgili muhtasar beyannamelerini, bağlı bulunulan vergi dairesine önceden bildirilmek şartıyla  her ay yerine, Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının 23. günü akşamına kadar, verebilmektedirler.

 

b) Gelir Vergisi Kanunu’na aşağıdaki Geçici  75. madde  eklenmiştir.

 

Geçici Madde 75. 31/12/2013 tarihine kadar, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3/2. fıkrasında belirtilen Ar-Ge ve destek personelinin, bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisinin; doktoralı olanlar için %90’ı, diğerleri için %80’i verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. Bu süre içerisinde, anılan maddenin bu maddeye aykırı olan hükmü uygulanmaz.

 

Bilindiği gibi, 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun “Gelir Vergisi Stopaji Teşviki” başlıklı 3/2. fıkrası ile, kamu personeli hariç olmak üzere teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile Kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, tekno girişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar için %90’ı, diğerleri için %80’i gelir vergisinden müstesna tutulmuştur.

 

Yapılan düzenleme ile, 5746 sayılı Kanun kapsamında gelir vergisi stopaj indirimi uygulanan Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerin vergilendirilmesinde, öncelikle Gelir Vergisi Kanunun 32. maddesinde düzenlenen asgari geçim indirimi uygulanması ve kalan tutar üzerinden destek indirimi hesaplanması öngörülmektedir.

 

c) Gelir Vergisi Kanunu’nun 99. maddesinde yer alan “Muhtasar beyannamenin şekil, içerik ve eklerini belirlemeye” ibaresi “Muhtasar beyannamenin şekil, içerik ve ekleri ile üçer aylık verilen beyannamelerin dönemini aylık olarak belirlemeye” şeklinde değiştirilmiştir.

 

Mezkur Kanun maddesinde, muhtasar beyanname düzenlenmiş olup madde metninin son durumu, Muhtasar beyannamenin şekil, içerik ve ekleri ile üçer aylık verilen beyannamelerin dönemini aylık olarak belirlemeye ve tevkifat konuları itibariyle ayrı ayrı beyanname verme mecburiyeti getirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir. Şeklinde değişmiştir. Böylece, Maliye Bakanlığına, üçer aylık verilen muhtasar beyannamelerin dönemini aylık olarak belirleme yetkisi de verilmiştir.

 

2. 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

a) 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na aşağıda açıklanan 32/A maddesi eklenmiştir.

 

İndirimli Kurumlar Vergisi:

 

MADDE 32/A-(1) Finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, taahhüt işleri, 4283 sayılı Kanun (Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun) ile 3996 sayılı Kanun (Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun) kapsamında yapılan yatırımlar ile rödovans sözleşmelerine (Ruhsat sahalarındaki madenlerin üretilerek değerlendirilmesi suretiyle üçüncü kişilere veya kuruluşlara tasarruf hakkı sağlamak üzere ruhsat sahiplerinin bu kişilerle yapmış oldukları sözleşme) bağlı olarak yapılan yatırımlar hariç olmak üzere, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ve Hazine Müsteşarlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur.

 

(2) Bu maddenin uygulamasında yatırıma katkı tutarı, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutarını, bu tutarın yapılan toplam yatırıma bölünmesi suretiyle bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını ifade eder.

 

Bakanlar Kurulu;

 

a) İstatistiki bölge birimleri sınıflandırması ile kişi başına düşen milli gelir ve sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerini dikkate almak suretiyle illeri gruplandırmaya ve gruplar itibarıyla teşvik edilecek sektörleri ve bunlara ilişkin yatırım ve istihdam büyüklüklerini belirlemeye,

 

b) Her bir il grubu için yatırıma katkı oranını %25’i, yatırım tutarı 50 milyon Türk Lirasını aşan büyük ölçekli yatırımlarda ise %45’i geçmemek üzere belirlemeye, kurumlar vergisi oranını %90’a kadar indirimli uygulatmaya,

 

c) Yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yedek parça, yazılım, patent, lisans ve know-how bedeli gibi harcamaların oranlarını ayrı ayrı veya topluca sınırlandırmaya yetkilidir.

 

(3) İkinci fıkraya göre yatırıma katkı ve vergi oranı farklı illerde aynı mükellef tarafından yapılan yatırımlarda, toplam yatırımın her bir ile isabet eden oranına göre ilgili ilin yatırıma katkı oranı ve indirimli vergi oranı uygulanır.

 

(4) Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde, indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazancın ayrı bir şekilde tespit edilememesi halinde ise indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi yatırım tutarının, dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil) oranlanması suretiyle belirlenir. Bu hesaplama sırasında işletme aktifinde yer alan sabit kıymetlerin kayıtlı değeri, yeniden değerlenmiş tutarları ile dikkate alınır. İndirimli oran uygulamasına yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği geçici vergi döneminde başlanır.

 

(5) Hesap dönemi itibarıyla ikinci fıkrada belirtilen şartların sağlanamadığının tespit edilmesi halinde, söz konusu vergilendirme döneminde indirimli vergi oranı uygulanması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.

 

(6) Yatırımın faaliyete geçmesinden önce devri halinde, devralan kurum, aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla indirimli vergi oranından yararlanır.

 

(7) Yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçmesinden sonra devri halinde indirimli vergi oranından devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise devralan, aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla yatırıma katkı tutarının kalan kısmı için yararlanır.

 

(8) Bu madde gelir vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır.

 

(9) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

 

Yapılan bu düzenleme ile, ekonomik kalkınmanın hızlandırılması, istihdamın arttırılması, bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farkının en aza indirilmesi amacıyla yatırımların teşviki amaçlanmaktadır.

 

Ancak, indirimli kurumlar vergisi uygulamasında,

 

- Finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar,

 

- İş ortaklıkları ve taahhüt işleri,

 

- 4283 sayılı Kanun kapsamındaki yap-ilet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesislerinin kurulması ve işletilmesi ile enerji satışı,

 

- 3996 sayılı Kanun kapsamındaki yatırım ve hizmetlerin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yapılan yatırımlar,

 

- Ruhsat sahalarındaki madenlerin üretilerek değerlendirilmesi suretiyle üçüncü kişilere veya kuruluşlara tasarruf hakkı sağlamak üzere ruhsat sahiplerinin bu kişilerle yapmış oldukları rödovans sözleşmelerine bağlı olarak yapılan yatırımlar, kapsam dışında tutulmuştur. Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili olup, henüz bir belirleme yapılmamıştır.

 

b) Yine 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na aşağıda açıklanan geçici maddeler eklenmiştir.

 

Geçici Madde 3-(1) Bu Kanunun 2/1. fıkrasında belirtilen fonlardan, katılımcıları yada kurucuları tam mükellef gerçek kişi veya kurum olmayanların portföylerini yöneten ve Sermaye Piyasası Kurulunun izniyle kurulan portföy yönetim şirketleri, Geçici 1/3. fıkrasının uygulanması yönünden bu fonların iş merkezi olarak değerlendirilmez, daimi temsilcileri sayılır.

 

Bilindiği gibi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 2/1. fıkrası hükmüne göre, Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme denetimine tabi fonlar ile bu fonlara benzer yabancı fonlar, sermaye şirketi addolunmakta ve kurumlar vergisi mükellefi sayılmaktadırlar.

