|
|
|
KİŞİSEL VE TİCARİ KULLANIMA
MAHSUS KARA TAŞITLARINA
İLİŞKİN GÜMRÜK GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ NO: 1)

|
|
23
Ocak 2010 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
27471
Gümrük
Müsteşarlığından:
KİŞİSEL VE TİCARİ KULLANIMA
MAHSUS KARA TAŞITLARINA
İLİŞKİN GÜMRÜK GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ NO: 1)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, geçici ithalat rejimi kapsamında
ithal edilen kişisel ve ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarına uygulanacak
işlemlere ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Kişisel kullanıma mahsus kara
taşıtlarından;
a) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında
yerleşik kişiler tarafından triptik karnesi, gümrüklerden geçiş karnesi ibraz
edilerek veya herhangi bir belge ibraz edilmeksizin getirilen ve 1 No.lu Taşıt
Takip Programına kaydedilen taşıtların,
b) Belirli bir süre görev yapmak
veya öğrenimde bulunmak üzere gelenler ile Türkiye’de geçici olarak oturma
iznini haiz emekli yabancıların (çift uyruklu Türk vatandaşları hariç) ikamet
yerlerinde üzerlerine kayıtlı bulunan ve yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi
veya geçici giriş belgesi düzenlenmek suretiyle yurda girişi yapılan
taşıtların,
(2) Ticari
kullanıma mahsus kara taşıtlarından; 2 No.lu Taşıt Takip Programına kaydedilerek
Türkiye'ye boş olarak giriş yapan veya TIR karnesi kapsamındaki eşyasını bir iç
gümrüğe boşalttıktan sonra boş olarak yurtdışına çıkışı yapılacak olan veya yük
almak üzere bir başka gümrük idaresine sevk edilen yabancı plakalı taşıtlar ile
dolu veya boş olarak Türkiye'ye giriş-çıkış yapan yabancı plakalı otobüsler ve
sınır ticareti uygunluk belgesine istinaden ithal eşyasının taşımacılığında
kullanılan yabancı plakalı taşıtların,
ithalat
vergilerinden tam muafiyet uygulanmak suretiyle geçici ithali ile kefil
kuruluşun belirlenmesine ilişkin usuller bu Tebliğ hükümlerine göre
yürütülür.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 21/10/2004
tarihli ve 25620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geçici İthalat Sözleşmesi,
4/11/1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4458 sayılı Gümrük
Kanunu ve 7/10/2009 tarihli ve 27369 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4458
sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki 2009/15481
sayılı Karara istinaden hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğin uygulanmasında;
a) 1 No.lu Taşıt Takip Programı:
Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik Türk ve yabancı uyruklu turistler
tarafından Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen kişisel kullanıma mahsus kara
taşıtlarının kaydedildiği bilgisayar programını,
b) 2 No.lu Taşıt Takip Programı:
TIR karnesi kapsamındaki taşıtlar ile yabancı plakalı kişisel kullanıma mahsus
kara taşıtları hariç Türkiye'ye giriş veya Türkiye’den çıkış yapan taşıtların
kaydedildiği bilgisayar programını,
c) Belirli bir süredeki görev: Kamu
veya özel sektör ayırımı yapılmaksızın belirli süredeki herhangi bir
görevi,
ç) Çalışma izin belgesi: Belirli
bir süre görev yapmak üzere Türkiye’ye gelenlerden, özel sektörde çalışmak üzere
gelenler için ilgili resmi makamlar tarafından düzenlenen çalışma izni ile kamu
sektöründe veya sermayesinin %50’den fazlası devlete ait kuruluşlarda
çalışanlar, uluslararası işbirliği benzeri anlaşmalar uyarınca gelen uzmanlar,
elçilik okullarında görevli öğretmenler, diplomatik misyon temsilcilikleri ve benzeri uluslararası kuruluşlardaki
diplomatik statü dışı memurlar, NATO taahhütlerinde bulunan şirketlerde ve
yabancı işçi bürolarında çalışan personel için bulundukları kurum ya da
kuruluşlar tarafından düzenlenen görev belgesini,
d) Emeklilik belgesi: Türkiye
Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişilere emekli olduklarına dair ilgili ülke
sosyal güvenlik kuruluşlarınca verilen ve elçilik, konsolosluk veya noterlikçe
onaylı Türkçe tercümeli belgeyi,
e) Geçici giriş belgesi:
1) Türkiye’deki elçilik,
konsolosluk ve benzeri uluslararası kuruluşlarda çalışan diplomatik statüsü
bulunmayan kişilerin taşıtları için sahiplerinin beyanlarını içeren bizzat elçi
ya da uluslararası kuruluş temsilcisinin imzaladığı ve Dışişleri
Bakanlığının,
2) Türkiye’deki yabancı işçi
irtibat bürolarında çalışan kişilerin taşıtları için Türkiye İş Kurumu Genel
Müdürlüğünün,
3) Teknik işbirliği ya da benzeri
anlaşmalar uyarınca gelen kişilerin taşıtları için çalıştıkları kurum ve kuruluş
yetkililerinin,
onayladığı
ve buna istinaden taşıtın geçici ithal işleminin yapıldığı taahhütname ve
teminat hükmünde olan belgeyi (Ek: 1, 2, 3),
f) Gümrüklerden geçiş karnesi
(Carnet de passages en douane - CPD): Ticari ve kişisel kullanıma mahsus kara
taşıtları için ulusal ve uluslararası kefil kuruluşlarca verilen teminat
hükmünde olan belgeyi,
g) İkamet tezkeresi: Türkiye Gümrük
Bölgesi dışında yerleşik kişilere İçişleri Bakanlığı tarafından verilen ve
kişinin geliş amacı doğrultusunda Türkiye’de belirli bir süre kalmasını uygun
bulan belgeyi,
ğ) Kanun: 4458 sayılı Gümrük
Kanununu,
h) Kefil kuruluş: Uluslararası
sözleşmeler ve ulusal mevzuat uyarınca gümrük idarelerine teminat hükmünde ibraz
edilen belgeleri düzenlemeye yetkili kılınan kuruluşları,
ı) Kişisel kullanıma mahsus kara
taşıtı: Kişisel amaçlara yönelik ve ticari amaç dışında kullanılan her türlü
motorlu kara taşıtı ile bunlarla birlikte kullanılabilecek karavan ve
römorkları,
i) Mülkiyet belgesi: Taşıtın
kayıtlı olduğu ülkenin trafik, belediye veya diğer yetkili kuruluşlarınca
verilen taşıtın kime ait olduğunu ve üzerinde motor, şase ve plaka numaraları
ile diğer özelliklerini gösteren motorlu araç tescil belgesi veya bu şartları
taşıyan bir belgeyi,
j) Sigorta poliçesi: 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu gereğince, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen kişisel
ve ticari kullanıma mahsus kara taşıtları için ilgili ülke tarafından düzenlenen
ve "sigorta poliçesi" olarak kabul edilen Türkiye’de geçerli belgeyi, geçerli
bir belgenin ibraz edilememesi hâlinde taşıtın girişi sırasında hudut
girişlerinde zorunlu trafik sigortası olarak Türk veya yabancı reasürans kuruluşlarına düzenletilecek
belgeyi,
k) Taşıt giriş-çıkış formu: Taşıt
takip programlarına kayıt yapılamaması durumunda zorunlu hallerde kişisel ve
ticari kullanıma mahsus taşıtlar için düzenlenen belgeyi,
l) Teminat: Geçici olarak ithal
edilen taşıtların Türkiye’de kalma süreleri içinde vergi ve resimlerini garanti
eden bu maddenin (e), (f), (n), (p) bentlerinde belirtilen
belgeleri,
m) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtı: Para karşılığında insan taşınmasında ya da para karşılığında olsun ya da
olmasın sınai veya ticari eşya nakliyesinde kullanılan
aracı,
n) Triptik karnesi: Türkiye Gümrük
Bölgesi dışında yerleşik kişilerin turistik amaçlı seyahatlerinde Türkiye Gümrük
Bölgesine getirdikleri taşıtları için kefil kuruluş tarafından yalnız Türkiye
için geçerli olacak şekilde düzenlenen üç parçadan ibaret teminat hükmünde olan
belgeyi,
o) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında
yerleşik kişi: Olağan durumda Türkiye Gümrük Bölgesi dışında ikamet eden gerçek
kişiyi,
ö) Öğrenim belgesi: Öğrenim
amacıyla Türkiye’ye gelen öğrencilere kayıtlı olduğu okul idaresi tarafından
düzenlenen ve öğrenim gördüğünü belirten belgeyi,
p) Yabancı
taşıtlar geçici giriş karnesi: Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik
kişilerden Türkiye’ye belirli bir süre görev yapmak veya öğrenimde bulunmak için
gelenler ile Türkiye’de geçici olarak oturma iznini haiz emekli yabancıların
(çift uyruklu Türk vatandaşları hariç) ikamet yerlerinde adlarına kayıtlı
kişisel kullanımlarına mahsus kara taşıtları için kefil kuruluşca verilen ve yalnız Türkiye için geçerli olan
teminat hükmünde olan belgeyi,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Giriş Gümrük İdarelerince
Yapılacak İşlemler
Giriş işlemleri
MADDE 5 – (1) Kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları ile ilgili
olarak;
a) Turistik
kolaylıklar kapsamında, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişiler
tarafından gümrüklerden geçiş karnesi, triptik karnesi ibraz edilerek ya da söz
konusu belgeler ibraz edilmeden ikamet yerlerinde üzerlerine kayıtlı bulunan ya
da başkasına ait olup vekâleten veya kiralama yoluyla yurda getirilen kişisel
kullanıma mahsus kara taşıtlarının giriş işlemleri 1 No.lu Taşıt Takip
Programına kaydedilerek yapılır. Kişisel kullanıma mahsus kara taşıtı
tarafından çekilerek birlikte getirilen römork ve karavan için ayrı kayıt
yapılır. İlgilinin pasaportuna ‘taşıtı vardır’ kaşesi tatbik edilerek, taşıtın
tescil numarası ve kanuni yurtta kalma süresi sonu da belirtilmek suretiyle
işlem gerçekleştirilir.
