|
Kabul Tarihi : 26.6.2001
Kanun No. 4691
Amaç
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, üniversiteler,
araştırma kurum ve kuruluşları ile üretim sektörlerinin işbirliği sağlanarak,
ülke sanayiinin uluslararası rekabet edebilir ve ihracata yönelik bir yapıya
kavuşturulması maksadıyla teknolojik bilgi üretmek, üründe ve üretim
yöntemlerinde yenilik geliştirmek, ürün kalitesini veya standardını yükseltmek,
verimliliği artırmak, üretim maliyetlerini düşürmek, teknolojik bilgiyi
ticarileştirmek, teknoloji yoğun üretim ve girişimciliği desteklemek, küçük ve
orta ölçekli işletmelerin yeni ve ileri teknolojilere uyumunu sağlamak, Bilim ve
Teknoloji Yüksek Kurulunun kararları da dikkate alınarak teknoloji yoğun
alanlarda yatırım olanakları yaratmak, araştırmacı ve vasıflı kişilere iş
imkânı yaratmak, teknoloji transferine yardımcı olmak ve yüksek/ileri teknoloji
sağlayacak yabancı sermayenin ülkeye girişini hızlandıracak teknolojik alt
yapıyı sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2. - Bu Kanun, Teknoloji Geliştirme
Bölgelerinin kuruluşunu, işleyişini, yönetim ve denetimini ve bunlarla ilgili
kişi ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. - Bu Kanunun uygulanmasında;
a)
Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Bölge): Yüksek/ileri
teknoloji kullanan ya da yeni teknolojilere yönelik firmaların, belirli bir
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün
olanaklarından yararlanarak teknoloji veya yazılım ürettikleri/geliştirdikleri,
teknolojik bir buluşu ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek
için faaliyet gösterdikleri ve bu yolla bölgenin kalkınmasına katkıda
bulundukları, aynı üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez
veya enstitüsü alanı içinde veya yakınında; akademik, ekonomik ve sosyal yapının
bütünleştiği siteyi veya bu özelliklere sahip teknoparkı,
c) Araştırma ve Geliştirme (AR-GE): Bilim ve teknolojinin
gelişmesini sağlayacak yeni bilgileri elde etmek veya mevcut bilgilerle yeni
malzeme, ürün ve araçlar üretmek, yazılım üre-timi dahil olmak üzere yeni
sistem, süreç ve hizmetler oluşturmak veya mevcut olanları geliştirmek amacı ile
yapılan düzenli çalışmaları,
d) AR-GE Merkez veya
Enstitüleri: Kamuya ait, yetişmiş nitelikli insan gücü ile günün modern
teknolojilerine dayalı makine, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, teknoloji
ve ürün geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetlerinin yapıldığı
mekânları,
e) Üretim Birimleri: Bölge içerisinde
bu Kanunun amacına uygun olarak faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce
kurulan veya kullanılan, yeni ve yüksek teknolojilere dayalı ve çevreye zarar
vermeyen üretim birimlerini,
f) Girişimci:
Bölgedeki hizmet ve imkânlardan yararlanmak isteyen veya yararlanmakta olan
gerçek ve tüzel kişileri,
g) Yenilik: Bir fikri;
satılabilir, yeni ya da geliştirilmiş bir ürün ya da mal ve hizmet üretiminde
kullanılan yeni ya da geliştirilmiş bir yöntem haline dönüştürmeyi,
h) Üründe Yenilik: Teknolojik açıdan yeni ürün, önceki ürün
kuşağıyla karşılaştırıldığında malzemesi, parçaları ve yerine getirdiği işlevler
açısından öze ilişkin, teknolojik farklar gösteren bir ürünü,
ı) Üretim Yöntemlerinde Yenilik: Geleneksel üretim
tesislerinde üretilemeyen, yeni ya da geliştirilmiş ürünlerin üretilmesinde veya
halen üretilmekte olan ürünlerin yeni tekniklerle üretilmesinde kullanılan
yöntemi,
i) Üniversite: Mühendislik ve temel
bilimler dallarında yapılanmasını gerek insan gücü ve teknik donanım olarak
tamamlamış ve gerekse doktora öğrencisi seviyesinde yeterli araştırma elemanı
olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanan üniversiteleri,
j) Kurucu Heyet: Bölgenin içinde veya bulunduğu ilde yer alan
en az bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da kamu AR-GE merkez
veya enstitüsü ve diğer kuruluş temsilcilerinden oluşan heyeti,
k) Yönetici Şirket: Bu Kanuna uygun ve anonim şirket olarak
kurulan, Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu şirketi,
l) Yazılım: Bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi
teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen
verilerle ilgili gereken işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya
programların ve bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da
içeren belgelerin ve hizmetlerin tümünü,
İfade eder.