 

Aynı Kanunun Geçici 1/3. maddesinde, dar mükellef kurumların Türkiye'deki iş yerlerine atfedilmeyen veya daimî temsilcilerinin aracılığı olmaksızın elde edilen ve Gelir Vergisi Kanununun geçici 67. maddesi kapsamında kesinti yapılmış kazançları ile bu kurumların tam mükellef kurumlara ait olup İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören ve bir yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan ve geçici 67. maddenin (1) numaralı fıkrasının altıncı paragrafı kapsamında vergi kesintisine tâbi tutulmayan kazançları ve bu kurumların daimî temsilcileri aracılığıyla elde ettikleri tamamı geçici 67. madde kapsamında vergi kesintisine tâbi tutulmuş kazançları için yıllık veya özel beyanname verilmez.

 

Yapılan düzenleme ile, katılımcıları yada kurucuları tam mükellef gerçek kişi veya kurum bulunmayan yabancı fonların, portföylerini Türkiye’de değerlendirmelerine imkan sağlanmış Türkiye’de Sermaye Piyasası Kurulunun izniyle kurulan portföy yönetim şirketleri vasıtasıyla sadece Türkiye’de değerlendirilen söz konusu fonlar dolayısıyla elde ettikleri kazançları üzerinden tevkifat yapılmış olması halinde yıllık ve özel beyanname verilmemesi öngörülmüştür.

 

Geçici Madde 4-(1) Münhasıran tekstil, konfeksiyon ve hazır giyim, deri ve deri mamulleri sektörlerinde faaliyette bulunanlardan üretim tesislerini Bakanlar Kurulunca belirlenen illere 31/12/2010 tarihine kadar nakleden ve asgari 50 kişilik istihdam sağlayan mükelleflerin, bu illerdeki işletmelerinden sağladıkları kazançlar için nakil tarihini izleyen hesap döneminden itibaren beş yıl süreyle kurumlar vergisi oranını %75' i geçmemek üzere indirimli uygulatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu madde hükmünden gelir vergisi mükellefleri de yararlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

 

c) Kurumlar Vergisi Kanunu’nun”Muafiyetler” başlığı altındaki 4/1-g bendinde yer alan “Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü.” ibaresi “Şans oyunları lisans veya işletim hakkının hasılatın belli oranında hesaplanan pay karşılığında verilmesi halinde bu hakkı devralan kurumlar hariç olmak üzere, 14/3/2007 tarihli ve 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinde tanımlanan ilgili kurum ve kuruluşlar.” şeklinde 01.01.2009 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmiştir.

 

3. 3065 Katma Değer Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

a) 3065 sayılı KDV Kanunu’nun ihracat teslimi şartlarının düzenlendiği 12/1. fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

1. Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır:

 

a) Teslim yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki alıcıya yada yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılmalı veya mallar yetkili gümrük antreposu işleticisine tevdi edilmelidir.

 

b) Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olmalı yada yetkili gümrük antreposuna konulmalıdır. Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki firmalar veya bizzat alıcı tarafından işlenmesi veya herhangi bir şekilde değerlendirilmesi durumu değiştirmez.

 

Yetkili gümrük antrepoları ile buralarda düzenlenmesi zorunlu belgeleri belirlemeye, konulacak malın cinsi ve miktarı ile bunların antrepoda bekleme sürelerine ilişkin olarak sınırlama getirmeye, Gümrük Müsteşarlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı yetkilidir.

 

Yetkili gümrük antrepolarının işleyişine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca belirlenen esaslara uyulmaması halinde ziyaa uğratılan vergi, buna ilişkin olarak kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinin ödenmesinden katma değer vergisi iadesi alanla birlikte antrepo işleticisi de müteselsilen sorumludur.

 

Yapılan değişiklik, gümrük antrepolarının işleyişi ve bunlar vasıtasıyla yapılan ihracat ile ilgili olup, yurt dışındaki müşteri ve serbest bölgeye yapılan ihracatlarla ilgili hükümler aynen korunmuştur. Getirilen değişiklik, yetkili gümrük antrepolarının işleyişine yönelik olup, daha önce yalnızca yurt dışına gönderilmek üzere yetkili gümrük antrepolarına mal konulması ihracat teslimi sayılırken, yapılan değişiklik ile, malların yetkili gümrük antreposu işleticilerine tevdi edilmesi de ihracat sayılmıştır. Bu kapsamda, yetkili gümrük antrepolarının görev ve sorumlulukları yeniden belirlenmiş ve söz konusu esaslara gör hareket etmeyen yetkili gümrük antreposu işleticileri, ziya uğratılan vergi ve buna ilişkin olarak kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinin ödenmesinden, katma değer vergisi iadesi alanla birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaktadır.

 

b) Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “vergi indirimi” başlıklı 29/2. fıkrasının sonunda yer alan “Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir. Bakanlar Kurulu, vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla, amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisinin iade hakkını kaldırmaya; Maliye Bakanlığı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.” ibaresi “Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edilir. Bakanlar Kurulu, vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla, iade hakkını kısmen veya  tamamen yada  amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi ile sınırlı olmak üzere kaldırmaya; Maliye Bakanlığı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.” şeklinde değiştirilmiştir.

 

Bilindiği gibi, KDV Kanunu’nun 29/2 numaralı fıkrasının son cümlesi, 06.06.2008 tarihinden geçerli olmak üzere, 5766 sayılı Kanunla, vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibariyle, amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisinin iade hakkını kaldırma konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Bakanlar Kurulunun bu yetkiyi kullanması durumunda, indirimli orana tabi işlemler nedeniyle yapılacak iadenin tespitinde, amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi dikkate alınmayacaktır. Şeklinde değiştirilmişti.

 

5838 sayılı Kanunla, 28.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere yapılan değişiklikle de, Bakanlar Kurulu, vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla, iade hakkını kısmen veya  tamamen yada  amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi ile sınırlı olmak üzere kaldırmaya yetkili kılınmış ve yılı içinde mahsuben iade edilemeyen verginin izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin vergi, SSK prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına yada döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin %51 veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

 

c) Katma Değer Vergisi Kanunu’nun geçici 17. maddesinde yer alan “31/12/2008” ibaresi “31/12/2010” olarak değiştirilmiştir.

 

Bilindiği gibi, KDV Kanunu’nun Geçici 17. maddesinde; Dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin,31.12.2008 tarihine kadar tesliminde, KDV Kanunu’nun 11/1-c.maddesi hükümlerine göre, bölgeler, sektörler veya mal grupları itibariyle işlem yaptırmaya Bakanlar Kurulu yetkili olduğu, bu maddenin uygulanmasında ihracat süresi olarak anılan bentteki süre yerine bu rejimlerle öngörülen sürelerin esas alınacağı, ihracatın şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde zamanında alınmayan vergi,vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edileceği hükmü yer almaktadır.

 

5838 sayılı Kanunla, 31.12.2008 tarihinde sona eren söz konusu istisna uygulamasının süresi, 01.01.2009 tarihinden geçerli olmak üzere iki yıl daha uzatılmıştır.

