...........................................

 

 PRATİK BİLGİLER

...........................................

 İŞÇİLİK MALİYETLERİ

...........................................

 YENİ TTK

...........................................

 YENİ  BORÇLAR KANUNU

...........................................

 SGK MEVZUATI

...........................................

 HIZLI ERİŞİM

...........................................

 DİLEKÇEMATİK

...........................................

 MALİ REHBERLER

...........................................

 BÜLTENLERİMİZ

...........................................

 MAKALELER

...........................................

 YARGI KARARLARI

...........................................

 BAKANLAR KURULU K.

...........................................

 KANUNLAR

...........................................

 TEMEL KANUNLAR

...........................................

 TÜZÜKLER

...........................................

 YÖNETMELİKLER

...........................................

 TEBLİĞLER

...........................................

 SİRKÜLERLER

...........................................

 SGK GENELGELERİ

...........................................

 BEYANNAME SÜRELERİ

...........................................

 

 

Website Hit Counter
Web Site Hit Counters

 

 

© www.alomaliye.com

 

 

Açılış Sayfam Yap

Ücretsiz Üyelik

 

   YENİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUNUN GETİRDİĞİ YENİLİKLER     

 

 

 

05 Aralık 2012

 

Cemal KADAN

SMMM

cemal.kadan@hotmail.com

 

YENİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNUNUN GETİRDİĞİ YENİLİKLER

 

Kanunun Amacı ve Genel Değerlendirmesi.

 

Türkiye’de ilk defa İş Sağlığı ve Güvenliği konusunu kapsamlı bir şekilde ele alan kanun, 20.06.2012 tarhinde kabul edilerek, 30.06.2012 tarihli 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlandı. Kanunda yeralan bazı konular esasen 4857 Sayılı İş Kanununda 5.Bölüm içersinde “İş Sağlığı ve Güvenliği” ana başlığında 77 ve 89 maddeleri arasında biçimlendirilerek uygulanmataydı.  Anılan İş kanununda yeralan maddelerin uygulaması ise yine 07.04.2004 tarih ve 25426 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İş Sağılğı ve Güvenliği Kuralları hakkındaki yönetmelikle sağlanmataydı.

 

Yeni İş Sağılğı ve Güvenliği Kanunun İş Hayatının Düzenlenmesine Etkileri;

 

Kanunun amacı,  “İşyerlerinde iş sağlığı ve Güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, sorumluluk, yetki , hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir “ olarak belirtilmiştir. Kanunun kapsamı ve etki alanı, yeniden tanımlanarak genişletilmiştir. Önceki İş Kanunu içerisindeki tanımda, en belirgin ve önce çıkan özellik, sanayiden sayılan ve devamlı olarak en az 50 işçi çalıştıran ve 6 aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerlerini kapsamaktaydı. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu bu tanımı müstakil bir kanun haline getirerek kapsamını genişletmiştir. Bu tanım ile birlikte, artık 50 çalışan sınırı ve işin 6 aydan fazla sürekliliği temel tanım olmaktan çıkrılarak  “Kamu ve Özel sektöre ait tüm işyerleri ve işlere uygulanacaktır” denilmiştir.  Böylece, etki alanı genişleyen kanunun içerisine İş Kanunu, Deniz İş Kanunu, Meslek Eğitim Kanunu, Devlet Memurları Kanunu, Borçlar Kanunu çalışanlarına, bu işyerlerinin ve işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerlere de dahil olmak üzere tüm çalışanlarına ve falliyet konularına bakılmaksızın uygulanacaktır. Kanun yalnızca, Afet ve Acil durum birimlerinin müdahale faaliyetlerini, Ev hizmetleri, yanında başkaca kimseyi çalıştırmayan esnaf ile iyileştirme kapsamında çalışan tutuklu ve hükümlüleri kapsam dışında tutmaktadır.

 

II – Kanunun İşveren ile Çalışanların Görev,Yetki ve Yükümlülükleri Bakımından Değerlendirilmesi.