Kuruluş
MADDE 4. - Bölge ile ilgili başvurular
Kurucu Heyet tarafından yapılır. Bölge başvurularını değerlendirilmek üzere
Bakanlık Sanayi Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürünün başkanlığında
Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarlığı,
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
Başkanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Bakanlık tarafından
belirlenecek teknoloji konusunda faaliyet gösteren bir özel kuruluştan birer
temsilcinin katılımı ile Değerlendirme Kurulu kurulmuştur. Bölgeler,
Değerlendirme Kurulunun uygun görüşü ve Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar
Kurulu kararı ile tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Bölgelerdeki
plânlama sürecinde imar plânları ve değişiklikleri, parselasyon plânları ve
değişiklikleri çıkacak yönetmeliğe uygun olarak Bölgenin yönetici şirketince
hazırlanır ve Bakanlık tarafından onaylanarak yürürlüğe girer. Kesinleşen imar
plânları ilgili kurumlara bilgi için gönderilir. Arazi kullanımı, yapı ve
tesislerin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler
yönetici şirket tarafından verilir ve denetlenir. Arazi temini, plânlama ve
projelendirme, alt yapı ve üst yapının inşası ile ilgili harcamalar yönetici
şirkete aittir. Bölgelerde ihtiyaç duyulacak araziler 2942 sayılı Kamulaştırma
Kanunu hükümlerine göre sağlanabilir. Bölge alanları içinde yer alan üniversite
arazileri, bu üniversitelerin uygun görüp izin vermeleri durumunda, mülkiyeti
ilgili üniversitede kalmak kaydıyla Bölgeyi kuracak yönetici şirkete tahsis
edilebilir. Bu durum kamu kurum ve kuruluşlarına ait araziler için de
geçerlidir. Bölge kurulması için öngörülen alanda veya Bölgenin bulunduğu ilin
sınırları içinde üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü veya AR-GE merkez
veya enstitüsünün bulunması ve yörede yeterli AR-GE ve sanayi potansiyelinin
olması şartı aranır. AR-GE ve sanayi potansiyelinin yeterliliği konusundaki
kriterler yönetmelik ile belirlenir. Bölge olarak belirlenen araziler hiçbir
şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.
Yönetici
şirket
MADDE 5. - Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu
yönetici şirketin kurucuları arasında, Bölgenin içinde veya bulunduğu ilde yer
alan en az bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da kamu AR-GE
merkez veya enstitüsü bulunur. Bu kurum ve kuruluşlar, şirketleri ve/veya vakıf
işletmeleri ile de yönetici şirkete katılabilirler. Yönetici şirkete ayrıca,
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalar ve borsalar, yerel yönetimler,
bankalar ve finansman kurumları, yerli ve yabancı özel hukuk tüzel kişileri,
AR-GE ve teknoloji geliştirme ile ilgili vakıf ve dernekler, ilgili kamu
kuruluşları, ihracatçı birlikleri kurucu ya da sonradan ortak olarak iştirak
edebilirler. Yabancı özel hukuk tüzel kişileri 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi
Teşvik Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli izinleri almak
kaydıyla yönetici şirkete iştirak edebilirler.
Yönetici şirket; Bölgenin
kuruluş aşamasında plânlama ve projelendirmenin yapılması, gerekli alt yapı ve
üst yapı hizmetleri ile Bölge için gerekli her türlü hizmetlerin yürütülmesi,
Bölgenin bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde gösterilen amaca uygun olarak
yönetilmesi, girişimcilerin ve üçüncü şahısların buna aykırı davranışlarının
önlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması ile yükümlüdür.
Yönetici şirket,
kamu yararı gerekçesi ile adına kamulaştırma yapan veya yaptıran bir özel
hukuk tüzel kişiliğidir. Kamu yararı kararı, yönetici şirketin başvurusu üzerine
Bakanlıkça verilir.
Bakanlık, Bölgede bu Kanunda belirtilen amacın dışında
faaliyet gösteren yönetici şirketi uyarır ve belirli bir süre vererek Bölgenin
istenen amacauygun faaliyete geçirilmesini ister. Bu sürenin sonunda, yönetici
şirketin, amacın gerçekleştirilmesinde yeterli olmayacağının anlaşılması
durumunda Bakanlık görevli mahkemeye başvurarak yönetici şirketin faaliyetinin
durdurulmasını veya feshini isteyebilir. Yönetici şirketin feshi halinde,
şirket ve yöneticileri hak ve yükümlülükleri ile sorumlulukları saklı kalmak
kaydıyla, Bakanlık, yönetici şirketin mülkiyetinde olan Bölgeye ait araziyi ve
üzerindeki taşınmazları kamulaştırır ve Bölgenin yönetimini başka bir yönetici
şirkete verebilir.
Denetim
MADDE 6. - Bölgedeki yönetici şirket ve
girişimcilerin faaliyet ve uygulamaları Bakanlık tarafından
denetlenir.
Personel
MADDE 7. - Yönetici şirkette ve Bölgede yer
alan faaliyetlerde yürürlükteki iş ve çalışma mevzuatına göre personel istihdam
edilir. Bu Bölgelerde 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ve ilgili
mevzuat hükümleri çerçevesinde yabancı uyruklu yönetici ve vasıflı AR-GE
personeli çalıştırılabilir.
Kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite
personelinden Bölgede yer alan faaliyetlerde araştırmacı personel olarak
hizmetine ihtiyaç duyulanlar, çalıştıkları kuruluşların izni ile sürekli veya
yarı zamanlı olarak çalıştırılabilirler. Yarı zamanlı görev alan öğretim üyesi,
öğretim görevlisi, araştırma görevlisi ve uzmanların bu hizmetleri karşılığı
elde edecekleri gelirler, üniversite döner sermaye kapsamı dışında
tutulur.
Sürekli olarak istihdam edilecek personele kurumlarınca aylıksız
izin verilir ve kadroları ile ilişkileri devam eder. Bunlardan 5434 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tâbi personelin burada geçirdikleri
süreler için emeklilik hakları 5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükümlerine
uyulmak kaydıyla saklı kalır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı
maddesinin bu maddede yer alan düzenlemelere aykırı hükümleri
uygulanmaz.
Öğretim elemanları 2547 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinde
öngörülen yurt içinde ve yurt dışında geçici görevlendirme esaslarına göre
yapacakları çalışmaları Üniversite Yönetim Kurulunun izni ile Bölgedeki
kuruluşlarda yapabilirler. Aylıklı izinli olarak Bölgede görevlendirilen öğretim
üyelerinin Bölgede elde edecekleri gelirler üniversite döner sermaye kapsamı
dışında tutulur. Ayrıca, öğretim elemanları Üniversite Yönetim Kurulunun izni
ile yaptıkları araştırmaların sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile bu
bölgelerde şirket kurabilir, kurulu bir şirkete ortak olabilir ve/veya bu
şirketlerin yönetiminde görev alabilirler.
Destek ve
muafiyetler
MADDE 8.- Bölgelerin kurulması için gerekli arazi
temini, alt yapı ve idare binası inşası ile ilgili giderlerin yönetici
şirketlerce karşılanamayan kısmı yardım amacıyla Bakanlık bütçesine konulan
ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilir.
Yönetici şirket, bu Kanunun
uygulanması ile ilgili işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Atık su arıtma tesisi işleten Bölgelerden, belediyelerce atık su bedeli
alınmaz.
Bölgede yer alan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin,
münhasıran bu Bölgedeki yazılım ve AR-GE'ye dayalı üretim faaliyetlerinden elde
ettikleri kazançları, faaliyete geçilmesinden itibaren beş yıl süre ile gelir ve
kurumlar vergisinden müstesnadır. Bakanlar Kurulu, seçilen, hedef alınan,
belirli teknolojik alanlar ve ürünler için on yıla kadar süreyi
uzatabilir.
Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin bu
görevleri ile ilgili ücretleri, Bölgenin kuruluş tarihinden itibaren on yıl süre
ile her türlü vergiden istisnadır.
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince
bu bölgelerde AR-GE faaliyetlerinde bulunan kişi, kurum veya kuruluşlara makbuz
karşılığı sponsor olarak yapılan bağış ve yardımlar toplamı 193 sayılı Gelir
Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin (2) numaralı bendi ile 5422 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin (6) numaralı bendinde belirtilen oran ve
esaslar dahilinde indirime tâbi tutulur.
Yönetmelikler
MADDE 9. - Değerlendirme Kurulunun
çalışmalarına, Bölgelerin yer seçimine, yapılabilirlik raporlarının hazırlanış
kriterlerine, kuruluşuna, işletilmesine, arazi kullanımına, Bölgede yer alacak
faaliyetler ve bunlarla ilgili koşullara ilişkin usul ve esaslar, Bölgelerin
kurulması için Bakanlık bütçesine konulan ödeneğin kullanım esasları ile bu
Kanunun uygulanmasına dair diğer hususlar Bakanlık tarafından, bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde hazırlanacak yönetmeliklerle
düzenlenir.
Uygulanmayacak
hükümler
MADDE 10.- Bu Kanun kapsamı Bölgelerdeki faaliyetlerde;
1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, 832 sayılı Sayıştay Kanunu ve 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
Geçici
hükümler
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce kuruluşu Bakanlıkça onaylanmış teknoparklar, bu Kanun hükümlerine uymak
kaydıyla, bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle Bölge olarak kabul edilir ve Kanunun
sağladığı tüm muafiyet ve desteklerden istifade ederler.
Yürürlük
MADDE 11. - Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
|
TEKNOLOJİ
GELİŞTİRME BÖLGELERİ KANUNU