 

4. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

a) Özel Tüketim Vergisi Kanununun eki (I) sayılı Listenin (B) cetvelinde yer alan bazı mallara ilişkin özel tüketim vergisi, bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde karşılarında gösterildiği tutarlarda tespit edilmiş, aynı (I) sayılı Listenin (B) cetveline, bu Kanuna ekli (2) sayılı cetvelde yer alan G.T.İ.P. numaralı malların maktu vergi tutarları yeniden tespit edilmiştir.

 

28.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere, ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan baz yağları ve madeni yağlar için uygulanan maktu vergi tutarları, bu malların piyasada taşıt araçlarında motorinle karıştırılmak suretiyle yasa dışı kullanımının ve vergi kaybının önlenmesi için 0.9345 TL/Kg olarak belirlenmiştir.

 

Bilindiği gibi, ÖTV Kanunu’na ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan baz yağları ve madeni yağlar için uygulanan maktu vergi tutarları, 2008/13835 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, 02.07.2008 tarihinden geçerli olmak üzere, 0.9345 TL/Kg olarak belirlenmiştir. Ancak, Danıştay 7. Dairesi Başkanlığının 2008/4504 sayılı Kararı ile, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararının 1. maddesinin yürütmeyi durdurma kararı verilmiş ve bu karar 27.11.2008 tarihinde tebliğ edilmiştir.

 

Diğer taraftan, 2008/14387 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, söz konusu malların maktu vergi tutarları, 18.12.2008 tarihinden geçerli olmak üzere 0.9200 TL/Kg olarak belirlenmiştir.

 

Gelir İdaresi Başkanlığının 26.12.2008 tarih ve 125455 sayılı yazıları ile, ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan söz konusu mallar için ÖTV tutarının, 27.11.2008 tarihinden 18.12.2008 tarihine kadar 0.3500 TL/Kg olarak  uygulanması gerektiği bildirilmiştir.

 

Yapılan düzenleme ile, ÖTV Kanunu’na ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan baz yağları ve madeni yağlar için uygulanan maktu vergi tutarları, kanun maddesi ile tespit edilmiş ve listeye yağlama müstahzarları ve diğer petrol yağları ilave edilmiştir. Ayrıca, (B) cetveli, Yağlama yağları ve diğer yağları 1, yağlama müstahzarları ve diğer petrol yağları ise 2. Sayılı Cetvel olarak düzenlenmiştir.

 

Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listenin (B) cetvelinde yer alan baz yağları, madeni yağlar ve yağlama müstahzarları için belirlenen maktu ÖTV vergisi tutarları aşağıdaki gibidir.

 

Ancak, Özel Tüketim Vergisi Kanunun 12/2-a maddesi hükmü  gereğince, Bakanlar Kurulunun vergi tutarlarının belirlenmesine ilişkin yeni bir karar yayınlanmasına kadar mevcut vergi tutarlarının uygulanmasına devam edilecektir.

                       

(B) CETVELİ:

 

1 Sayılı:

 

G.T.İ.P. NO_____:       Mal İsmi                                                              Vergi Tutarı (TL)          Birimi     

                                  (Yağlama yağları; diğer yağlar)    

2710.19.71.00.00      Özel bir işleme tabi tutulacak olanlar                0,9345              Kilogram

                                  (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.75.00.00       2710.19.71.00 Alt pozisyonunda belirtilen

                                    işlemlerden başka bir işlemle kimyasal

                                    değişime tabi tutulacak  olanlar                      0,9345          Kilogram

                                    (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.81.00.00        Motor yağları, kompresör yağlama

                                     yağları, türbin yağlama yağları                      0,9345          Kilogram

                                    (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.83.00.00         Hidrolik amaçlara mahsus sıvı yağlar                0,9345           Kilogram

                                  (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.85.00.0         Beyaz yağlar, sıvı parafin                                   0,9345         Kilogram

                                   (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.87.00.00       Dişli yağları ve redüktör yağları                           0,9345          Kilogram

                                  (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.91.00.00        Metal işlemeye mahsus bileşikler, kalıp

                                   çıkarma yağları, aşınmayı önleyici yağlar           0,9345          Kilogram

                                  (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.93.00.00       Elektrik izolasyonuna mahsus yağlar                  0,9345           Kilogram

                                   (Yağlama yağları; diğer yağlar)  

2710.19.99.00.25       Diğer madeni yağlar                                          0,9345         Kilogram

                                   (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.99.00.21       Spindle oil                                                        0,9345          Kilogram

                                   (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.99.00.22         Light neutral                                                    0,9345         Kilogram

                                    (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.99.00.23         Heavy neutral                                                 0,9345          Kilogram

                                    (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.99.00.24         Bright stock                                                      0,9345        Kilogram

                                    (Yağlama yağları; diğer yağlar)

2710.19.99.00.98         Diğerleri                                                         0,9345          Kilogram  

                                  (Yalnız baz yağlar)

2 Sayılı:

 

 G.T.İ.P. NO.                Mal İsmi                                                    Vergi Tutarı (TL      Birimi   

                                    (Yağlama müstahzarları)   

3403.11.00.00.00            Dokumaya elverişli maddelerin, deri ve

                                     köselenin, post ve kürklerin veya diğer

                                    maddelerin işlenmesine mahsus müstahzarlar        0,9345        Kilogram

                                      (Yağlama müstahzarları)   

3403.19.10.00.0             Esas madde olarak kabul edilmemek şartıyla,

                                    ağırlık itibarıyla % 70 veya daha fazla petrol

                                    yağları veya bitümenli minerallerden elde edilen

3403.19.10.01.0             yağları içerenler                                                  0,9345       Kilogram

                                     (Yağlama müstahzarları)   

3403.19.91.00.00            Makine, cihaz ve taşıtların yağlanmasında

                                     kullanılan müstahzarlar                                       0,9345       Kilogram

                                     (Yağlama müstahzarları)   

3403.19.99.00.00             Diğerleri                                                           0,9345       Kilogram

                                      (Yağlama müstahzarları)   

3403.91.00.00.00             Dokumaya elverişli maddelerin, deri ve

                                      köselenin, post ve kürklerin veya diğer

                                     maddelerin işlenmesine mahsus müstahzarlar       0,9345       Kilogram

                                    (Yağlama müstahzarları)   

3403.99.10.00.00           Makine, cihaz ve taşıtların yağlanmasında

                                     kullanılan müstahzarlar                                       0,9345       Kilogram

                                      (Yağlama müstahzarları)

3403.99.90.00.00             Diğerleri                                                           0,9345       Kilogram

                                      (Petrol yağları veya bitümenli minerallerden

                                      elde edilen yağları içerenler)   

3811.21.00.10.00              Mineral yağlar veya mineral yağlar gibi

                                        aynı amaçla kullanılan diğer sıvı yağlar için

                                        iğer müstahzar katkılar                                       1,6135     Kilogram

                                       (Petrol yağları veya bitümenli minerallerden

                                        elde edilen yağları içermeyenler)   

3811.29.00.10.00               Mineral yağlar veya mineral yağlar gibi aynı

                                       amaçla kullanılan diğer sıvı yağlar için diğer

                                        müstahzar katkılar                                             1,6135       Kilogram

 

Ayrıca, yapılan düzenleme ile yağlama müstahzarları verginin konusuna dahil edilmiştir. Bilindiği gibi, yağlama müstahzarlarının imalatında %70 oranına kadar özel tüketim vergisine tabi baz yağları kullanılmaktadır. Yağlama müstahzarlarının yurt dışından ithal edenler veya yurt içinden imal edenlerce teslim edilmesi, özel tüketim vergisinin konusuna girmemektedir.