 

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu bütün iş kollarında işçi çalıştıran işverenlere,  iş güvenliği sağılığı ve  konusunda genel bir sorumluluk yüklemiştir. Kanunun esas hedefi, çalışma hayatını objektif ölçülere göre sevk ve idare ederek, mesleki risklerin önlenmesini, eğitim ve bilgi verilerek hertürlü tedbirin alınmasının sağlanması.Bu konular ile  ilgili organizasyonların yapılmasını, gerekli araç ve gereçlerin temini ile sağlık ve güvenlik tedbirlerinin günlük iş hayatına ve değişen şartlara adaptasyonun etkin ve uyumlu biçimde sağlanması için çalışmalar yapmasıdır.

 

İşveren ,çalışanlarına görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu belirler. İşyerinde çalışma düzenini tehlikeye sokacak Risk seviyesini belirler, İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadağını izler, süreçleri denetler ve varsa uygunsuzlukları giderir. İşyerinde alınan  bu tedbirler için, işyeri dışından uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması işverenin bizatihi sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

 

Kanun, işverenin işyerinde çalışanların sağlığı ve güvenliği konularında alacağı hertürlü tedbir için katlandığı maliyetleri çalışanlarına yansıtamayacağını açıkça hüküm altına almıştır.

 

a- İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi Çalıştırma Yükümlülüğü                              

 

Yeni  İSG Kanunun  6,7 ve 8.maddelerinde tüm işverenler  işyerlerinde, İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirmek zorundadır ilkesini benimsemiştir. Bu ilkeye göre, İşverenler tehlike sınıfları gözönüne alınarak, çok teklikeli işyerlerinde  A sınıfı, tehlikeli işyerlerinde B sınıfı ve Az Teklike işyerlerinde ise C sınıfı belgeye sahip İş Güvenliği Uzmanı ile İşyeri Hekimi çalıştırmakla yükümlü kılnmıştır. Eğer işverenler, İş Güvenliği Uzmanı ve İş Yeri Hekimini tam gün istihdam edeceklerse ayrıca “işyeri sağlık ve güvenlik birimi” de kurmak ve işyeri hekiminin yanında çalışmak üzere diğer sağlık personelini de görevlendirmek zorundadırlar.  İş Güveliği Uzmanı ve İş Yeri Hekimilerinin çalışma şartları ve süreleri ile ilgili kapsamlı açıklamalar ile   Kanunun uygulama esasları ile  ilgili tebliğ, yönetmelikler  Bakanlık tarafından  ilerideki günlerde yayınlanacaktır. Bu konuda taslak halinde bekleyen tebliğ ve tehlike derece (NACE KODLARI) yazımız ekinde yeralmaktadır.

 

b- Sağlık Gözetimi, İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Kayıt ve Bildirimi ile Çalışanların Aktif İş Hayatına Uyumunun Sağlanması.      

 

6331 Sayılı İSG Kanunu, işyerlerinde Aktif, dinamik ve çalışanlarında katılımı ile sağlık gözetimi, meslek hastalıklarının oluş biçimi, kayıtlarının tutulması ve işveren tarafından ilgili sağlık kuruluşlarına bildirilmesi konusunda etkin bir işyeri yönetimi modeli benimsemiştir. Buna göre; çalışanların sağlık muayenelerinin takibi konusunda özellikle işçilerin işe girişlerinde, iş değişiklikleri ile işten uzak kalmaları nedeniyle tekrar işe başlamalarında ve işin devamı süresince, çalışanların ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla bu muayenelerin yapılması zorunlu kılınmıştır. Tehlikeli ve Çok Tehlikeli sınıflarda yeralan işyerleri ise çalışanlarını işe kabul etmeden yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporlarını almadan işbaşı yaptıramayacaktır.  Sağlık gözetiminden doğan tüm maliyetler ve yapılan giderler işveren tarafından karşılanacak olup, hiçbir şart ve suretle çalışandan talep edilmeyecektir.

 

c- Çalışanların Eğitimi, Bilgilendirilmesi ile Görüşlerinin Alınması ve Katılımlarının Sağlanması.

 

İşveren, çalışanlarının  iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini sağlar. Bu eğitimin temel amacı, işin ve çalışanların iş tecrübe ve becerileri de gözönüne alınır. Ayrıca teknolojik gelişme ve bu gelişmelere parelel yenlikler ile makine ve diğer iş ekipmanlarının çalışanın güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde eğitim verir yada verdirir.  Bu eğitimler ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerekli görüldüğünde düzenli ve periyodik aralıklarla tekrarlanır. Çalışanların temsilcileri   özel olarak eğitilir. İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için çalışanların ve işçi temsilcilerinin işin gereklerine göre bilgilendirilir. Koruyucu ve önleyici tedbirler ile işyerinde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik risklerini ortadan kaldıracak önlemler alınır. Bununla ilgili işyerlerinde işçi temsilcisi seçilmesi yada atanması yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 

 

Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde çalışacaklar için yapacakları iş ile ilgili mesleki eğitimin belgelendirilmesi şartı aranacaktır. Tehlikeli ve Çok tehlikeli işlerde çalışanların eğitim süreçleri metod ve yöntemleri ile formasyon süreçleri belgelere dayandırılmalıdır.  Çalışanları ile geçiçi iş ilişkisi kursalar dahi iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı çalışanların bilgilendirilmesi zorunludur. İşveren çalışanların işyerlerindeki çalışma düzenine uyması konusunda katılımı sağlamak ve çalışanların görüşlerine başvurmak zorundadır. İşveren çalışanalarını muhtemel risklerden korumak amacıyla görşlerine başvurmak, teklif getirme haklarınının sağlanması, bu konulardaki görüşlerinin alınmasının sağlamalıdır.  İşveren işyerinin farklı bölümlerindeki riskler ile çalışan sayılarını gözönüne alarak ve dengeli dağıtıma özen göstermek kaydı ile çalışanların kendi aralarında yapacağı seçimle, seçim koşullarında belirlenemeyen durumlarda  atama yapılarak oransal sayılarda çalışan temsilcisi görevlendirilir.

 

Buna Göre;

  • 2 ile 50 arasında ,        1
  • 51 ile 100 arasında,     2
  • 101 ile 500 arasında,   3
  • 501 ile 1000 arasında  4
  • 1001 ile 2000 arasında 5
  • 2000 ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde 6 temsilci görevlendirilir.

d- Risk Değerlendirmesi, Acil Durum Planları, Yangınla Mücadele ve İlk Yardım.

 

Risk değerlendirmesi 4857 sayılı iş kanununda yer almayıp, ilk olarak bu kanunda etkin ve belirleyici bir şekilde dile getirilmiştir. Kanun ile işveren, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında risk değerlendirmeleri yapmak  ya da yaptırmak sorumluluğunda bırakılmıştır. Özellikle belirli iş sahalarında çalışanların üst seviyedeki risklerden etkilenme durumları, kullanılacak iş ekipmanları ile kimyasal etkilerin tespiti, işyeri düzeninin sağlanması, özel politika gerektiren çalışanların bulunması halinde (Genç, yaşlı, gebe, engelli vb.) bunların durumlarının tespiti ile çalışma oratamlarına adaptasyonlarının sağlanması. Bunun için İşverenlerin önlem ve çalışmalarını sağlamak üzere , önümüzdeki süreçte çıkarılacak yönetmelik doğrultusunda isterlerse kendi bünyelerinde ya da dışarıdan hizmet almak suretiyle gerçekleştireceklerdir.

 

İşverenler, işyerlerinin kendine özgü büyüklükleri, nitelikleri ve taşıdığı özellikleri gözönüne alarak (çalışan sayısı, işyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği, işyerinin özel yangın ya da koruyucu önlemlere etki dereceleri ) acil durum eylem planı hazırlar. Koruyucu önlemlerle beraber, tahliye, yangınla mücadele, ilk yardım ve benzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda personel görevlendirir. Araç gereç sağlar, tatbikat yaptırır. Ekipmanların heran hazır bulundurmaları sağlanır. Bu konularda (İlk yardım, acil müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele) işyeri dışındaki uzman kuruluşlarla gerekli iletişim metodları belirler.

 

Kanun bu konularda işverene özellikle ve belirlenmiş sorumluluklar yüklediği gibi çalışanlara da bu konuda önemli sorumluluklar getirmiştir. Çalışanlar iş sağlığı ve güvenliği konularında, aldıkları eğitim ile işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin, diğer çalışanların  işyerindeki hareketlerinden dolayı diğer çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atmamakla sorumludurlar.

 

e- Diğer Konular ve yaptırımlar.

 

İş sağlığı ve Güvenliği Kurulu; İşveren 50 ve daha fazla çalışanı olan ve 6 aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği kurulu oluşturur. Asıl İşveren – Alt İşveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, kararların uygulanması konusunda asıl işveren işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlendirilir.

 

Aynı çalışma sahası içerisinde birden fazla işverenin faaliyeti olması durumunda, iş sağlığı ve güvenliği konularında işbirliği yapılır. Tüm risklerin ortak alan içerisinde değerlendirilerek “ Risklerden korunulması” çalışmaları koordine edilir. İşverenler birbirlerini ve çalışan temsilcilerini bu riskler konusunda bilgilendirilir.

 

Ayrıca, TRT ile ulusal ,bölgesel ve yerel yayın yapan televizyon ve radyolardan ayda en az 60 dakika iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitici ve uyarıcı yayın yapılması kanuni zorunluluk haline geltirilmiştir.

 

İş teftiş ve inceleme sırasında işyerinde tespit edilen ve kanuna ve yönetmeliklere aykırı durumların meydana gelmesi nedeniyle tespit edilen eksiklikler tamamlanıncaya kadar işin tamamı yada    bir kısmı durdurlabilecektir. Bu zaman aralığı için çalışanların ücretleri tam olarak zamanında ödenmeye devam edilecektir.

 

Cezai yaptırımlar

 

Kanunun 29.maddesinde belirtilen “ Büyük Kaza Önleme politika belgesi “ hazırlamayan işverenlere 50.000,00 TL , “ Güvenlik Raporu” hazırlayıp Bakanlığın değerlendirmesine sunmayan ve faaliyetlerini yürüten işyerlerine, Bakanlıkça izin verilmeyen işyerlerini açan veya faaliyeti durdurulan işyerlerinde faaliyete devam eden işverene 80.000,00 TL idari para cezası uygulanır.

 

İş Sağlığı ve Güvenliği konularına aykırılık tespit edilen maddelerle ilgili, işçi sayısı ve aykırılığın yapıldığı ay sayıları gözönüne alınarak artan idari para cezaları uygulanır.

 

Kanun maddelerinin uygulama esasları ileriki günlerde çıkarılmasını beklediğimiz yönetmelik ve tebliğlerle şekillendirileceği aşikardır.

 

SONUÇ: İş hayatımıza ilk defa yeni bir düzenleme olarak girecek olan  6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu işletmeler,  eksikliklerini Kanunun yürürlülüğe gireceği tarihler de gözönüne alınarak gözden geçirmelidirler. Özellikle, İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ile diğer işyeri sağlık personelini görevlendirmeleri bakımından kapsamlı bir çalışma yapmalı, varsa eksiklikler giderilmelidir. Kanuna uygun bir iş yönetim çizelgesi hazırlanmalı gerekli personel istihdamı sağlanmalı yada Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi  Firmaları ile “Hizmet Satın Alma” yolunun tercih edilip edilmeyeceği açıklığa kavuşturulmalıdır.

 

EKLER :

 

Uygulama zamanları tablosu. (Yürürlük Tarihleri)

Tehlike Sınıfları Tablosu. (NACE)

İş Sağlığı  ve Güvenliğine  İlişkin İşyeri  Tehlike  Sınıfları  Tebliğ TasIağı

 

 

 

 

SİTENE EKLE

ANA SAYFAM YAP

ÜCRETSİZ ÜYELİK

HAVA DURUMU

KAHVE MOLASI

 

Alomaliye.com

Programları

  SMMM Seti

  Personel Programı

  PDKS Programı

  Genel Muhasebe

  İşletme Programı

  Sabit Kıymet

  Cari+Kasa Programı

  Alohaber (Eko-Mevz)