PRATİK BİLGİLER

...........................................

 İŞÇİLİK MALİYETLERİ

...........................................

 SGK MEVZUATI

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNEME SÜRELERİ

...........................................

© www.alomaliye.com

05 Ağustos 2011 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 28016

Sermaye Piyasası Kurulundan:

MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIKLARINA

İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİ

(SERİ: VI, NO: 30)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Kısaltmalar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, menkul kıymet yatırım ortaklıklarının kuruluşlarına, paylarının Kurul kaydına alınmasına ve ortaklık ile ortaklık portföyünün yönetimine ve kamuyu aydınlatma yükümlülüklerine ilişkin ilke ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 32, 35 ve 36 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kısaltmalar

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen,

a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nı,

b) Borsa: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nı,

c) Kanun: 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nu,

ç) KAP: Kamuyu Aydınlatma Platformu’nu,

d) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulu’nu,

e) Net aktif değer: Ortaklığın portföy değerine hazır değerler, alacaklar ve diğer aktiflerin eklenerek toplam borçların düşülmesi suretiyle bulunan tutarı,

f) Ortaklık: Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı’nı,

g) Portföy değeri: Ortaklık portföyündeki varlıkların bu Tebliğdeki esaslar çerçevesinde değerlenmesi neticesinde bulunan değeri,

ğ) Saklayıcı: İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. ile İstanbul Altın Borsası ve/veya Kurulca uygun görülen diğer kuruluşları,

h) Seri:V, No:60 sayılı Tebliğ: Kurulun Seri:V, No:60 sayılı Bireysel ve Kurumsal Portföylerin Performans Sunumuna, Performansa Dayalı Ücretlendirme ve Sıralama Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğini,

ı) Takasbank: İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş.’yi

i) TTK: Türk Ticaret Kanunu’nu,

j) TTSG: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ni,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Tanım

MADDE 4 – (1) Ortaklıklar, Kanun hükümleri uyarınca aşağıda belirtilen varlıklar ve araçlardan oluşan portföyü işletmek amacıyla anonim ortaklık şeklinde ve kayıtlı sermaye esasına göre kurulan sermaye piyasası kurumlarıdır.

a) Özelleştirme kapsamına alınanlar dahil Türkiye’de kurulan ortaklıklara ait paylar, özel ve kamu sektörü borçlanma senetleri,

b) Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde alım satımı yapılabilen, yabancı özel ve kamu sektörü borçlanma senetleri ve pay senetleri,

c) Ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilmiş ve borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları,

ç) Kira sertifikaları, repo, ters repo, future, opsiyon ve forward sözleşmeleri,

d) Nakit değerlendirmek üzere yapılan Takasbank nezdindeki para piyasası işlemleri ile Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında gerçekleştirilen işlemlerin nakit teminatları,

e) Kurulca uygun görülen diğer varlık ve araçlar.

(2) Esas sözleşmelerinde asgari sınırları belirtilmek kaydıyla, portföy değerinin aylık ağırlıklı ortalama bazda en az % 25’ini, devamlı olarak özelleştirme kapsamına alınmış Kamu İktisadi Teşebbüsleri dahil Türkiye’de kurulmuş ortaklıkların paylarına yatırmış ortaklıklar A tipi, diğerleri B tipi olarak adlandırılır.

İşlevleri

MADDE 5 – (1) Ortaklıkların başlıca işlevleri şunlardır:

a) Ortaklık portföyünü oluşturmak, işletmek ve gerektiğinde portföyde değişiklikler yapmak,

b) Portföy çeşitlendirmesi yaparak yatırım riskini, faaliyet alanlarına ve şirketlerin durumlarına göre en aza indirecek bir biçimde dağıtmak,

c) Sermaye piyasası araçlarına, mali piyasa ve kurumlara, ortaklıklara ilişkin gelişmeleri sürekli izlemek ve portföy yönetimiyle ilgili olarak gerekli önlemleri almak,

ç) Portföyün değerini korumaya ve artırmaya yönelik araştırmalar yapmak.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kuruluşa İlişkin Esaslar

Kuruluş şartları

MADDE 6 – (1) Ortaklıklar, ani usulde kurulabilirler. Ortaklıkların kuruluşlarının uygun görülebilmesi için:

a) Kayıtlı sermayeli olarak anonim ortaklık şeklinde kurulmak ve Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen portföy işletmeciliği faaliyetinde bulunmak üzere Kurula başvurulması,

b) Kurucularının, ortaklığın çıkarılmış sermayesinin asgari % 49’u oranındaki paylarının, bu Tebliğde belirtilen süre ve esaslar dahilinde halka arz edileceğini Kurula taahhüt etmiş olması,

c) Başlangıç sermayesinin 20 milyon TL’den az olmaması ve nakit karşılığı çıkarılması,

ç) Ticaret unvanında “Yatırım Ortaklığı” veya “Menkul Kıymetler Yatırım Ortaklığı” ibaresini taşıması,

d) Kurucularından en az birisinin lider sermayedar olması,

e) Kurucularının ve dolaylı ortaklarının bu Tebliğde öngörülen şartları haiz olması,

f) Esas sözleşmesinin TTK, Kanun ve bu Tebliğ hükümlerine uygun olması

zorunludur.

