|
31
Ocak 2002 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
24657 (Mükerrer)
Malî Sektöre
Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
Kanun No: 4743
Kabul Tarihi :
30.1.2002
Amaç
MADDE
1- Bu Kanunun amacı, Türkiye’de faaliyette bulunan
bankalar, özel finans kurumları ve kendi özel mevzuatları
uyarınca alınan izinler dahilinde faaliyette bulunan diğer malî
kurumlar tarafından, bankalar ve diğer malî kurumlar ile
kredi ilişkisi içinde bulunup, finansal darboğaz yaşayan
borçluların; finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde
belirlenecek süre ve koşullarla, bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten önce açılmış kredilerle ilgili
olarak vadeleri uzatmak, krediyi yenilemek, ilave yeni kredi vermek,
anapara ve/veya faiz indirmek, faizden vazgeçmek, kredileri
kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, kredileri aynî,
nakdi ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı devir
ve temlik etmek, kredileri borçlu ya da üçüncü
kişilere ait aynî değerler karşılığında kısmen veya
tamamen tasfiye etmek, diğer bankalarla birlikte hareket ederek
protokoller yapmak gibi alınacak tedbirlerle malî kesime olan
geri ödeme yükümlülüklerini yerine
getirebilmelerine ve katma değer yaratmaya devam etmelerine imkan
verilmesinin sağlanmasıdır.
Yukarıdaki
fıkrada belirtilen; kredileri kısmen veya tamamen iştirake
çevirmek, kredileri aynî bir bedel karşılığı devir
ve temlik etmek, kredileri borçlu ya da üçüncü
kişilere ait aynî değerler karşılığı kısmen veya
tamamen tasfiye etmek işlemleri 4603 sayılı Kanuna tâbi
bankalar ile yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta
Fonuna devredilen bankalar tarafından yapılamaz.
Finansal
yeniden yapılandırma çerçeve anlaşmaları
MADDE
2- Bankalar ve özel finans kurumları ile diğer malî
kurumlar, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Türkiye
Emlak Bankası Anonim Şirketinin alacakları, Türkiye Bankalar
Birliği tarafından hazırlanacak alacaklı kurumların yetkili
temsilcilerince imzalanacak ve onaylama ve kabule ilişkin genel
şartları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından
çıkarılacak yönetmelikte gösterilecek olan
Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları
kapsamında ve bu Anlaşmaların Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulu tarafından onaylandığı tarihten itibaren üç
yıllık bir süre içinde finansal yeniden yapılandırma
sözleşmelerine bağlanmak şartıyla gerektiğinde ilave
finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılabilir veya
yeni itfa planlarına bağlanabilir.
Gerektiğinde
ilave finansman da sağlanmak suretiyle yeniden yapılandırılacak
veya yeni bir itfa planına bağlanacak alacakların kapsamı,
borçluların nitelikleri, asgari tutar ve şartları ve
alacaklılar ile borçlular arasında ayrı ayrı imzalanacak
finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerinin asgari
unsurları birinci fıkradaki usulle saptanan Finansal Yeniden
Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları ile belirlenir.
Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarını
imzalamayanlar tarafından yapılacak sözleşme ve işlemler
için bu Kanunun ilgili madde hükümleri uygulanmaz.
Alacaklı
ve borçlu taraflar arasında imzalanacak finansal yeniden
yapılandırma sözleşmelerine bankalar, özel finans
kurumları ve diğer malî kurumlar dışında kalan alacaklılar
da taraf sıfatıyla katılabilir.
Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk
Bankası Anonim Şirketi, hisseleri kısmen ya da tamamen Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonuna ait bankalar, Finansal Yeniden Yapılandırma
Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında
borçları gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak
suretiyle yeniden yapılandırılan veya yeni bir itfa planına
bağlanan borçlularla yapılacak finansal yeniden yapılandırma
sözleşmelerine taraf olmaya yetkilidir.
Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Emlak Bankası Anonim
Şirketi, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve
Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında borçlularla
yapılacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine ilave
finansman sağlamamak kaydıyla taraf olabilirler.
Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu, Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve
Anlaşmalarına göre gerektiğinde ilave finansman da sağlanmak
suretiyle yeniden yapılandırılan veya yeni bir itfa planına
bağlanan krediler ve diğer alacaklardan, Bankalar Kanununun 15 inci
maddesinin (3) numaralı fıkrasına göre 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
tâbi olanları, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin tecil
süresi ve teminat şartlarına bağlı olmaksızın, Finansal
Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarına göre
taksitlendirmeye ve tecil etmeye yetkilidir.
Vergi
istisnaları ve teşvik belgeleri
MADDE
3- Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve
Anlaşmaları hükümleri kapsamında düzenlenecek
finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri ve bu sözleşmeler
kapsamında yapılacak işlemlerle ilgili olarak aşağıdaki
hükümler uygulanır.
a)
Çerçeve anlaşması, düzenlenen sözleşmeler
ve bu çerçeve anlaşması ve düzenlenen
sözleşmelerde belirlenen esaslar uyarınca yapılacak işlemler
ve düzenlenecek kağıtlar 488 sayılı Damga Vergisi
Kanununa göre ödenecek damga vergisi ve 492 sayılı
Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan,
b)
Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler
uyarınca alacaklı kuruluşlar tarafından her ne nam altında
olursa olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 sayılı Gider Vergileri
Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri
vergisinden,
c)
Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler
kapsamında alacaklı kuruluşların iktisap edecekleri motorlu
taşıtlar 1318 sayılı Finansman Kanununa göre ödenecek
taşıt alım vergisinden,
d)
Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler
kapsamında kullandırılan ve kullandırılacak krediler kaynak
kullanımı destekleme fonundan,
Ve
diğer benzeri vergi, resim, harç, fon yükümlülüklerinden
(4306 sayılı Kanun uyarınca ödenmesi gereken Eğitime Katkı
Payı hariç) istisna edilmiştir.