b) Taşıtın Avrupa Birliği üyesi
ülke uyrukluları tarafından kimlik kartı kullanılmak suretiyle getirilmesi
hâlinde, ilgililerin pasaportu bulunmadığından taşıtla ilgili kayıt işlemleri
İçişleri Bakanlığınca tanzim edilen giriş-çıkış formunun gümrükle ilgili
bölümüne yapılır.
c) Kanunun 167
nci maddesi kapsamında bedelsiz ithalat hakkına sahip
kişiler, ülkemize görevli olarak gelen yabancı ülke görevlileri, yabancı basın
yayın organlarının yabancı uyruklu mensupları, NATO mensupları tarafından
getirilen yabancı plakalı kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları ve ülkemizden
transit olarak geçecek olan kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları ile ambulans
ve diğer kurtarma araçları getiriliş amacına bakılmaksızın 1 No.lu Taşıt Takip
Programına kaydedilir.
ç) Geçici giriş belgesi düzenlenmek
suretiyle giriş yapacak taşıtlara uygulanacak işlemler:
1) Elçilik, konsolosluk ve benzeri
uluslararası kuruluşlarda çalışan ve diplomatik statüsü bulunmayan görevlilerin
taşıtları için sahiplerinin beyanlarını içeren ve bizzat elçi ya da uluslararası
kuruluş temsilcisinin imzasını taşıyan belgeye,
2) Türkiye’de bulunan yabancı işçi
irtibat bürolarında çalışan kişilerin taşıtları için, sahiplerinin beyanlarını
içeren ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce imzalı
taahhütnameye,
3) Teknik işbirliği ya da benzeri
uluslararası anlaşmalar uyarınca gelen uzmanların taşıtları için sahiplerinin
beyanlarını ve çalıştıkları kurum ve kuruluşun yetkililerince imzalı
taahhütnameye,
istinaden
geçici giriş belgesi üzerinde işlem yapılır ve taşıt şahsın pasaportuna
kaydedilir.
4) Takip işleminin yapılabilmesi
için ilgili gümrüklerce takip defteri tutulur. Bu kapsamda getirilen taşıtların
süre uzatım talepleri ile süresi içerisinde yurtdışı edilip edilmedikleri ilgili
gümrük idaresince bu defter üzerinden takip edilir.
5) 4 üncü maddenin (ç), (e) ve
(g) bentlerinde belirtilen belgeler,
giriş işleminin yapıldığı gümrük idaresince ilgili kişilerin şahsi dosyasında
saklanır ve sonraki her türlü işlem bu dosya üzerinden
yürütülür.
d) Yabancı taşıtlar geçici giriş
karnesi düzenlenmek suretiyle giriş yapacak taşıtlara uygulanacak
işlemler:
1) Belirli bir süre görev yapmak
veya öğrenimde bulunmak üzere gelenler ile Türkiye’de geçici olarak oturma
iznini haiz emekli yabancılardan, (çift uyruklu Türk vatandaşları hariç) yabancı
taşıtlar geçici giriş karnesinin yanında bu Tebliğin 4 üncü maddesinin (ç), (d),
(g) ve (ö) bentlerinde sözü edilen belgelerden durumlarına uygun olanları
istenir. Ancak, ikamet tezkerelerinde “çalışma izninden muaftır” şerhi bulunan
kişilerden çalışma izin belgesi aranmamakla birlikte sosyal güvenlik kurumundan
alınacak belge ile çalıştıklarının ispatı istenilir.
2) Belgelerin uygunluğu hâlinde,
giriş işleminden sonra ilgilinin pasaportuna gerekli şerh düşülür ve karnenin giriş parçası
arşivlenir. Diğer tüm belgeler her kişi için özel bir dosya açılarak saklanır ve
kişinin taşıtı ile ilgili yapılacak bütün işlemler bu dosya üzerinden
yürütülür.
3) Giriş işlemi
yapılan taşıtın trafiğe tescili ve dâhilde alınmakta olan vergilerin tahsili
için gümrük idaresi, ek-4’te yer alan geçici trafik tescil belgesini düzenler ve
bu belgeyi taşıtın kayıt edilmek istenildiği yerin bağlı bulunduğu ildeki trafik
idaresine gönderir ve yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi ilgilisine iade
edilmek üzere geçici olarak gümrük idaresinde
tutulur.
4) Giriş gümrüğünce düzenlenen
geçici trafik tescil belgesine istinaden, ilgili trafik idaresi tarafından
taşıtlar trafiğe tescil edilir ve belirlenen usulde MA-MZ plaka verilir.
Taşıtlara ait yabancı plakalar sahiplerine iade edilir.
5) Trafik idaresince taşıta plaka
takılmasını müteakip, gümrük idaresinde geçici olarak alıkonulmakta olan karne
cildi ile giriş ve çıkış parçaları üzerine aracın MA-MZ plaka numarası
kaydedildikten ve motorlu taşıtlar vergisinin ödeme makbuzu kontrol edildikten
sonra yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi taşıt sahibine iade
edilir.
6) Geçici trafik tescil belgesinin
gönderildiği trafik idaresinden bir ay içerisinde taşıtın kayıt ve tescil
işleminin yapıldığına ilişkin bilgi alınamaması hâlinde gümrük idaresi durumu
ilgili kuruluşlara bildirir ve taşıt sahibi hakkında Kanunun 241 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca işlem yapılır.
7) Yabancı taşıtlar geçici giriş
karnesi kapsamında getirilen taşıtların süreleri içerisinde olmak koşuluyla
birden fazla çıkış ve girişlerine izin verilir. Çıkış ve giriş işlemleri, geçici
ithal işleminin yapıldığı gümrük idaresinden yapılmış ise karnenin koparılan
giriş ve çıkış parçaları bu müdürlükçe arşivlenir. Çıkış ve giriş işlemlerinin
farklı gümrük idaresinden yapılması hâlinde ise karnenin giriş veya çıkış
parçaları geçici ithal işleminin yapıldığı gümrük idaresine bordro ekinde
gönderilir.
e) Yabancı taşıtlar geçici giriş
karnesi ve geçici giriş belgesi kapsamında taşıt getiren şahıslardan yasal
haklarının neler olduğuna dair ve bunların ihlali hâlinde hangi yaptırımların
uygulanacağı hususlarına ilişkin ek-5’te yer alan taahhütname
alınır.
f) Taşıtlar için triptik ya da
gümrüklerden geçiş karnesi ibraz edilmiş ise programa bu belgelere ilişkin
bilgiler de kaydedilir. Verilen süre karnenin giriş ve çıkış yapraklarına tescil
numarası ile birlikte ayrı ayrı yazılarak mühürlenir.
