|
08
Mart 1995 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
22221
4822 SAYILI
KANUNLA DEĞİŞİK 4077 SAYILI
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
BİRİNCİ
KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı, kamu yararına uygun olarak
tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı,
eğitici, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı
önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek
ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik
etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun, birinci maddede belirtilen amaçlarla mal
ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü
tüketici işlemini kapsar.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve
Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve
Ticaret Bakanını,
c) Mal: Alış-verişe
konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik
ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri
maddi malları,
d) Hizmet: Bir ücret
veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü
faaliyeti,
e) Tüketici: Bir mal
veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya
yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,
f) Satıcı: Kamu tüzel
kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında
tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g) Sağlayıcı: Kamu
tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında
tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,
h) Tüketici işlemi:
Mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında yapılan her
türlü hukuki işlemi,
ı) İmalatçı-Üretici:
Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya
hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarını
üretenler ile mal üzerine kendi ayırt edici işaretini, ticari markasını veya
unvanını koyarak satışa sunanları,
j) İthalatçı: Kamu tüzel kişileri
de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal
veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarını yurt dışından getirerek
satışa sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Kredi veren:
Mevzuatları gereği tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel
finans kuruluşu ve finansman şirketlerini,
l) Reklam veren:
Ürettiği ya da pazarladığı malın/hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını
artırmak veya imajını yaratıp güçlendirmek amacıyla hazırlattığı, içinde
firmasının ya da mal/hizmet markasının yer aldığı reklamları yayınlatan,
dağıtan ya da başka yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel kişiyi,
m) Reklamcı: Ticari
reklam ve ilânları reklam verenin duyduğu ihtiyaç doğrultusunda hazırlayan ve
reklam veren adına yayınlanmasına aracılık eden ticari iletişim uzmanı gerçek
ya da tüzel kişiyi,
n) Mecra kuruluşu:
Ticari reklam veya ilânı hedef kitleye ulaştıran iletişim kanallarının ya da her
türlü aracın sahibi, işleticisi veya kiralayıcısı olan gerçek veya tüzel kişiyi,
o) Teknik düzenleme: Bir ürünün
ve hizmetin, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere, özellikleri, işleme ve
üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme,
etiketleme ve uygunluk değerlendirilmesi işlemleri hususlarından biri veya
birkaçını belirten ilgili Bakanlık tarafından Resmi Gazetede yayımlanarak
mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulması zorunlu olan
her türlü düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri:
Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek, vakıf veya bunların üst
kuruluşlarını, İfade eder.
İKİNCİ
KISIM
Tüketicinin Korunması ve Aydınlatılması
Ayıplı
mal
Madde 4-
Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve
ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya
teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya
tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,
hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul
edilir.
Tüketici,
malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme,
malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da
ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu
talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile
birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya
kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden
tazminat isteme hakkına da sahiptir.
İmalatçı-üretici,
satıcı, bayi, acente, ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi
veren ayıplı maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından
dolayı müteselsilen sorumludur. Ayıplı malın neden olduğu zarardan dolayı birden
fazla kimse sorumlu olduğu takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar. Satılan
malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Bu madde ile
ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk
üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa
bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına
tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş yıldır. Ayıplı
malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık
zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü
günden başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı,
tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı
süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı malın
neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında, ayıplı olduğu
bilinerek satın alınan mallar hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Satışa
sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından
tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir
etiket konulması zorunludur. Yalnızca ayıplı mal satılan veya bir kat ya da
reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayıplı mal satışına, tüketicinin
bilebileceği şekilde tahsis edilmiş yerlerde bu etiketin konulma zorunluluğu
yoktur. Malın ayıplı olduğu hususu, tüketiciye verilen fatura, fiş veya satış
belgesi üzerinde gösterilir.
Güvenli
olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere,
4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanun hükümleri uygulanır.
Bu hükümler,
mal satışına ilişkin her türlü tüketici işleminde de uygulanır.
