.........................................

 100 SORUDA SOSGÜV

.........................................

 SGK MEVZUATI

...........................................

 2010 VERGİ TAKVİMİ

...........................................

 2010 PRATİK BİLGİ

...........................................

 2010 İŞÇİLİK MALİYET

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNEME SÜRELERİ

...........................................

 

 

Açılış Sayfam Yap

Ücretsiz Üyelik

   4857 SAYILI İŞ KANUNU GEREĞİ DÜZENLENEN İŞ SÖZLEŞMELERİ DAMGA VERGİSİNE TABİ MİDİR?     

                         

 

                        

  

 

15 Mart 2010

 

Cumhur Sinan Özdemir

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

İş Müfettişi -Ankara

csnozdemir@gmail.com

 

4857 SAYILI İŞ KANUNU GEREĞİ DÜZENLENEN İŞ SÖZLEŞMELERİ DAMGA VERGİSİNE TABİ MİDİR?

 

Okuyucular gönderdikleri e-maillerde İş Kanununda yer alan sözleşmeler için damga vergisi ödenip ödenmeyeceğine yönelik çok sayıda soru yöneltmişlerdir.

 

Damga Vergisi Kanununa ekli 1 sayılı tabloda yer alan kâğıtlar damga vergisine tabi, 2 sayılı tabloda yer alan kâğıtlar ise damga vergisinden müstesna tutulmuştur.

Yasal Düzenleme

 

A-Damga Vergisi Kanunu Yönünden

 

Damga Vergisi Kanunu 3.maddesine göre; Damga Vergisinin mükellefi kâğıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların Damga Vergisini kişiler öder. Yabancı memleketlerle Türkiye'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kâğıtların vergisini, Türkiye'de bu kâğıtları resmi dairelere ibraz eden, üzerlerinde devir veya ciro işlemleri yapanlar veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalananlar öderler. Ancak bunlardan ticari veya mütedavil kâğıt mahiyetinde bulunanların vergisini, bunları en evvel satan veya kabul veya başka suretle kullanan kişiler öderler.

 

Damga Vergisi Kanunu 4.maddesine göre; Bir kâğıdın tabi olacağı verginin tayini için o kâğıdın mahiyetine bakılır ve buna göre tabloda yazılı vergisi bulunur. Kâğıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılır. Mahiyeti tayin edilmek istenen kâğıt üzerinde başka bir kâğıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kâğıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınır.

 

Damga Vergisi Kanuna Ekli (1) Sayılı Tablo

 

Damga Vergisine Tabi Kâğıtlar

 

I. Akitlerle ilgili kâğıtlar

 

A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar:

 

1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler.(Binde 8,25)

2. Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) (Binde 1,65)

3. Kefalet, teminat ve rehin senetleri.(Binde 8,25)

4. Tahkimnameler ve sulhnameler.(Binde 8,25)

5. Fesihnameler (Belli parayı ihtiva eden bir kâğıda taalluk edenler dâhil) (Binde 1,65)

6. Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kayıt ve tescil edilmiş ikinci el araçların satış ve devrine ilişkin sözleşmeler. (Binde 1,65)

 

B. Belli parayı ihtiva etmeyen kâğıtlar:

 

1. Tahkimnameler. (27,90 TL)

2. Sulhnameler. (27,90 TL)

3. Turizm işletmeleri ile seyahat acentelerinin aralarında düzenledikleri kontenjan sözleşmeleri (Belli parayı ihtiva edenler dâhil) (156,20 TL)

 

II. Kararlar ve mazbatalar

 

1. Meclislerden, resmî heyetlerden ve idarî davalarla ilgili olmayarak Danıştaydan verilen mazbata, ilâm ve kararlarla hakem kararları:

 

a) Belli parayı ihtiva edenler (Binde 8,25)

b) Belli parayı ihtiva etmeyenler (27,90 TL)

 

2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Binde 4,95)

 

III. Ticarî işlemlerde kullanılan kâğıtlar

 

1. Ticarî ve mütedavil senetler:

 

a) Emtia senetleri:

  aa) Makbuz senedi (Resepise). (9,90 TL)

  ab) Rehin senedi (Varant). (5,90 TL)

  ac) İyda senedi. (1,20 TL)

  ad) Taşıma senedi. (0,55 TL)

b) Konşimentolar. (5,90 TL)

c) Deniz ödüncü senedi. (Binde 8,25)

d) İpotekli borç senedi, irat senedi. (Binde 8,25)

 

2. Ticarî belgeler:

 

a) Menşe ve Mahreç şahadetnameleri. (9,90 TL)

b) Resmî dairelere ve bankalara ibraz edilen bilânçolar ve işletme hesabı özetleri:

  ba) Bilânçolar.( 21,55 TL)

  bb) Gelir tabloları. (10,55 TL)

  bc) İşletme hesabı özetleri. (10,55 TL)

c) Barnameler. (1,20 TL)

d) Tasdikli manifesto nüshaları. (4,40 TL)

e) Ordinolar. (0,55 TL)

f) Gümrük idarelerine verilen özet beyan formları. (4,40 TL)