Gümrüklerden geçiş karneleri üzerindeki bilgiler, bu belgeyi veren kuruluş
tarafından ya da kefil kuruluşun onayı alındıktan sonra değiştirilebilir. Bu
belgeler ibraz edildikten sonra gümrük idarelerinden onay alınmadan karneler
üzerinde değişiklik yapılamaz.
(2) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtları ile ilgili olarak;
a) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarının giriş işlemleri 2 No.lu Taşıt Takip Programına kayden yapılır.
b) TIR karnesi kapsamında yurda
eşya getiren ticari taşıtlar 2 No.lu Taşıt Takip Programına kaydedilmez. Ancak,
TIR karnesi kapsamındaki eşyasını bir iç gümrüğe boşalttıktan sonra boş olarak
yurtdışına çıkışı yapılacak veya yük almak üzere başka bir gümrük idaresine
sevki istenilecek yabancı plakalı taşıtlar programa kaydedilir. Kayıt işlemi,
yükün boşaltıldığı gümrük müdürlüğü, antrepo veya geçici depolama yerinde TIR
karnesini ibra eden memur tarafından, memur bulunmaması hâlinde yetkilendirilen
kişi tarafından yapılır. TIR karnesinin ibrasına ilişkin işlemler tamamlanmadan
programa kayıt işlemi yapılmaz.
c) Giriş yapmak üzere gelen
otobüsler, Bakanlar Kurulu kararı uyarınca valiliklerce tanzim edilen sınır
ticareti uygunluk belgesine istinaden ithal eşyasının taşımacılığında kullanılan
taşıtlar ile boş olarak giriş yapmak üzere gelen diğer ticari taşıtlar 2 No.lu
Taşıt Takip Programına kaydedilir.
d) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarının gümrüklü sahadan çıkışı sırasında boş olup olmadıkları
görevlendirilen gümrük ya da muhafaza memurları tarafından kontrol
edilir.
(3) Yurtdışından tamir, bakım,
onarım ve tadilat gibi amaçlarla sürülerek getirilen kişisel ve ticari kullanıma
mahsus kara taşıtları 2 No.lu Taşıt Takip Programına
kaydedilir.
Taşıtların vekâleten
getirilmesi
MADDE 6 – (1) Taşıtın mülkiyet sahibi dışında başka bir şahıs
tarafından vekâleten getirilmesi durumunda;
a) Elçilik, konsolosluk veya
noterlikçe onaylı vekâletname ya da taşıtı getiren şahıs ile taşıtın mülkiyet
sahibininin giriş gümrük idarelerinde hazır
bulunmaları hâlinde, bu kişilerin kendi aralarında düzenleyecekleri ve gümrük
idarelerince onaylanan vekâletname,
b) Gerçek kişilerin kendi
aralarında düzenleyerek ilgili ülkenin gümrük, belediye, emniyet ve mahkeme gibi
resmi makamlarına onaylatılmış olan belgeler,
c) Uluslararası Tur İttifakı (AİT)
ve Uluslararası Otomobil Federasyonu (FIA) üyesi ülkelerin otomobil
kuruluşlarınca düzenlenen belgeler,
ç) Otomobil firmaları ve diğer
tüzel kişiliklere ait taşıtlar için firma sahibi veya yönetim kurulunun imza ve
onayını içeren vekâletnameler,
d) Kiralanmak suretiyle (rent a car) getirilen taşıtlar için kira sözleşmesi gibi
belgeler,
kabul
edilerek taşıtın girişine izin verilir. Bu belgelerin uygunluğundan şüphe
duyulması hâlinde Türkçe tercümeli örnekleri istenilir. Söz konusu belge
örnekleri ilgili gümrük idaresinde muhafaza edilir.
Girişine izin verilmeyecek taşıtlar ile
belgelerin geçerli sayılmayacağı haller
MADDE 7 – (1) Mülkiyet belgesi yoksa veya taşıtın kullanımına
yetkili olunduğuna ilişkin geçerli bir vekâletname veya belge ibraz edilmemiş
ise,
(2) Sigorta poliçelerinin süreleri
bitmiş ya da Türkiye’nin tamamını kapsamıyorsa veya uluslararası geçerliliği
olan yeşil kart sorumluluk sigortasında (green card-carte verte) Türkiye rumuzu "TR"nin
üzeri çizilmişse,
taşıtların
girişine izin verilmez.
(3) Gümrüklerden geçiş karnelerinin
geçerlilik süreleri yoksa, geçerlilik süreleri bitmiş
ya da geçerli olmayan ülkeler arasında Türkiye’nin ismi
bulunuyorsa,
(4) İbraz edilen belgelerin
üzerinde kazıntı, silinti yapılmış ve usulüne uygun olarak düzeltilerek
imzalanıp kaşelenmemiş ise,
bu
belgeler kabul edilmez.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Süre ve Süre
Uzatımı
Süre
MADDE 8 – (1) Kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları ile ilgili
olarak;
a) Turistik kolaylıklar kapsamında
getirilen taşıtlar için,
1) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında
yerleşik kişiler tarafından getirilen ve 1 No.lu Taşıt Takip Programına
kaydedilen kişisel kullanıma mahsus kara taşıtına herhangi bir oniki aylık dönem içerisinde 180 (yüzseksen) gün süre verilir. Bu şekilde yurda girişi yapılan
taşıtların kalabileceği süre, yurda giriş tarihinden itibaren süre uzatımları
dâhil 24 (yirmidört) ayı
geçemez.
2) Yurt dışında yaşayıp,
yurtdışından emekli olanların (malulen emekli olanlar ile ön emeklilik hakkı
kazananlar dâhil) emekli olduklarını gösterir ilgili ülke sosyal güvenlik
kuruluşlarınca verilen belgenin Türkçe tercümesinin elçilik, konsolosluk veya
noterlikçe onaylı bir örneğinin ibrazı hâlinde, taşıtları için 1 (bir) yıl süre
verilir.
3) Yurda taşıt sokmak istedikleri
tarih itibariyle son 185 (yüzseksenbeş) gününü
kesintisiz olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışında geçirmediği anlaşılan kişinin
ve taşıtın Türkiye’de kaldığı süreler düşüldükten sonra arta kalan süre
verilir.
4) Bu fıkranın (a) bendinin (1),
(2) ve (3) üncü alt bentlerinde belirtilen sürelerin hesaplanması sonucu kişi ve
taşıt için farklı sürelerin tespiti hâlinde bunlardan daha kısa olan süre
dikkate alınır.
5) Bu fıkranın (a) bendinin (1) ve
(2) nci alt bentlerinde belirtilen sürelerin tamamının
kullanılmasından sonra taşıtları ile birlikte yurtdışına çıkış yapan kişilerin
çıkış tarihinden itibaren
en az 185 (yüzseksenbeş) gün süreyle
fiilen yurtdışında bulunmaları hâlinde aynı kapsamda yeniden taşıt getirmelerine
izin verilir.
6) Yabancı ülke çıkışlı Türkiye
varışlı ya da yabancı ülke varışlı olan ve ülkemizde transit hâlinde bulunan
geçici (ZOLL) plakalı taşıtlara en çok 15 (onbeş) gün
süre verilir.
b) Geçici giriş belgesi ve yabancı
taşıtlar geçici giriş karnesi kapsamında getirilen taşıtlara, Türkiye’deki
ikamet izin süresi esas alınarak ve diğer belgelerindeki süreler göz önünde
bulundurularak 24 (yirmidört) ayı geçmemek üzere süre
verilir.