Ayıplı
hizmet
Madde
4/A- Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve ilânlarında veya standardında
veya teknik kuralında tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan
beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik
eksiklikler içeren hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici,
hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayıbı sağlayıcıya
bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözleşmeden dönme, hizmetin yeniden
görülmesi veya ayıp oranında bedel indirimi haklarına sahiptir. Tüketicinin
sözleşmeyi sona erdirmesi, durumun gereği olarak haklı görülemiyorsa, bedelden
indirim ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik haklarından biri ile birlikte 4
üncü maddede belirtilen şartlar çerçevesinde tazminat da isteyebilir. Sağlayıcı,
tüketicinin seçtiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Sağlayıcı,
bayi, acente ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren, ayıplı
hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve tüketicinin bu
maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. Sunulan
hizmetin ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Daha uzun bir
süre için garanti verilmemiş ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile ayıplı
hizmetten dolayı yapılacak talepler hizmetin ifasından itibaren iki yıllık
zamanaşımına tabidir. Ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak, sunulan hizmetin
ayıbı, tüketiciden sağlayıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı
süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı
hizmetin neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında, ayıplı
olduğu bilinerek edinilen hizmetler hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Bu hükümler,
hizmet sağlamaya ilişkin her türlü tüketici işleminde de uygulanır.
Satıştan
kaçınma
Madde 5- Üzerinde
"numunedir" veya "satılık değildir" ibaresi bulunmayan bir malın; ticarî bir
kuruluşun vitrininde, rafında veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde
teşhir edilmesi halinde satıcı bu malların satışından kaçınamaz.
Hizmet
sağlamada da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.
Aksine bir
teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin satışını o mal
veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayı veya ebat gibi
koşullara ya da başka bir mal veya hizmetin satın alınmasına bağlı kılamaz.
Diğer mal
satışı ve hizmet sağlama sözleşmelerinde de bu hüküm uygulanır.
Sözleşmelerdeki
haksız şartlar
Madde
6- Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak
sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi
niyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan
sözleşme koşulları haksız şarttır.
Taraflardan
birini tüketicinin oluşturduğu her türlü sözleşmede yer alan haksız şartlar
tüketici için bağlayıcı değildir.
Eğer bir
sözleşme şartı önceden hazırlanmışsa ve özellikle standart sözleşmede yer alması
nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının tüketiciyle
müzakere edilmediği kabul edilir.
Sözleşmenin
bütün olarak değerlendirilmesinden, standart sözleşme olduğu sonucuna
varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya münferit bir
hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan kısmına bu maddenin
uygulanmasını engellemez.
Bir satıcı
veya sağlayıcı, bir standart şartın münferiden tartışıldığını ileri sürüyorsa,
bunu ispat yükü ona aittir.
6/A, 6/B,
6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazılı olarak düzenlenmesi
öngörülen tüketici sözleşmeleri en az oniki punto ve koyu siyah harflerle
düzenlenir ve sözleşmede bulunması gereken şartlardan bir veya birkaçının
bulunmaması durumunda eksiklik sözleşmenin geçerliliğini etkilemez. Bu eksiklik
satıcı veya sağlayıcı tarafından derhal giderilir.
Bakanlık
standart sözleşmelerde yer alan haksız şartların tespit edilmesine ve bunların
sözleşme metninden çıkartılmasının sağlanmasına ilişkin usul ve esasları
belirler.
Taksitle satış
Madde
6/A- Taksitle satış, satım bedelinin en az iki taksitle ödendiği ve malın
veya hizmetin sözleşmenin düzenlendiği anda teslim veya ifa edildiği satım
türüdür.
Taksitle
satış sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Sözleşmede bulunması
gereken asgari koşullar aşağıda gösterilmiştir:
a)
Tüketicinin ve satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adresleri ve varsa
erişim bilgileri,
b) Malın veya
hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil peşin satış fiyatı,
c) Vadeye
göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası olarak toplam satış fiyatı,
d) Faiz
miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirlenen faiz oranının
yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
e) Peşinat
tutarı,
f) Ödeme
planı,
g) Borçlunun
temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.
Satıcı veya
sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer almasını sağlamak ve taraflar arasında
akdedilen sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözleşmeden
ayrı olarak kıymetli evrak niteliğinde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir
taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde ve sadece nama yazılı olarak
düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo senedi geçersizdir.
Taksitle
satışlarda; tüketici, borçlandığı toplam miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir.
Tüketici aynı zamanda, bir taksit miktarından az olmamak şartıyla bir veya
birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satıcı, ödenen
miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satıcı veya
sağlayıcı, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun
tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak satıcının veya
sağlayıcının bütün edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin
birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi ve ödenmeyen
taksit toplamının satış bedelinin en az onda biri olması halinde kullanılabilir.
Ancak satıcının veya sağlayıcının bu hakkını kullanabilmesi için en az bir hafta
süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması gerekir.
