PRATİK BİLGİLER

...........................................

 İŞÇİLİK MALİYETLERİ

...........................................

 SGK MEVZUATI

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNEME SÜRELERİ

...........................................

© www.alomaliye.com

24 Ağustos 2011 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 28035 (Mükerrer)

Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:

ORTAK TRANSİT YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ortak transit rejimine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

(2) Bu Yönetmelikte öngörülen transit, eşyanın cinsine ve menşeine bakılmaksızın ortak transit rejimini uygulamaya koyarak, gerektiğinde aktarma yapılan, yeniden gönderilen veya depolanan eşya dahil olmak üzere, eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit olarak bir gümrük idaresinden diğer bir gümrük idaresine taşınmasında uygulanır.

(3) Bu Yönetmelik, transit rejimine ilişkin uluslararası anlaşmaların uygulanmasını, eşyanın bir geçici ithalat rejimi kapsamında hareketlerini ve sınır ticaretine ilişkin anlaşmaların uygulanmasını engellemez.

(4) Bu Yönetmelik, posta sevkiyatlarına (posta kolileri dahil) uygulanmaz.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 71, 73, 84 ve 85 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Armonize Sistem (AS) kodu: 14/6/1983 tarihli Sözleşme ile belirlenen Armonize Eşya Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşme Eki’nde yer alan ve GTİP’in ilk altı rakamını oluşturan kodu,

b) Asıl sorumlu: Şahsen veya yetkili temsilcisi aracılığı ile eşyayı ortak transit rejimine tabi tutan kişiyi,

c) Bilgisayarlı transit sistemi: Ortak transit işlemlerinin yürütüldüğü elektronik sistemi,

ç) Eşyanın serbest bırakılması: Yetkili makamların, eşyayı ortak transit rejiminde öngörülen amaçlara uygun bularak sevkiyata izin verdikleri tasarrufu,

d) Gümrük yükümlülüğü: Ortak transit rejimine tabi tutulan eşya için ödenmesi gereken gümrük vergilerini,

e) Hareket idaresi: Eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulduğu gümrük müdürlüğünü,

f) İzin makamı: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,

g) Kağıt usul: Standart usulün elektronik yollarla yürütülmesinin mümkün olmadığı durumlarda, transit beyanının sunulması ve kontrolü ile transit işleminin izlenmesine olanak veren, kağıt belge kullanılmasına dayalı usulü,

ğ) Kefil: Teminat tutarına kadar doğabilecek gümrük yükümlülüğünü asıl sorumlu ile birlikte müştereken ve müteselsilenödemeyi yazılı olarak üstlenen gerçek veya tüzel üçüncü kişiyi,

h) Kişisel veri: Tanınan veya tanınabilir gerçek veya tüzel bir kişi ile ilgili her türlü bilgiyi,

ı) Merkez idare: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,

i) Standart mesaj: Verilerin elektronik iletimi için kabul edilen önceden tanımlanmış yapıyı,

j) Teminat idaresi: Fişli bireysel teminat, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme için Gümrükler Genel Müdürlüğünü ve bireysel teminat için gümrük müdürlüklerini,

k) Transit beyanı: Kişinin belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyayı ortak transit rejimine tabi tutma isteğini gösterdiği tasarrufu,

l) Transit refakat belgesi: Transit beyannamesi bilgilerine dayanan ve eşyaya refakat etmek üzere bilgisayarlı transit sisteminden bastırılan belgeyi,

m) Varış idaresi: Ortak transit rejimine tabi tutulan eşyanın, rejimin sonlandırılması için sunulması gereken gümrük müdürlüğünü,

n) Veri işleme teknikleri:

1) Yetkili makamlarla standart elektronik veri değişimi (EDI) mesajlarının değişimini,

2) İlgili işlemlerin tamamlanması için gerekli bilgilerin yetkili makamların veri işleme sistemlerine girilmesini,

o) Yerleşik kişi:

1) Gerçek kişi durumunda, Türkiye’de ikamet eden kişiyi,

2) Tüzel kişi veya kişiler ortaklığı durumunda, Türkiye’de kayıtlı bürosu, merkezi veya daimi işyeri olan kişiyi,

ö) Yetkili makam: Ortak transit rejiminin uygulanmasından sorumlu gümrük makamını,

p) Yükümlü: Gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu gerçek veya tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Ortak Transit Rejimi

Standart usul

MADDE 4 – (1) Ortak transit rejimi, T1 rejimini ifade eder.

(2) T1 rejimi, 1 inci maddenin ikinci fıkrasına uygun olarak taşınan her türlü eşyaya uygulanabilir.