(2) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarına, yolcuların alınması, taşınması ve eşyanın yüklenmesi gibi geçici
ithal talebine esas olan faaliyetlerin gerçekleştirilmesi hususları göz önünde
bulundurularak;
a) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarına 30 (otuz) güne kadar,
b) Toplu gezilerde kullanılan
otobüslere 90 (doksan) güne kadar,
c) Bakanlar Kurulu kararı uyarınca
valiliklerce düzenlenen sınır ticareti uygunluk belgesine istinaden yapılan
ithal eşyası taşımacılığında kullanılan taşıtlara 15 (onbeş) güne kadar,
süre
verilir.
(3) Triptik ve gümrüklerden geçiş
karnesi kapsamında getirilen taşıtlara yukarıda belirtilen süreler de dikkate
alınarak, karnelerinde belirtilen süreler dâhilinde işlem
yapılır.
Süre
uzatımı
MADDE 9 – (1) Kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları ile ilgili
olarak;
a) Turistik kolaylıklar kapsamında
getirilen taşıtların süre uzatım işlemleri, 1 No.lu Taşıt Takip Programı ve
ilgilinin pasaportuna kaydedilerek sonuçlandırılır. Girişi sırasında ibraz
edilmeyen emeklilik belgesinin daha sonra ilgililer tarafından ibraz edilmesi
hâlinde taşıt ve kişinin kalan süreleri göz önünde bulundurularak işlem yapılır.
Süre uzatımına ilişkin belgeler ilgili gümrük idaresinde muhafaza edilir.
b) Geçici giriş belgesi ve yabancı
taşıtlar geçici giriş karnesi kapsamında getirilen
taşıtların,
1) Türkiye’de kalma süreleri, taşıt
sahiplerinin geçici ithal giriş iznindeki durumlarının devam ettiğini
belgelendirmesi hâlinde, Türkiye’de geçici olarak oturmaya izinli bulunduğu
yerdeki, bulunmuyorsa buraya en yakın yerdeki gümrük idarelerince
uzatılır.
2) Taşıta ilişkin süre uzatım talebi, taşıt yabancı taşıtlar geçici giriş
karnesi ile getirilmiş ise kefil kuruluş aracılığıyla, geçici giriş belgesi ile
getirilmiş ise ilk giriş izni sırasında aranılan belgeleri veren kuruluşlar
aracılığıyla yapılır.
3) Gümrük idareleri tarafından
yapılan süre uzatımları, taşıt yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi ile
Türkiye’ye getirilmiş ise karne cildine, geçici giriş belgesi ile getirilmiş ise
belgenin arka yüzüne kaydedilir.
4) Türkiye’ye
geliş amacına yönelik şartlarının devam ettiği çalışma izni, öğrenim belgesi,
ikamet tezkeresi gibi belgelerden anlaşılan ancak süresi içerisinde gümrük
idaresine süre uzatım talebinde bulunamayan ya da çeşitli vesilelerle Türkiye
dışında bulunduğu için müracaat edemeyen kişinin süre bitim tarihinden sonra
yapılan uzatım talebi, Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca
işlem yapılarak sonuçlandırılır.
5) Türkiye’ye
geliş amacına yönelik şartları sona eren ancak, çalışma izni, öğrenim belgesi ve
ikamet tezkeresi gibi belgelerin süresinin uzatılması için ilgili kuruluşlara
süre bitim tarihinden itibaren 6 (altı) ay içinde müracaatı bulunan ve ilgili
kuruluşlarca süresi uzatılan kişilerin süre bitim tarihinden sonra yapılan
uzatım talebi, Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlem
yapılarak sonuçlandırılır.
6) Süre uzatımına esas çalışma
izni, öğrenim belgesi ve ikamet tezkeresi gibi belgelerin sürelerinin ilgili
kuruluşlarca uzatılmaması, iptal edilmesi ya da rejimin iptal edilmesini
gerektirecek bir durumun oluşması hâlinde, bu hususun ilgiliye bildirimine
ilişkin yazı tarihinden itibaren en geç 30 (otuz) gün içerisinde gümrük
idaresine başvuru yapılması gerekir. Çalışma izninin uzatılmasına ilişkin olarak
yapılan müracaatın reddedilmesi hâlinde, yapılan müteakip müracaatlar süre
uzatımında dikkate alınmaz.
7) Süre uzatımına dair belgelerin
temini için yapılan resmi başvuru sonuçlarının beklenildiğine dair tevsik edici
bilgi ve belgelerle birlikte karne geçerlilik süresi içerisinde kefil kuruluş
veya ilgili gümrük idaresine verilen dilekçeler dikkate
alınır.
c) Yukarıda belirtilen sürelerin
aşılması hâlinde 14 üncü madde hükümleri çerçevesinde işlem tesis
edilir.
(2) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarının süre uzatımları, ibraz edilen belgelerin uygunluğunun tespit
edilmesi koşuluyla 2 No.lu Taşıt Takip Programı üzerinden 30 (otuz) güne kadar
ek süre verilerek gümrük idaresince gerçekleştirilir.
(3) Süre uzatımına ilişkin
dilekçelerin taşıtın kanuni yurtta kalma süresi içerisinde verilmesi esastır.
Ancak müracaatın taşıtın kanuni yurtta kalma süresinden sonra olması durumunda,
talep belgeleri ile birlikte değerlendirilir ve uygun bulunması hâlinde Kanunun
241 inci maddesinin birinci fıkrası uygulanarak işlem tesis edilir.
(4) Taşıt
sahipleri, sürücüleri veya firma yetkilileri tarafından taşıt takip programı
olan herhangi bir gümrük idaresine süresi içerisinde yapılacak müracaatla kaza,
yangın gibi beklenmeyen haller, herkesçe bilinen olağan dışı durumlar, hastalık,
ölüm ve tutukluluk hali gibi olayların başlangıç tarihlerinin, taşıtın yurtta
kalma süresi içerisinde cereyan ettiğinin resmi nitelikli belgelerle
ispatlanması ya da ihracatçının yükünü zamanında tedarik edememesi nedeniyle
yüklemenin gecikmesi hâlinde durumun ihracatçıdan alınacak belge ile
kanıtlanması suretiyle süre uzatım talebinde
bulunabilirler.
(5) Mücbir sebep belgesi olarak
ibraz edilecek sağlık raporlarında istirahat süresinin belirtilmiş olması, özel
hastane ve poliklinikler ile özel doktordan alınan sağlık raporlarının il sağlık
müdürlüğü veya sağlık grup başkanlığı tarafından onaylanmış olması gerekir.
İstirahat süresi belli olmayan ve onaylanmamış olan sağlık raporlarına istinaden
süre uzatımı yapılmaz.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çıkış Gümrük İdarelerince
Yapılacak İşlemler
Çıkış işlemleri
MADDE 10 – (1) Kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları ile ilgili
olarak;
a) Turistik kolaylıklar kapsamında,
herhangi bir karne ibraz edilmeksizin programa kaydedilerek girişi yapılan
taşıtların çıkışlarında, taşıtın ayniyetine uygun olup olmadığı ve yurtta kalma
süresi içerisinde müracaat edilip edilmediği program üzerinden ve şahsın
pasaportundan kontrol edilir. Uygun bulunması hâlinde giriş kaydı kapatılır ve
şahsın pasaportundan düşüm yapılarak taşıtın çıkışına izin
verilir.
b) Girişi sırasında triptik ya da
gümrüklerden geçiş karnesi ibraz edilen taşıtların çıkışlarında, müracaatın
süresi içinde yapılıp yapılmadığı ve ayniyetine uygun olup olmadığı hususları
karnelerin yanı sıra program üzerindeki bilgilerden incelenir. Uygun bulunması
durumunda programın ve karnenin ilgili bölümüne kaydedilerek çıkış işlemi
tamamlanır.
c) Yabancı taşıtlar geçici giriş
karnesi veya geçici giriş belgesi düzenlenmek suretiyle girişi yapılan
taşıtların çıkışlarında;
1) Gümrük idarelerine teslim
edilmek ya da çıkışı yapılmak istenilen taşıtın belgelerindeki ayniyetine
uygunluğu tespit edilerek işlem yapılır. Taşıtın kesin çıkışı yapılacak ise
ayrıca trafik idaresinden ilişiğinin kesilip kesilmediği kontrol
edilir.
