.........................................

 100 SORUDA SOSGÜV

...........................................

 ASGARİ GEÇİM İND.

...........................................

 2009 SMMM TARİFESİ

...........................................

 2009 VERGİ TAKVİMİ

...........................................

 2009 PRATİK BİLGİ.

...........................................

 2009 İŞÇİLİK MALİYET

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 TASLAKLAR

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNEME SÜRELERİ

...........................................

 

 

   28 EKİM ÖĞLEDEN SONRA VE 29 EKİM GÜNÜ ÇALIŞAN İŞÇİYE FAZLA ÜCRET ÖDENİR    

                        

  

26 Ekim 2010

 

Cumhur Sinan Özdemir

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Baş İş Müfettişi -Ankara

csnozdemir@gmail.com

 28 EKİM ÖĞLEDEN SONRA VE 29 EKİM GÜNÜ ÇALIŞAN İŞÇİYE FAZLA ÜCRET ÖDENİR

 

Okuyucular gönderdikleri e-maillerde Cumhuriyet Bayramı tatilinde çalışan ve çalışmayan işçiye ne şekilde ücret ödeneceği konusunda çok sayıda soru yöneltmişlerdir.

 

İş Kanununa göre Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir[1].

 

Ulusal bayram ve genel tatil günleri İş Kanununda değil, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilmiştir.

 

Bir takvim yılı içerisinde 13,5 gün olan Ulusal Bayram ve genel tatil günü,1 Mayıs  “Emek ve Dayanışma Günü Tatili” ile 14,5 gün olmuştur[2].

 

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri:

 

Ulusal Bayram Günü:

 

Cumhuriyet’ in ilan edildiği 29 Ekim günü Ulusal Bayram günüdür. 28 Ekim günü saat 13:00’de başlar 1.5 gündür.

 

Genel Tatil Günleri:

 

Resmi ve dini bayram günleri, yılbaşı günü ile emek ve dayanışma günü genel tatil günleri olarak kabul edilmektedir.

 

Resmi Bayram Günleri:

 

23 Nisan : Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı - 1 gündür.

19 Mayıs : Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı - 1 gündür.

30 Ağustos: Zafer Bayramı - 1 gündür.

 

Dini Bayram Günleri:

 

Ramazan Bayramı: Arefe günü saat 13:00 da başlar - 3.5 gündür.

Kurban Bayramı: Arefe günü saat 13:00 da başlar - 4.5 gündür.

 

Yılbaşı Günü:

 

1 Ocak günü: Yılbaşı Tatili - 1 gündür.

 

Emek ve Dayanışma Günü:

 

1 Mayıs günü: Emek ve Dayanışma Günü Tatili - 1 gündür.

 

29 Ekim Günü Çalışılır mı?

 

1923 yılında Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim günü Ulusal Bayramdır. Türkiye'nin içinde ve dışında Devlet adına yalnız bugün tören yapılır. Bayram 28 Ekim günü saat 13:00'ten itibaren başlar ve 29 Ekim günü devam eder. (2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun md.1)

 

Bu Kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve genel tatil günleri; Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır. Mahiyetleri itibariyle sürekli görev yapması gereken kuruluşların özel kanunlarındaki hükümler saklıdır. 29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur. (2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun md.2)

 

Yasal düzenleme gereği özel işyerlerininde 29 Ekim günü kapatılması gerekir. Ancak, işin niteliği gereği sürekli çalışmak zorunda olan Hastane, fırın, otel vb. işyerleri için özel bir düzenleme ve işyerini kapatmayanlar hakkında cezai yaptırım öngörülmemiştir. Bu gerekçeyle Yargıtay (2.CD.17.09.1985, 6678/6909) kapatma yasağına uymayan hakkında beraat kararı vermiştir.

 

Bayram Günü Cuma, Cumartesi Günü Tatil Olacak mı?

 

Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2/d maddesinde; "Bu kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Cuma akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır..." hükmü yer almaktadır. Cumhuriyet Bayramı bu yıl Cuma gününe denk geldi. Cumartesi günü tatil sayılacak mı? Kanunun bu maddesinin düzenleniş amacı, kanunun yayınlandığı tarihte Cumartesi günleri saat 13.00’e kadar çalışma yapılmasıdır. Bu nedenle Cumartesi günü tatil günü sayılmayacaktır[3].

 

Genel Tatil Ücreti

 

Ulusal bayram ve genel tatil olarak kabul edilen günlerde işçilere, işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın bir gündelik tutarında ücret ödenir ve/veya tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Bu ücrete genel tatil ücreti denir.

 

Örneğin: 28 Ekim günü saat 13:00’den sonra çalışmayan işçinin ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam olarak ödenecektir. İşçinin gündeliği 30 TL ise, bu işçiye bir iş karşılığı olmaksızın 30 TL ödenecektir. İşçi 13:00’den sonra çalışırsa, yani tam gün çalışırsa, ½ oranında ilave yevmiye ücret olarak 15 TL ödenecektir. İşçiye ödenecek toplam ücret ise 30+15 = 45 TL olacaktır.