Sözleşme
şartları tüketici aleyhine hiçbir şekilde değiştirilemez.
Devre tatil
Madde
6/B- Devre tatil sözleşmeleri, en az üç yıl süre için yapılan ve bu süre
zarfında yıl içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir haftadan az olmayacak
bir dönem için bir veya daha fazla sayıdaki taşınmazın kullanım hakkının devri
ya da devri taahhüdünü içeren ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu,
yazılı sözleşme ya da sözleşmeler grubudur.
Devre tatil
sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.
Paket tur
Madde
6/C- Paket tur sözleşmeleri; ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı
sayılmayan diğer turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her şeyin dahil
olduğu fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört saatten
uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren ve bir nüshasının
tüketiciye verilmesi zorunlu, önceden düzenlenmiş yazılı sözleşmelerdir.
Paket tur
sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.
Kampanyalı satış
Madde
7- Kampanyalı satış, gazete, radyo, televizyon ilânı ve benzeri
yollarla tüketiciye duyurularak düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul edilmesi
ve malın veya hizmetin daha sonra teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapılan
satımdır.
Kampanyalı
satışlar Bakanlığın izni ile yapılır. Bakanlık hangi tür satışların izne tabi
olacağını, ön ödeme, taksit miktarı, teslim süresi, üretici firma garantisi,
yatırılacak teminat ile kampanyalı satışlarda uyulması gereken usul ve esasları
tespit eder.
İlan ve
taahhüt edilen mal veya hizmetin teslimatının veya ifasının hiç ya da gereği
gibi yapılmaması durumunda, satıcı, sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici,
ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren müteselsilen
sorumludur.
Tüketici
kampanyadan ayrılmaya karar verdikten sonra kampanyayı düzenleyen, mal veya
hizmetin tüketiciye teslim tarihini geçmemek şartıyla tüketicinin o ana kadar
ödediği tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayı
düzenleyen, kampanyalı satışlarda düzenlenecek yazılı sözleşmede, 6/A maddesinin
ikinci fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya bitiş tarihi" ve "mal
veya hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve şekli"ne ilişkin bilgileri
de içeren sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermek zorundadır.
Sözleşmede
aksi kararlaştırılmadıkça, ön ödeme tutarı, mal veya hizmetin satış bedelinin
yüzde kırkından fazla olamaz.
Kampanyalı
satışlarda malın teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayı aşamaz. Konut ve
tatil amaçlı taşınmaz mallar için bu süre otuz aydır.
Tüketicinin
ödemeye ilişkin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malın teslimi ya da
hizmetin ifası, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde yapılmak
zorundadır.
Kampanyalı taksitle satışlarda 6/A maddesi hükümleri de
uygulanır.
Kapıdan satış
Madde
8- Kapıdan satış; işyeri, fuar, panayır gibi satış mekanları dışında yapılan
satımlardır.
Bakanlık,
kapıdan satış yapacaklarda aranılacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve
olmayan kapıdan satışları ve kapıdan satışlara ilişkin uygulama usul ve
esaslarını belirler.
Bu tür
satışlarda; tüketici, teslim aldığı tarihten itibaren yedi gün içinde malı kabul
etmekte veya hiçbir gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük altına girmeden
reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin satımında ise bu süre, sözleşmenin
imzalandığı tarihten itibaren başlar. Bu süre dolmadan satıcı veya sağlayıcı,
kapıdan satış işlemine konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi
bir isim altında ödeme yapmasını veya borç altına sokan herhangi bir belge
vermesini isteyemez. Satıcı, cayma bildirimi kendisine ulaştığı andan itibaren
yirmi gün içerisinde malı geri almakla yükümlüdür.
Tüketici,
malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalarından
sorumlu değildir.
Taksitle
yapılan kapıdan satışlarda 6/A maddesi, kampanyalı kapıdan satışlarda 7 nci
madde hükümleri ayrıca uygulanır.
Kapıdan satışlarda
satıcının ve sağlayıcının yükümlülüğü
Madde
9- Kapıdan satış sözleşmelerinde, sözleşmede bulunması gereken diğer
unsurlara ilave olarak mal veya hizmetin nitelik ve niceliğine ilişkin
açıklayıcı bilgiler, cayma bildiriminin yapılacağı açık adres ve en az on altı
punto ve koyu siyah harflerle yazılmış aşağıdaki ibare yer almak
zorundadır:
Tüketicinin
hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin teslim aldığı veya sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yedi
gün içerisinde malı veya hizmeti reddederek sözleşmeden cayma hakkının var
olduğunu ve cayma bildiriminin satıcı/sağlayıcıya ulaşması tarihinden itibaren
malı geri almayı taahhüt ederiz.