2) Taşıtın çıkış işlemi, giriş
işleminin yapıldığı gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresinde yapılmış ise
kayıtların kapatılması için çıkışa ilişkin bilgi ve belgeler taşıtın geçici
ithalinin yapıldığı giriş gümrük idaresine gönderilir.
ç) Herhangi bir nedenle iç gümrük
idarelerince teslim alınan ve yurtta kalma süresi bulunmayan taşıtların yurtdışı
edilmek üzere sınır gümrük idarelerine sevk işlemleri 1 No.lu Taşıt Takip
Programına kayden en çok 7 (yedi) gün süre verilerek
gerçekleştirilir.
(2) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtları ile ilgili olarak;
a) Çıkışı yapılacak olan ticari
taşıtın ayniyetine uygunluğu programdaki giriş kaydı üzerinden araştırılır ve
uygun bulunması hâlinde aynı programa kaydedilerek çıkış işlemi yapılır.
b) TIR karnesi kapsamında yük alan
taşıtların program kayıtları, yük aldığı gümrük müdürlüğü, antrepo veya geçici
depolama yerinde görevli memur tarafından, memur bulunmaması hâlinde
yetkilendirilen kişi tarafından uygunluğu görüldükten sonra kapatılır.
c) Bakanlar Kurulu kararları
uyarınca valiliklerce tanzim edilen sınır ticareti uygunluk belgesine istinaden
ithal eşyasının taşımacılığında kullanılan taşıtların uygunluğu görüldükten
sonra program kayıtları kapatılır.
ç) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarına verilen sürelerin aşıldığının anlaşılması hâlinde Kanunun 241 inci
maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.
d) TIR karnesi
kapsamındaki eşyasını boşalttıktan sonra yurtdışına çıkış yapmak isteyen veya
TIR karnesi kapsamında yeni bir yük almak üzere başka bir gümrük idaresine
müracaat eden ticari taşıtın programa giriş kaydının yapılmadığının anlaşılması
hâlinde, kayıt kapatma işlemini yapacak gümrük idaresi ek-8’de yer alan taşıt
kayıt bilgi formunu doldurarak boşaltma yapılan gümrük idaresine bir yazı ekinde
faks ile gönderir. Formu alan giriş gümrük idaresi aracın kendi gümrük
idaresinde boşaltma yaptığını tespit etmesi hâlinde, taşıtın programa giriş
kaydını yapar ve ilgili gümrük idaresine faks ile bildirir. Müracaat edilen
gümrük idaresi de program üzerinden kaydını kapatarak taşıtın çıkışına ya da TIR
karnesi kapsamında yük almasına izin verir ve düzenlenen formlar her iki gümrük
idaresi tarafından muhafaza edilir.
e) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarının gümrüklü sahadan çıkışı sırasında boş olup olmadıkları
görevlendirilen gümrük ya da muhafaza memurları tarafından kontrol
edilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çıkarılmayan Taşıtlar, Takibat
İşlemleri ve Şartların İhlali
Çıkarılmayan taşıtlara ilişkin takip
işlemleri
MADDE 11 – (1) Gümrük idareleri tarafından taşıt takip programları
ya da bilgisayarsız gümrük idarelerinde manuel
kayıtlar üzerinden her yılın ocak ve temmuz aylarında sorgulama yapılarak kendi
gümrük idarelerinden girişi yapılan ve süresi içerisinde çıkarılmayan kişisel ve
ticari kullanıma mahsus kara taşıtları tespit edilir. Tespit edilen taşıtlar ile
ilgili olarak, bağlı bulunduğu başmüdürlük aracılığı ile diğer başmüdürlükler
nezdinde taşıtların çıkış yapıp yapmadığı araştırılır.
(2) Başmüdürlüklerce yapılan
araştırma sonucunda taşıtın yurt dışına çıkış yaptığının tespit edilmesi
hâlinde, çıkış gümrük idaresince gerekli kayıt kapatma işlemi yapılır. Ayrıca bu
durum aracın giriş kaydının yapıldığı gümrük idaresine bildirilir.
(3) Başmüdürlükler nezdinde yapılan
araştırmadan sonuç alınamaması halinde, giriş işlemini yapan gümrük idaresince
program üzerinden düzenli aralıklarla aracın çıkış veya tekrar giriş yapıp
yapmadığı kontrol edilir. Aracın çıkış veya tekrar giriş yaptığının tespit
edilememesi hâlinde İçişleri Bakanlığı nezdinde gerekli takibatlarda bulunulmak
üzere her yılın haziran ve aralık aylarında bağlı bulunduğu başmüdürlük
aracılığıyla Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir.
Ayrıca 13 üncü maddede belirtilen işlemler yapılır.
Taşıt kaydının sonradan
kapatılması
MADDE 12 – (1) Kişisel ve ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarına ilişkin olarak ilgili gümrük idaresince yapılan araştırma sonucunda;
taşıtın yurt dışında olduğunun kefil veya taahhütname veren kuruluşlarca ya da
ilgili tarafından yabancı ülke resmi kuruluşlarından alınacak belgelere
istinaden ispatlanması ya da taşıtın bir gümrük idaresince teslim alındığının
veya bir gümrük idaresine terk edildiğinin anlaşılması hâlinde taşıt kayıtları
kapatılır.
(2) Turistik kolaylıklar kapsamında
yurda getirilen ve süresi içerisinde yurtdışına çıkarılmasına rağmen, pasaport
kayıtlarından düşümü yapılmamış taşıt sahipleri, pasaporttaki taşıt kaydının
düşümü için herhangi bir gümrük idaresine başvurabilir. Başvuru yapılan gümrük
idaresince taşıtın ilgili gümrük idaresinden çıkışının yapıldığının ya da ilgili
tarafından yabancı ülke resmi kuruluşlarından alınacak belgelerden yurtdışında
olduğunun anlaşılması hâlinde ilgilinin pasaportundan düşüm işlemi yapılarak
bilgisayardan veri giriş kaydı kapatılır.
(3) Ayrıca yapılan takibatların
durdurulması için işlem sonucundan giriş gümrük idaresine ve Müsteşarlığa
(Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) bilgi verilir.
Giriş gümrük idarelerince, gümrük vergi ve
cezaların takibine ilişkin yapılacak işlemler
MADDE 13 – (1) Herhangi bir belge ibraz edilmeksizin programa kayden yurda geçici girişi yapılan taşıtlara ilişkin
tahakkuk ettirilecek gümrük vergilerinin tahsili için ilgili kişiden takibat
işlemlerine başlanılır.
(2) Kefil kuruluş kefaletindeki yabancı otomobil kulüplerince verilen
gümrüklerden geçiş karnesi kapsamı taşıtlara tahakkuk ettirilecek gümrük
vergilerinin kefil kuruluştan tahsil edilmesi için işlem
başlatılır.
(3) Yabancı taşıtlar geçici giriş
karnesi ya da triptik karnesi kapsamı taşıtlara tahakkuk ettirilecek gümrük
vergilerinin tahsili için kefil kuruluş nezdinde, geçici giriş belgesi kapsamı
taşıtlara tahakkuk ettirilecek gümrük vergilerinin tahsili için ise ilgili kurum
aracılığıyla taahhütnameyi veren kuruluş nezdinde takibat işlemlerine
başlanılır.
(4) Tahakkuk ettirilecek para
cezalarının takibat işlemleri ilgili kişi nezdinde yürütülür.
(5) Taşıtlarla ilgili olarak gümrük
yükümlülüğünün doğması halinde, Kanunun 134 ve 193 üncü maddeleri hükümleri
uyarınca gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihteki vergi oranı ve diğer
vergilendirme unsurları esas alınır.
(6) Taşıtın gümrük idaresi
denetimine alınmış olması hâlinde Kanunun 238 inci maddesi uyarınca yapılacak
tahakkuklarda özel tüketim vergisi tahakkuka dâhil edilmeksizin para cezası
tatbik edilir. Taşıtın mevcut olmaması hâlinde ise özel tüketim vergisi dâhil
gümrük vergileri tahsil edilerek ayrıca para cezası tatbik
edilir.