(2) Ortaklıklarca bu Tebliğin 10 uncu maddesinde belirtilen süre içerisinde yapılacak halka arz sonucu asgari % 49’luk halka açıklık oranına ulaşıldıktan sonra da, çıkarılmış sermayenin asgari % 49’u oranındaki ortaklık paylarının halka arz edilmiş pay niteliğinde olması zorunludur.

(3) Bu maddede yer alan tutarlar, her yıl Kurulca yeniden belirlenebilir.

Ortakların nitelikleri

MADDE 7 – (1) Ortaklığın ortaklarının aşağıdaki nitelikleri taşıması gereklidir.

a) Gerçek ve tüzel kişi kurucuların muaccel vergi ve prim borcunun bulunmaması,

b) Lider sermayedarların veya sermayede doğrudan % 10 ve daha fazla paya sahip olacak gerçek ve tüzel kişi kurucuların, ortaklık kuruluşu için gerekli kaynağı kendi ticari, sınai ve sair yasal faaliyetleri sonucunda her türlü muvazaadan ari olarak sağlamaları ve taahhüt ettikleri sermaye miktarını karşılayabilecek mali güce sahip olmaları,

c) Lider sermayedarların veya sermayede doğrudan % 10 ve daha fazla paya sahip olacak gerçek ve tüzel kişi kurucuların sermaye piyasası kurumu ortağı olmanın gerektirdiği itibara sahip olmaları,

ç) Gerçek kişi kurucuların;

1- 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 282 nci maddesinde düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçundan ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen terörün finansmanı suçundan mahkûm olmamış olması,

2- Sermaye piyasası mevzuatı, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile ödünç para verme işleri hakkında mevzuat kapsamındaki suçlardan ve/veya Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; (ş.abacı) kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, bilişim sistemini engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme suçlarından mahkûm olmaması,

3- Faaliyet yetki belgelerinden biri veya birden fazlası Kurulca iptal edilmiş yahut borsa üyeliğinden geçici veya sürekli olarak çıkarılmış kuruluşlarda, bu müeyyideyi gerektiren olayda sorumluluğu bulunan kişilerden olmaması,

4- Ödeme Güçlüğü İçinde Bulunan Bankerlerin İşlemleri Hakkında 35 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve eklerine göre kendileri veya ortağı olduğu kuruluşlar hakkında tasfiye kararı verilmemiş olması,

5- Kanunun 46 ncı maddesinin (i) bendi uyarınca işlem yasaklı olmaması,

6- Kendileri veya sınırsız sorumlu ortak oldukları kuruluşlar hakkında iflas kararı verilmemiş ve konkordato ilan edilmemiş olması.

(2) Ortaklıkta dolaylı olarak %10 veya üzerinde pay sahibi olan nihai gerçek kişilerin, bu maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde yer alan şartları sağlamaları zorunludur.

(3) Lider sermayedarların;

a- Doğrudan veya dolaylı olarak yönetim kontrolüne sahip olan nihai gerçek kişilerin,

b- İmtiyazlı paylarının mevcut olması halinde, imtiyazlı payların %10’undan fazlasına sahip gerçek kişilerin,

c- İmtiyazlı paylarının mevcut olması halinde, doğrudan veya dolaylı olarak lider sermayedarda imtiyazlı payların %10’undan fazlasına sahip tüzel kişi ortakların imtiyazlı paylarının %10’undan fazlasına sahip olan nihai gerçek kişilerin

bu maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde yer alan şartları sağlamaları zorunludur.

(4) Ortaklık paylarının halka arz edilmesi sonrasındaki dönemde ise, ortaklıkta imtiyazlı paylara ve/veya tek başına veya birlikte hareket ettikleri kişilerle beraber ortaklık sermayesinin doğrudan veya dolaylı olarak % 25 veya daha fazlasını temsil eden paylarına sahip olan ortakların, bu maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde yer alan şartları sağlamaları zorunludur. İmtiyazlı paylar dışındaki pay edinimlerinde, ilgili ortaklar söz konusu hususları tevsik edici belgeleri pay edinimini takip eden 10 işgünü içinde Kurula iletmekle yükümlüdürler.