(3) Yetkili makamlar, T1 rejimi kapsamındaki işlemlerin, belirleyecekleri koşullarda ve usulde ve gümrük kuralları ile belirlenmiş ilkelere uygun olarak, elektronik veri işleme tekniği kullanılarak yapılmasını sağlar.

İlave, çıkarma veya değiştirme

MADDE 5 – (1) Ortak transit rejimi kapsamında sevk edilen eşyanın bölünmesi, aktarılması veya birleştirilmesi halinde eşya miktarı ve niteliği değiştirilemez.

Teminat gerekliliği

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe, bir ortak transit işlemi için geçerli bir teminat gerekir.

(2) Serbest dolaşımda bulunan eşya için teminat aranmaz.

Mühürleme

MADDE 7 – (1) Genel bir kural olarak, eşyanın ayniyeti, mühürleme yoluyla sağlanır. Bu amaçla;

a) Taşıma aracının diğer düzenlemeler çerçevesinde onaylanmış olması veya hareket idaresi tarafından mühürlenmeye uygun bulunması halinde eşyanın bulunduğu yer,

b) Diğer durumlarda her bir kap,

mühürlenir.

(2) Taşıma aracı;

a) Mühürlerin kolay ve etkili bir şekilde takılabilmesi,

b) Görünür darbe izi bırakmadan veya mühürler bozulmadan herhangi bir eşyanın çıkarılamayacak veya konulamayacak şekilde imal edilmiş olması,

c) Eşyanın saklanabileceği gizli yerlerinin bulunmaması,

ç) Yük için ayrılan yerlere yetkili makamlar tarafından muayene için kolayca ulaşılabilmesi,

koşuluyla mühürleme için uygun kabul edilir.

(3) Hareket idaresi, ayniyet için alınan diğer önlemleri dikkate alarak, eşyanın transit beyannamesinin 31 no.lu kutusundaki veya tamamlayıcı belgelerdeki tanımı, bunların hemen tanınmasını mümkün kılıyorsa ve mühürleme ve örtü çekilmesi mümkün olmuyorsa mühürlemeden vazgeçebilir. Ancak, bu hüküm 1 no.lu Ekte yer alan eşyayı kapsamaz.

(4) Mühürler, yetkili makamların izni olmaksızın sökülemez.

Yüksek kaçakçılık riski içeren eşya

MADDE 8 – (1) Yüksek kaçakçılık riski içeren eşya 1 no.lu Ekte yer almaktadır. Yönetmeliğin herhangi bir hükmü bu Eke atıfta bulunduğunda, bu eşya ile ilgili herhangi bir önlem, beyan edilen miktarın karşılık gelen asgari miktarı aşması durumunda uygulanır. 1 no.lu Ek, en az yılda bir kez gözden geçirilir.

Bilgi teknolojisi kullanımı

MADDE 9 – (1) Yetkili makamlar, bu Yönetmelikte tanımlanan bilgi değişimi için bilgi teknolojisi ve bilgisayar ağlarını kullanır.

(2) Bilgisayarlı transit sistemi, 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen taşıma şekillerine özgü basitleştirmelere uygulanmaz.

Güvenlik

MADDE 10 – (1) İşlemlerin veri işleme tekniği ile gerçekleştirilmesi amacıyla belirlenen koşullar, diğerlerinin yanı sıra, veri kaynağının kontrol edilmesi ve verilerin kaza sonucu veya yasal olmayan yollarla yok olmasına veya kaza sonucu kaybolmasına veya yetkisiz erişime karşı verilerin korunması ile ilgili önlemleri kapsar.

(2) Birinci fıkrada tanımlanan güvenlik gereklerine ilave olarak, yetkili makamlar, tüm transit sisteminin etkili, güvenilir ve güvenli işlemesi için uygun güvenlik düzenlemelerini yapar.

(3) Yukarıda belirtilen güvenlik düzeyini sağlamak için, her veri girişi, değişikliği ve silinmesi, bu tür işlemin gerekçesini, tam zamanını ve işlemi gerçekleştiren kişiyi belirleyecek şekilde kaydedilir. Ayrıca, asıl veri veya bu tür işleme tabi herhangi bir veri beş yıl saklanır.

(4) Yetkili makamlar, güvenliği düzenli olarak izler.

(5) Yetkili makamlar, şüphelenilen tüm güvenlik ihlallerini birbirlerine bildirir.

İKİNCİ KISIM

Ortak Transit Rejimi

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Veri işleme tekniği yoluyla transit beyanı

MADDE 11 – (1) 10 no.lu Ekte belirtilen beyanname bilgileri, kodlu veri biçiminde belirlenir.