 

Ancak, yağlama müstahzarlarının yurt içinde üretilmesi halinde, üreticilerin bu yağların üretiminde kullandıkları özel tüketim vergisine tabi yağlar nedeniyle yurt içi üretici aleyhine, ithalatçı lehine bir durum oluşturduğundan, bu durumun önlenmesi amacıyla, yağlama müstahzarları ÖTV Kanuna ekli (I) sayılı listenin (B) cetveline dahil edilerek, bunların ithali ve yurt içinde üretiminde özel tüketim vergisi yükü eşitlenmiştir. Ayrıca, özel tüketim vergisi kapsamındaki “hafif mineral yağlar için kullanılan müstahzar katkılar  ile aynı amaçla kullanılan diğer sıvı yağlar için kullanılan diğer müstahzar katkılar”  da özel tüketim vergisinin kapsamına alınmıştır.

 

b) 5838 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi ile, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli (II) sayılı listede yer alan ve 1/8/2002-21/7/2005 tarihleri arasında 87.03 G.T.İ.P. numarasından özel tüketim vergisi beyan edilmesi gerekirken 87.04 G.T.İ.P. numarasından özel tüketim vergisi beyan edilen araçlarla ilgili olarak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemler için özel tüketim vergisi tarhiyatı yapılmayacağı, daha önce yapılan tarhiyatlardan vazgeçileceği ve tahakkuk eden tutarlarının terkin edileceği, ancak tahsil edilmiş tutarların red ve iade edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Bilindiği gibi, Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli (II) sayılı listede, 87.03 GTİP numarasında binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar, 87.04 GTİP pozisyonunda ise, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar yer almaktadır.

 

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 15/2. maddesinde, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların, ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl içinde, 87.02 (otobüs ve midibüs hariç), 87.03 veya 87.04 ("Diğerleri" grubu hariç) tarife pozisyonlarında yer alan mallara dönüştürülmesi halinde, daha önce ödenen vergi mahsup edilmek suretiyle bu malların ilk iktisabındaki matrah esas alınarak değişiklik uyarınca adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, değişikliğin kayıt ve tescili tarihinde dönüştürülen mallar için geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte özel tüketim vergisi alınacağı hüküm altına alınmıştır.

 

Özel Tüketim Vergisi Kanunun 19. yürürlük maddesinin (b) bendi ile aynı Kanunun 15/2-b maddesinde değişiklik yapan 5228 ve 5281 sayılı Kanunların ilgili maddelerinin yürürlüğe girdiği tarihler göz önüne alındığında, ÖTV Kanununa ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olan ve Kanunun yürürlüğe girdiği 1.8.2002 tarihinden sonra ilk iktisabı yapılan araçların;

 

- 1.8.2003 tarihinden itibaren 87.03, (Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar)

 

- 3.8.2004 tarihinden itibaren 87.04 (Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar, diğerleri hariç),

 

- 31.12.2004 tarihinden itibaren 87.02 (10 ve daha fazla kişi taşımaya mahsusu motorlu taşıtlar, otobüs ve midibüs hariç) tarife pozisyonunda yer alan mallara dönüştürülmesi halinde, değişiklik uyarınca adına kayıt ve tescil işlemi yapılacak olan kişi veya kuruluşlar tarafından, kayıt ve tescil işleminden önce, bu işlemin yapılacağı yerde tek vergi dairesi varsa bu vergi dairesine, birden fazla vergi dairesi varsa motorlu taşıtlar vergisi ile yetkili vergi dairesine (2A) numaralı ÖTV beyannamesi verilecektir. Bu suretle yapılacak beyanda, aracın ilk iktisabındaki matrah üzerinden kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan orana göre hesaplanacak vergiden, ilk iktisapta ödenen vergi mahsup edilebilecektir.

 

27.07.2005 tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 8 Seri No.lı Gümrük Genel Tebliği (Tarife Sınıflandırma Kararları) ekinde, 1+1, 1+3, 1+4  veya 1+7 koltuklu, şoför ve öndeki yolcunun arkasındaki kısımda emniyet kemerleri veya emniyet kemeri montajı için tertibat, koltuk ve emniyet ekipmanı montajı için sabit tertibat, aracın iç kısmının her tarafında, araçların yolcu bölümlerinde yer alan konfor özellikleri ve iç döşemeleri (Örneğin,. yer kaplamaları, havalandırma, iç aydınlatma, küllükler), iki yan panel boyunca arka camları bulunan (En arkada yük bölümünün sağ ve sol taraflarında cam bulunsun bulunmasın);  şoför ve öndeki yolcuların bölümü ile insan veya eşya taşınması için kullanılan arka bölüm arasında sabit bir panel veya bariyer bulunmayan kapalı kasa motorlu taşıtların 87.03 tarife pozisyonunda binek otomobili olarak değerlendirileceği ve mezkur Genel Tebliğin 6. maddesi uyarınca 21.07.2005 tarihinden itibaren yürürlüğe giren tarife sınıflandırma kararına göre işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

 

Buna göre, 21.07.2005 tarihinden itibaren binek otomobillerinin tanımı değiştirilerek kapsamı genişletilmiş, kombi ve panelvan tipi araçlardan çift sıra koltuklu veya arka bölümünün yanlarında cam bulunanların 87.03 tarife pozisyonunda değerlendirilmesi uygun bulunmuştur. ÖTV Kanununa ekli (II)  sayılı listesi bu düzenlemeye paralel değişiklik yapılarak, 87.03 pozisyonundaki binek otomobillerin kapsamı yeniden belirlenmiş, ancak ek bir vergi yükü getirilmemesi yönünden bu kapsamdaki araçların %10 vergi oranı üzerinden vergilendirilmesinin devamı sağlanmıştır.

 

5838 sayılı Kanunla düzenlenen geçici 3. maddesi ile, 21.07.2005 tarihinden önce, Gümrük Genel Tebliği ile yapılan tanıma göre 87.03 pozisyonunda binek otomobili olarak vergilendirilmesi gerekirken 87.04 pozisyonunda vergilendirilen araçlar için ortaya çıkan fark vergilerin aranmayacağı, yapılan tarhiyatlardan vazgeçileceği ve tahakkuk eden vergilerin terkin edileceği hüküm altına alınarak uygulamadaki farklılıklar ve tereddütler ortadan kaldırılmıştır. Ancak, bu kapsamda tahsil edilen vergiler iade edilmeyecektir.