(5) Kurucuların banka olması halinde bu madde kapsamında yapılacak değerlendirmelerde dikkate alınmak üzere,

a) Bu kuruculara ilişkin olarak bu maddenin birinci fıkrasının sadece (a) bendinde belirtilen nitelikleri taşıdıklarını tevsik eden bilgi ve belgelerin,

b) Bu kurucuların doğrudan ve dolaylı ortaklarına ilişkin olarak ise, bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin ikinci, üçüncü ve beşinci altbentlerinde belirtilen nitelikleri taşıdıklarını tevsik eden bilgi ve belgelerin

Kurula iletilmesi gerekmektedir. Bankaların doğrudan veya dolaylı olarak ortak olması halinde, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun görüşü alınır.

Lider sermayedar ve lider sermayedara ilişkin özel şartlar

MADDE 8 – (1) Lider sermayedar ortaklıkta tek başına veya biraraya gelmek suretiyle sermayenin asgari %25’i oranında pay sahibi olan ortak ya da ortaklardır. Ortaklık paylarının halka arz edilmesi sonrasındaki pay edinimleri bu kapsamda değerlendirilmez.

(2) Lider sermayedarın bu Tebliğin 7 nci maddesinde yer alan şartlara ek olarak bu maddede belirtilen şartları da taşıması gereklidir.

(3) Ortaklığın ticaret unvanında doğrudan ismi veya unvanı kullanılan veya doğrudan olmasa da ortaklığın ticaret unvanında kendisi ile bağlantılı olduğu izlenimini uyandıran bir ibareye yer verilen gerçek veya tüzel kişilerin bu Tebliğ kapsamında lider sermayedar olması zorunludur.

(4) Ortaklıkta lider sermayedar olacak gerçek ve tüzel kişilerin menkul kıymet yatırım ortaklığı kurucusu ve ortağı olmanın gerektirdiği mali güç ve yeterli tecrübeye sahip olmaları zorunludur.

(5) Ortaklıkta lider sermayedar olacak gerçek kişinin toplam menkul ve gayrimenkul varlıklarının rayiç değerinin en az 10 milyon TL olması, birden fazla gerçek kişinin lider sermayedar olması halinde ise gerçek kişi lider sermayedarların menkul ve gayrimenkul varlıklarının rayiç değerinin toplamının en az 20 milyon TL olması gereklidir.

(6) Ortaklıkta lider sermayedar olacak tüzel kişilerin en az 3 yıllık faaliyet geçmişinin olması, son hesap dönemine ait konsolide ve konsolide olmayan finansal tablolarının bağımsız denetimden geçmiş olması ve bu finansal tablolarında yer alan özsermayesinin en az kurulacak ortaklığın çıkarılmış sermayesinin 2 katı ve aktif toplamının kurulacak ortaklığın çıkarılmış sermayesinin en az 3 katı olması gereklidir. Bu fıkra kapsamında yapılacak hesaplamalarda özsermaye şartı için 100 milyon TL, aktif toplamı şartı için ise 200 milyon TL tavan olarak uygulanır. Birden fazla kişinin lider sermayedar olarak belirlenmesi halinde yukarıdaki şartlar her bir tüzel kişi için ayrı ayrı aranır.

(7) Kamu kurum ve tüzel kişileri ile kamu yararına faaliyet gösteren tüzel kişilerde kendi özel mevzuatlarında aranan şartlar dışında lider sermayedara ilişkin mali yeterlilik şartları aranmayabilir.

(8) Bu madde uyarınca hazırlanacak finansal tabloların Kurul düzenlemelerine uygun olarak düzenlenmiş olması zorunludur.

(9) Bu maddede yer alan tutarlar, her yıl Kurulca yeniden belirlenebilir.

Kuruluş işlemleri

MADDE 9 – (1) Kurulacak ortaklıkların kurucularının, şekli ve esasları Kurulca belirlenecek kuruluş başvuru formu ve bu formda belirtilen belgelerle birlikte Kurula başvurmaları zorunludur.

(2) Kurul, başvuruyu Kanun ve bu Tebliğ hükümlerine uygunluk yönünden inceler.

(3) Kurulca başvurunun uygun görülmesi halinde, kuruluşun onaylanması talebi ve sermayenin bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak ödenmiş olduğunu gösterir belgeleri de içeren gerekli tüm belgelerle birlikte Bakanlığa başvurulur.