Tüketici,
sahip olduğu haklarının da yazılı bulunduğu sözleşmeyi imzalar ve kendi el
yazısı ile tarihini yazar. Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer
almasını sağlamak ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bir nüshasını
tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde
hükümlerine göre düzenlenmiş bir sözleşmenin ve malın tüketiciye teslim
edildiğini ispat satıcıya veya sağlayıcıya aittir. Aksi takdirde, tüketici cayma
hakkını kullanmak için yedi günlük süre ile bağlı değildir.
Mesafeli
sözleşmeler
Madde
9/A- Mesafeli sözleşmeler; yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamda
veya diğer iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya
gelinmeksizin yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan
teslimi veya ifası kararlaştırılan sözleşmelerdir.
Mesafeli
satış sözleşmesinin akdinden önce, ayrıntıları Bakanlıkça çıkarılacak tebliğle
belirlenecek bilgilerin tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu bilgileri
edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe sözleşme akdedilemez. Elektronik
ortamda yapılan sözleşmelerde teyid işlemi, yine elektronik ortamda
yapılır.
Satıcı ve
sağlayıcı, tüketicinin siparişi kendisine ulaştığı andan itibaren otuz gün
içerisinde edimini yerine getirir. Bu süre, tüketiciye daha önceden yazılı
olarak bildirilmek koşuluyla en fazla on gün uzatılabilir.
Satıcı veya
sağlayıcı elektronik ortamda tüketiciye teslim edilen gayri maddî malların veya
sunulan hizmetlerin teslimatının ayıpsız olarak yapıldığını ispatla
yükümlüdür.
Cayma hakkı
süresince sözleşmeye konu olan mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi
bir isim altında ödeme yapmasının veya borç altına sokan herhangi bir belge
vermesinin istenemeyeceğine ilişkin hükümler dışında kapıdan satışlara ilişkin
hükümler mesafeli sözleşmelere de uygulanır.
Satıcı veya
sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on gün içinde
almış olduğu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi bu hukukî işlemden dolayı
borç altına sokan her türlü belgeyi iade etmek ve yirmi gün içerisinde de malı
geri almakla yükümlüdür.
Tüketici
kredisi
Madde
10- Tüketici kredisi, tüketicilerin bir mal veya hizmet edinmek amacıyla
kredi verenden nakit olarak aldıkları kredidir. Tüketici kredisi sözleşmesinin
yazılı olarak yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunludur. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları,
sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Tüketici
kredisi tutarı,
b) Faiz ve
diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,
c) Faizin
hesaplandığı yıllık oran,
d) Ödeme
tarihleri, anapara, faiz, fon ve diğer masrafların ayrı ayrı belirtildiği ödeme
planı,
e) İstenecek
teminatlar,
f) Akdi faiz
oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun
temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin
vadesinden önce kapatılmasına ilişkin şartlar,
ı) Kredinin
yabancı para birimi cinsinden kullandırılması durumunda, geri ödemeye ilişkin
taksitlerin ve toplam kredi tutarının hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun
dikkate alınacağına ilişkin şartlar,
yer
alır.
Kredi veren,
taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün
ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak kredi verenin bütün
edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki
taksidi ödemede temerrüde düşmesi halinde kullanılabilir. Ancak kredi verenin bu
hakkını kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarısında
bulunması gerekir. Tüketici kredisinin teminatı olarak şahsi teminat verildiği
hallerde, kredi veren, asıl borçluya başvurmadan, kefilden borcun ifasını
isteyemez.
Tüketici,
kredi verene borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi aynı zamanda
vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde de bulunabilir. Her iki
durumda da kredi veren, ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon indirimini
yapmakla yükümlüdür. Bakanlık ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon
indiriminin ne oranda yapılacağının usul ve esaslarını belirler.
Kredi
verenin, tüketici kredisini, belirli marka bir mal veya hizmet satın alınması ya
da belirli bir satıcı veya sağlayıcı ile yapılacak satış sözleşmesi şartı ile
vermesi durumunda satılan malın veya hizmetin hiç ya da zamanında teslim veya
ifa edilmemesi halinde kredi veren tüketiciye karşı satıcı veya sağlayıcı ile
birlikte müteselsilen sorumlu olur.