(2) EDI yoluyla yapılan transit beyanı, EDI mesajı hareket idaresi tarafından alındığında sunulmuş kabul edilir. EDI yoluyla yapılan transit beyanının kabulü, en azından alınan mesajın kimliği ve/veya transit beyannamesi tescil numarası ve kabul tarihini içeren bir cevap mesajı ile asıl sorumluya bildirilir.

(3) EDI standart mesajlarının değişimi yoluyla sunulan transit beyannamesi, bu Yönetmeliğin eklerinde belirtilen yapıya ve bilgilere uygun olur.

(4) Transit beyannamesi bu Yönetmeliğin eklerine uygun olarak Türkçe doldurulur.

(5) Ortak transit rejimi bir başka gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımı izlerse, hareket idaresi ilgili belgelerin sunulmasını isteyebilir.

(6) Eşya, taşıma belgesi ile birlikte sunulur. Hareket idaresi, taşıma belgesinin, istenildiğinde ibraz edilmesi koşuluyla, gümrük işlemlerinin tamamlandığı sırada sunulması şartından vazgeçebilir.

Yazılı transit beyanı

MADDE 12 – (1) Eşya;

a) Bilgisayarlı transit sistemine doğrudan erişimleri olmayan yolcular tarafından taşındığında, 13 üncü maddede tanımlanan usule uygun olarak,

b) Kağıt usul uygulandığında, 40 no.lu Ekte belirtilen koşullarda ve usule uygun olarak,

c) Gümrükler Genel Müdürlüğünce belirlenecek durumlarda,

Gümrük Yönetmeliğinin 14 no.lu Ekinde yer alan örneğe uygun beyanname formu üzerinde yazılı transit beyanı ile ortak transit rejimine tabi tutulabilir.

(2) Birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinin uygulanması için, hareket idaresi bilgisayarlı transit sistemini kullanarak varış idaresi ile transit verilerinin değişimini sağlar.

(3) Asıl sorumlunun bilgisayar sistemi ve/veya ağ bağlantısı aksaklıklarında birinci fıkranın (b) bendi kapsamında yazılı transit beyannamesi kullanılması hareket idaresinin onayına tabidir.

(4) Transit beyannamesine gerektiğinde Gümrük Yönetmeliğinin 14 no.lu Ekindeki örneğe uygun bir veya birden fazla devam formu eklenebilir. Devam formları, beyannamenin ayrılmaz parçasıdır.

(5) 8 no.lu Ekteki örneğe uygun olarak düzenlenen yükleme listeleri, ayrılmaz bir parçası olacağı transit beyannamesinin tanımlayıcı parçası olarak devam formlarının yerine kullanılabilir.

(6) Bir, dört ve beşinci fıkralarda belirtilen formlar bu Yönetmeliğin eklerine ve Gümrük Yönetmeliğinin 14 no.lu Ekine uygun olarak doldurulur.

(7) 11 inci maddenin dört ila altıncı fıkraları gerekli değişiklikler yapılarak uygulanır.

Yolcu transit beyanı

MADDE 13 – (1) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin uygulanması için yolcu, 9 ve 10 uncu madde ile 6 no.lu Eke uygun olarak transit beyannamesi düzenler.

İstatistik amaçlı bilgi sağlama yükümlülüğü

MADDE 14 – (1) Asıl sorumlu veya yetkili temsilcisi, istatistiklerin derlenmesi için yetkili makamların talebi üzerine transit istatistiklerinden transit beyannamesine ilişkin gerekli her türlü bilgiyi sağlar.

Transit beyannamesinin imzalanması ve asıl sorumlunun sorumlulukları

MADDE 15 – (1) Transit beyannamesi, asıl sorumlu tarafından imzalanır. Asıl sorumlu;

a) Beyannamede yer alan bilgilerin doğruluğundan,

b) Ekli belgelerin gerçekliğinden,

c) Eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulması ile ilgili tüm yükümlülükleri yerine getirmekten,

sorumludur.

Asıl sorumlunun yükümlülükleri

MADDE 16 – (1) Asıl sorumlu;

a) Öngörülen süre sınırı içinde, yetkili makamlar tarafından alınan ayniyet önlemlerine gerekli şekilde uyarak varış idaresine gerekli belgeler ile birlikte eşyayı tam ve sağlam olarak sunmakla,

b) Bu Yönetmelik kapsamında öngörülen ortak transit rejimi ile ilgili diğer hükümlere uymakla,

c) Talep üzerine ve verilen süre içerisinde gerekli tüm belge ve bilgilerin kontrollerinden sorumlu yetkili makamlara bu belge ve bilgileri sunmakla ve gerekli tüm yardımı sağlamakla,

yükümlüdür.