(4) Ortaklıklar, Bakanlığın kuruluş iznini vermesinin ardından, TTK’nın ilgili hükümlerine uygun olarak ortaklığın ticaret siciline tescili ile tüzel kişilik kazanırlar.

(5) Kuruluş işlemlerinde esas sözleşmenin konuya ilişkin Kurul iznini müteakip en geç 1 ay içinde ticaret siciline tescil ettirilmesi ve TTSG’de ilan için başvurulması zorunludur. İlana ilişkin TTSG’nin bir nüshasının ilan tarihini takip eden 6 iş günü içinde Kurula gönderilmesi zorunludur.

(6) Ortaklıkların kuruluşu sonrasındaki tüm esas sözleşme değişiklikleri de Kurulun iznine tabidir.

(7) Ortaklıkların kuruluşlarında ve kayıtlı sermaye tavan artırımlarında, kayıtlı sermaye tavanı ortaklığın çıkarılmış sermayesinin 20 katını geçmemek üzere belirlenir. Sermaye azaltımı işlemlerinde kayıtlı sermaye tavanı tutarında da bu koşulun devamlılığını sağlamak üzere gerekli azaltım yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Payların Kurul Kaydına Alınmasına İlişkin Esaslar

Kayda alınma başvurusu

MADDE 10 – (1) Kuruluş işlemleri tamamlanan ortaklıkların, ticaret siciline tescilini takip eden 3 ay içinde faaliyetlerin yürütülebilmesi için gerekli olan mekan, donanım ve personeli temin etmeleri ve organizasyonu kurmaları, kaynaklarının zorunlu giderler dışında kalan kısmı ile varlık portföyünü oluşturmaları, şekli ve esasları Kurulca belirlenecek halka arz başvuru formunu ve formda belirtilen belgeleri tamamlayarak çıkarılmış sermayelerinin asgari % 49’unu temsil eden payların halka arz edilmesi ve tüm payların kayda alınması talebiyle Kurula başvurmaları zorunludur.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre içinde halka arz başvuru formunu ve formda belirtilen belgeleri tamamlayarak Kurula başvurmayan veya gerekli şartları sağlamadığı için başvurusu Kurulca uygun görülmeyen ortaklıkların, menkul kıymet yatırım ortaklığı olarak faaliyette bulunma hakları ortadan kalkar. Ortaklıklar, ilgili sürenin bitiminden veya Kurulun olumsuz görüşünün kendilerine bildirildiği tarihten itibaren en geç 3 ay içinde esas sözleşme hükümlerini menkul kıymet yatırım ortaklığı faaliyetlerini kapsamayacak şekilde değiştirmek ve kayıtlı sermaye sisteminden çıkmak üzere Kurula başvurmakla yükümlüdürler. Ortaklıklar bu değişiklikleri yapmadıkları takdirde, TTK’nın 434 üncü maddesinin birinci fıkrasının (2) ve (6) numaralı bentleri hükümleri gereğince münfesih addolunur.

Kurul kaydına alınma

MADDE 11 – (1) Kurul, ortaklığın portföy işletmeciliği faaliyet izni başvurusu ile paylarının kayda alınması başvurusunu birlikte değerlendirir. Portföy işletmeciliği faaliyet izni verilmesinde Kurul esas olarak, ortaklığın faaliyetlerini yürütmeye elverişli bir mekana, donanıma, personele, organizasyona, yöneticilere sahip olup olmadığını inceler ve inceleme sonucunda ortaklığın portföy işletmeciliği faaliyetini yürütebileceği sonucuna varırsa bu konuda yetki belgesi verir. Yetki belgelerinin, verildiği tarihi izleyen 15 gün içinde ticaret siciline tescili ve TTSG’de ilanı zorunludur. Bu belgeye ilişkin her türlü değişiklik aynı şekilde tescil ve ilan olunur. Yetki belgesinin iptali halinde yetki belgesi 10 gün içinde ticaret sicilinden terkin edilir ve TTSG’de ilan olunur. İlanlara ilişkin gazeteler yayımlarını takip eden 10 gün içinde Kurula gönderilir.

(2) Kurul, kayda alma başvurularını izahname ve sirkülerin ortaklığa ve halka arz olunacak paylara ilişkin mevzuatta öngörülen bilgileri içerip içermediğini dikkate alarak kamunun aydınlatılması esasları çerçevesinde inceler. Kurul, incelemeleri sonucunda açıklamaların yeterli olmadığı ve gerçeği dürüst bir biçimde yansıtmayarak halkın istismarına yol açacağı sonucuna varırsa, gerekçe göstererek başvuru konusu payların Kurul kaydına alınmasından imtina edebilir. İncelemeler sonucunda uygun görülen paylar Kurul kaydına alınır. Kurul kaydına alınma, ihraç edilen payların ve ilgili ortaklıkların, Kurul veya kamuca tekeffülü anlamına gelmez ve reklam amacıyla kullanılamaz.