Kredi verenin
ödemeleri bir kıymetli evraka bağlaması ya da krediyi kıymetli evrak kabul etmek
suretiyle teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa rağmen tüketiciden bir
kıymetli evrak alınacak olursa, tüketici bu kıymetli evrakı kredi verenden geri
istemek hakkına sahiptir. Ayrıca, kredi veren kıymetli evrakın ciro edilmesi
sebebiyle tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Kredi kartları
Madde
10/A- Kredi kartı ile mal veya hizmet alımı sonucu nakdi krediye dönüşen
veya kredi kartı ile nakit çekim suretiyle kullanılan krediler de 10 uncu madde
hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür krediler hakkında 10 uncu maddenin ikinci
fıkrasının (a), (b), (h) ve (ı) bentleri ile dördüncü fıkra hükmü
uygulanmaz.
Kredi veren
tarafından tüketiciye gönderilen dönemsel hesap özetleri, 10 uncu maddenin
ikinci fıkrasının (d) bendinde öngörülen ödeme planı hükmündedir. Dönemsel hesap
özetinde yer alan asgari ödeme tutarının vadesinde ödenmemesi halinde; tüketici,
10 uncu maddenin (f) bendinde yer alan gecikme faizi dışında herhangi bir isim
altında yükümlülük altına sokulamaz.
Kredi veren
faiz artırımını otuz gün önceden tüketiciye bildirmek zorundadır. Kredi veren
tarafından artırılan faiz oranı geriye dönük olarak uygulanamaz. Tüketici
bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde tüm borcu ödeyip kredi
kullanmaya son verdiği takdirde faiz artışından etkilenmez.
Mal veya
hizmetin kredi kartı ile satın alındığı durumlarda, satıcı veya sağlayıcı,
tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödemede bulunmasını
isteyemez.
Süreli yayınlar
Madde 11- Süreli
yayın kuruluşlarınca düzenlenen ve her ne amaç ve şekilde olursa olsun, bilet,
kupon, iştirak numarası, oyun, çekiliş ve benzeri yollarla süreli yayın dışında
ikinci bir ürün ve/veya hizmetin verilmesinin taahhüt edildiği durumlarda;
kitap, dergi, ansiklopedi, afiş, bayrak, poster, sözlü veya görüntülü manyetik
bant veya optik disk gibi süreli yayıncılık amaçlarına aykırı olmayan kültürel
ürünler dışında hiçbir mal ya da hizmetin taahhüdü ve dağıtımı yapılamaz. Bu
amaçla kampanya düzenlenmesi halinde, kampanya süresi altmış günü geçemez.
Kampanya konusu mal veya hizmet bedelinin bir bölümünün tüketici tarafından
karşılanması istenemez.
Süreli yayın
kuruluşu, kampanyaya ait reklam ve ilânlarında, kampanya konusu mal veya
hizmetin Türkiye genelinde teslim ve ifa tarihlerine ilişkin programını ilân
etmek ve kampanya konusu mal veya hizmetin teslim ve ifasını, kampanyanın
bitiminden itibaren otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır.
Kampanya
süresince, süreli yayının satış fiyatı, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt
edilen mal veya hizmetin yol açtığı maliyet artışı nedeniyle artırılamaz.
Kampanya konusu mal veya hizmet taahhüdü ve dağıtımı bölünerek yapılamayacağı
gibi, bu mal veya hizmetin ayrılmaz ya da tamamlayıcı parçaları da ayrı bir
kampanya konusu haline getirilemez. Bu Kanunun uygulamasında, ikinci ürün olarak
verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya hizmete ilişkin işlemler bağımsız bir
kampanya olarak kabul edilir.
Süreli yayın
kuruluşları tarafından düzenlenmeyen, ancak süreli yayınla doğrudan veya dolaylı
irtibatlandırılan kampanyalar da bu hükümlere tabidir.
Abonelik
sözleşmeleri
Madde
11/A- Her türlü abonelik sözleşmelerine taraf olan tüketiciler, isteklerini
satıcıya yazılı olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerine tek taraflı son
verebilirler.
Satıcı
tüketicinin aboneliğe son verme isteğini, yazılı bildirimin kendisine ulaştığı
tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Süreli yayın
aboneliğine son verme isteği ise; yazılı bildirimin satıcıya ulaştığı tarihten
itibaren günlük yayınlarda onbeş gün, haftalık yayınlarda bir ay, aylık
yayınlarda üç ay sonra yürürlüğe girer. Daha uzun süreli yayınlarda ise,
bildirimden sonraki ilk yayını müteakiben yürürlüğe konulur.