(2) Asıl sorumlunun birinci fıkra kapsamındaki yükümlülükleri saklı kalmak kaydı ile, bu Yönetmelikte öngörülen ortak transit rejimi kapsamında taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya varış idaresine sunulmadan eşyayı doğrudan teslim alan ve izinli alıcı statüsü bulunmayan alıcı da öngörülen süre sınırına kadar ve yetkili makamlarca ayniyetin sağlanması için alınan önlemlere gerekli şekilde uyarak varış idaresinde gerekli belgeler ile birlikte eşyayı tam ve sağlam olarak sunmakla yükümlüdür.

Yükleme

MADDE 17 – (1) Her transit beyanı, sadece bir hareket idaresinden bir varış idaresine taşınmak üzere tek bir (ş.abacı) taşıma aracına yüklenen veya yüklenecek eşyayı kapsar. Bu amaçla, taşınan eşyanın birlikte sevk edilecek olması koşuluyla;

a) Römorkları veya yarı-römorkları ile birlikte bir karayolu taşıtı,

b) Demiryolu yolcu veya yük vagonları,

c) Tek bir zincir oluşturan deniz taşıtları,

ç) Tek bir taşıma aracına yüklenmiş konteynerler,

tek bir taşıma aracı olarak kabul edilir.

(2) Tek bir taşıma aracı, eşyanın birden fazla hareket idaresinde yüklenmesi ve birden fazla varış idaresinde boşaltılması için kullanılabilir.

Yasaklama ve kısıtlamalar

MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri eşyanın ithali, ihracı veya transiti konusunda;

a) Kamu ahlakı, düzeni ve güvenliği,

b) İnsan, hayvan ve bitki sağlığı ile yaşamının korunması,

c) Sanatsal, tarihi ve arkeolojik değeri bulunan ulusal varlıkların korunması,

ç) Sınai ve ticari mülkiyetin korunması,

amacıyla getirilen yasaklama veya kısıtlamaları engellemez.

Transit işlemlerini gerçekleştirmeye yetkili gümrük idareleri listesi

MADDE 19 – (1) Ortak transit işlemlerini gerçekleştirmeye yetkili gümrük idareleri listesinde her bir idarenin referans numarası, görevleri ve açık oldukları gün ve saatler yer alır.

İKİNCİ BÖLÜM

Teminat

Teminat verme yükümlülüğü

MADDE 20 – (1) Asıl sorumlu, eşya ile ilgili doğabilecek gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının ödenmesinin sağlanması için teminat verir.

Teminat türleri

MADDE 21 – (1) Teminat;

a) Tek bir ortak transit işlemini kapsayan bireysel teminat,

b) 30 uncu madde anlamında bir basitleştirme kullanılması durumunda, birden fazla işlemi kapsayan kapsamlı teminat,

olabilir.

(2) Farklı teminat türleri birlikte kullanılabilir.

Teminat şekilleri

MADDE 22 – (1) 21/7/1953 tarihli 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinde sayılanlardan aşağıda gösterilenler teminat olarak kabul edilir:

a) Nakit,

b) Bankaların verecekleri teminat mektupları,

c) İşlem tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilecek değerler üzerinden kabul edilen hazine tahvil ve bonoları,

ç) T.C. Merkez Bankası tarafından kabul edilen ve bu Bankanın belirlediği efektif alış kuru üzerinden hesaplanan dövizler.

(2) Hareket idaresi, sunulan teminat ile transit rejiminin usulüne göre uygulanmasını mümkün bulmuyorsa teminatı reddedebilir.

(3) Kefil, Türkiye’de yerleşik ve teminat idaresince onaylanmış;

a) Teminat mektubu vermeye yetkili banka, finans kuruluşları,

b) Taşımacılık sektörünün temsilcisi konumundaki oda, dernek veya birlikler,

c) Fişli bireysel teminatta (a) ve (b) bentlerinde sayılanlar dışında hisselerinin tamamı oda, dernek veya birliklere ait şirketler,

olabilir. Kefil ve asıl sorumlu, aynı kişi olamaz. Kefil ve asıl sorumlu arasında ana firma bağlı firma ilişkisi varsa, bağlı firmanın, ana firmadan ayrı bir tüzel kişiliği olmalıdır.

(4) Yetkili makamlar, doğabilecek gümrük vergilerinin öngörülen süre içinde azami teminat tutarına kadar ödenmesini sağlaması kesin görünmeyen bir kefili onaylamayı reddeder.