(7) Taşıt sahibinin, taşıtın kanuni
yurtta kalma süresi geçirildikten sonra ölümü hâlinde, taşıtın gümrüğe teslim
veya yurt dışı edilememesi durumunda Kanunun 238 inci maddesi uyarınca taşıtın
gümrük vergileri reddi miras talebinde bulunmayan varislerinden tahsil edilir,
ayrıca para cezası uygulanmaz.
(8) Kanunun 238 inci maddesi
kapsamında ceza uygulanması hâlinde, taşıt sahibinin yurtdışına çıkmasına izin
verilmekle birlikte gerekli yasal işlem devam ettirilir. Tahakkuk eden para
cezasının tahsil edildiğinin ya da teminata bağlandığının anlaşılması halinde
taşıtın çıkışına izin verilir.
Şartların ihlali
MADDE 14 – (1) Geçici ithaline izin verilen kişisel ve ticari
kullanıma mahsus kara taşıtlarının; getiriliş amacı dışında kullanılması, bir
başkasına kiralanması, ödünç verilmesi, başka bir şahsa devredilmesi, satılması,
hak sahibi olmayan kişilerce kullanılması, taşıtla birlikte giren ve
belgelerinde kayıtlı olan parçalarının izinsiz olarak değiştirilmesi, kişisel
kullanıma mahsus kara taşıtları için kanuni yurtta kalma süreleri içerisinde
yurtdışına çıkarılmaması veya herhangi bir gümrük idaresine teslim edilmemesi
hâlinde, 5607 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Kanunun 238 inci
maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılır ve geçici ithal izni iptal edilerek
taşıt yurtdışı hükmünde gümrük idaresince teslim
alınır.
(2) Yabancı ülke çıkışlı Türkiye
varışlı ya da yabancı ülke varışlı olan ve ülkemizde transit hâlinde bulunan
geçici (ZOLL) plakalı taşıtların verilen süre içerisinde yurtdışı edilmemesi
hâlinde, 5607 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Kanunun 241 inci
maddesinde yer alan transite ilişkin hükümler uygulanır.
(3) Yukarıda belirtilenlerin
dışındaki usulsüzlük hallerinde ise Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası
uyarınca işlem yapılır.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Hak sahibi dışında araç
kullanabilecekler
MADDE 15 – (1) Bu Tebliğ kapsamında getirilen
taşıtlardan;
a) Turistik kolaylıklardan
faydalanılarak geçici olarak ithal edilen taşıtlar, taşıt sahibinin eşi veya
usul ya da füruu olan ve ikamet yeri Türkiye Gümrük
Bölgesi dışında bulunan kişilerce,
b) Belirli bir süre görev yapmak
veya öğrenimde bulunmak üzere gelenler ile Türkiye’de geçici olarak oturma
iznini haiz emekli yabancılar tarafından geçici olarak ithal edilen taşıtlar,
taşıt sahibinin eşi veya usul ya da füruu olan
kişilerce,
c) Belirli bir süre görev yapmak
üzere Türkiye’ye gelen kişi tarafından özel bir hizmet akdi ile taşıt sürücüsü
olarak istihdam edilen Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişi
tarafından,
ç) Yukarıda belirtilen kişiler
dışında taşıt sahiplerinin de araçta bulunması koşuluyla seyahat süresince
üçüncü şahıslarca,
kullanılabilir.
d) Ayrıca,
belirli bir süre görev yapmak veya öğrenimde bulunmak üzere gelenler ile
Türkiye’de geçici olarak oturma iznini haiz emekli yabancılara ait taşıtlar için
düzenlenen geçici trafik tescil belgelerine "satılamaz" kaydının yanı sıra,
"Ruhsatta adı kayıtlı kişi, eşi veya usul ya da füruu
olan kişiler dışında başka kişilerce kullanılamaz" ibaresi konulur. Bu
maddenin (c) bendinde
belirtilen kişilere ait taşıtın özel bir hizmet akdi ile istihdam edilen kişi
tarafından kullanılmasına gümrük idaresince izin verilmesi hâlinde, bu durum
geçici trafik tescil belgesinde ayrıca belirtilir.
Taşıtsız çıkacak
şahıslar
MADDE 16 – (1) Turistik kolaylıklardan istifade edilerek programa
kayden yurda getirilen taşıtların sahiplerinin
taşıtsız olarak yurtdışına geçici olarak çıkmak istemeleri hâlinde, taşıtın
herhangi bir gümrük idaresinin denetimine bırakılması gerekir. Ancak, gümrük
idaresinin taşıtı muhafaza altına alacak yerinin bulunmaması hâlinde, aracın
teslim edileceği tüzel kişiliğe sahip resmi veya özel kuruluşlardan taşıtın
kendilerinde muhafaza edileceğine ve kullanılmayacağına ilişkin taahhütname
alınmak suretiyle gümrük idaresinin denetim ve gözetimi altında uygun bulunacak
yerlere konularak çıkışlarına izin verilir. İlgilinin pasaportuna gerekli
meşruhat verilerek bilgisayar kayıtlarından taşıtın giriş kaydı kapatılır. Manuel işlem yapan gümrük idarelerince ise durum
Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü)
bildirilir.
(2) Yabancı
taşıtlar geçici giriş karnesi ve geçici giriş belgesi kapsamında taşıt
getirenlerden, kamu veya özel sektörde çalışmak üzere gelen kişilerin,
taşıtlarını gümrük idaresine teslim etmeden taşıtsız olarak yurt dışına çıkmak
istemeleri hâlinde, taşıtın kendilerinde muhafaza edildiğine ilişkin
çalıştıkları kuruluşlarca verilecek taahhütnameyi, taşıtın yurtta kalma süresi
içerisinde olmak koşulu ile gümrük idaresine ibraz etmeleri
gerekir.
(3) Diplomatik misyon temsilcilikleri ya da benzeri uluslararası
kuruluşlarda görevli olanların taşıtsız olarak yurtdışına çıkmak istemeleri
hâlinde, ilgili şahsın izinli olduğu ve iznini yurtdışında geçireceğine dair
elçilik, konsolosluk veya benzeri uluslararası kuruluş tarafından verilecek
yazıya istinaden, taşıtın kendilerinde muhafaza edilmesine ve ilgilinin taşıtsız
çıkışına izin verilir.
Mülkiyet devri
MADDE 17 – (1) Yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi ve geçici
giriş belgesine kayden ithal edilen taşıtların yine bu
belgelere kayden taşıt getirme hakkı bulunan bir
başkasına devir işleminin yapılabilmesi, kişilerin asıl ikametgâhının bulunduğu
ülkede ya da o ülke toprağı sayılan elçilik veya konsolosluklarda mülkiyet
devrinin yapıldığının belgelendirilmesi ve taşıtın gümrük idaresi denetimine
alınması hâlinde mümkündür.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında
belirtilen belgeler dışında turistik kolaylıklardan istifade edilerek programa
kaydedilmek suretiyle geçici ithali yapılan taşıtların bir başkasına mülkiyet
devri yapılamaz. Ancak, bu kapsamda getirilen taşıtın yabancı taşıtlar geçici
giriş karnesi ve geçici giriş belgesine kayden taşıt
ithal etme hakkı bulunan aile ünitesine dâhil bir başkasına mülkiyet devrinin
yapılmasına birinci fıkrada belirtilen işlemin yerine getirilmesi koşuluyla izin
verilir.