 

5. 6802 Gider Vergileri Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

a. Gider Vergileri Kanunu’nun 39. maddesinin 1/c bendi değiştirilmiş, aynı fıkraya (d) bendi eklenmiş ve maddenin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

c) Kablolu,  kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmeti % 5,

 

d) (a), (b) ve (c) bentleri kapsamına girmeyen diğer telekomünikasyon hizmetleri %15,

 

Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan hizmetlerin birlikte veya birbiriyle bağlantılı olarak verilmesi halinde, her hizmet tabi olduğu oran üzerinden vergilendirilir. Bakanlar Kurulu, % 25 ve % 15 oranlarını ayrı ayrı veya birlikte % 5’e, % 5 oranını ise sıfıra kadar indirmeye ve bu oranları kanuni oranlarına kadar artırmaya yetkilidir.

 

Bilindiği gibi, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 39. maddesinin 1. fıkrasında, özel tüketim vergisinin oranları düzenlenmiş olup, değişen şekliyle fıkra hükmü aşağıdaki gibi olmuştur.

 

406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu uyarınca Telekomünikasyon Kurumuyla görev veya imtiyaz sözleşmesi imzalamak veya bu Kurumdan ruhsat veya genel izin almak suretiyle telekomünikasyon alt yapısı kurup işleten veya telekomünikasyon (5335 sayılı Kanunla 27.04.2005 tarihinden geçerli olmak üzere değişik) hizmeti sunan işletmecilerin (kablolu tv altyapısı üzerinden teknik olarak verilebilecek her türlü hizmetleri dışında, görev sözleşmesi ile ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyon-larının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olanlar hariç)

 

a) Her nevi mobil telekomünikasyon işletmeciliği kapsamındaki (ön ödemeli kart satışları dahil) tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri % 25,

 

b) Radyo ve televizyon yayınlarının uydu platformu ve kablo ortamından iletilmesine ilişkin hizmetleri % 15,

 

c) (5838 sayılı Kanunla, 01.03.2009 tarihinden geçerli olmak üzere değişik) Kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmeti %5,

 

d) (5838 sayılı Kanunla, 01.03.2009 tarihinden geçerli olmak üzere eklenen) (a), (b) ve (c) bentleri kapsamına girmeyen diğer telekomünikasyon hizmetleri %15 oranında özel iletişim vergisine tâbidir.

 

Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde yer alan hizmetlerin birlikte veya birbiriyle bağlantılı olarak verilmesi halinde, her hizmet tabi olduğu oran üzerinden vergilendirilir. Bakanlar Kurulu, % 25 ve % 15 oranlarını ayrı ayrı veya birlikte % 5’e, % 5 oranını ise sıfıra kadar indirmeye ve bu oranları kanuni oranlarına kadar artırmaya yetkilidir.

 

Yapılan değişiklikle, kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmetine ilişkin özel iletişim vergisi oranı, %15’ den  %5’ e indirilmiş ve Bakanlar Kuruluna bu oranı sıfıra kadar indirme yetkisi verilmiştir. Ayrıca, vergi oranı düşürülen telekomünikasyon hizmetleri dolayısıyla oluşabilecek vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesi amacıyla vergiye tabi hizmetlerin birlikte veya bağlantılı olarak verilmesi durumlarında her bir hizmetin tabi olduğu vergi oranı üzerinden vergilendirilmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.

 

b. Gider Vergileri Kanunu’nun “İstisnalar” başlıklı 29/1-t bendinde yer alan “Emeklilik yatırım fonlarının,” ibaresi “Emeklilik yatırım fonlarının, menkul kıymet yatırım fonlarının ve menkul kıymet yatırım ortaklıklarının,” şeklinde değiştirilmiştir.

 

6. 488 sayılı Damga Vergisi Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tablonun “IV- Makbuzlar ve diğer kağıtlar” başlıklı bölümünün 2. fıkrasının sonuna, 28.02.2008 tarihinden geçerli olmak üzere aşağıdaki bent eklenmiştir.

 

f) Elektronik ortamda birlikte verilen muhtasar beyanname ve sigorta prim bildirgesinden sadece muhtasar beyanname için       20 TL

 

Bilindiği gibi, Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tablonun “IV- Makbuzlar ve diğer kağıtlar” başlıklı bölümünün 2. fıkrasında, her yıl değişen maktu  damga vergisine tabi makbuz ve kağıtlar düzenlenmiş olup, (b) sırasında vergi beyannameleri yer almaktadır.

 

Yapılan değişiklikle, muhtasar beyannameler ile sigorta prim bildirgelerinin elektronik ortamda birlikte alınması uygulamasına geçileceği öngörülerek, elektronik ortamda birlikte verilecek söz konusu kağıtlardan sadece muhtasar beyanname için damda vergisi alınması, sigorta bildirgelerinden ayrıca damga vergisi aranılmaması öngörülmüştür. 

 

7. 492 sayılı Harçlar Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

a) Harçlar Kanunu’nun 63. maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere ve 28.02.2008 tarihinden geçerli olmak üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

 

Kat irtifaklı gayrimenkul devir ve iktisaplarında harç, devir ve iktisap bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır.

 

Bilindiği gibi, Harçlar Kanunu’nun 5766 sayılı Kanunla değişik 2. fıkrasında, gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcının, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.

 

İlave edilen bu fıkra ile, kat irtifakı tesis edilmiş gayri menkullerin devir ve iktisabında tapu harcının, alım satımda ödenen bedel üzerinden hesaplanmasına yönelik hesaplanmasına yönelik düzenleme yapılarak, uygulamaya açıklık getirilmiştir.

 

b) Harçlar Kanunu’nun (4) sayılı tarifesinin “I-Tapu işlemleri” başlıklı bölümünün 12 numaralı fıkrası, 13 numaralı fıkrasının (a) ve (c) bentleri ile 20 numaralı fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

12. Satış vaadi sözleşmeleri ile irtifak hakkı tesisi vaadi sözleşmelerinin tapu siciline şerhinde,

 

sözleşmede yazılı bedel üzerinden (Bu bedel, sözleşmeye konu gayri menkulün emlak vergisi değerinden az, emlak vergisi değerinin iki katından çok olamaz)

 

bedelsiz olanlarında emlak vergisi değeri üzerinden                    (Binde 5,4)

 

13/a Arsa ve arazi üzerine inşa olunacak bina vesair tesislerin tescilinde

(Her bir bağımsız bölüm vesair tesis için) 100 TL

 

-Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilmiş bulunan sosyal mesken, işçi evleri ve bunlardan daha düşük nitelikteki meskenlerin tescilinde (Her bir bağımsız bölüm için)   50 TL

 

Tapu siciline tescil yapılmaması halinde de bu harcın tahsili aynı esaslar dahilinde yürütülür.

 

13/c (a) fıkrası dışında kalan her nevi cins ve kayıt tashihinde (her bir işlem için)       50 TL

 

20/e Gayrimenkul üzerine irtifak hakkı tesis ve devrinde(634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre yapılan kat irtifakları hariç olmak üzere) tesis ve devir için ödenen bedel (Bu bedel, üzerinde hak tesis edilen gayri menkulün emlak vergisi değerinin iki katından çok   olamaz) üzerinden devir alan için         (Binde 15)

 

Bilindiği gibi, Harçlar Kanunu’nun (4) sayılı tarifenin tapu işlemleri başlıklı bölümünde, tapu işlemlerinde alınması gereken nispi ve maktu harçlar düzenlenmiştir.