(5) Fişli bireysel teminatta kefilden, tutarı teminat idaresince belirlenecek olan teminat mektubu/taahhütname alınır. Teminat mektubu tutarının artışı, her yıl 4/1/1961 tarihli 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı esas alınarak hesaplanır. Ayrıca, fişli bireysel teminat kefilinin onaylanmasında, kefil tarafından düzenlenen fişlerin kaydedilmesi, her ay düzenlenecek fiş sayısı ve fişlerin geçerlilik süresi ve teminat idaresinin belirleyebileceği diğer koşullar öngörülebilir.

(6) Kefilin yükümlülüğü, taahhüdünün teminat idaresince kabul edilmesine dayanır ve hareket idaresinin eşyayı bu teminat kapsamında serbest bıraktığı tarihte başlar. Kefilin yükümlülüğü, teminat belgesinde belirtilen maksimum tutarla sınırlıdır. Taahhüt, teminat altına alınan tutarla sınırlı olmak üzere, sonradan kontrolden sonra ödenmesi gereken ithalat ve ihracat vergileri tutarını da kapsar.

(7) Teminat kefil tarafından teminat idaresine verildiğinde;

a) Asıl sorumluya teminatın kullanılması ve kefilin her bir taahhüdünün belirlenmesi için bir “Teminat Referans Numarası” verilir.

b) “Teminat Referans Numarası” ile ilişkili bir erişim şifresi verilir ve asıl sorumluya bildirilir.

Teminat aranmayacak haller

MADDE 23 – (1) Gümrük Kanununun 85 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hallerde teminat aranmaz.

(2) 74 ve 75 inci maddeler kapsamında havayolu ile taşıma için basitleştirilmiş usuller kullanılarak karayoluyla taşınan havayolu eşyası için birinci fıkra hükmü uygulanmaz.

Teminat belgesinde düzeltme

MADDE 24 – (1) Teminat belgesinde hiç bir silinti veya kazıntı yapılmaz. Düzeltmeler, doğru olmayan bilgilerin üzeri çizilerek ve uygun olduğunda gerekli olanların eklenmesi ile yapılır. Düzeltmeler, kefil tarafından yapılarak imzalanır.

Bireysel teminatın hesaplanması

MADDE 25 – (1) Bireysel teminat, aynı tür eşyanın ithal edilerek serbest dolaşıma girmiş olması durumunda, tercihli oranlar veya kota dikkate alınmaksızın uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek oranlar esas alınarak hesaplanmak suretiyle doğabilecek gümrük vergilerinin tam tutarını kapsar.

(2) Bununla birlikte, 1 no.lu Ekin üçüncü sütununda belirtilen asgari miktarın aşılması durumunda, bu eşya için hesaplanarak bulunan tutar, listede belirtilen asgari orana göre hesaplanarak bulunan tutarla karşılaştırılır ve bu tutarlardan büyük olanı, teminat tutarının belirlenmesinde esas alınır.

Bireysel teminatın şekli

MADDE 26 – (1) Bireysel teminat;

a) Nakit, işlem tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilecek değerleri üzerinden kabul edilen hazine tahvil ve bonoları ve T.C. Merkez Bankası tarafından kabul edilen ve bu Bankanın belirlediği efektif alış kuru üzerinden hesaplanan dövizler,

b) Kefilin;

1) Asıl sorumlu olarak hareket etmek isteyen kişi adına düzenlediği teminat belgesi,

2) Asıl sorumlu olarak hareket etmek isteyen kişilere verilecek 15.000 TL tutarındaki teminat fişleri için düzenlediği teminat belgesi,

şeklinde olabilir.

(2) Bireysel teminat kefil tarafından verildiğinde, “Teminat Referans Numarası” ile ilişkili erişim şifresi asıl sorumlu tarafından, 21 no.lu Ekin 3 üncü hususunun uygulandığı durum dışında, değiştirilemez.

Bireysel teminat belgesi

MADDE 27 – (1) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi hükümleri uygulandığında bireysel teminat, 24 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun teminat mektubu olur.

Fişli bireysel teminat

MADDE 28 – (1) 26 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi hükümleri uygulandığında, bireysel teminat, 25 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun teminat mektubu/taahhütname olur.

(2) 26 no.lu Ekte yer alan bireysel teminat fişi, 12 no.lu Eke uygun olarak düzenlenir. Kefil, düzenlenme tarihinden itibaren bir yılı aşmamak üzere, belgenin kullanılabileceği son tarihi belge üzerinde belirtir. Bireysel teminat fişi, iki nüsha olarak düzenlenir. Bu nüshaların ön yüzleri fiş ile aynı, bir nüshanın arka yüzü boş, diğer nüshanın arka yüzünde örneği 32 no.lu Ekte yer alan “TC 11” alındısı bulunur. Bireysel teminat fişinin üzerinde asıl sorumlunun imzasının bulunmaması fişin geçerliliğini etkilemez.