Taşıtların vekâletname yolu ile yurtdışı
edilmeleri veya devir işlemleri
MADDE 18 – (1) Yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi ve geçici
giriş belgesine kayden ithal edilen taşıtların
herhangi bir nedenle sahibi tarafından yurtdışı edilememesi ya da taşıtını
gümrük idaresine veya gümrükçe izin verilen yerlere bırakarak yurtdışına çıkış
yapan kişinin Türkiye’ye geri dönememesi hallerinde taşıtın usulüne uygun
vekâletname ile yetkilendirilen başka bir şahıs tarafından transit rejimi
kapsamında sözlü beyan formu düzenlenmek suretiyle yurtdışı edilmesine izin
verilir.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında
belirtilen belgeler dışında turistik kolaylıklardan istifade edilerek programa
kaydedilmek suretiyle geçici ithali yapılan taşıtların, taşıtı getiren şahıs
dışında geçerli bir vekâletname ile yetkilendirilen Türkiye Gümrük Bölgesi
dışında yerleşik başka bir şahıs tarafından yurtdışı edilmesine izin
verilir.
a) Bu şekilde yapılan devir
işlemlerinde taşıta verilecek sürenin hesabında, taşıtın girişi sırasında
verilen süreden arta kalan süre ile devralacak şahıs için hesaplanacak süre
arasında daha kısa olanı dikkate alınır. Devralan şahsın taşıt kullanma hakkının
olmadığının anlaşılması hâlinde 1 No.lu Taşıt Takip Programına kayden en çok 7 (yedi) gün süre verilerek taşıtın yurtdışı
edilmesi sağlanır.
b) Devir işlemi, taşıt takip
programında taşıtın ilk girişine ilişkin kaydın kapatılması ve devralan şahıs
adına yeni giriş işleminin kaydedilmesi suretiyle
sonuçlandırılır.
(3) Taşıt sahibinin ölümü hâlinde,
mahkeme kararı ile tespit edilen varisleri tarafından yurtdışı edilmek
istenilmesi hâlinde, ayrıca herhangi bir vekâletname
aranmaz.
Çalınan taşıtlar
MADDE 19 – (1) Kişisel ve ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının
kanuni yurtta kalma süresi içerisinde çalınması hâlinde, çalınma olayının
emniyet veya jandarma birimlerince düzenlenecek belgelerin yanı sıra mahkeme
kararı veya Cumhuriyet savcılığından alınacak belge ile gümrük idaresine ispat
edilmesi şartıyla taşıtın veya aksesuarlarının kayıtlardan düşümü
istenilir.
(2) İlgili gümrük idaresince
çalınma olayına ilişkin belgeler uygun bulunursa, Ek-9’da yer alan taşıt bilgi
formu doldurulmak suretiyle programdaki giriş kaydı çalındığı tarih itibariyle
ve çalıntı kaydıyla kapatılır. Ayrıca, kişisel kullanıma mahsus kara taşıtları
için pasaport kayıtlarından gerekli düşüm işlemi yapılır.
(3) Taşıtın gümrüklerden geçiş
karnesi, triptik karnesi, geçici giriş belgesi ve yabancı taşıtlar geçici giriş
karnesi ile girmiş olması durumunda, söz konusu belgeler üzerine 10 uncu maddede
belirtilen işlemler yapılır.
(4) Çalınan taşıt, yabancı taşıtlar
geçici giriş karnesi veya geçici giriş belgesi ile girmiş ise teminatın çözümü
ve taşıt kaydının kapatılması için geçici ithal işleminin yapıldığı gümrük
idaresine bildirilir.
(5) Taşıtın ihbar kayıtlarına
alınabilmesi bakımından tüm gümrük ve muhafaza başmüdürlüklerine bildirimde
bulunulur ve taşıt bilgi formu ile çalınma olayına ilişkin belge örnekleri
Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü)
gönderilir.
(6) Çalındıktan sonra bulunan
taşıtlar gümrük denetimine alınarak sahibine tebligat yapılır. Bu taşıtlar
geçici depolanan eşya statüsünde değerlendirilir ve tebligatta belirlenen süre
içinde teslim alınmaması durumunda tasfiyeye ilişkin hükümler uygulanır.
(7) Taşıt sahibinin ya da usulüne
uygun olarak yetkilendirilen vekilinin müracaatı hâlinde kalan süre verilerek
yeni bir giriş işlemi yapılır ve durum taşıtın bulunmasına ve sahibine teslimine
ilişkin belgelerle birlikte Müsteşarlığa (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü)
bildirilir. Sigorta şirketince başvuruda bulunulması durumunda, sigorta
şirketinin ilgili tarafından yetkilendirildiği ya da taşıtın çalınması sebebiyle
tazminat ödendiğinin ispatlanması şartı aranır.
Kazaya uğrayan taşıtlar
MADDE 20 – (1) Kaza durumu, ölümlü veya yaralanmalı kazalarda
mahkeme kararı ya da Cumhuriyet savcılığı yazısı, diğer hallerde ise ilgili
emniyet, jandarma birimlerince düzenlenecek olay yeri tespit tutanağı veya
yetkili sigorta şirketlerinin eksperlerince düzenlenecek ekspertiz raporları ile
belgelendirilir.
(2) Yurtta kalma süresi içerisinde
kaza veya herhangi bir nedenden dolayı hasar görmesi sonucu kullanılamayacak
duruma gelen taşıta ait vergiler aranmaz. İbraz edilen belgeler gümrük
idaresince uygun bulunursa 10 uncu madde hükümleri çerçevesinde işlem tesis
edilir.
(3) Hasara uğrayan taşıtın,
yurtdışına çıkarılması veya gümrüğe terk edilmesi gerekmektedir. Yurtdışına
çıkarılmak istenmeyen taşıt enkazının terk edilmek istenmesi hâlinde taşıt
sahibince veya yetkilendirilen kişilerce ilgili belgelerle birlikte gümrüğe terk
dilekçesine istinaden işlem yapılır. Terk edilmek istenen taşıtın gümrük
idaresine getirilmesi durumunda gümrük idaresince oluşturulacak heyet
marifetiyle tam tespitinin yapılarak, getirilmesinin mümkün olmaması durumunda
ise olay yerinde, olay yerine en yakın gümrük idaresince görevlendirilecek heyet
tarafından giriş ayniyetine uygunluğu belirlenerek, düzenlenecek tutanakla
birlikte gümrük idaresine bildirilir ve tasfiye hükümlerine tabi
tutulur.
(4) Hasara uğrayan taşıtın,
yurtdışı edilmek istenilmesi hâlinde taşıtın bir gümrük idaresine tesliminden ve
heyet tarafından ayniyet tespiti yapıldıktan sonra uygun bulunması kaydıyla
çıkışına izin verilir. Sigorta şirketince başvuruda bulunulması durumunda,
sigorta şirketinin ilgili tarafından yetkilendirildiği ya da taşıtın kazası
sebebiyle tazminat ödendiğinin ispatlanması şartı aranır.
(5) Kaza geçirerek hasara uğradığı
gümrük idaresince tespit olunan taşıtlar ile Türkiye Gümrük Bölgesi dışına
çıkarılabilmesi için tamirine ihtiyaç duyulan taşıtların tamirleri, taşıt
sahipleri veya yetki verilenler tarafından talepte bulunulması hâlinde gümrükçe
uygun görülen yerde ve gümrüğün denetimi altında yapılır.
(6) Tamir işleminin taşıtın yurtta
kalma süresinden sonraya uzaması durumunda bu husus gümrük idaresince yerinde
tespit edilerek tutanağa bağlanır. Tamir sonucunda taşıt gümrük denetimine
alınır. Söz konusu taşıtın yurtdışı edilmesini teminen, ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarına program
üzerinden en fazla 10 (on) güne kadar süre verilerek, kişisel kullanıma mahsus
kara taşıtlarına ise transit rejimi kapsamında sözlü beyan formu düzenlenmek
suretiyle işlem yapılır.
(7) Tamire ihtiyaç gösteren
taşıtların sahipleri veya yetkilendirilen kişiler tarafından talepte bulunulması
hâlinde, taşıtın tamiri için gereken yedek parçaların sözlü beyan formu
düzenlenmesi suretiyle teminatlı olarak ya da memur refakatinde Türkiye Gümrük
Bölgesine girmesine izin verilir. Vergileri teminata bağlanmak kaydıyla taşıttan
ayrı olarak gelen yedek parçanın ilgili taşıta montajının yapıldığının ve
değiştirilen parçanın yurt dışı edildiğinin veya devlete terk edildiğinin
belgelendirilmesi hâlinde teminat çözülür.
(8) Değiştirilen eski parçaların
gümrüğe terk edilmek istenilmemesi hâlinde çıkışını teminen düzenlenecek sözlü beyan formu ile yeniden ihracına
izin verilir.