Satıcı, abone
ücretinin geri kalan kısmını hiçbir kesinti yapmaksızın onbeş gün içinde iade
etmekle yükümlüdür.
Fiyat etiketi
Madde
12- Perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut
kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malla ilgili tüm
vergiler dahil fiyat, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket
konulması, etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan
listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur.
Hizmetlerin
tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de birinci fıkraya göre düzenlenerek
asılır.
Etiket, fiyat
ve tarife listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması
durumunda tüketici lehine olan fiyat üzerinden satış yapılır.
Fiyatı;
Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu niteliğinde meslek
kuruluşları tarafından belirlenen mal veya hizmetlerin, belirlenen bu fiyatın
üzerinde bir fiyatla satışa sunulması yasaktır.
Bakanlık, etiket ve tarife
listelerinin şeklini, içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle düzenler.
Bakanlık ve belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanması ve izlenmesine
ilişkin işleri yürütmekle ayrı ayrı görevlidirler.
Garanti belgesi
Madde 13-
İmalatçı veya ithalatçılar ithal ettikleri veya ürettikleri sanayi malları
için Bakanlıkça onaylı garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Mala ilişkin
faturanın tarih ve sayısını içeren garanti belgesinin tekemmül ettirilerek
tüketiciye verilmesi sorumluluğu satıcı, bayi veya acenteye aittir. Garanti
süresi malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır. Ancak,
özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları, Bakanlıkça başka bir ölçü
birimi ile belirlenebilir.
Satıcı;
garanti belgesi kapsamındaki malların, garanti süresi içerisinde arızalanması
halinde malı işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir
ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
Tüketici
onarım hakkını kullanmışsa, garanti süresi içerisinde sık arızalanması nedeniyle
maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami
sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde, 4
üncü maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi
reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satıcı,
bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.
Tüketicinin
malı kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından kaynaklanan
arızalar, iki ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamı dışındadır.
Bakanlık, hangi sanayi
mallarının garanti belgesi ile satılmak zorunda bulunduğunu ve bu malların
arızalarının tamiri için gereken azami süreleri Türk Standartları Enstitüsünün
görüşünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Tanıtma ve kullanma kılavuzu
Madde 14- Yurt
içinde üretilen veya ithal edilen sanayi mallarının tanıtım, kullanım, bakım ve
basit onarımına ilişkin Türkçe kılavuzla ve gerektiğinde uluslararası sembol ve
işaretleri kapsayan etiketle satılması zorunludur.
Bakanlık,
sanayi mallarından hangilerinin tanıtma ve kullanım kılavuzu ve etiket ile
satılmak zorunda bulunduğunu ve bunlarda bulunması gereken asgari unsurları Türk
Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Satış
sonrası hizmetler
Madde
15- İmalatçı veya ithalatçılar, sattıkları, ürettikleri veya ithal
ettikleri sanayi malları için o malın Bakanlıkça tespit ve ilân edilen kullanım
ömrü süresince, yeterli teknik personel ve yedek parça stoku bulundurmak
suretiyle bakım ve onarım hizmetlerini sunmak zorundadırlar.
İmalatçı veya
ithalatçıların bulundurmaları gereken yedek parça stok miktarı Bakanlıkça
belirlenir.
İthalatçının
herhangi bir şekilde ticari faaliyetinin sona ermesi halinde, kullanım ömrü
süresince bakım ve onarım hizmetlerini, o malın yeni ithalatçısı sunmak
zorundadır.
Bakanlık,
hangi mallar için servis istasyonları kurulmasının zorunlu olduğu ile servis
istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları Türk Standartları
Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Garanti
belgesiyle satılmak zorunda olan bir sanayi malının garanti süresi sonrasında
arızalanması durumunda, o malın Bakanlıkça belirlenen azami tamir süresi
içerisinde onarımı zorunludur.
Ticari
reklam ve ilanlar
Madde
16- Ticari reklam ve ilânların kanunlara, Reklam Kurulunca belirlenen
ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına uygun, dürüst ve doğru
olmaları esastır.
Tüketiciyi
aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar edici,
tüketicinin can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve
suç işlemeyi özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları
ve özürlüleri istismar edici reklam ve ilânlar ve örtülü reklam yapılamaz.
| 
4822 SAYILI
KANUNLA DEĞİŞİK 4077 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN