|
2
Temmuz 1997 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
23037
Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair
4208 Sayılı Kanunun
Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi
Gazete'de Yayınlanmıştır.)
BİRİNCİ
KISIM
Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Yönelik Olarak Kimlik Tespiti,
Bilgi Verme, Şüpheli İşlemler ve Aklamaya Konu Menfaat ve Değerlerin
Belirlenmesi
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
Madde 1- 4208 sayılı Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak; kimlik
tespiti, bilgi verme, şüpheli işlemler, aklamaya konu menfaat ve değerlerin
belirlenmesi ile araştırma ve inceleme yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar bu
yönetmelikle düzenlenmiştir.
Hukuki dayanak
Madde 2 - Bu
Yönetmelik, 4208 sayılı Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine, 2313 Sayılı
Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunda, 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanununda ve 178 Sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 15'inci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Yönetmelikte
geçen;
Bakanlık : Maliye Bakanlığını,
Başkanlık : Mali
Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığını,
Başkan : Mali Suçları Araştırma
Kurulu Başkanını,
Koordinasyon Kurulu : Mali Suçlarla Mücadele
Koordinasyon Kurulunu,
İnceleme Elemanları : Başkanlığın talebi
üzerine görevlendirilen maliye müfettişleri, hesap uzmanları, gelirler
kontrolör-leri, bankalar yeminli murakıpları, hazine kontrolörleri ve sermaye
piyasası kurulu uzmanlarını,
Uzman : Mali suçları araştırma uzmanı ve
uzman yardımcılarını,
Kanun : 4208 sayılı Karaparanın Aklanması-nın
Önlenmesine, 2313 Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabe-si Hakkında Kanunda, 657
Sayılı Devlet Memurları Kanununda ve 178 Sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanunu,
Banka : Türkiye'de kurulan bankalar ile yabancı ülkelerde
kurulmuş olan bankaların Türkiye'deki şubelerini,
Yükümlü :
a)
Bankaları,
b) Özel finans kurumlarını,
c) Bankalar dışında asli faaliyeti
kredi kartı ihraç etmek olan kurumları,
d) Ödünç para verme işleri
hakkındaki mevzuat kapsamındaki ikrazatçılar, finansman ve faktoring
şirketlerini,
e) 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu kapsamındaki sigorta ve
reasürans şirketlerini,
f) İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Takas ve Saklama
Bankası A.Ş.'ni,
g) Sermaye piyasası aracı kurumları ve portföy yönetim
şirketlerini,
h) Yatırım fonlarını,
i) Yatırım ortaklıklarını,
j)
Kıymetli madenler borsası aracı kuruluşlarını,
k) Kıymetli maden, taş veya
mücevherlerin alım-satımını yapanları,
l) Kambiyo mevzuatında belirtilen
yetkili müesseseleri,
m) Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü dahil her türlü
posta ve kargo şirketlerini,
n) Finansal kiralama şirketlerini,
o)
Ticaret amacıyla gayrimenkul alım satımı ile uğraşanlar veya buna aracılık
edenleri,
p) Talih oyunları salon işletmeciliği yapanları,
r) İş
makineleri dahil her türlü deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım satımı
ile uğraşanları,
s) Tarihi eser, antika, sanat eseri koleksiyoncuları ve alım
satımı ile uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini yapanları,
t) Spor
kulüplerini,
Karapara Aklama Suçu : Kanunun 2 nci maddesinin (b)
bendinde tarif edilen suçu, ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kimlik Tespitine İlişkin Esaslar
Kimlik tespiti
zorunluluğu
Madde 4- (1 Şubat 2000 tarih ve 23951 sayılı Resmi Gazete'de
2000/65 sayılı BKK ile yayımlanan Yönetmelik değişikliğinin 1.maddesi ile
değişen şekli)
(4.madde
değişikliği-08/07/2003 R.G)
Yükümlüler ve bunların Türkiye'deki şube, acente, temsilci ve
ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleri; taraf oldukları veya aracılık
ettikleri toplam tutarı 2 milyar Türk Lirası veya muadili dövizi aşan her türlü
alım-satım, havale, ödeme, saklama, takas, trampa, borç alma, borç verme, borcun
nakli, alacağın temliki, kiralama, kiraya verme, mevduat, kar-zarara katılma
veya cari hesaplardan para çekme veya yatırma, çek ve senet tahsili ve sermaye
piyasası işlemleri ile benzeri işlemlerde, bu işlemleri yapmadan önce
müşterilerinin ve adlarına hareket edenlerin kimliklerini tespit etmek ve usulü
dairesinde son işlem tarihini takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl
süre ile muhafaza etmek zorundadırlar.
Sigortalama, finansal kiralama ve
kiralık kasa hizmetleri ile mevduat hesabı, kar-zarara katılma hesabı, cari
hesap, repo veya benzeri hesap açma işlemleri yapılmadan önce herhangi bir
parasal sınır olmaksızın kimlik tespiti yapılır.
Merkezi Türkiye'de
bulunan yükümlülerin yurtdışındaki şube ve acenteleri de, yurtiçinden
yurtdışına, yurtdışından yurtiçine yapılan transferler dahil Türkiye ile yapılan
işlemler açısından, ülkeler itibarıyla, Başkanlıkça, bu madde hükümlerine tabi
tutulabilirler.
Bu maddenin uygulanması bakımından 3 üncü maddedekilere
ek olarak Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü ve Türkiye Jokey Kulübü de
yükümlü sayılırlar.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli:
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 4.maddesi)
Madde 4: Yükümlüler ile bunların her türlü acente,
temsilci ve ticari vekilleri; kiralık kasa hizmetleri ile taraf oldukları veya
aracılık ettikleri toplam tutarı iki milyar Türk lirası (12.000.000.000.-
Tl. olmuştur)
veya muadili dövizi aşan
her türlü alım-satım, havale, ödeme, saklama, takas, trampa, borç alma, borç
verme, borcun nakli alacağın temliki, kiralama, kiraya verme, sigortalama,
mevduat veya kar-zarara katılma hesabı açtırma, mevduat veya kar-zarara katılma
hesabından para çekme veya yatırma, mevduat hesabı niteliğindeki mevduat
sertifikaları karşılığında ödeme yapılması, çek ve senet tahsili, repo ve
sermaye piyasası işlemlerinde, bu işlemleri yapmadan önce müşterilerinin ve
konuya taraf olanların kimliklerini tespit ve usulü dairesinde son işlem
tarihinden itibaren beş yıl süreyle muhafaza etmek
zorundadırlar.
Merkezi Türkiye'de bulunan yükümlülerin yurtdışındaki
şube ve acenteleri de, faaliyet gösterdikleri ülke mevzuatında bu Yönetmelik
hükümlerine uyulmasına engel bir hüküm yoksa, birinci fıkra hükümlerine
tabidir.
(31.12.1997 tarih ve 23217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin değişik 4.maddesi)
Madde 4: Yükümlüler ve bunların Türkiye'deki
şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleri; kiralık
kasa hizmetleri ile taraf oldukları veya aracılık ettikleri toplam tutarı 2
milyar Türk Lirası veya muadili dövizi aşan her türlü alım-satım, havale, ödeme,
saklama, takas, trampa, borç alma, borç verme, borcun nakli , alacağın temliki,
kiralama, kiraya verme, sigortalama, mevduat, kar-zarara katılma hesabı veya
cari hesap açtırma ve bu hesaplardan para çekme veya yatırma, mevduat hesabı
niteliğindeki mevduat sertifikaları karşılığında ödeme yapılması, çek ve senet
tahsili, repo ve sermaye piyasası işlemleri ile benzeri işlemlerde, bu işlemleri
yapmadan önce müşterilerinin ve konuya taraf olanların kimliklerini tespit etmek
ve usulü dairesinde son işlem tarihini takip eden takvim yılı başından itibaren
beş yıl süre ile muhafaza etmek zorundadırlar.
Merkezi Türkiye'de bulunan
yükümlülerin yurtdışındaki şube ve acenteleri de, yurtiçinden yurtdışına,
yurtdışından yurtiçine yapılan transferler dahil Türkiye ile yapılan işlemler
açısından, ülkeler itibariyle, Başkanlıkça, birinci fıkra hükümlerine tabi
tutulabilirler.
Bu maddenin uygulanması bakımından 3'üncü maddedekilere
ek olarak Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü ve Türkiye Jokey Kulübü de
yükümlü sayılırlar.
İstisna ve muafiyetler
Madde 5 -
Yükümlülerin; genel, katma ve özel bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri,
kanunla kurulan kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlarla yapacakları işlemler ile
bankalar ve özel finans kurumlarının kendi aralarında yapacakları işlemlerde
kimlik tespiti zorunluluğu yoktur.
Kimlik tespit usulü
Madde 6
- (1 Şubat 2000 tarih ve 23951 sayılı Resmi Gazete'de 2000/65 sayılı BKK ile
yayımlanan Yönetmelik değişikliğinin 2.maddesi ile değişen şekli) Kimlik
tespiti; bu maddede sayılan belgelerin aslının veya noterce onaylanmış
suretlerinin ibrazı sonrası okunabilir fotokopilerinin alınması veya işlemle
ilgili evrakın arkasına kimlik bilgilerinin kaydı suretiyle yapılır. Tespit
sırasında işlemi yapan gerçek kişinin beyan ettiği adres de
kaydedilir.
Kimlik tespitinde kullanılacak belgeler aşağıda
sayılmıştır:
a) Türk uyruklu gerçek kişiler için nüfus hüviyet cüzdanı,
sürücü belgesi veya pasaport,
b) Yabancı uyruklu gerçek kişiler için kendi
ülke pasaportu veya ikamet tezkeresi,
c) Ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişiler için tescile dair belgelerin bir örneği ile tüzel kişi adına hareket
eden kişinin temsile yetkili olduğuna dair belge ve imza sirküleri,
d)
Vakıflar için Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan sicile ilişkin belgeler,
e)
Dernekler için il emniyet müdürlüklerinde tutulan dernekler kütüğündeki kayda
ilişkin belgeler,
f) Tüzel kişiliği olmayan teşekküller için idare etmeye
yetkili olunduğuna ilişkin karar.
Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler,
dernekler, vakıflar ve tüzel kişiliği olmayan teşekküller adına yapılan
işlemlerde işlemi yapan gerçek kişinin kimliği de tespit edilir. İşlemlerin
başka bir gerçek kişi, tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan teşekküller adına
yapılması halinde, adına hareket edilenlerin de kimliği tespit edilir. Kimliği
tespit edilenlerin müteakip işlemleri, ibraz edecekleri kimlikte yer alan
bilgilerin yükümlüde bulunan bilgiler ile karşılaştırılması suretiyle
yapılır.
Başkanlık kimlik tespiti zorunluluğuna ilişkin usul ve esaslar
ile kimlik tespitine esas belge nevini belirlemeye
yetkilidir.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli:
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 6.maddesi)
Madde 6: Kimlik tespiti, gerçek kişiler için nüfus
hüviyet cüzdanı, sürücü belgesi, pasaport gibi resmi daireler tarafından
verilmiş kimlik tespitine yarayan fotoğraflı belgeler veya bunların noterce
onaylanmış suretlerinden herhangi birinin sıhhatinden şüphe edilmeyecek şekilde
fotokopisinin alınması yada kimlikte gösterilen bilgilerin işleme ilişkin
evrakın arkasına kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilir. İşlemlerin başka bir
gerçek kişi adına yapılması halinde, adına hareket edilen kişinin de kimliği
tespit edilir.
Ticaret siciline kayıtlı olan tüzel kişilerde ise,
tescile dair belgelerin bir örneği ile tüzel kişi adına hareket eden kişinin
temsile yetkili olduğuna dair belge ve imza sirküleri aranır. Vakıflar için
Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan sicile, dernekler için il emniyet
müdürlüklerinde tutulan dernekler kütüğündeki kayda ilişkin belgelerin ibraz
edilmesi gerekir.
Kimliği tespit edilenlerin müteakip işlemleri, ibraz
edecekleri kimlikte yer alan bilgilerin yükümlüde bulunan bilgiler ile
karşılaştırılması suretiyle yapılır.
Kimlik tespiti zorunluluğuna ilişkin
usul ve esasları belirlemeye Başkanlık yetkilidir.
(31.12.1997 tarih
ve 23217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin değişik
6.maddesi)
Madde 6: Kimlik tespiti, Türk uyruklu gerçek kişiler
için nüfus hüviyet cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport; yabancı uyruklu gerçek
kişiler için kendi ülke pasaportu veya ikamet tezkeresi; ticaret siciline
kayıtlı tüzel kişiler için tescile dair belgelerin bir örneği ile tüzel kişi
adına hareket eden kişinin temsile yetkili olduğuna dair belge ve imza
sirküleri; vakıflar için Vakıflar Genel Müdürlüğü'nde tutulan sicile; dernekler
için il emniyet müdürlüklerinde tutulan dernekler kütüğündeki kayda ilişkin
belgeler; tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise idare etmeye yetkili
olunduğuna ilişkin karar yanında işlemi yapan gerçek kişinin kimliği veya
bunların noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası, okunabilir
fotokopisinin alınması veya işlemle ilgili evrakın arkasına kimlikte yer alan
bilgilerin kaydı suretiyle yapılır. İşlemlerin başka bir gerçek kişi adına
yapılması halinde, adına hareket edilen kişinin de kimliği tespit
edilir.
Kimliği tespit edilenlerin müteakip işlemleri, ibraz edecekleri
kimlikte yer alan bilgilerin yükümlüde bulunan bilgiler ile karşılaştırılması
suretiyle yapılır.
Başkanlık kimlik tespiti zorunluluğuna ilişkin usul ve
esaslar ile kimlik tespitine esas belge nevini belirlemeye
yetkilidir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bilgi Vermeye İlişkin Esaslar
Bilgi ve belge verme
yükümlülüğü
Madde 7- Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel
kişiler, Başkanlık ve inceleme elemanları tarafından istenilecek bilgi ve
belgeleri vermek ve gerekli kolaylığı sağlamakla yükümlüdürler.
Başkanlık
ve inceleme elemanlarınca kendilerin-den bilgi ve belge istenilen gerçek ve
tüzel kişiler, savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, özel
kanunlarda yazılı hükümleri ileri sürerek bilgi ve belge vermekten imtina
edemezler.
Bilgi sözle veya yazıyla istenir. Sözle istenen bilgileri
vermeyenlere keyfiyet yazı ile tekit edilir ve cevap vermeleri için kendilerine
yedi günden az olmamak üzere uygun bir mühlet verilir.
Devamlı bilgi
verme yükümlülüğü
Madde 8- (31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK ile
değişen şekli) Başkanlık, yükümlülerden taraf oldukları veya aracılık ettikleri,
Bakanlıkça belirlenecek işlemlere ilişkin bilgileri devamlı olarak
isteyebilir.
Bakanlık devamlı olarak istenecek bilgileri, parasal
sınırlar, yükümlü grupları, uygulama tarihi, şekil, usul ve esaslar itibariyle
belirlemeye, bu bilgilerin yükümlüler nezdinde tutulmasını düzenlemeye ve
belirlenecek süre ile saklanmasını istemeye
yetkilidir.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli:
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 8.maddesi)
Madde 8: Yükümlüler, taraf oldukları veya aracılık
ettikleri, tutarı beş milyar Türk Lirası veya muadili dövizi aşan her türlü
alım-satım, havale, ödeme, saklama, takas, trampa, borç alma, borç verme, borcun
nakli, alacağın temliki, kiralama, kiraya verme, sigortalama, mevduat veya
kar-zarara katılma hesabı açtırma, mevduat veya kar-zarara katılma hesabından
para çekme veya yatırma, mevduat hesabı niteliğindeki mevduat sertifikaları
karşılığında ödeme yapılması, çek ve senet tahsili, repo ve sermaye piyasası
işlemlerini Başkanlığa bildirmek zorundadırlar.
Bir gerçek veya tüzel
kişinin, bir gün içinde, yukarıda belirtilen sınırın altında kalsa dahi, yaptığı
aynı türden birden fazla işlemler tek işlem sayılır. Hafta sonu ve tatil günleri
ile gece boyunca yapılan işlemler, bu işlemlerin yapıldığı zamanı takip eden ilk
iş gününün işlemi olarak kabul edilir.
Bilgi verme şekline ilişkin
düzenlemeleri yapmaya Başkanlık yetkilidir.
Gümrük İdaresince
yapılacak bildirim
Madde 9- (31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK ile
değişen şekli) Yolcuların beraberlerinde yurtdışından getirdikleri veya
yurtdışına çıkaracakları altın, Türk Lirası, döviz ve bunlarla ödemeyi sağlayan
belgelere ilişkin ilgili mevzuata aykırı tespitler, gümrük idaresince Başkanlığa
bildirilir.
______________________________
Değişmeden Önceki Şekli:
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin
9.maddesi)
Madde 9: Yolcuların beraberlerinde yurt dışından getirdikleri veya
yurt dışına çıkaracakları Türk Lirası, döviz ve bunlarla ödemeyi sağlayan
belgelerin toplam tutarlarının beş milyar Türk Lirasını aşması halinde, bunların
girişte ve çıkışta gümrük idaresine bildirimi zorunludur. Gümrük İdaresi bu
bilgileri 11'inci maddedeki süre içerisinde Başkanlığa bildirir.
Bu
maddedeki bildirim mecburiyeti Türk parasının kıymetini koruma hakkındaki
kararlarla getirilen bildirim mecburiyetlerini ortadan
kaldırmaz.
Bildirimin şekil, usul ve esaslarını, gümrük idaresinin
görüşünü de alarak düzenlemeye Başkanlık yetkilidir.
Devamlı bilgi
vermede istisna ve muafiyetler
Madde 10 - Aşağıdaki işlemler devamlı
bilgi verme zorunluluğu kapsamında değildir:
a) Bankalar ve özel finans
kurumlarının;
1) Bankalar ve özel finans kurumları,
2) Genel, katma ve
özel bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri,
3) Kanunla kurulan kamu
kurumu niteliğindeki kuruluşlar,
ile yapacakları işlemler.
b) Bankalar ve
özel finans kurumları dışındaki yükümlülerin bildireceği işlemlerden, ödemesi
bankalar ve özel finans kurumlarında bulunan hesaplardan nakil yoluyla, nama
yazılıçeklerle veya kredi kartlarıyla yapılanlar (talih oyunları salon
işletmecilerinin yapacağı ikramiye ödemeleri hariç) .
c) Sorumlulukları saklı
kalmak kaydıyla, bankalar ve özel finans kurumlarının belirleyeceği Türkiye'de
yerleşik gerçek veya tüzel kişilerin, Bakanlığın tespit edeceği işkollarına
dahil Türkiye'deki işleri ile ilgili ticari hesaplarından faaliyetleriyle
mütenasip olarak yapacakları işlemler.
Devamlı bilgi vermede
süre
Madde 11- (31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK ile değişen
şekli) Yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığı ile 8 inci madde kapsamında
bildirilmesi gereken işlemlerden, bir takvim ayı içinde gerçekleştirilen
işlemler, en geç ertesi ayın onbeşinci günü akşamına kadar Başkanlığa
bildirilir.
Başkanlık, uygulamada işlemlerin özelliklerini de dikkate
alarak, yükümlü grupları itibariyle farklı bildirim süreleri ve günleri tespit
etmeye yetkilidir.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli: (2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 11.maddesi)
Madde 11: Bir takvim ayı içinde yapılan 8 ve 9'uncu
madde kapsamına giren işlemler, ertesi ayın onbeşinci günü akşamına kadar
Başkanlığa bildirilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Şüpheli İşlemlere İlişkin Esaslar
Şüpheli işlem
Madde
12- (31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK ile değişen şekli) Yükümlüler
nezdinde veya bunlar aracılığı ile yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen
işlemlere konu para ve para ile temsil edilebilen değerlerin, yasadışı yollardan
elde edildiğine dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir
husus bulunması halinde, bunlar tarafından gerekli kimlik tespiti yapıldıktan
sonra Başkanlığa bildirimde bulunulması zorunludur.
Şüpheli işlemi
Başkanlığa bildiren kişi, kurum ve kuruluşlar veya bu kimselerin işlemi fiilen
yapan ve yöneten mensupları veya bunların kanuni temsilcileri ve vekilleri
işleme taraf olanlara hiçbir şekilde bilgi veremez.
Şüpheli işlemlerin
devamlı bilgi verme kapsamında bildirilmiş olması, bu madde uyarınca yapılacak
bildirim zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Başkanlık yükümlülere yol
gösterici olması için şüpheli işlem tiplerini belirlemeye yetkilidir.
Bu
madde uygulamasında 3 üncü maddedekilere ek olarak noterler, Milli Piyango
İdaresi Genel Müdürlüğü, Tapu Sicil müdürlükleri ve Türkiye Jokey Kulübü de
yükümlü sayılırlar.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli: (2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 12.maddesi)
Madde 12: Yükümlüler nezdinde veya bunlar
aracılığı ile yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu para ve para
ile temsil edilebilen değerlerin yasadışı yollardan elde edildiğine dair
herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir husus bulunması halinde
yükümlü, işlemi kabul edip kimlik tespitini yaptıktan sonra Başkanlığa
bildirimde bulunmak zorundadır.
Şüpheli işlemi Başkanlığa bildiren
yükümlü veya yükümlünün işlemi fiilen yapan ve yöneten mensupları veya bunların
kanuni temsilcileri, işleme taraf olanlara hiçbir şekilde bilgi
veremez.
Şüpheli işlemlerin devamlı bilgi verme kapsamında bildirilmiş
olması, bu madde uyarınca ayrıca bildirim zorunluluğunu ortadan
kaldırmaz.
Başkanlık yükümlülere yol gösterici olması için şüpheli işlem
tiplerini belirlemeye yetkilidir.
Diğer makamlara bildirim
Madde
13- İşleme konu para ve para ile temsil edilebilen değerlerin, Kanunun 2'nci
maddesinin (a) bendinde sayılanların dışındaki fiillerin işlenmesi suretiyle
elde edildiği kesin olarak biliniyorsa bildirim, Başkanlık yerine, genel
hükümler çerçevesinde yetkili makamlara yapılır.
Şüpheli işlemi
bildirme usulü
Madde 14- (31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK ile
değişen şekli) Şüpheli işlemler, işlemin tespit edildiği tarihten itibaren en
geç on gün içinde Başkanlığa bildirilir. Ancak gecikmesinde sakınca görülen
hallerde şüpheli işlem ve işleme taraf olanlar derhal Başkanlığın yanı sıra
yetkili ve görevli Cumhuriyet savcılığına da bildirilir.
Başkanlık
bildirime ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli: (2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 14.maddesi)
Madde 14: Şüpheli işlemler, işlemin vukuu
bulduğu tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde Başkanlığa bildirilir. Ancak
gecikmesinde sakınca görülen hallerde şüpheli işlem ve işleme taraf olanlar
derhal Başkanlığın yanı sıra yetkili ve görevli Cumhuriyet Savcılığına da
bildirilir.
Başkanlık bildirime ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.
Uyum görevlisi atanması
Madde 14/A - (1 Şubat 2000
tarih ve 23951 sayılı Resmi Gazete'de 2000/65 sayılı BKK ile yayımlanan
Yönetmelik değişikliğinin 3.maddesi ile eklenen madde)
Yükümlüler bu
yönetmelik hükümleri uyarınca yapmaları gereken bildirimler için idari düzeyde
bir uyum görevlisi atarlar. Uyum görevlisi atayacak yükümlü gruplarını,
uygulamanın başlangıç tarihlerini, uyum görevlisinin nitelik, görev, yetki ve
sorumluluklarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Aklamaya Konu Menfaat ve Değerlerin Belirlenmesi
Aklamaya konu menfaat
ve değerler
Madde 15 - Kanunun 2 nci maddesinin (a) bendinde sayılan
fiillerin işlenmesi suretiyle elde edilen para veya para yerine geçen her türlü
kıymetli evrakla, mal, hak veya gelirler ile bir para biriminden diğer bir para
birimine çevrilmesi de dahil, sözü edilen para, evrak, mal, hak veya gelirlerin
birbirine dönüştürülmesin-den elde edilen her türlü maddi menfaat ve değerler ve
benzerleri aklamaya konu olur.
ALTINCI
BÖLÜM
Diğer Hükümler
Denetim
Madde 16 -
Başkanlık, yükümlülerin Kanun ve bu Yönetmelikteki mükellefiyetlerini yerine
getirip getirmediğini inceleme elemanları vasıtasıyla denetlemeye
yetkilidir.
(1 Şubat 2000 tarih ve 23951 sayılı Resmi Gazete'de
2000/65 sayılı BKK ile yayımlanan Yönetmelik değişikliğinin 4.maddesi ile
eklenen fıkra) İlgili mevzuatları gereği işlemlerinin mevzuat hükümlerine
uygunluğunu denetlemek amacıyla müfettiş çalıştırmaları zorunlu olan yükümlüler,
denetimlerini Kanun ve bu Yönetmelikteki mükellefiyetler açısından da
gerçekleştirirler. Özel finans kurumlarında bu denetim, denetleme kurulları
aracılığıyla yapılır.
Eğitim
Madde 16/A- (1 Şubat 2000 tarih ve
23951 sayılı Resmi Gazete'de 2000/65 sayılı BKK ile yayımlanan Yönetmelik
değişikliğinin 5.maddesi ile eklenen madde) Başkanlık, yükümlülerden bu
Yönetmelikle getirilen mükellefiyetlerin çalışanları tarafından bilinmesini
sağlayacak gerekli eğitimi vermelerini isteyebilir.
Yükümlülerce
verilecek eğitim programlarını, kapsam, konu, yükümlü grupları, uygulama tarihi
ve usulü itibarıyla belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
Sorumlular ve
müeyyide
Madde 17- Başkanlık ve diğer yetkililerin istediği bilgi ve
belgeleri vermeyenler, belirlenen esaslar çerçevesinde kimlik tespiti
yapmayanlar, kimlik tespitine ilişkin belgeleri beş sene süreyle saklamayanlar,
devamlı bilgi verme kapsamındaki işlemler ile şüpheli işlemleri süresinde veya
usulüne uygun olarak bildirmeyenler, karaparanın aklanması suçunun tespiti ve
önlenmesine ilişkin Bakanlar Kurulu Kararları ile bunların uygulanmasına dair
tebliğlere aykırı davrananlar hakkında Kanundaki müeyyideler
uygulanır.
Yukarıdaki hususlara uyulmaması halinde, yükümlülerin işlemi
fiilen yapan ve yöneten mensupları, görev ve ilgilerine ve fiile katılma
derecelerine göre sorumludurlar.
Döviz kurları
Madde 18-
Dövizle yapılan işlemler ile dövizle ödemeyi sağlayan belgelerin Türk Lirası
karşılıklarının tespitinde o günkü Merkez Bankası döviz alış kurları esas
alınır.
Özel kayıtların tutulması
Madde 19- Başkanlığın teklifi
üzerine Koordinasyon Kurulu, yükümlüler için, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde
belirlenen işlemlerin mahiyeti ve niteliğine göre gerektiğinde özel kayıtların
tutulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.
Yetki
Madde 20- (31.12.1997 tarih ve 97/10419
sayılı BKK ile değişen şekli) Başkanlığın teklifi üzerine Koordinasyon Kurulu,
bu Yönetmelikteki maktu hadleri Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan
Toptan Eşya Fiyat Endeksindeki değişimi de dikkate alarak belirlemeye
yetkilidir.
Koordinasyon Kurulunun bu konudaki kararları Resmi Gazete'de
yayımını takip eden ay başından itibaren yürürlüğe
girer.
______________________________
Değişmeden Önceki Şekli:
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin
20.maddesi)
Madde 20: Başkanlığın teklifi üzerine Koordinasyon Kurulu,
bu yönetmelikteki maktu hadleri, her yılın Aralık ayında, Devlet İstatistik
Enstitüsü tarafından hesaplanan Toptan Eşya Fiyat Endeksindeki değişimi de
nazara alarak yeniden belirler.
İKİNCİ
KISIM
Araştırma ve İnceleme Yöntemleri
BİRİNCİ
BÖLÜM
Araştırma ve İnceleme Usulü
İnceleme elemanları ve
yetkileri
Madde 21 - Başkanlığın talebi üzerine görevlendi-rilecek
inceleme elemanları, karapara aklama suçunun araştırılması ve incelenmesine
yetkilidir. İnceleme elemanları, özel kanunlarının kendilerine verdiği
yetkilerin yanı sıra, görevlendirme konusuna giren hususlarda 4208 sayılı
Kanunun tanıdığı yetkileri de kullanırlar.
İnceleme elemanları, araştırma
ve incelemeler sırasında karaparanın aklanmasına yönelik ciddi emarelerin
tespiti halinde, ilgilinin hak ve alacaklarına tedbir konulması için durumu
Başkanlığa yazılı olarak intikal ettirirler.
İnceleme elemanlarının
görevlendirilme usulü
Madde 22- (31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK
ile değişen şekli) Cumhuriyet savcıları veya Cumhuriyet savcılarının talimatı
üzerine zabıta makamlarınca intikal ettirilen konular ve bu makamların
karaparanın aklanması suçunun tespitine ilişkin ilettikleri talepler veya
usulüne uygun olarak yapılan ihbarlar veya re'sen elde edilen diğer bilgi ve
belgeler üzerine Başkanlık, doğrudan veya yapılacak ön inceleme sonucunda
gerekli gördüğünde, karapara aklama suçunun araştırılması ve incelemesi
görevlerini inceleme elemanları vasıtasıyla yerine getirir.
İnceleme
elemanları, Başkanın talebi üzerine ilgili birim amirinin teklifi ve bağlı veya
ilgili bulundukları Bakanın onayı ile belirlenerek, Başkanlıkça yapılması
istenilen incelemeyi tamamlamak üzere geçici olarak görevlendirilirler.
Görevlendirme, talep tarihinden itibaren en geç on gün içinde yapılarak
Başkanlığa bildirilir.
İnceleme elemanları görevlendirme süresi içinde
öncelikle Başkanlığa ait karapara aklama suçunun araştırılması ve incelenmesi
işlerini yerine
getirirler.
______________________________
Değişmeden Önceki Şekli:
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin
22.maddesi)
Madde 22: Cumhuriyet savcıları veya Cumhuriyet
savcılarının talimatı üzerine zabıta makamlarınca intikal ettirilen konular ve
bu makamların karaparanın aklanması suçunun tespitine ilişkin ilettikleri
talepler veya usulüne uygun olarak yapılan ihbarlar veya re'sen elde edilen
diğer bilgi ve belgeler üzerine Başkanlık, doğrudan veya yapılacak ön inceleme
sonucunda gerekli gördüğünde, karapara aklama suçunun araştırılması ve
incelemesi görevlerini inceleme elemanları vasıtasıyla yerine
getirir.
İnceleme elemanları, Başkanın talebi üzerine ilgili birim
amirinin teklifi ve bağlı veya ilgili bulundukları Bakanın onayı ile
belirlenerek başkanlıkta çalışmak üzere geçici olarak görevlendirilirler. Talep
yazısında tahmini araştırma ve inceleme süresi belirtilir. Görevlendirme, talep
tarihinden itibaren en geç on gün içinde yapılarak Başkanlığa
bildirilir.
Başkanlıktaki görevlendirme süresi, inceleme elemanının
Başkanlığa hitaben düzenleyeceği katılış-ayrılış yazısındaki tarihler itibariyle
başlar ve biter.
İnceleme elemanı, görevlendirme süresi içinde sadece
Başkanlığa ait karapara aklama suçunun araştırılması ve incelenmesi işini yapar
ve kendi birimin verdiği işlerle Başkanlıktaki çalışmasını aksatacak şekilde
meşgul olamaz.
İnceleme elemanlarının çalışma şekli
Madde 23-
(31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK ile değişen şekli) Görevlendirme,
ilgili birim tarafından inceleme elemanının görevlendirildiğine ilişkin yazının
Başkanlığa ulaştığı anda başlar ve inceleme elemanı tarafından düzenlenen
raporun Başkanlığa teslimi ile tamamlanır.
Başkanlık, gerekli gördüğü
durumlarda inceleme elemanlarından Başkanlıkça tespit edilecek çalışma yerinde
araştırma ve inceleme görevinin yerine getirilmesini ister.
İnceleme
elemanlarına, kendilerine verilen araştırma ve inceleme görevleri için , işin
niteliğine göre Başkanlıkça uygun bir süre verilebilir. İncelemenin bu sürede
tamamlanamayacağı anlaşıldığı taktirde, inceleme elemanı gerekçeleri ile
birlikte ek süre talep eder. Başkanlık ek süre verebileceği gibi inceleme
elemanı sayısının arttırılmasını ilgili birimlerden talep
edebilir.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli: (2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 23.maddesi)
Madde 23: Görevlendirilen inceleme elemanına
araştırma ve inceleme görevi Başkanlıkça yazılı olarak tevdi edilir. İnceleme
Elemanları görevlerini ilgili mevzuat hükümlerine göre
yaparlar.
Başkanlıkta görevlendirilen inceleme elemanı, karapara
aklama suçunun araştırılması ve incelenmesi görevlerini gerek görüldüğünde
Başkanlığın göstereceği veya uygun bulacağı yerlerde yapar. Çalışma yerinin
tespitinde güvenlik, sır saklama ve benzeri yükümlülüklerin gerekleri dikkate
alınır.
Başkanlık, bir iş için birden fazla inceleme elemanından oluşan
ekip veya ekipler teşkil edebilir; işin mahiyetine ve ekip elemanlarının
durumlarına göre, ekipte çalışan inceleme elemanlarından birini koordinasyonu
sağlamak amacıyla görevlendirebilir.
İşlerin gizliliği ve güvenlik
bakımından, inceleme elemanlarının rapor ve yazışmalarında açık isimleri yerine,
belirlenecek kodların ve şifrelerin kullanılması ve genel olarak yazışmaların
şekli ve usulü konularında düzenlemeler yapmaya Başkanlık
yetkilidir.
İnceleme elemanlarına, kendilerine verilen araştırma ve
inceleme görevleri için; işin niteliğine göre Başkanlıkça uygun bir süre
verilir. İncelemenin bu sürede tamamlanamayacağı anlaşıldığı takdirde, inceleme
elemanı gerekçeleri ile birlikte ek süre talep eder. Başkanlık, ek süre
verebileceği gibi inceleme elemanı takviyesi de yapabilir.
Araştırma
ve inceleme raporları
Madde 24- (31.12.1997 tarih ve 97/10419 sayılı BKK
ile değişen şekli) Kanuna göre yapılan araştırma ve inceleme sonuçları yeteri
kadar düzenlenecek “Araştırma ve İnceleme Raporu” ile Başkanlığa
bildirilir.
Raporların şekline ilişkin diğer hususlar Başkanlıkça
belirlenir.
______________________________
Değişmeden Önceki
Şekli: (2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Yönetmeliğin 24.maddesi)
Madde 24: Kanuna göre yapılan araştırma ve
inceleme sonuçları yeteri kadar düzenlenecek “Araştırma ve İnceleme Raporu” ile
Başkanlığa bildirilir. Raporun bir örneği inceleme elemanınca saklanır.
Raporlara, Başkanlıkça takvim yılı itibariyle müteselsil numara
verilir.
Raporların şekline ilişkin diğer hususlar Başkanlıkça
belirlenir.
Raporları okuma
Madde 25- İnceleme elemanlarının
Başkanlığa tevdi ettikleri raporlar, ilgili makamlara verilmeden önce okumaya
tabi tutulur. Okuma, raporların maddi ve hukuki bakımdan hatasız olmaları
yönünden yapılır.
Raporlar görevlendirilecek başkan yardımcıları
tarafından okunur. Okuma ile inceleme elemanının ihtilafı halinde, raporu okuyan
dışındaki bir başkan yardımcısının başkanlığında incelemeyi yapan elemanın
mensup olduğu birimden seçilecek iki, farklı birimlerden inceleme elemanlarının
müşterek incelemelerinde her birimden seçilecek bir denetim elemanından teşekkül
eden komisyon nihai kararı verir. Komisyon kararı uygulanır.
Raporlar
üzerine yapılacak işlemler
Madde 26 - Başkanlık, karapara aklanması
suçunun işlendiğine dair bilgi ve belgeleri gereği yapılmak üzere yetkili ve
görevli Cumhuriyet savcılığına intikal ettirir. Cumhuriyet savcılığınca dava
açılması halinde Bakanlık, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunundaki usule göre,
davaya müdahil olur. Takipsizlik kararı verilmesi halinde ise Bakanlık itiraz
hakkını kullanabilir. Araştırma ve inceleme sırasında diğer suçların tespiti
halinde, ilgili mevzuat hükümleri gereğince işlem yapılır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Cumhuriyet Savcılarının
bilgi vermesi
Madde 27- Cumhuriyet savcılıkları, kendilerine intikal
ettirilen raporlar üzerine verdikleri kararı Başkanlığa tebliğ
ederler.
Başkanlığa gönderilecek raporlar
(1 Şubat 2000 tarih
ve 23951 sayılı Resmi Gazete'de 2000/65 sayılı BKK ile yayımlanan Yönetmelik
değişikliğinin 6.maddesi ile değişen şekli)
Madde 28- Kanunun 3
üncü maddesinde ünvanları sayılan inceleme elemanları, kendi birimlerden verilen
görevleri yaparken, Kanunun 2 nci maddesinde sayılan karaparanın doğmasına neden
olan fiiller ile bu Yönetmelikteki mükellefiyetlere aykırı filleri tespit
etmeleri durumunda, konuyla ilgili raporlarını kendi birimleri aracılığıyla
Başkanlığıa gönderirler. Karapara aklandığına dair ciddi emarelerin varlığı ve
gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, karapara aklama suçu yönünden inceleme
sürdürülür ve durum derhal yazılı olarak Başkanlığa
Bildirilir.
______________________________
Değişmeden önceki şekli :
(2.7.1997 tarih ve 23037 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 28.
Maddesi)
Madde 28- Kendi birimlerinden verilen inceleme ve soruşturma
görevlerini yaparken, teftiş, inceleme ve denetim elemanlarının, Kanunun 2'nci
maddesinde sayılan karaparanın doğmasına neden olan fiillerin işlendiğine dair
düzenledikleri raporlar, karapara aklama suçu yönünden değerlendirilmek üzere
ilgili birimler tarafından Başkanlığa intikal ettirilir. Ancak, karapara
aklandığına dair ciddi emarelerin varlığı ve gecikmesinde sakınca bulunan
hallerde incelemeye devam olunmakla beraber, durum Başkanlığa yazılı olarak
bildirilir.
Güvenlik
Madde 29- Başkanlığın talebi üzerine,
İçişleri Bakanlığınca Başkanlık emrine geçici olarak güvenlik görevlileri
görevlendirilir.
İdarenin yardımı
Madde 30- Başkanlık ve
inceleme elemanlarının 4208 sayılı Kanun uyarınca yapacakları araştırma ve
inceleme görevleri sırasında bilumum mülki amirler, emniyet amir ve memurları,
belediye başkanları, köy muhtarları ve kamu müesseseleri ellerindeki bütün
imkanlarla kolaylık göstermeye ve yardımda bulunmaya mecburdurlar.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan
hükümler
Madde 31- 24/7/1996 tarihli ve 96/8443 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Bankaların Müşterilerinin Kimliklerini Tespit
Yükümlülüğü Hakkında Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 32- Bu yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 33- Bu Yönetmelik
hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
|
KARAPARANIN
AKLANMASININ ÖNLENMESİNE DAİR 4208 SAYILI KANUNUN UYGULANMASINA
İLİŞKİN YÖNETMELİK