2011 ÇALIŞMALARI

...........................................

 VERGİ TAKVİMİ 2011

...........................................

 PRATİK BİLGİLER

...........................................

 İŞÇİLİK MALİYETLERİ

...........................................

 SGK MEVZUATI

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNEME SÜRELERİ

...........................................

 

 

© www.alomaliye.com

 

 

Açılış Sayfam Yap

Ücretsiz Üyelik

   KİRA GELİRLERİNİN BEYANINDA ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR     

                         

 

                        

  

10 Mart 2011

 

Şemsettin ESER

Vergi Dairesi Müdürü

Viranşehir/Şanlıurfa

esersemsettin@hotmail.com

 

KİRA GELİRLERİNİN BEYANINDA ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR

 

Gelir Vergisi Kanununun “Gayrimenkul Sermaye İradı” başlıklı 70.maddesinde sayılan mal ve hakların kiraya verilmesi karşılığında elde edilen kira (Gayrimenkul Sermaye İradı) gelirleri yine Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde beyan edilmelidir.

 

Kira gelirlerinin beyanında özellik arz eden hususlar ile uygulamada karşılaşılan sorunlar;

 

Kira Gelirine Konu Mal ve Haklar:

 

Kira Gelirlerine konu mal ve hakların neler olduğu Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde tanımlanmış olup uygulamada beyan edilen veya edilmesi gereken kira gelirlerinin büyük çoğunluğunu Mesken, İşyeri ve araç kiralamalarından elde edilen gelirler oluşturmaktadır.

 

Kira Gelirlerinin Mükellefi:

 

Kira gelirlerine konu mal ve hakların;

 

— Sahipleri,

 

— Mutasarrıfları,(Bir mal veya hak üzerinde fiilen kullanma yetkisi bulunan)

 

— Zilyedleri, (Menkul veya gayrimenkulleri elinde bulunduran, bunlardan yararlanan ve bu mal üzerinde fiili hakimiyeti bulunan)

 

— İrtifak hakkı, (Bir gayrimenkulden özel bir hukuki sebebe dayanarak ve tapu siciline tescil edilmek suretiyle yararlanma hakkı bulunan) ve

 

—İntifa hakkı, (Menkul veya gayrimenkul mal yada haklar üzerinde yararlanma veya kullanma hakkı olan) sahipleri ile

 

— Kiracılar,( Kiralamış oldukları mal veya hakkı kiraya veren kiracılar)

 

Kira gelirlerinin mükellefidirler.

 

Kira Geliri ile Ticari/Zirai Kazanç Ayrımı;  

 

Ticari veya Zirai bir işletmeye ait olan ve kira gelirlerinin de konusuna giren mal ve hakların kiralanmasından elde edilen gelirler Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinin 2.fıkrasındaki “ Yukarıda yazılı mal ve haklar ticari veya zirai bir işletmeye dahil bulunduğu takdirde bunların iratları ticari veya zirai kazancın tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanır.” hüküm uyarınca Kira geliri olarak değil Ticari veya Zirai kazanç olarak beyan edilmesi gerekir.

 

Ancak uygulamada Ticari bir işletmeye ait mal veya hakkın kiralanmasından örneğin nakliyecilik faaliyetinde kullanılan kamyonun veya ticari taksinin kiraya verilmesinden elde edilen gelir kira geliri olarak beyan edilmektedir. Gelir Vergisi Kanununun 70.maddesinin 2.fıkrası hükmüne göre Ticari işletme vasfında olan Kamyon veya Ticari taksi kiralamalarından elde edilen gelirler ticari kazanç olarak beyan edilmelidir.

 

Kira Gelirinin Elde Edilmesi;

 

Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde Kira gelirinin beyanı tahsil esasına bağlanmış olup, gelecek aylara veya yıllara ait peşin ödenen/tahsil edilen veya geçmiş yıllara ait yapılan kira tahsilatları ile bedelsiz yapılan kiralamaların beyanı;

 

- Gelecek aylara veya yıllara ait olmak özere peşin ödenen işyeri kiralarında kiracı tarafından yapılması gereken tevkifat ödemenin yapıldığı ayda ödenen (brüt) tutarın tamamı üzerinden yapılmalıdır. Örneğin; 2011 Şubat ayında 2011 yılı için 23.000.TL.- 2012 yılı için 27.000.TL. olmak üzere toplam 50.000.TL. gayrimenkul sahibine kira ödenmişse, bu kira ödemesine ilişkin tevkifat 62.500.TL.’lik brüt tutar üzerinden yapılacak ve 2011 yılı Mart ayında beyan edilecektir.

 

- Gelecek aylara veya yıllar ait peşin tahsil edilen kira gelirleri ise ilgili yılın geliri olarak beyan edilir. Yukarıdaki örnekte gayrimenkul sahibi tarafından tahsil edilen 50.000.TL.’nin 23.000.(brüt 28.750.)TL.’si 2011 yılı geliri olarak 2012 yılında, 27.000.(brüt 33.750)TL.’si ise 2012 yılı geliri olarak 2013 yılında beyan edilmelidir.

 

Ancak ölüm veya memleketi terk halinde gelecek yıllara ait olarak peşin tahsil edilen kiraların tamamı tahsil edildiği yılın geliri olarak beyan edilir.

 

- Geçmiş yıllara ait kira gelirlerinin tamamı tahsil edildiği yılın geliri olarak beyan edilir. Örneğin 2010 yılında 2008, 2009 ve 2010 yıllarına ilişkin toplam brüt 50.000.TL. tahsil edilmişse tahsil edilen tutarın tamamı olan 50.000.TL. 2010 yılı geliri olarak 2011 yılında beyan edilir.

 

- Gayrimenkulün Eşe, Çocuğa, Anne veya Babaya bedelsiz kiraya verilmesi burada kiraya verilen gayrimenkulün kullanım tarzı önem arz etmektedir.

 

Gayrimenkul mesken olarak kullanılıyorsa emsal bedel hesaplanmasına ve beyanda bulunulmasına gerek yok. Ancak,

 

Gayrimenkul işyeri olarak kullanılıyorsa emsal kira bedeli üzerinden tevkifat yapılacak ve yine emsal kira bedeli üzerinden beyanname verilecektir.

 

Mesken Kira Gelirlerinde İstisna Uygulaması;

 

Gelir Vergisi Kanununun 21.maddesi hükmü dahilinde binaların mesken olarak kiraya verilmesinden elde edilen gelirin (Geliri elde edenin ticari, zirai ve mesleki kazancının bulunmaması ve elde ettiği geliri tam olarak süresinde beyan etmesi kaydıyla) 2010 yılı için 2.600.TL’si Gelir Vergisinden istisnadır.

 

- Birden fazla meskenin kiraya verilmesinden dolayı elde edilen gelirlere istisna bir defa uygulanır. Örneğin üç meskenin kiraya verilmesinden dolayı 2010 yılında her birinden beşer bin TL. olmak üzere toplam 15.000.TL gelir elde edilmişse bu gelirden istisna olarak 2.600.TL. indirilecektir.

 

- Kiraya verilen konuta birden fazla kişi sahip ise istisna her bir kişinin elde ettiği kira gelirine ayrı ayrı uygulanır. Örneğin bir meskene karı koca ortak olarak sahipse ve 2010 yılında her biri 5.000.TL. gelir elde etmişse elde edilen bu gelirlerden 2.600.TL.’lik istisna ayrı ayrı indirilir.

 

- İstisna tutarının altında kalan kira gelirleri için beyanname verilmez.

 

İndirilecek Giderler;

 

Kira Gelirlerinin beyanında Götürü ve Gerçek gider yöntemi olmak üzere iki türlü gider yöntemi vardır.

 

- Götürü Gider Yöntemi;

 

Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın % 25’ini hiçbir belge ibraz etmeden indirebilirler. Bu usulü seçenler iki yıl geçmedikçe gerçek gider usulüne dönemezler.

 

- Gerçek Gider Yöntemi;

 

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda Gelir Vergisi Kanununun “Giderler” başlıklı 74.maddesinde tanımlanan giderler belgelendirilmeleri koşuluyla elde edilen gayrisafi kira gelirinden indirilebilmektedir. Gelir Vergisi Kanununun 74.maddesi kapsamında indirilip indirilemeyeceği tereddüt yaratan bazı giderler, (GİB ve Vergi Dairesi Başkanlıklarının özelgeleri çerçevesinde)

 

- Kamu lojmanları için ödenen kira, kira gelirinden indirilebilir.

 

- Öğrenim gören çocuğu için ödenen kira, kira gelirinden indirilemez.

 

- Birden fazla konutta ikamet ediyorum diyerek ödenen kiralar veya yazlık için ödenen kiralardan yalnızca birisi için ödenen kira, kira gelirinden indirilebilir.

 

- Konut için ödenen kira, işyeri kira gelirinden indirilemez.

 

- Yurtdışında ödenen kira, yurt içinde elde edilen kira gelirinden indirilebilir.

 

- Ödenen Motorlu Taşıtlar Vergisi aracın kiraya verilmesinden elde edilen gelirden indirilemez.

 

- İkamet edilen konut için ödenen kira. Eşe ait konut kira gelirinden indirilemez.

 

ÖRNEKLER;

 

1-Devlet memuru olan Bay A,  2010 takvim yılında tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 20.000.TL. işyeri, 4.000.TL. konut kira geliri elde etmişse,

 

Mesken kira gelirinin istisna haddini aşan kısmı ile tevkifata tabi işyeri kira gelirinin toplamı (4.000.- 2.600.= 1.400. + 20.000.=21.400.)  21.400.TL. Gelir Vergisi Kanununun 86/1-c  maddesi hüküm çerçevesinde  22.000.TL’lik beyan sınırını aşmadığından işyeri kira geliri beyan edilmeyecek. Ancak istisna tutarını aşan mesken kira geliri beyan edilecektir.(Mesken kira gelirinin beyanında götürü gider yöntemi seçilmişse)

 

G:Safi İrat Toplamı       :   4.000.