(3) Kefil, verilen her bir bireysel teminat fişi için asıl sorumluya bir “Teminat Referans Numarası” bildirir. İlgili erişim şifresi asıl sorumlu tarafından değiştirilemez.

(4) Kefil, 1 no.lu Ekte yer alan eşya için geçerli olmayan bireysel teminat fişleri de düzenleyebilir. Bu durumda kefil, bireysel teminat fişine “Sınırlı geçerli – 99200” deyimini çapraz olarak yazar.

(5) Asıl sorumlu, doğabilecek gümrük yükümlülüğünün tamamını kapsamak üzere 15.000 TL’nin katlarına karşılık gelen sayıda bireysel teminat fişini hareket idaresine verir. 12 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin uygulanması için, kağıt bireysel teminat fişleri, her bir fiş numarasını teminat idaresine bildirecek olan hareket idaresine sunulur ve bu idarede saklanır. Kefil, her bir fiş için 15.000 TL’ye kadar yükümlüdür.

Bireysel teminatın iptali veya feshi

MADDE 29 – (1) Teminat idaresi, düzenleme tarihinde öngörülen koşulların sürdürülememesi halinde, kefilin teminatının kabulünü iptal eder. Aynı şekilde, kefil de teminatını herhangi bir zamanda fesh edebilir.

(2) İptal veya fesih, kefilden teminat idaresine veya teminat idaresinden kefile bildirildiği tarihten sonraki onaltıncıgünden itibaren geçerli olur. Bu tarihten önce başlatılan transit işlemlerinden doğabilecek gümrük yükümlülüğünden dolayı kefilin sorumluluğu devam eder. İptal veya feshin geçerli hale geldiği tarihten önce düzenlenen bireysel teminat fişleri, bu tarihten itibaren eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulması için kullanılamaz.

(3) Teminat idaresi iptal veya fesihleri, geçerli olacakları tarihle birlikte bilgisayarlı transit sistemine kaydeder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Basitleştirilmiş Usuller

Kapsam

MADDE 30 – (1) İzin makamı, asıl sorumlu veya alıcının başvurusu üzerine, duruma göre aşağıdaki basitleştirmelere izin verebilir:

a) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme,

b) Özel tip mühürler,

c) İzinli gönderici,

ç) İzinli alıcı,

d) Belirli taşıma şekillerine özgü usuller:

1) Demiryolu ile taşınan eşya,

2) Havayolu ile taşınan eşya,

3) Boru hattı ile taşınan eşya.

İzin için genel koşullar

MADDE 31 – (1) 30 uncu maddede belirtilen izinler sadece;

a) Serbest bölgeler hariç Türkiye’de yerleşik bulunan,

b) Usulsüzlük ve vergi cezaları ile ilgili olarak;

1) Bir önceki ve başvuru yılı içinde takvim yılı itibariyle işlem gören beyanname sayısının % 2’sini aşan ve asgari 5 defadan fazla sayıda vergi kaybına neden olan gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle ceza uygulanmayan,

2) Bir önceki ve başvuru yılı içinde takvim yılı itibariyle işlem gören beyanname sayısının % 5’ini aşan ve asgari 10 defadan fazla sayıda gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle usulsüzlük cezası uygulanmayan,

3) Ödenmemiş herhangi bir gümrük vergileri, ceza ve usulsüzlük cezası bulunmayan,

c) 30 uncu maddenin (a), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen basitleştirilmiş usuller için ödenmemiş herhangi bir vergi, ceza ve gecikme faizi bulunmayan,

ç) Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, güveni kötüye kullanma (emniyeti suistimal), hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli (dolanlı) iflas, yalan tanıklık (yalan yere şahadet), suç uydurma (suç tasnii) ve iftira suçları ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından mülga 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa; vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından 213 sayılı Vergi Usul Kanununa; mülga 7/1/1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, mülga 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu,19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu ile 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten ceza veya mahkumiyet kararı bulunmayan,

d) Başkası adına ve namına hareket etmeyen ve

e) Ticaret sicil kaydı aslı veya onaylı fotokopisini sunan

kişilere verilir.