Tasfiye
MADDE 21 – (1) Taşıt sahiplerinin taşıtlarını yurtta kalma süresi
içerisinde herhangi bir nedenle geçici olarak gümrük idaresine teslim etmeleri
hâlinde ek-6’daki taahhütname dilekçesi alınır. Şahsın taahhütte bulunmaması
hâlinde, taşıtın kanuni yurtta kalma süresi bitim tarihinden itibaren ilgiliye
tebligat yapılarak tasfiye hükümleri uyarınca işlem
yapılır.
(2) Yurtta kalma süresi dışında
gümrük idaresine teslim edilen taşıtlar için ek-7’deki taahhütname dilekçesi
alınır. Terk dilekçesi verilmeyen taşıtlar hakkındaki cezai işlemin tebligat
evrakında, taşıtın geçici depolama süresi içerisinde teslim alınmaması hâlinde
tasfiye hükümlerinin uygulanacağı bilgisine de yer
verilir.
(3) Emniyet ve jandarma birimleri
ile gümrük görevlilerince yapılan araştırmalar sonucu sahipsiz olarak bulunan ve
gümrüğe teslim edilen taşıtların sahiplerinin tespit edilmesi durumunda, Kanunun
238 inci maddesi uyarınca uygulanan ceza için yükümlüsüne yapılacak tebligatta,
taşıtın geçici depolama süresinin sonunda tasfiyeye tabi tutulacağı hususuna da
yer verilir. Bu durumda para cezasının tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın
geçici depolama süresi sonunda tasfiye hükümleri uygulanır.
(4) İlgilinin beyan ettiği adresine
tebligat yapılamaması hâlinde ilanen tebligat ya da yurtdışında yaşayanlar için
Müsteşarlık (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) aracılığıyla yurtdışı
adreslerine tebligat yapılması suretiyle işlem tesis
edilir.
(5) Sahipsiz olarak ele geçirilen
taşıtların sahiplerinin tespit edilememesi veya adreslerinin belli olmaması
durumunda, geçici depolama süresi bitiminde herhangi bir tebligat yapılmaksızın
tasfiyeye ilişkin hükümler uygulanır.
(6) Tahakkuk ettirilen para
cezalarının tahsil edilememesi hâlinde tasfiyelik hale gelen taşıtların satış
bedelinden, Kanunun 180 inci maddesi uyarınca mahsubunun yapılması amacıyla
taşıta ait tespit tahakkuk belgelerine ceza tutarları yazılır veya satıştan önce
ilgili tasfiye işletme şube müdürlüğüne yazılı olarak
bildirilir.
Yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi ve
geçici giriş belgesi kapsamında işlem yapmaya yetkili gümrük
idareleri
MADDE 22 – (1) Yabancı taşıtlar geçici giriş karnesi ve geçici
giriş belgesine kayden ithal edilecek taşıtlara
ilişkin geçici ithal iznini vermeye ve işlemleri yerine getirmeye bu kişilerin
fiilen çalıştığı, incelemede bulunduğu, öğrenim yaptığı ya da Türkiye’de geçici
olarak oturma iznini haiz yabancıların bulunduğu yerdeki, bulunmuyorsa buraya en
yakın yerdeki gümrük ve muhafaza başmüdürlüklerince görevlendirilecek gümrük
idareleri yetkilidir.
Bilgisayar programı bulunmayan gümrük
idarelerince yapılacak işlemler
MADDE 23 – (1) Geçici ithali yapılan taşıtların giriş ve çıkış
işlemleri bunlarla ilgili tutulmakta olan deftere numaralandırılmak suretiyle
kaydedilir.
(2) Gümrüklerden geçiş karnesi
ibraz edilmemesi hâlinde taşıt giriş-çıkış formu uygulamasına devam edilecektir.
Söz konusu formun kullanımında herhangi bir güzergâh
belirlenmeyecektir.
(3) Bilgisayar programı bulunmayan
gümrük idarelerinden girişi yapılmış taşıtların;
a) Bilgisayar programı bulunmayan
gümrük idarelerinden çıkış yapılmak istenilmesi hâlinde, giriş gümrük idaresince
düzenlenen belgelere istinaden işlem yapılır.
b) Bilgisayar programı kullanılan
gümrük idarelerinden çıkış yapılmak istenilmesi hâlinde, ibraz edilen
gümrüklerden geçiş karnesi ya da taşıt giriş-çıkış formu üzerindeki bilgiler
kontrol edilerek programa hem giriş hem de çıkış kaydı
yapılır.
(4) Bilgisayar programı bulunan
gümrük idarelerinden girişi yapılmış taşıtların bilgisayar programı bulunmayan
gümrük idarelerinden çıkışı yapılmak istenilmesi hâlinde, gümrüklerden geçiş
karnesi ibraz edilmiş ise bu karnenin yanı sıra kişisel kullanıma mahsus kara
taşıtları için pasaport üzerindeki bilgiler kontrol edilerek işlem
gerçekleştirilir. Herhangi bir belge ibraz edilmemiş, kişisel kullanıma mahsus
kara taşıtları için pasaport bilgileri üzerinden, ticari kullanıma mahsus kara
taşıtları için ise giriş gümrük idaresi ile irtibata geçilerek aracın yükünü
boşaltıp boşaltmadığına ilişkin teyit bilgileri üzerinden taşıt giriş-çıkış
formu düzenlenir.
(5) Geçici ithali yapılan taşıtlara
ait karnelerden kopartılan çıkış parçaları ile taşıt giriş-çıkış formlarının
çıkış nüshaları kayıtların kapatılması için en geç 10 (on) gün içinde bordroya
kayden giriş gümrük idaresine gönderilir. Giriş gümrük
idareleri tarafından kendilerine ulaşan bu belgelere istinaden program ya da
defter kayıtları üzerinde gerekli işlemler yapılır.
Kefil kuruluşa ilişkin
hükümler
MADDE 24 – (1) Bu Tebliğin 4 üncü maddesinin (f), (n) ve (p)
bentlerinde tanımlanan ve gümrük idarelerine teminat hükmünde ibraz edilen
karneleri düzenlemeye yetkili kefil kuruluşlar kapsam, yetki ve sorumlulukları
düzenleyen bir protokol ile Müsteşarlıkça belirlenir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Son
Hükümler
Yürürlükten kaldırılan
hükümler
MADDE 25 – (1) Kişisel kullanıma mahsus kara taşıtlarına uygulanan
işlemlere ilişkin;
a) 1/3/2007 tarihli ve 26449 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6
Seri No.lu,
b) 1/6/2007 tarihli ve 26539 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7
Seri No.lu,
c) 29/3/2008 tarihli ve 26831 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
8 Seri No.lu,
d) 2/8/2008 tarihli ve 26955 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 9
Seri No.lu,
e) 5/5/2009 tarihli ve 27219 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
10 Seri No.lu,
Özel Kullanıma Mahsus Kara
Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliğleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
(2) Ticari kullanıma mahsus kara
taşıtlarına uygulanan işlemlere ilişkin;
a) 15/12/2007 tarihli ve 26731 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
2 Seri No.lu,
b) 6/12/2008 tarihli ve 27076 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
3 Seri No.lu,
Ticari Kullanıma Mahsus Kara
Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliğleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
Bu tebliğde yer almayan hususlarda takip
edilecek mevzuat
MADDE 26 – (1) Bu Tebliğde yer almayan hususlarda; 21/10/2004 tarihli ve 25620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Geçici İthalat Sözleşmesi, 4/11/1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 7/10/2009 tarihli ve 27369 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması
Hakkındaki 2009/15481 sayılı Karar hükümlerine göre işlem yapılır.
Yetki
MADDE 27 – (1) Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Kontrol Genel
Müdürlüğü) bu Tebliğin uygulanmasını temin etmek amacıyla gerekli göreceği her
türlü tedbiri almaya, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya
yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 28 – (1) Bu Tebliğin 24 üncü maddesi yayımını izleyen
tarihten itibaren 3 (üç) ay sonra, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 29 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı
olduğu Bakan yürütür.
EKLERİ
İÇİN TIKLAYINIZ
|