Halka arz

MADDE 12 – (1) Ortaklık paylarının halka arzında, bu Tebliğde düzenlenen hususlar dışında, Kurulun payların kayda alınmasına ve satışına ilişkin düzenlemeleri ile sermaye piyasası araçlarının halka arzında satış yöntemlerine ilişkin düzenlemelerine uyulur.

Borsaya kotasyon

MADDE 13 – (1) Ortaklıklar, satış süresinin bitimini takip eden 15 gün içinde çıkardıkları payların Borsa kotuna alınması için gerekli belgenin verilmesi istemiyle Kurula başvururlar. Bu belgenin alınmasını takip eden 15 gün içinde de payların kote edilmesi isteği ile Borsaya müracaat edilmesi zorunludur.

Payların türü ve devri

MADDE 14 – (1) Ortaklık payları nama veya hamiline yazılı olarak ihraç edilebilir.

(2) Lider sermayedarın asgari sermaye oranını temsil eden payları, bu Tebliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca ulaşılması gereken asgari halka açıklık oranını temsil eden payların halka arz suretiyle satış süresinin bitimini takip eden iki yıl boyunca bir başkasına devredilemez.

(3) Ortaklıklar imtiyaz veren herhangi bir menkul kıymet ihraç edemezler.

(4) Bu Tebliğin yayım tarihinden önce imtiyaz veren menkul kıymet ihraç etmiş olan ortaklıklar hiçbir şekilde ilave imtiyaz yaratamazlar. İmtiyazlı payların devri de Kurul iznine tabidir.

(5) Halka arzdan önce ortaklık paylarının devri herhangi bir orana bakılmaksızın Kurul iznine tabidir. Bu madde kapsamındaki pay devirlerinde, ortaklıkta pay edinecek yeni ortaklar için de kurucularda aranan şartlar aranır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Ortaklığın ve Ortaklık Portföyünün Yönetimine İlişkin Esaslar

Yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler

MADDE 15 – (1) Ortaklıklarda görev alacak yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin, bu Tebliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan şartları taşımaları gerekmektedir. Ayrıca yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunun 4 yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olmuş olmaları ve ortaklığın faaliyet konusunu yakından ilgilendiren alanlarda en az 3 yıllık tecrübeye sahip olmaları zorunludur.

(2) Kurul düzenlemeleri dikkate alınarak kurulan komitelerde sadece 4 yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olmuş yönetim kurulu üyelerinin görev alması gerekmektedir.

(3) Yukarıda belirtilen şartları taşıyan yönetim kurulu üyelerinin ve denetçilerin Kurula yapılacak kuruluş başvurusu sırasında belirlenmiş olması zorunludur.

(4) Yönetim kurulu üyeleri, bu Tebliğde yer verilen portföy sınırlamaları, kamuyu aydınlatma ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sorumludur. Bu sorumluluk, bu Tebliğin 17 nci maddesi kapsamında dışardan hizmet alınması halinde de devam eder.

Genel müdür

MADDE 16 – (1) Ortaklıkta genel müdür olarak görev yapacak kişinin; münhasıran bu görev için istihdam edilmiş olması, 4 yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olmuş olması, bu Tebliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan şartları taşıması, mali piyasalar veya işletmecilik alanlarında en az 7 yıllık mesleki tecrübeye veya Kurulun lisanslamaya ilişkin düzenlemeleri uyarınca Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisans Belgesine sahip olması gerekir.

(2) Genel müdürlük görevine 6 aydan fazla vekalet edilemez. Bu sürenin sonunda bu göreve yeniden vekaleten atama yapılamaz.

(3) Genel müdür, ortaklığın yönetim, denetim veya sermaye ilişkisinde bulunduğu kuruluşlar, bu kuruluşların doğrudan ya da dolaylı olarak yönetim, sermaye veya denetim kontrolüne sahip olduğu kuruluşlar ile borsalar ve teşkilatlanmış piyasalar, takas ve saklama kuruluşları ve Kurulca uygun görülecek diğer finansal kuruluşlarda, icrai nitelikte olmamak ve ortaklıktaki görevin ifasında zafiyete düşülmemesi kaydıyla, yönetim veya denetim kurulu üyeliği gibi görevler alabilir.

(4) Yukarıda belirtilen şartları taşıyan bir genel müdürün Kurula yapılacak kuruluş başvurusu sırasında belirlenmiş olması zorunludur.