(2) Basitleştirmelerin usulüne uygun olarak yürütülmesini sağlamak üzere, izin sadece başvuru sahibinin;

a) Yetkili makamların rejimi gözetim altında tutabilmeleri ve kontrolleri gerçekleştirebilmeleri amacıyla faaliyet gösterdiği amacına uygun tesisinin bulunması ve faaliyet gösterdiği tesisinde kayıtlarının düzenli tutulması,

b) Bir önceki takvim yılı veya başvurunun yapıldığı takvim yılı içinde en az 500 ortak transit beyannamesi kapsamı ve her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılmak suretiyle gümrük vergileri toplamı asgari 5 milyon Türk Lirası tutarında olmak üzere eşya transit etmesi ya da bir önceki takvim yılı veya başvurunun yapıldığı takvim yılı içinde en az 1.000 transit beyannamesi (TIR Karnesi dahil) kapsamı eşya transit etmesi,

c) Kayıtlarını yetkili makamların etkili kontroller gerçekleştirmesine olanak sağlayacak şekilde tutması,

koşullarını birlikte sağlaması halinde verilir.

Başvurunun içeriği

MADDE 32 – (1) Basitleştirmelerin kullanılmasına yönelik izin başvurusu talep edilen basitleştirme belirtilerek, yazılı olarak veya elektronik veri işleme tekniği kullanılarak yapılır. Başvuruya tarih yazılır ve imzalanır.

(2) Başvuru, izin makamının basitleştirmeleri kullanma izni verme koşullarının yerine getirildiğini kontrol etmesine olanak verecek her türlü bilgiyi içerir. Bu amaçla, özellikle bulunduğu yer, kayıtlarını tutma şekli, transit rejiminin kullanılma sıklığı ve yükümlülüklerin ne ölçüde yerine getirilebileceğinin belirlenmesi için gerekli diğer bilgiler başvuruda yer alır.

Başvuranın sorumluluğu

MADDE 33 – (1) Basitleştirmeler için başvuruda bulunan kişiler, yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında ve cezai hükümlerin uygulanması saklı kalmak üzere;

a) Verilen bilgilerin doğruluğundan,

b) Ekli belgelerin gerçekliğinden,

sorumludur.

Başvuruya ilişkin işlemler

MADDE 34 – (1) Başvuru, izin makamına yapılır.

(2) Başvurunun reddedilmesine ilişkin kararlar yazılı olarak ve red gerekçelerini içerecek şekilde alınır.

İznin içeriği

MADDE 35 – (1) İznin tarihli ve imzalı aslı ile bir veya birden fazla sureti, izin sahibine verilir.

(2) İzin, basitleştirmelerin kullanılmasına ilişkin koşulları belirtir, işlem ve kontrol yöntemlerini içerir. Düzenlenme tarihinden itibaren geçerli olur.

(3) Basitleştirmeler için izinli kişiler, eşyanın ortak transit rejimine tabi tutulması ile ilgili yükümlülüklere uyulmasından sorumlu olur.

(4) 30 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde belirtilen basitleştirmeler durumunda, hareket idaresi talep ettiğinde izin sunulur.

İznin iptali ve düzeltilmesi

MADDE 36 – (1) İzin sahibi, izin verildikten sonra ortaya çıkan ve iznin devam etmesini veya içeriğini etkileyebilecek her türlü unsuru izin makamına bildirir.

(2) İzin makamı, iznin verilmesi için belirtilen bir veya birden fazla koşulun yerine getirilmemiş veya getirilmiyor olması ya da iznin verilmesinden sonra ortaya çıkan bir unsurun, iznin devam etmesini veya içeriğini etkilemesi halinde izin belgesini iptal eder veya düzeltir.

(3) İzin makamı, izin sahibinin, izin kapsamında öngörülen bir yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde, izin belgesini iptal eder veya düzeltir.

(4) İzni düzelten veya iptal eden herhangi bir karar, gerekçeli olur ve izin sahibine bildirilir.

(5) İznin iptali veya düzeltilmesi, bildirim tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Bununla birlikte, izin sahibinin devam eden sözleşme yükümlülüğünün bulunması gibi durumlarda, izin makamı, iptal veya düzeltmenin yürürlüğe giriş tarihini erteleyebilir. Bu durumda, kararın yürürlüğe gireceği tarih belirtilir.

Başvurunun içeriği ve koşulları

MADDE 37 – (1) 31 ve 32 nci maddelere ek olarak, kapsamlı teminat kullanma izni için başvuran asıl sorumlu, ticari faaliyette bulunan gerçek kişi veya 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirket statüsünü haiz tüzel kişi olmak koşuluyla;

a) Hesaplanmış referans tutarı veya referans tutarın hesaplanması için, en az bir hafta içinde gerçekleştirilecek transit işlemi adedi ve her ortak transit işlemi kapsamında taşınacak eşyanın türü, ağırlığı ve kıymeti,

b) 1 no.lu Ekte yer alan eşya için kapsamlı teminatın kullanılmasını düzenleyen koşullara uyulmasını kontrol ve teminat tutarında indirim yapılmasından önceki kontroller için 20 no.lu Ekte yer alan koşullar,

c) Talep edilen “TC 31 – Kapsamlı Teminat Sertifikası” veya “TC 33 – Teminattan Vazgeçme Sertifikası” adedi,

bilgi ve belgelerini sağlar.