 

Harçlar Kanunu’nun Değişmeden önceki (4) sayılı tarifesinin 12 numaralı fıkrası, satış vaadi sözleşmeleri ile irtifak hakkı tesisi vaadi sözleşmelerinin tapu siciline şerhinde, sözleşmede yazılı bedel ile kayıtlı değerin yüksek olanından, bedelsiz olanlarından kayıtlı değer üzerinden Binde 5.4 oranında harç alınması öngörülmekteydi. Yapılan değişlikle, harca esas bedelin sözleşmeye konu gayri menkulün emlak vergisi değerinden az, emlak vergisi değerinin iki katından çok olamayacağı öngörülmüştür.

 

Ayrıca, 4. sayılı tarifenin 13/a ve 13/c fıkralarına göre, nispi esasa göre tahsil edilmekte olan harçların, 28.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere maktu olarak alınması öngörülmüş ve 13/a bendi kapsamındaki cins tashihi harçlarının beyanname verilmesi suretiyle tahsili uygulamasına son verilmiştir.

 

Öte yandan, 4. sayılı tarifenin 20/e fıkrasına göre alınan nispi harca esas olan, üzerine hak tesis edilen bedelin gayri menkulün emlak vergisi değerinin iki katından fazla olamayacağı öngörülmüştür

 

c) Harçlar Kanunu’nun mükerrer 138. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “maktu harçları yarısına kadar, nispi harçları ise bu fıkra ile artırılmadan önceki seviyelerine indirmeye,” ibaresi “maktu harçları yarısına, nispi harçları ise Kanunla belirlenen oranların onda birine kadar indirmeye,” şeklinde değiştirilmiştir.

 

Bilindiği gibi, Harçlar Kanunu’nun Mükerrer 138. maddesinin dördüncü fıkrası hükmü, maktu ve nispi harçların tespiti ile ilgili Bakanlar Kuruluna verilen yetkiyi içermektedir. Yapılan düzenleme ile, nispi harçların oranlarının tespiti ne ilişkin Bakanlar Kuruluna verilen yetkiler yeniden belirlenmiştir.

 

d) Harçlar Kanunu’nun  (4) sayılı tarifesinin sonunda yer alan “Bu tarifenin 13 numaralı bendinin (a) ve (c) fıkralarında belirtilen işlemlerden emlâk vergisi bildirimi verilmesini gerektirenlerin 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununda yazılı bildirim verme süresi sonuna kadar tapuda gösterilmemesi halinde harç % 50 fazlasıyla alınır.” hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Bilindiği gibi, Harçlar Kanunu’nun  (4) sayılı tarifesinin sonunda yer alan hükmüne göre, Arsa ve arazı üzerine yeniden inşa olunacak bina ve tesislerin tescili ile bunların dışındaki her nevi cins ve tashihinde alınan harçlar, Emlak vergisi Kanunu’na göre bildirim verme süresi sonuna kadar tapu tescil ettirilmemesi halinde %50  fazlası ile alınmaktaydı. İdare ile mükellefler arasında sürekli ihtilaf konusu olan bu hüküm 28.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Ayrıca, Harçlar Kanunu’na 5838 sayılı Kanuna eklenen geçici 6 maddesi ile, bu Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun (4) sayılı tarifesinin “I-Tapu İşlemleri” başlıklı bölümünün (13) numaralı fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde yapılan değişiklik ile aynı tarifenin sonunda yer alan hükmün kaldırılmasına yönelik düzenleme, bu Kanunun yayımlandığı (28.02.2009) tarihten önce; cins tashihi yapılmamış arsa ve arazi üzerine inşa olunan bina vesair tesislerin tescili ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilmiş bulunan sosyal mesken, işçi evleri ve bunlardan daha düşük nitelikteki meskenlerin tescilinde ve bunların dışında kalan her nevi cins ve kayıt tashihinde de uygulanır ve ayrıca vergi cezası ve gecikme faizi aranmaz. Ancak, bu Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez, tarh ve tahakkuk ettirilmiş olan harçların takip ve tahsiline devam edilir.

 

Harçlar Kanununda 5838 sayılı Kanunla getirilen düzenlemelere yönelik, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan 59 seri no.lu Harçlar Genel Tebliği taslağında yapılan açıklamalar şöyledir.

 

- Harçlar Kanuna Bağlı (4) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler:

 

-5838 sayılı Kanunla Harçlar Kanununa bağlı;

 

-(4) sayılı tarifenin 12. fıkrasında yapılan düzenleme ile, gayri menkullere ilişkin satış vaadi sözleşmeleri ve irtifak hakkı tesisi vaadi sözleşmelerinin tapu siciline şerhinde harca esas bedelin asgari ve azami miktarı belirlenmiştir. Buna göre, söz konusu sözleşmelerin tapuya şerhi sırasında harcın matrahı sözleşmeye konu gayri menkulün emlak vergisi değerinden az, emlak vergisi değerinin iki katından fazla olamayacaktır. 

 

-(4) sayılı tarifenin 20/e bendinde yapılan düzenleme ile, gayrimenkul üzerine irtifak hakkı tesis ve devrine yönelik işlemlerde harca esas bedelin azami miktarı belirlenmiş olup söz konusu bedelin asgari miktarına ilişkin bir tespite yer verilmemiştir. Buna göre, irtifak hakkı tesis ve devirlerinde harcın matrahı tesis ve devir için ödenen bedel olup bu bedel, üzerinde hak tesis edilen gayri menkulün emlak vergisi değerinin iki katından fazla olamayacaktır. Ancak, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre yapılan kat irtifakı tesisleri, önceden olduğu gibi tapu harcına tabi tutulmayacaktır.

 

-(4) sayılı tarifenin 13/a ve 13/c fıkralarına göre nispi esasa göre alınan harçların maktu esasa göre tahsili uygulamasına geçilmekte, 13/a fıkrası kapsamındaki cins tashihi harçlarının beyanname verilmesi suretiyle tahsili uygulamasına son verilmekte ve gayri menkullerin Kanunda öngörülen süre içinde tapuda tashih ve tescillerinin gerçekleştirilmemesi halinde tatbik edilen %50 ilave harç aranılmasına ilişkin uygulama kaldırılmaktadır.

 

Diğer taraftan, 5838 sayılı Kanunun geçici 6. maddesi ile, bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmamış cins değişikliği ve kayıt tashihi işlemlerinde harcın ne şekilde tahsil edileceğine ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir. Buna göre, 5838 sayılı Kanunun yayımlandığı 28.2.2009 tarihinden önce tarh ve tahakkuk ettirilmemiş olan her nevi cins ve kayıt tashihi harçları 5838 sayılı Kanunla değiştirilen tarife hükümlerine göre tahsil edilecektir. 5838 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, beyana dayalı işlemlerde beyanname üzerine tahakkuk ettirilmiş; ihbarname kuralına dayalı işlemlerde ihbarname düzenlenmek suretiyle tarh edilmiş cins değişikliği harçlarının ise (%50 ilave harç dahil) takip ve tahsiline devam edilecektir.