Ortaklık portföyünün idaresi

MADDE 17 – (1) Ortaklıklar, yeterli sayıda personel istihdam etmek kaydıyla kendi portföylerini yönetebilecekleri gibi, portföy yönetim hizmetini imzalanan bir sözleşme ve Kurulun portföy yöneticiliğine ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde portföy yönetim şirketlerinden de sağlayabilirler.

(2) Portföy yönetim hizmetinin imzalanan bir sözleşme ile dışarıdan sağlanmadığı durumda, ortaklıklar nezdinde Kurulun lisanslama ve sicil tutmaya ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde lisans belgesine sahip yeterli sayıda portföy yöneticisi istihdam edilmesi, portföy yönetimi karar alma sürecine ilişkin yazılı bir prosedür oluşturulması ve kararlara dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin ortaklıkların merkezinde en az 5 yıl süreyle saklanması gerekmektedir. Bu durumda Kuruldan yatırım danışmanlığı yetki belgesi almış bir portföy yönetim şirketinden imzalanan bir sözleşme ve Kurulun yatırım danışmanlığına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde yatırım danışmanlığı hizmeti sağlanabilir.

(3) Ortaklıklar muhasebe, operasyon ve risk yönetim sistemleri gibi hizmetler ile iç kontrolden sorumlu personeli bir aracı kuruluştan veya portföy yönetim şirketinden sağlayabilirler.

(4) Ortaklıkların bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrasında belirtilen hizmetler ve personel için ödedikleri yıllık komisyon ve ücretlerin toplamı, ortaklığın ilgili yıl için hesaplanan ortalama net aktif değerinin %2’sini geçemez.

(5) Bu maddede belirtilen hizmetlerin alımı için yıl içinde sözleşme imzalanması halinde dördüncü fıkradaki oran yıl sonuna kadar kalan süre dikkate alınarak hesaplanır.

(6) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrası kapsamındaki hizmetler ve personelin dışardan sağlanabilmesi için, ortaklıkların esas sözleşmelerinde ayrı bir hüküm bulunması ve yönetim kurulunca karar alınması gereklidir.

(7) Ortaklıkların bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrasında belirtilen hizmetler ve personel için imzaladıkları sözleşmeler, ortaklık yönetim kurulunca onaylanarak feshi ihbara gerek kalmaksızın bir yıl sonunda sona erer. Tarafların yazılı mutabakatı ile sözleşme aynı süre için yenilenebilir. Ancak bu sürenin sona ermesi beklenmeden ortaklık yönetim kurulunun kararı ile otuz gün önceden yazılı ihbarda bulunmak kaydıyla sözleşme sona erdirilebilir.

İç kontrol sistemi

MADDE 18 – (1) İç kontrol sistemi; ortaklık faaliyetlerinin verimliliğinin ve etkinliğinin, finansal ve idari konulara ait bilgilerin güvenilirliğinin ve zamanında elde edilebilirliğinin sağlanmasını; ortaklık faaliyetlerinin ilgili mevzuata, esas sözleşmeye, izahnameye uygun yürütülmesini; hata, hile ve usulsüzlüklerin önlenmesini ve tespitini; muhasebe kayıtlarının doğru ve eksiksiz olmasını ve finansal bilgilerin doğru ve güvenilir olarak zamanında hazırlanmasını temin etmek amacıyla uygulanan esas ve usullerdir.

(2) İç kontrol esas ve usulleri;

a) Ortaklık faaliyetlerinin kanuni düzenlemelere, ortaklığın işlev, amaç ve konusuna, esas sözleşmeye ve izahnameye uygun olarak yapılmasını,

b) Ortaklık adına yapılan işlemlerin genel ve özel yetkilere dayalı olarak gerçekleştirilmesini, mevzuata ve sözleşmelere uygun olarak yapılmasını, ortaklık işlemleri için gerekli belgelerin düzenlenmesini,

c) Ortaklık muhasebe, belge ve kayıt düzeninin etkin bir şekilde işlemesini,

ç) Usulsüzlüklerden ve hatalardan kaynaklanan risklerin asgariye indirilebilmesi için risklerin tanımlanmasını ve gerekli önlemlerin alınmasını,

d) Ortaklık personelinin kendi adına yaptıkları işlemlerin ortaklık ile çıkar çatışmasına yol açacak nitelikte olup olmadığının tespitini,

e) Ortaklık tarafından yapılan harcamaların belgeye dayalı ve piyasa rayicine uygun olup olmadığının tespitini,

f) Ortaklık portföyünün değerlemesinin, ortaklık birim net aktif değerinin belirlenmesinin ve portföy oranlarının ilgili mevzuata, esas sözleşmeye ve izahnameye uygunluğunun kontrolünü

sağlayacak şekilde oluşturulur.