(2) İzin başvurusu 22 no.lu Ekte yer alan örneğe uygun olarak yapılır.

Referans tutar

MADDE 38 – (1) Referans tutar, asıl sorumlunun en az bir hafta süresince ortak transit rejimine tabi tutacağı eşya ile ilgili olarak ortaya çıkabilecek gümrük vergilerinin toplam tutarına eşit olur. Referans tutarın hesaplanması için dikkate alınacak dönem, asıl sorumlunun olağan transit işlemlerini gösterir. Referans tutar, yoğun dönemlerdeki eşya taşımacılığını da kapsar.

(2) Teminat idaresi, referans tutarı, asıl sorumlu ile işbirliği içinde belirler. Bu çerçevede asıl sorumlu;

a) Ticari belgeleri, muhasebe kayıtları ve diğer belgelerle kanıtlayacağı geçmişte taşıdığı eşyaya ilişkin bilgileri,

b) Ticari belgeleri, muhasebe kayıtları ve diğer belgelerle kanıtlayacağı gelecekte ortak transit kapsamında taşımayı tasarladığı eşyaya ilişkin bilgileri,

sunar.

(3) Teminat idaresi, bu bilgilerin ışığında referans tutarı;

a) Aynı tür eşyanın ithal edilerek serbest dolaşıma girmiş olması durumunda uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek vergi oranını,

b) Transit süresindeki değişimleri,

c) Transit işlemlerindeki dönemsel dalgalanmaları,

dikkate alarak belirler.

(4) Birden fazla eşya türü için yapılan başvurularda, en az bir hafta süresince ortak transit rejimine tabi tutacağı her bir eşya için uygulanabilir ithalat vergileri dahil en yüksek vergi oranı için hesaplanacak referans tutarlarının toplamı esas alınır.

(5) İzin makamı, 116 ncımaddeye göre referans tutarı yıllık olarak gözden geçirir ve gerekirse ayarlar.

(6) Asıl sorumlu, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçmeyi referans tutara kadar kullanabilir.

Kapsamlı teminat tutarı ve teminattan vazgeçme

MADDE 39 – (1) Kapsamlı teminat tutarı, 38 inci maddede belirtilen referans tutara eşit olur.

(2) İzin makamı, mali yapılarının sağlam olduğunu gösteren kanıtı sunan ve üç ile dördüncü fıkralarda tanımlanan güvenilirlik standartlarını karşılayan kişilere, indirilmiş tutarda kapsamlı teminat kullanma veya teminattan vazgeçme için izin verebilir. Asıl sorumlunun mali yapısına ilişkin kontrol, gelecekteki faaliyetlerini tehlikeye sokacak veya bu faaliyetlere zarar verecek mali güçlük içinde olup olmadığını ortaya koymalıdır. Bu çerçevede sağlam mali yapının tespitinde;

a) İzin makamınca ödenmemiş herhangi bir gümrük vergisi ve cezası bulunmadığının belirlenmesi,

b) Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen bağımsız denetçi tarafından firmanın son üç yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek Sermaye Piyasası Kurulu’nun belirlediği Denetim İlke ve Kuralları ile Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine göre hazırlanan ve firmanın mali yapısının sağlam olduğunu gösteren rapor,

c) Başvuru sahibinin ödenmemiş herhangi bir vergi, ceza ve gecikme faizinin bulunmadığına ve 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca takibata uğramadığına ilişkin Vergi Dairesinden alacağı belge,

dikkate alınır.

(3) Kapsamlı teminat tutarı;

a) Asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 50’sine,

b) Asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu ve yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 30’una,

indirilebilir.

(4) Teminattan vazgeçme, asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu, yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını, taşıma işlemlerini yönetim altında bulundurduğunu ve yükümlülüklerini karşılayacak yeterli mali kaynağa sahip olduğunu kanıtlaması durumunda tanınabilir. Asıl sorumlunun yükümlülüklerini karşılayacak yeterli mali kaynağa sahip olması, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen bağımsız denetçi tarafından firmanın son üç yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen Denetim İlke ve Kuralları ile Genel Kabul GörmüşMuhasebe İlkelerine göre hazırlanan ve referans tutarın beşkatınıkarşılayacak kadar öz sermayesinin bulunduğunu gösteren rapor ile kanıtlanır. Teminattan vazgeçme durumunda, teminat tutarı referans tutarın % 1’i olur.