 

-Uygulamaya İlişkin Esaslar :

 

a) 5838 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin:

 

1-13/a fıkrası kapsamındaki cins değişikliği işlemlerinde beyanname verilmeyecektir.

 

2-13/a ve 13/c fıkraları kapsamındaki işlemlerde harç maktu olarak tahsil edilecektir.

 

3-13/a fıkrası kapsamındaki işlemlerde harç, cins değişikliği yapılacak her bir bağımsız bölüm ve sair tesis için ayrı ayrı tahsil edilecektir.

 

4-13/c fıkrası kapsamındaki işlemlerde harç, her bir tashih ve tescil işlemi için ayrı ayrı tahsil edilecektir.

 

b) 5838 sayılı Kanunun geçici 6. maddesi uyarınca Kanunun;

 

1-Yayımı tarihi (28.02.2009) itibarıyla, beyana dayalı tarhiyatlarda tahakkuk ettirilmemiş; ihbarname kuralına göre yapılan tarhiyatlarda ihbarname düzenlenmemiş olan cins değişikliği harçları, beyanname alınmaksızın maktu olarak tahsil edilecektir. Bu harçlar için ayrıca herhangi bir vergi cezası ve gecikme faizi hesaplanmayacak, %50 ilave harç aranılmayacaktır.

 

2-Yayımı tarihinden (28.02.2009) önce beyana dayalı tarhiyatlarda tahakkuk ettirilmiş cins değişikliği harçlarının (%50 ilave harç dahil) takip ve tahsiline devam edilecektir. 28.2.2009 tarihinden önce ihbarname kuralına göre yapılan tarhiyatlarda ise ihbarname düzenlenmek suretiyle tarh edilmiş cins değişikliği harçlarına (%50 ilave harç dahil) ilişkin işlemlere devam edilecek ve tarh edilen harç, kesilen cezalar ve hesaplanan gecikme faizleri ile gecikme zamlarının tahsil edilebilir aşamaya gelmesini müteakip takip ve tahsiline devam edilecektir.

 

3-Yayımı tarihinden önce cins değişikliği işlemleri ile ilgili olarak tahsil edilmiş olan tutarlar (%50 ilave harç dahil) iade edilmeyecektir.

 

- Belediye/Valilik Tarafından Yapılacak İşlemler :

 

Bilindiği gibi, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesinde, yapı kullanma izninin belediye veya valiliklerce verileceği belirtilmiş, 492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 69. maddesinin son fıkrasında da, "Belediyeler ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığının ilgili memurları arsa, arazi veya bina üzerine yeniden inşa edilen binalarla ilgili yapı kullanma izni (iskân belgesini) vermeden önce, vergi dairesine gerekli harcın ödendiğini gösterir belgeleri talep etmeye mecburdurlar." hükmüne yer verilmiştir.

 

Buna göre, belediyeler veya valilikler, yapı kullanma izni verilmeden önce EK-1'de yer alan belgeyi düzenleyerek, harcın tahsilini sağlamak üzere mükellefi ilgili vergi dairesine/malmüdürlüğüne yönlendirecektir. EK-1'deki belgeye dayalı olarak vergi dairesi/malmüdürlüğünce tahsil edilen harca ilişkin olarak düzenlenen EK-2'deki belge olmaksızın, yalnızca vergi dairesi alındısının ibraz edilmesi halinde yapı kullanma izni verilmeyecektir.

 

-Vergi Dairesi Müdürlüğü/Malmüdürlüğü Tarafından Yapılacak İşlemler :

 

İlgili belediye/valilikten alınan EK-1'deki belge ile yapılan başvuru üzerine, her bir bağımsız bölüm vesair tesis için harç tahakkuk ettirilip tahsil edildikten sonra EK-2'de yer alan belge imza ve mühür tatbik edilmek suretiyle düzenlenerek mükellefe verilecektir. Ayrıca, mükellefe verilmek üzere ilgili tapu sicil/kadastro müdürlüğüne hitaben harcın ödendiğini ve cins değişikliğinin gerçekleştirilebileceğini belirten EK-3'teki yazı düzenlenecektir.

 

-Tapu Sicil/Kadastro Müdürlüğü Tarafından Yapılacak İşlemler:

 

492 sayılı Kanunun 127. maddesinde, bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlemin yapılamayacağı, 128. maddesinde de gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurların, harcın ödenmesinden mükellefler ile birlikte müteselsilen sorumlu olacakları hükme bağlanmıştır.

 

Buna göre, Tapu Sicil/Kadastro müdürlükleri 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin 13/a bendi kapsamındaki cins değişikliği işlemleri sırasında harcın ödenmiş olduğunun belgelenmesini talep edecek ve ilgili vergi dairesi/mal müdürlüğü tarafından düzenlenen EK-3'teki belge ibraz edilmeksizin tapuda cins değişikliği işlemini gerçekleştirmeyecektir.

 

Öte yandan, (4) sayılı tarifenin 13/c bendi kapsamındaki işlemlerde harç, her bir tashih ve tescil işlemi için ayrı ayrı maktu olarak tahsil edilecektir. Harcın tahakkuk ve tahsil usulünde herhangi bir değişiklik yapılmamış olup işlemin yapılması için EK-3'teki belge aranılmayacaktır.

 

8. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununda Yapılan Değişiklikler:

 

a) AATUH Kanunu’nun 106. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “anlaşılan 5.000.000 liraya kadar (5.000.000 lira dahil)” ibaresi “anlaşılan ve 213 sayılı Kanun kapsamına giren amme alacaklarında 10 Türk Lirasına (10 Türk Lirası dahil), diğer amme alacaklarında 20 Türk Lirasına (20 Türk Lirası dahil) kadar” şeklinde, “Bakanlar Kurulu, bu miktarı on katına” ibaresi “Bakanlar Kurulu, bu tutarları topluca veya ayrı ayrı on katına” şeklinde değiştirilmiştir.

 

b) 107. maddesinin 6. fıkrasında yer alan “tahsile yönelik bilgilerin verilmesi sırrın ifşası sayılmaz” ibaresi “tahsile yönelik bilgilerin ve 22/A maddesine göre borcun olmadığına dair belgeyi arama zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlara, ödeme ve işleme taraf olanlara ilişkin borç bilgilerinin verilmesi sırrın ifşası sayılmaz; bu kurum ve kuruluşlarda vazifeli bulunan kimseler edindikleri bilgileri ifşa ettikleri takdirde birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılırlar.” şeklinde değiştirilmiştir.

 

Bilindiği gibi, AATUH Kanunu’nun 106. maddesinde, tahsil imkansızlığı sebebiyle terkin, 107. maddesinde ise, yasaklar ve cezalar bölümü altında sırrın ifşası düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme ile, tahsil imkansızlığı nedeniyle terkin edilmesi gereken amme alacağı tutarı arttırılmış ve mükelleflerin borçları ile ilgili bilgilerin 3 kişilere verilmesi yeni esaslara bağlanmıştır.