(3) Ortaklıkların oluşturdukları iç kontrol sistemlerine ilişkin tüm politika ve prosedürlerini yazılı hale dönüştürmeleri zorunludur. İç kontrol sistemlerine ilişkin yazılı prosedürlerin kabulü ve yürürlüğe konulması için ortaklık yönetim kurulunun kararı şarttır.

(4) Ortaklık yönetim kurulu; kendisine bağlı icracı birimler bulunmayan üyelerinden birini "İç Kontrolden Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi" olarak belirler. İç kontrolden sorumlu yönetim kurulu üyesi;

a) Ortaklık iç kontrol sisteminin düzenlemelere, meslek kurallarına ve yazılı prosedürlere uygun çalışması, doğabilecek risklerin tespiti ve yönetilmesine ilişkin çalışmalar yapar ve yönetim kurulunu bilgilendirir.

b) Kurul düzenlemeleri ve ortaklık politikaları çerçevesinde kabul edilebilir risk düzeylerini belirler, iç kontrol politikaları ile prosedürlerinin hazırlanmasından ve yönetim kurulunun onayına sunulmasından sorumludur.

c) İç kontrol hedeflerinin uygunluğu, kontrol sonuçlarının izlenebilirliği, kontrol faaliyetinin bağımsız ve nesnel olarak sürdürülmesi ve güvenilirliği konularından sorumludur.

(5) İç kontrol sistemi kapsamındaki faaliyetler ortaklık yönetim kurulu tarafından atanan iç kontrolden sorumlu personel tarafından yürütülür. İç kontrol personeli iç kontrolden sorumlu yönetim kurulu üyesine bağlı olarak faaliyet gösterir. Bu personelin Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansına sahip olması ve ortaklıkta Kurulun Seri:IV, No:41 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa Tabi Olan Anonim Ortaklıkların Uyacakları Esaslar Hakkında Tebliğinin 8 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılacak görevlendirme dışında başka bir görev üstlenmemesi gereklidir.

(6) Ortaklıkların iç kontrol faaliyetleri, tespit edilen risklerin de izlenmesine olanak verecek şekilde günlük faaliyetlerin ayrılmaz bir parçası olarak düzenlenir ve sürdürülür.

(7) Ortaklığın her seviyedeki personelinin yetki, görev ve sorumlulukları ile iş akış prosedürleri belirlenerek yazılı hale getirilir ve personele imza karşılığında teslim edilir. Aynı şekilde personelin görev, yetki ve sorumlulukları ile iş akış prosedürlerindeki değişiklikler de personele imza karşılığında teslim edilir.

(8) Tespitleri ve denetleme sonuçlarını ihtiva eden raporlar iç kontrolden sorumlu yönetim kurulu üyesi tarafından yılda en az 2 kere ortaklık yönetim kuruluna intikal ettirilir ve bu raporlar yönetim kurulu tarafından gerekli tedbirleri içerecek şekilde karara bağlanır. Bu raporların en az 5 yıl süre ile ortaklık nezdinde saklanması zorunludur.

Risk yönetim sistemi

MADDE 19 – (1) Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine yatırım amaçlı taraf olacak ortaklıkların risk yönetim sistemlerini oluşturmaları ve buna ilişkin prosedürleri yazılı hale getirmek suretiyle yönetim kurulu kararına bağlamaları zorunludur.

(2) Risk yönetim sisteminin oluşturulması, prosedürlerinin yazılı hale getirilip yönetim kurulunun onayına sunulması ve risk yönetim sisteminin sağlıklı bir şekilde işlemesinden iç kontrolden sorumlu yönetim kurulu üyesi sorumludur.

(3) Risk yönetim sistemi, ortaklığın karşılaşabileceği temel risklerin tanımlanmasını, risk tanımlamalarının düzenli olarak gözden geçirilmesini ve önemli gelişmelere paralel olarak güncellenmesini, maruz kalınan risklerin tutarlı bir şekilde değerlendirilmesi için riskin toplam portföy ve spesifik enstrümanlar bazındaki değişik boyutları arasında kıyas imkanı yaratacak bir risk ölçüm mekanizmasının geliştirilmesini içermelidir.

(4) Risk yönetimini gerçekleştirecek birimin personelinin Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey ve Türev Araçlar Lisansına sahip olması ve ortaklıkta başka bir görev üstlenmemesi gereklidir. Risk yönetim personeli iç kontrolden sorumlu yönetim kurulu üyesine bağlı olarak faaliyet gösterir.