 

IV. Makbuzlar ve diğer kâğıtlar

 

1. Makbuzlar:

 

a) Resmî daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dâhil) nedeniyle kişiler tarafından resmî dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmî daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kâğıtlar (Binde 8,25)

b) Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dâhil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak carî hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtlar. (Binde 6,6)

c) Ödünç alınan paralar için verilen makbuzlar veya bu mahiyetteki senetler. (Binde 6,6)

d) İcra dairelerince resmî daireler namına şahıslara ödenen paralar için düzenlenen makbuzlar. (Binde 6,6)

 

2. Beyannameler (Bu beyannamelerin sadece bir nüshası vergiye tâbidir):

 

a) Yabancı memleketlerden gelen posta gönderilerinin gümrüklenmesi için postanelerce gümrüklere verilen liste beyannamelerde yazılı her gönderi maddesi için (0,55 TL)

b) Vergi beyannameleri:

  ba) Yıllık gelir vergisi beyannameleri. (27,90 TL)

  bb) Kurumlar vergisi beyannameleri. (37,25 TL)

  bc) Katma değer vergisi beyannameleri. (18,55 TL)

  bd) Muhtasar beyannameler. (18,55 TL)

  be) Diğer vergi beyannameleri (damga vergisi beyannameleri hariç) (18,55 TL)

c) Gümrük idarelerine verilen beyannameler. (37,25 TL)

d) Belediye ve il özel idarelerine verilen beyannameler. (13,75 TL)

e) Sosyal güvenlik kurumlarına verilen sigorta prim bildirgeleri. (13,75 TL)

f) Elektronik ortamda birlikte verilen muhtasar beyanname ve sigorta prim bildirgesinden sadece muhtasar beyanname için. (22,00 TL)

 

3. Tabloda yazılı kâğıtlardan aslı 1,00 Türk Lirasından fazla maktu ve nispî vergiye tâbi olanların resmi dairelere ibraz edilecek özet, suret ve tercümeleri (0,55 TL)

 

Damga Vergisi Kanuna Ekli (2) Sayılı Tablo

 

(2) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar Damga Vergisinden müstesna olduğu Damga Vergisi Kanunu 9.maddesinde belirtilmiştir.

 

Damga Vergisinden İstisna Edilen Kâğıtlar

 

I- Resmi işlerle ilgili kâğıtlar:

 

a) Resmi daireler arasında kullanılan kâğıtlar:

b) Resmi dairelerden kişilere verilen kâğıtlar:

c) Kişilerden resmi dairelere verilen kâğıtlar:

 

II- Öğrenciler ve askerlerle ilgili kâğıtlar:

 

III- İşçiler, çiftçiler ve göçmenlerle ilgili kâğıtlar:

 

IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar:

 

V- Kurumlar ile ilgili kâğıtlar:

 

B- İş Kanunu Yönünden

 

4857 sayılı İş Kanunu 8.maddesi gereği; İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. İş sözleşmesi, Kanunda aksi belirtilmedikçe, özel bir şekle tâbi değildir. Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Bu belgeler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. Yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini, fesih halinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belge vermekle yükümlüdür. Süresi bir ayı geçmeyen belirli süreli iş sözleşmelerinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. İş sözleşmesi iki aylık süre dolmadan sona ermiş ise, bu bilgilerin en geç sona erme tarihinde işçiye yazılı olarak verilmesi zorunludur.

 

Ayrıca İş Kanunu 28.maddesi gereği işten ayrılan işçiye verilmesi gereken çalışma belgesi her türlü resim ve harçtan, 37.maddesi gereği ücret ödemelerinde verilmesi gereken ücret hesap pusulası damga vergisi ile her çeşit resim ve harçtan, 87.maddesi gereği onsekiz yaşından küçük işçiler için verilecek raporlar damga vergisi ile her çeşit resim ve harçtan, 94.maddesi gereği çalışma yaşamına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına verilecek dilekçeler damga vergisi ile her çeşit resim ve harçtan muaftır.

 

Sonuç:

 

Damga Vergisi Kanununda işçiler ile ilgili kâğıtların Damga Vergisinden istisna olduğu, İş Kanununda da açık bir şekilde iş sözleşmelerinin damga vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.

 

Yasal düzenlemelerde tereddüt oluşturacak bir husus yoktur. 4857 sayılı İş Kanuna göre düzenlenecek yazılı iş sözleşmeleri damga vergisine tabi değildir.

                                

 

 

© www.alomaliye.com

 

YAZARIN KİTAPLARI

 

 

 

 

 

 

 

Web Counters
HTML Counter

© Alomaliye.com 2000-2010   Tüm Hakları Saklıdır.