2011 ÇALIŞMALARI

...........................................

 VERGİ TAKVİMİ 2011

...........................................

 PRATİK BİLGİLER

...........................................

 İŞÇİLİK MALİYETLERİ

...........................................

 SGK MEVZUATI

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNEME SÜRELERİ

...........................................

 

 

© www.alomaliye.com

 

 

Açılış Sayfam Yap

Ücretsiz Üyelik

    6111 SAYILI (TORBA) KANUN İLE ÇALIŞMA MEVZUATINDA GETİRİLEN DEĞİŞİKLİKLER -2-     

 

                        

  

 

08 Mart 2011

 

Cumhur Sinan Özdemir

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Baş İş Müfettişi -Ankara

csnozdemir@gmail.com

6111 SAYILI (TORBA) KANUN İLE ÇALIŞMA MEVZUATINDA GETİRİLEN DEĞİŞİKLİKLER -2-

 

 

Dünya Kadınlar Günü

 

Kimi der ki kadın
uzun kış gecelerinde
yatmak içindir.
Kimi der ki kadın yeşil bir
Harman yerinde dokuz zilli
Köçek gibi oynatmak içindir.
Kimi der ki ayalimdir.
Boynumda taşıdığım vebalimdir.
Kimi der ki hamur yoğuran.
Ne o, ne bu, ne döşek, ne köçek, ne ayal, ne vebal.
O benim kollarım, bacaklarım.
Yavrum, annem, karım, kız kardeşim hayat arkadaşımdır.

(Nazım HİKMET-Kadın)

           

1857 yılında New York'lu dokuma işçisi kadınların eşitsizliklere ve ayrımcılığa karşı sürdürdüğü mücadele ile başlayan süreçte 8 Mart, tüm dünya kadınlarının, kutladığı uluslararası bir güne dönüşmüştür.

 

Kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olmak yolunda verdiği savaşın temsili başlangıcı 8 Mart 1857 yılında ABD'nin New York kentinde başlamıştır. Konfeksiyon ve tekstil fabrikalarında çalışan 40.000 işçinin çalışma koşullarına ve düşük ücrete karşı başlattığı grev sırasında çıkan yangında çoğu kadın 129 işçi ölmüştür.

 

1910 yılında Danimarka'nın Kopenhag kentinde toplanan 2. Enternasyonale bağlı kadınlar toplantısında, Almanya Sosyal Demokrat Parti önderlerinden Clara Zetkin, bu yangında yaşamını yitiren 129 kadın işçi anısına 8 Mart gününün Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanmasını önermiş, kadın hakları hareketini, özellikle oy hakkını onurlandırmayı amaçlayan Kadınlar Günü önerisi oy birliği ile kabul edilmiştir.

 

1975 yılında Dünya kadınlar yılını ilan eden Birleşmiş Milletler Örgütü, 16 Aralık 1977 tarihinde 8 Mart'ın tüm kadınlar için “Dünya Kadınlar Günü” olarak kutlanmasını kararlaştırmış, kadınlara eşit hakların verilmesinin Dünya barışını güçlendireceği kabul edilmiştir.

 

Kadın İşçi ve Memurlar İçin Getirilen Düzenlemeler

 

Uzun süredir kamuoyunun gündeminde olan ve Torba Kanun olarak adlandırılan 6111 sayılı  “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 25 Şubat 2011 tarih, 25857 sayılı Resmi Gazetede (1.Mükerrer) yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

 

Uygulamaya yönelik okuyuculardan e-mail aracılığıyla gelen yüzlerce soruya yazılar dizini içinde cevap verilmeye çalışılacaktır.

 

6111 sayılı (Torba) Kanunda kadın işçi ve memurlara yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.

 

Kadın İşçi Alımında Teşvik

 

31.12.2015 tarihine kadar işe alınacak 18 yaşından büyük her bir sigortalı kadın işçi için geçerli olmak üzere özel sektör işverenlerince işe alınan ve fiilen çalıştırılanların; işe alındıkları tarihten önceki altı aya ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olmaları, aynı döneme ilişkin işe alındıkları işyerinden bildirilen prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olmaları ve bu maddede belirtilen diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, 5510 sayılı Kanun 81.maddesinde sayılan ve 82.maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarı, işe alındıkları tarihten itibaren İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacaktır (6111/74.Md).

 

Erken Doğum Yapan Kadın İşçinin İzin Hakkı

 

Kadın işçinin erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılacaktır (6111/76.Md).Yasal düzenleme gereği erken doğum yapan sigortalı kadın işçinin doğum öncesi kullanmadığı izinler, doğum sonrası iznine eklenecektir. Örneğin; doğum öncesi 8 hafta izni olan kadın işçi, dördüncü haftada erken doğum yaptı. Kalan 4 hafta izni, doğum sonrası 8 hafta olan iznine eklenecektir.

 

Doğum Yapan Memurun Gece Nöbeti

 

Kadın memurlara; tabip raporunda belirtilmesi hâlinde hamileliğin yirmidördüncü haftasından önce ve her hâlde hamileliğin yirmidördüncü haftasından itibaren ve doğumdan sonraki bir yıl süreyle gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemeyecektir (6111/105.Md).

 

Doğum Yapan Memurun İzin Hakkı

 

Kadın memura; doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı hafta süreyle analık izni verilir. Çoğul gebelik durumunda, doğum öncesi sekiz haftalık analık izni süresine iki hafta eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği hâlinde doğumdan önceki üç haftaya kadar kurumunda çalışabilir. Bu durumda, doğum öncesinde bu rapora dayanarak fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilecektir (6111/106.Md).

 

Kadın Memurun Süt İzni

 

Kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde birbuçuk saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın memurun tercihi esastır. (6111/106.Md).

 

Memurların İzin Hakkı

 

Memura, eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde isteği üzerine yedi gün izin verilecektir (6111/106.Md).

 

Eşi Doğum Yapan Memurun Ücretsiz İzni

 

Doğum yapan memura, doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilecektir (6111/108.Md).

 

Evlat Edinen Memurun İzni

 

Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun ana ve babasının rızasının kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin verme tarihinden itibaren, istekleri üzerine yirmidört aya kadar aylıksız izin verilecektir. Evlat edinen her iki eşin memur olması durumunda bu süre, eşlerin talebi üzerine yirmidört aylık süreyi geçmeyecek şekilde, birbirini izleyen iki bölüm hâlinde eşlere kullandırılabilecektir (6111/108.Md).

 

Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatına Hak Kazanma

 

4857 Sayılı İş Kanunu 120 ve geçici 6.maddesi gereği “Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun yürürlüğe gireceği tarihe kadar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanunu 14.maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır” hükmünü içeren yasal düzenlemede bir değişiklik olmamıştır.

 

Özellikle kadın işçileri ilgilendiren “Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatına” hak kazanımı uygulaması devam ediyor ve kaldırılmasına yönelik bir yasal düzenleme de henüz yoktur[1].

 

Evlenen, haksız yere işten çıkarılan ve haklı yere işi bırakan kadın işçilere müracaatı halinde kıdem tazminatını ödemeyen işveren hakkında işçiler doğrudan İş Mahkemesine müracaat edebilecekleri gibi, idari yönden incelenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına veya Alo Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi “Alo 170” hattını haftanın 7 günü 24 saat arayarak şikâyette bulunabilirler.

 

Kreş Açma Yükümlülüğü

 

İş Kanununa göre Kreş;0–6 yaş (6 yaşını tamamlamayan) arasındaki çocukların bakım ve eğitimlerinin yapıldığı yerleri ifade eder[2].

 

Yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun, 150 den çok kadın işçi çalıştırılan işyerlerinde, 0–6 yaşındaki çocukların bırakılması ve bakılması, emziren işçilerin çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine yakın bir kreş (yurt) açılması zorunludur. Kreş açma yükümlülüğünde olan işverenler kreş içinde anaokulu da açmak zorundadırlar. Kreş, işyerine 250 metreden daha uzaksa işveren taşıt sağlamakla yükümlüdür. Oda ve yurt açma yükümlülüğünün belirlenmesinde, işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan tüm işyerlerindeki kadın işçilerin toplam sayısı dikkate alınır. İşverenler, ortaklaşa kreş kurabilirler. Yasal düzenlemeye uygun özel kreşlerle anlaşma yaparak da yasal yükümlülüğü yerine getirebilirler.

 

2010/14 sayılı Başbakanlık Genelgesi[3]13.maddesinde “4857 sayılı İş Kanununun ilgili hükümleri gereği kamu ve özel iş yerlerinde kreş ve gündüz bakımevi yükümlülüğünün yerine getirilmesi sağlanacak ve denetlenecektir” hükmü mevcuttur. İş Kanunu hükmü gereği kreş açma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenliğe 2011 yılında uygulanacak idari para cezası ise 1.232 TL’dir. Uygulama da işverenler kreş açma yükümlülüğüne uymaktansa cezaya razı olmaktadırlar. Kanaatimce ceza her ay ve her işçi için uygulanacak şekilde etkin hale getirilmelidir.

 

Sonuç

 

8 Mart, dünyada kadınların özgürleşme mücadelesinin kutlandığı ve güncel taleplerinin ifade edildiği bir gün hâline gelmiştir.

 

Ülkemizde kadınların işgücüne katılımı, gerek kendileri gerekse aile ve toplumsal kalkınma için önem­li olduğu kabul edilmekle birlikte düşüktür ve yıllara göre sürekli bir azalma göstermektedir. Kadın ve istihdam ilişkisi tüm yönleri ile kamuoyu gündemine getirilmelidir.

 

Kadınlann yaratıcı gücünü ve yeteneğini hayatın her alanında hissetmeyen toplumların gelişemediği ve kalkınamadığı bilinen bir gerçektir.

 

Ünlü şair ve filozof Halil CİBRAN’ın dediği gibi “Yalnızca sevgi ve ölüm her şeyi değiştirebilir[4]”

 

“Dünya Kadınlar Gününüz” kutlu olsun.



[1]Ayrıntılı Bilgi İçin Bakınız: Cumhur Sinan ÖZDEMİR-İş Kanununa Göre İşveren ve İşçi Rehberi 2010 Ekim–2.Baskı-Adalet Yayınevi/Ankara

[2]4857 sayılı İş Kanunu 88.maddesine istinaden çıkarılan Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik 14.07.2004 tarih ve 25522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

[3]25.05.2010 tarih,27591 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

[4]Ayrıntılı Bilgi İçin Bakınız: Cumhur Sinan ÖZDEMİR-Yaşamı Taçlandıran Özlü Sözler 2010 Ekim–2.Baskı-Adalet Yayınevi/Ankara

 

YAZARIN KİTAPLARI 

 

 

 

 

 

Free Hit Counters
Web Site Hit Counters

© Alomaliye.com 2000-...   Tüm Hakları Saklıdır.