Yapamayacakları işler

MADDE 20 – (1) Ortaklıklar;

a) Ödünç para verme işleriyle uğraşamazlar.

b) Bankacılık Kanunu'nda tanımlandığı üzere mevduat toplayamazlar ve mevduat toplama sonucunu verebilecek iş ve işlemler yapamazlar.

c) Ticari, sınai ve zirai faaliyetlerde bulunamazlar.

ç) Aracılık faaliyetinde bulunamazlar.

d) Açığa satış ve kredili menkul kıymet işlemi yapamazlar.

e) Portföylerindeki varlıkları rehin veremez ve teminat olarak gösteremezler. Ancak bu Tebliğin 23 üncü maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde kredi temini için portföyünün %10’unu teminat olarak gösterebilirler.

f) Günlük operasyonlar ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında gerçekleştirilen işlemlerin teminatı kapsamında gereken miktardan fazla nakit tutamazlar.

g) Faaliyetlerinin gerektirdiği miktar ve değerden fazla taşınır ve taşınmaz mal edinemezler.

ğ) Portföylerine hiçbir şekilde rayiç değerinin üzerinde varlık satın alamaz ve portföyden bu değerin altında varlık satamaz. Rayiç değer borsada işlem gören varlıklar için borsa fiyatı, borsada işlem görmeyen varlıklar için ise işlem gününde ortaklık lehine alımda en düşük satışta en yüksek fiyattır.

Ortaklık portföyüne ilişkin sınırlamalar

MADDE 21 – (1) Ortaklıkların portföy yönetiminde aşağıdaki sınırlamalara uyulması şarttır.

a) Portföy değerlerinin %10’undan fazlası bir şirketin menkul kıymetlerine yatırılamaz.

b) Hiçbir şirkette sermayenin ya da tüm oy haklarının %9’undan fazlasına sahip olamazlar.

c) Ortaklık portföyüne borsada işlem gören varlıkların alınması esastır. Şu kadar ki, borsada işlem görmeyen borçlanma araçlarına ortaklık portföy değerinin en fazla %10’u oranında yatırım yapılabilir. Borsada işlem görmeyen özel sektör borçlanma araçlarına yatırım yapan ortaklıkların yatırım aşamasında, portföyünde bulunan özel sektör borçlanma araçlarının gerektiğinde nakde dönüştürülebilmesini teminen ihraççı veya bir aracı kuruluşla konuya ilişkin bir sözleşme imzalaması gerekmektedir.

ç) Ortaklıklar;

1- Portföy yönetimi veya yatırım danışmanlığı hizmeti aldığı kuruluşların ve bu kuruluşlarla doğrudan veya dolaylı olarak ortaklık ilişkisi bulunan aracı kuruluşların,

2- Yönetim kurulunun seçiminde imtiyaz sahibi olan aracı kuruluşların,

3- Yönetim kurulunun seçiminde imtiyaz sahibinin aracı kuruluş olmaması durumunda; imtiyaz sahibinin, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip bulunduğu aracı kuruluşların,

4- Yönetim kurulu seçiminde imtiyaz bulunmayan ortaklıklarda, ortaklığın sermayesinin %10’undan fazlasına sahip ortakların ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin %10’undan fazlasına sahip oldukları aracı kuruluşların

halka arzına aracılık ettiği sermaye piyasası araçlarına ihraç miktarının azami %10’u ve ortaklık portföyünün azami %5’i oranında yatırım yapılabilir.

d) T.C. Merkez Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen ihalelerden ve T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılan halka arzlardan ihale veya ihraç fiyatlarıyla ortaklık portföyüne menkul kıymet alınabilir. Bu menkul kıymetler bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan sınırlama kapsamında değerlendirilmez.

e) Ortaklıkta imtiyazlı paylara sahip olan ortakların ve ortaklığın sermayesinin %10’undan fazlasına sahip ortakların, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile genel müdür ve genel müdür yardımcılarının ayrı ayrı ya da birlikte doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin %20’sinden fazlasına sahip oldukları ortaklıkların sermaye piyasası araçlarının toplamı, ortaklık portföyünün %20’sini aşamaz.

f) Portföy değerlerinin en fazla %30’u bir topluluğun para ve sermaye piyasası araçlarına yatırılabilir. Topluluk, hukuksal yönden birbirinden bağımsız olmakla birlikte sermaye, yönetim ve denetim açısından birbirleriyle ilişkili, faaliyet konuları yönünden aynı sektöre bağlı olsun veya olmasın, organizasyon ve finansman konularının bir ana ortaklık çatısı altında tek merkezden koordine edildiği ana ve bağlı ortaklıklar bütününü ifade eder.