 

Örneğin: 29 Ekim çalışmayan işçinin ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam olarak ödenecektir. İşçinin gündeliği 30 TL ise, bu işçiye bir iş karşılığı olmaksızın 30 TL ödenecektir. İşçi çalışırsa ilave bir yevmiye ücret daha ödenecektir. İşçiye ödenecek toplam ücret 30+30 = 60 TL olacaktır.

 

Örneklemedeki işçi 1,5 günlük Ulusal Bayram (Cumhuriyet Bayramı) tatilini kullansaydı bir iş karşılığı olmaksızın 2 günlük yevmiyesi karşılığı 60 TL alacaktı. Çalıştığı için ilave 1,5 yevmiye 45 TL ile birlikte 60 + 45 = 105 TL alacaktır.

 

İlave Ücret Vermeden Yerine İzin Kullandırma

 

Uygulamada sık karşılaşılan sorunlardan biridir. İşçilerin Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp müteakip gün izin kullanarak ilave ücret ödenmemesi mümkün değildir. Bu tür uygulamalar Kanuna aykırıdır. Kanun koyucu Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçileri ödüllendirmek için ek bir ödeme öngörmüştür.

 

Vardiya (Posta) Çalışmasında Genel Tatil Ücreti

 

Gün dönümü 24:00 veya 00:00 saatlerinden itibaren başlar. Bu saatlerden sonra genel tatil günü başlamışsa ve o vardiyada kim çalışmışsa ilave bir yevmiye ücret alacaktır.

 

Örneğin: 27 Ekim gecesi saat: 24:00 vardiyasında işe başlayanların vardiyası 28 Ekim saat 08.00’de bitmektedir. 08:00 vardiyasında başlayanların 16:00’da, 16:00’da başlayanların ise 24:00’de bitmektedir. 16:00–24:00 başlayanlar tam gün çalıştıklarından ilave bir yevmiye, 08:00–16:00 vardiyasında çalışanlar ise (08:00–13:00 çalışması normal mesai olduğundan) ½ oranında ilave yevmiye alacaklardır. 24:00–08:00 vardiyasında çalışanlar ise normal çalışma yaptıklarından ilave bir ücret alamayacaklardır. 29 Ekim 24:00 veya 00:00 saatine kadar (vardiya şekline bakılmaksızın) çalışan tüm işçiler ilave bir yevmiye ücret alacaklardır.

 

Sonuç

 

Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere ilave bir yevmiye ücreti ödemeyen işverenlere idari para cezası uygulanacağına yönelik İş Kanununda açık bir hüküm yoktur. Yerleşik yargı kararları ve kanaatimce İş Kanunu 102/a maddesine göre ceza uygulanacaktır ve uygulanmaktadır. Ceza miktarı 2010[4] yılında her işçi için 114 TL’dir.

 

Örneğin Özel M…hastanesinde 100 hemşire vb. personel Ulusal bayram günü çalışmış ve ücreti ödenmemişse 100 x 114 = 11.400 TL ceza uygulanacaktır.

 

İşçiye yapılacak tatil günü çalışması ödemesi sigorta primi ve vergiye (stopaj) tabi olduğundan işverenlerce ödenmediği takdirde geriye dönük verilecek ek belgeler nedeniyle ilgili kurumlar nezdinde de sorunlar yaşanabilecektir.

 

İşverenlerin cezaya muhatap olmamak için genel tatil günleri çalışan işçilere haklarını ödemesi gerekir.



[1] Ayrıntılı Bilgi İçin Bakınız: Cumhur Sinan ÖZDEMİR-İş Kanununa Göre İşveren ve İşçi Rehberi 2010 Ekim 2.Baskı-Adalet Yayınevi

[2] Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda değişiklik yapan 5892 sayılı Kanun 27.04.2009 tarih, 27212 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

[3] Yargıtay 9.HD-E:2003/15690-K:2003/16489-T:09.10.2003            

[4] Ayrıntılı Bilgi İçin Bakınız: Cumhur Sinan ÖZDEMİR-İş Kanuna Göre İdari Para Cezaları ve Mahkeme Kararları 2009 Şubat-Adalet Yayınevi

 

YAZARIN KİTAPLARI

 

 

 

 

...............................

:. Alohaber, Anında Haber

:. Yararlı Dosyalar (xls)

:. Ücretsiz Programlarımız

:. Ücretsiz Programlar

...............................

 

© www.alomaliye.com

Her Hakkı Mahfuzdur. İzinsiz Yayımlanamaz

 

 

 

  Hit Counters
Web Counter

© Alomaliye.com 2000-2010   Tüm Hakları Saklıdır.