Vergiden İstisna Tutar  :    2.600.

Kalan                          :    1.400

Götürü Gider % 25        :      350.

Vergiye Tabi Gelir         :    1.050.

Hesaplanan Gelir Vergisi:      157.50

 

Bu mükellef gerçek gider yöntemini seçmiş olsaydı ve 2010 yılında 2.000.TL gerçek gideri olması durumunda beyanı;

 

Gerçek gider usulünü seçen mükellefler, vergiden istisna edilen kısma isabet eden giderleri Gelir Vergisi Kanununun 74/1 maddesi hükmü dahilinde indirememektedirler. Diğer bir ifade ile sadece vergiye tabi hasılata isabet eden giderler indirilebilmektedir. Bunun hesabı ise,

 

                                     Toplam gider x Vergiye tabi hasılat

İndirilecek Giderler = ---------------------------------------------------

                                                 Toplam hasılat

 

Vergiye Tabi Hasılat  İse =  Toplam Hasılat – İstisna  formülü ile bulunur.

                                   =  4.000. – 2.600.                                   

                                   =  1.400.

                                       2.000. x 1.400.

İndirilecek Giderler  = ---------------------

                                        4.000.

                                  =      700.TL

 

Bu durumda;

 

Gayri safi irat toplamı       : 4.000.

Vergiden İstisna tutar       : 2.600.

Kalan                             : 1.400.

İndirilebilecek giderler      :    700.

Vergiye tabi gelir             :    700.

Hesaplanan Gelir vergisi   :    105.

 

Bu mükellefin gerçek gider toplamı 5.000.TL. olsaydı,

 

                                                5.000. x 1.400

İndirilecek Gerçek Gider = --------------------------

                                                 4.000.

                                         =      1.750

 

       Gayri safi irat toplamı           : 4.000.

       Vergiden İstisna Tutar          : 2.600.

       Kalan                                  : 1.400.

       İndirilecek Gerçek Gider         : 1.750

       Vergiye Tabi Gelir                  :  0

 

Bu durumda beyanname verilip verilmeyeceği tartışmalıdır. Bize göre beyanname verilmesine gerek yok. Vergi Dairesine konuyu izah eden bir dilekçe verilmesi yeterli.

 

2- Bayan A’nın 2010 yılı gelirleri; Mesken kira geliri 2.000.TL. Basit usulde vergilendirilen mükellefe kiraya verilmiş işyerinden 1.000.TL. Tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş iş yeri kira geliri 21.000.TL. ise ve bunlardan başka geliri de yoksa,

 

- Mesken kira gelirinden istisna tutarı düşülünce kalan bir tutar olmadığından beyan edilmeyecek.

 

- Tevkifatsız kira geliride GVK 86/1-d maddesinde hüküm altına alınan  1.090.TL’lik beyan sınırını aşmadığından beyan edilmeyecek.

 

- Tevkifatlı işyeri kira geliride GVK 86/1-c  maddesinde hüküm altına alınan 22.000.TL.’lik beyan sınırını aşmadığından beyan edilmeyecek.

 

Her ne kadar bu örnekte üç gelirin toplamı 24.000.TL. olsada İstisna edilen tutar ve beyan sınırının altında kalan tevkifatsız kira geliri Vergiye Tabi Gelir Toplamı hesaplamasında dikkate alınmaz.

 

3- Ticari faaliyeti 5.000.TL.  zararla sonuçlanan  Bay A’nın 100.000.TL. Mevduat faizi, 2.500.TL. Mesken kira geliri, 1.500.TL. Tevkifatsız işyeri kira geliri varsa,

 

- Ticari faaliyeti zararla sonuçlanmış olsada GVK’nun 85.maddesi hükmü çerçevesinde beyanname verilecek.

 

- Verilecek bu beyannameye GVK’nun Geçici 67.maddesi hükmü uyarınca tevkif suretiyle vergilendirilen mevduat faizi dahil edilmeyecek.

 

- Gelir Vergisi Kanununun 21.maddesi hükmü uyarınca Ticari kazancı nedeniyle istisnadan yararlanamıyacağı için  2.500.TL: mesken kira geliri beyannameye dahil edilecek.

 

- 1.500.TL.’Lik tevkifatsız işyeri kira gelirinin tamamı (beyan sınır miktarı olan 1.090.TL. düşülmeden) beyannameye dahil edilecektir.

     

      

 

Alomaliye.com

Programları

  SMMM Seti

  Personel Programı

  PDKS Programı

  Genel Muhasebe

  İşletme Programı

  Sabit Kıymet

  Cari+Kasa Programı

 

 

Website Hit Counters
Free Web Counter

 

 

© Alomaliye.com 2000-...   Tüm Hakları Saklıdır.