 

9. 5838 Sayılı Kanunun Geçici 2. Maddesi İle Yapılan Düzenleme:

 

İlgili trafik sicilinde adlarına kayıt ve tescilli bulunan, model yılı 1979 veya daha eski olan motorlu taşıtlarını; bu maddenin yürürlüğe girdiği (28.02.2009) tarihten itibaren 30/6/2010 tarihine kadar ilgili yönetmelik hükümleri gereğince kayıt ve tescillerinin silinmesi ve hurdaya çıkarılması suretiyle il özel idarelerine bedelsiz olarak teslim edenler adına veya 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 33. maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenen uygulama çerçevesinde Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) Hurda İşletmesi Müdürlüğüne ait hurda müdürlüklerinden herhangi birine teslim eden gerçek ve  tüzel  kişilerden, yük  ve yolcu  taşımacılığı  dışında  bilanço  esasına  göre  defter tutmayı  gerektiren başkaca ticari veya mesleki faaliyetten dolayı mükellefiyeti bulunmayanlar adına, hurdaya çıkarılan taşıta ilişkin olarak 31/12/2009 tarihine kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş olan motorlu taşıtlar vergisi ile bu vergiye ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi, vergi cezaları ve 31/12/2008 tarihine kadar tescil plakasına kesilen idari para cezaları terkin edilir.

 

Motorlu taşıtlarını noter satış senediyle veya kamu kurum ve kuruluşlarından satın alıp ilgili trafik tescil kuruluşunda adlarına kayıt ve tescil ettirmemiş olan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yük ve yolcu taşımacılığı dışında bilanço esasına göre defter tutmayı gerektiren başkaca ticari veya mesleki faaliyetten dolayı mükellefiyeti bulunmayan gerçek ve tüzel kişiler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31/12/2009 tarihine kadar kayıt ve tescil işlemlerini tamamlayarak bu maddenin öngördüğü diğer şartları da yerine getirmeleri halinde bu madde hükmünden yararlanabilirler.

 

Bu madde kapsamında trafik tescil kayıtları silinen motorlu taşıtların, adlarına tescil kaydı bulunanlar tarafından ilgili kurumlara teslimi ile il özel idarelerinin bu kapsamda teslim aldıkları hurda taşıtların satışından elde ettikleri kazançlar ve bu faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır, bu madde kapsamında yapılan motorlu taşıt teslimlerine ilişkin olarak 3065 sayılı KDV Kanunu’nun 30/a bendi hükmü uygulanmaz.

 

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih 828.02.2009) itibarıyla mevcut olmayan veya herhangi bir nedenle motorlu taşıt vasfını kaybetmiş olup model yılı 1998 ve daha eski olan taşıtların, bu durumlarının kanaat verici belgelerle tevsik edilmesi veya ilgili trafik tescil kuruluşu nezdinde adlarına kayıtlı olanlar tarafından yazılı bildirimde bulunulması halinde, bu taşıtlara ait motorlu taşıtlar vergilerinin 1/4’ünün 31/12/2009 tarihine kadar ödenmesi şartıyla, kalan vergi aslı, gecikme zammı, gecikme faizi, vergi cezaları ve tescil plakasına kesilen idari para cezalarının tamamının tahsilinden vazgeçilir ve ödemeyi müteakip trafik tescil kayıtları silinir. Bu fıkra kapsamında trafik tescil kayıtları silinen motorlu taşıtların daha sonra bulunması veya varlığının tespiti halinde, terkin tarihi itibarıyla trafik tescil kaydı yapılır. Bu takdirde terkin edilen vergi ve diğer amme alacakları ayrıca bir işleme gerek olmaksızın bulundukları veya tespit edildikleri yılın Ocak ayında motorlu taşıtlar vergisi adıyla tahakkuk etmiş sayılır ve Ocak ayının son günü vade tarihi kabul edilerek takip ve tahsil edilir. Bulunan veya varlığı tespit edilen taşıtın noter satış senediyle veya kamu kurum ve kuruluşlarından satın alındığının tevsiki halinde taşıt, satış tarihi itibarıyla alıcı adına tescil edilir ve alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti tesis edilir.

 

5/7/2003 tarihinden önce çalınan motorlu taşıtlara ilişkin, çalınma tarihinden bulunma tarihine kadar, henüz bulunmadıysa 5/7/2003 tarihine kadar olan vergilendirme dönemlerine ait olup bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih (28.02.2009) itibarıyla ödenmemiş olan motorlu taşıtlar vergisi ile bu vergiye ait gecikme zammı, gecikme faizi, vergi cezaları ve tescil plakasına kesilen idari para cezaları terkin edilir.

 

13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20. maddesinin, 21/5/1997 tarihli ve 4262 sayılı Kanunun 2. maddesi ile değiştirilen (d) bendinin yürürlük tarihinden önce, noterler vasıtasıyla satışı yapılan motorlu taşıtlar için, noter satış senedinin düzenlendiği tarihten sonra satıcılar adına tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergileri, gecikme zamları, gecikme faizleri ile vergi cezaları, taşıtın 31/12/2009 tarihine kadar alıcısı adına tescili kaydıyla, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen düzeltme zamanaşımı hükümlerine tabi olmaksızın düzeltilir. Motorlu taşıtlar vergisinde düzeltme yapılan bu taşıtlarla ilgili olarak 31/12/2003 tarihinden önce tescil plakasına kesilen idari para cezalarının tahsilinden vazgeçilir. Bu fıkra kapsamına giren amme alacaklarına karşılık bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilmiş tutarlar red ve iade edilmez. Bu hüküm, bu fıkra kapsamına giren taşıtlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce alıcısı adına tescil edilmiş olanlar için de uygulanır.

 

Bu madde hükmünden gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak suretiyle yararlananlar, bu fiilleri başkaca bir suç teşkil etmediği takdirde 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 206. maddesi gereğince, il özel idareleri ve MKEK Hurda İşletmesi Müdürlüğünce bu madde hükmüne göre teslim alınan taşıtları, taşıt vasfını kaybettirecek şekilde kullanılamaz hale getirmeyenler ile bu hususa ilişkin gerekli tedbirleri almayanlar aynı Kanunun 257. maddesi gereğince cezalandırılır.

 

Bu madde kapsamında tescil kayıtları silinen motorlu taşıtlara ait daha önce ödenmiş olan motorlu taşıtlar vergisi ile buna ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi, vergi cezaları ve idari para cezaları red ve iade edilmez. Tescil kayıtları silinen bu taşıtlar üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tatbik edilmiş olan hacizler kaldırılır.

 

Dördüncü fıkra gereğince trafik tescil kayıtları silinecek taşıtların, motorlu taşıt vasfını kaybettikleri haller ile mevcut olmadıklarının kabul edileceği durumları tespite ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, İçişleri ve Maliye bakanlıkları müştereken yetkilidir.

 

 

 

 

 

 

© www.alomaliye.com

 

Açılış Sayfam Yap

Ücretsiz e-Posta Üyeliği

 

 

 

 

 

...........................................

:. Alohaber, Anında Haber

...........................................

:. Yararlı Dosyalar (xls)

...........................................

:. Ücretsiz Programlar

...........................................

 

 

 

Free Web Counters
HTML Counter

 

© Alomaliye.com 2000-2008   Tüm Hakları Saklıdır.