İstisna
(Taşıt Alım Vergisi hariç), alacaklı kuruluşların
çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler
uyarınca edindikleri varlıkları elden çıkardıkları
hallerde de uygulanır.
İstisna
uygulaması, sözleşme hükümlerinin borçlu
firmalar tarafından yerine getirilememesi veya getirilmemesi
hallerinde alacağın hukuki yollardan tahsili aşamalarında
ödenmesi gereken vergi, resim ve harçlar açısından
da geçerlidir.
Sözleşme
hükümleri uyarınca tahsilinden vazgeçilen alacak
tutarları Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre alacaklı
için değersiz alacak, borçlu için ise
vazgeçilen alacak olarak dikkate alınır.
Sözleşme
ile uygulamaya konulan işlemlerin gerçekleşmemesi halinde
dahi, uygulanmış olan vergi, resim ve harç istisnaları
geri alınmaz.
Finansal
yeniden yapılandırma sözleşmelerine göre borçları
yeniden yapılandırılan ve yeni bir itfa planına bağlanan
borçlular tarafından alınmış olan teşvik belgelerinin
süreleri ile ihracat taahhüt süreleri, sözleşmeler
ile belirlenen süreler kadar uzatılmış sayılır.
Bankalar,
özel finans kurumları ve diğer malî kurumların
alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması ve yeniden
yapılandırılarak satılması amacıyla, kuruluş ve faaliyet
esasları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından
belirlenecek varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları
işlemler ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlar,
kuruluş işlemleri de dahil olmak üzere kuruldukları takvim
yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince 488 sayılı Damga
Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden, 492
sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan,
her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar 6802 sayılı
Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta
muameleleri vergisinden, 1318 sayılı Finansman Kanununa göre
ödenecek taşıt alım vergisinden, kaynak kullanımı
destekleme fonuna yapılacak kesintilerden ve 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 29 uncu maddesi
hükmünden istisnadır. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bu
şirketlere, hiçbir şekil ve suretle şirket sermayesinin
yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla, sermaye sağlamak suretiyle
katılmaya yetkilidir.
Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından belirlenecek esas ve
usuller çerçevesinde bankalar arasında alım ve satım
işlemine konu edilen alacaklar ve bu alacakların teminatını
oluşturan değerlerin devir ve temliki için yapılacak
işlemler ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlar
için, yedinci fıkrada belirtilen vergi, resim, harç ve
fon istisnaları 31.12.2004 tarihine kadar aynen uygulanır.
3.6.1949
tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yapılan
düzenleme
MADDE
4- 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
GEÇİCİ
MADDE 30- Bu Kanunun 38 inci maddesine göre yapılacak
bölünmelerde Türk Ticaret Kanununun 404 üncü
maddesi uygulanmaz.
18.6.1999
tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununda yapılan düzenlemeler
MADDE
5- A) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 3 üncü
maddesinin (5) numaralı fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
b)
Kurul üyeleri, görevlerinden ayrılmalarını izleyen iki
yıl içinde, yönetim ve denetimleri veya hisseleri Fona
intikal eden bankalar hariç olmak üzere, bu Kanun
kapsamına giren kuruluşlarda görev alamazlar. Kurul üyeleri
ile Kurum personelinin uyacakları mesleki ilkeler Kurulca
belirlenir.
B)
4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (5)
numaralı fıkrasının (a) bendine (ab) alt bendinden sonra gelmek
üzere aşağıdaki (ac) alt bendi eklenmiş, ayrıca, aynı
maddenin (5) numaralı fıkrasının (c) bendinin ilk cümlesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu cümleden sonra
gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
ac)
Devralınan zararlar sonucunda hisselerinin tamamına sahip
olunamaması halinde, zararın ödenmiş sermaye tutarından
düşülmesi suretiyle hesaplanacak sermaye esas alınmak
üzere bulunacak hisse bedelinin Kurulca belirlenecek süre
içinde banka hissedarlarına ödenmesi karşılığında
hisselerini devralmaya,
Bu
Kanun hükümlerine göre temettü hariç
ortaklık hakları ile yönetim ve denetimleri Fona intikal eden
bankaların, tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen
bankaların iflas idarelerinin ve hisseleri kısmen veya tamamen Fona
intikal eden bankaların Fon tarafından borçlarının ve/veya
taahhütlerinin üstlenilmesi ve/veya alacaklarının
devralınması halinde Fonun, üstlendiği borçlar ve/veya
taahhütler ile devraldığı alacaklarla ilgili devir ve temlik
sözleşmeleri, her türlü teminatın tesisi ve
kaldırılması, sözleşmelerin bozulması, dava ve icra
takipleri ile bu borçlar ve/veya alacaklar ve/veya
taahhütlerle ilgili diğer her türlü işlemler ve bu
işlemlerle ilgili düzenlenen kağıtlar, eğitime katkı payı
hariç olmak üzere her türlü vergi, resim, harç,
fonlar ve 2548 sayılı Cezaevleri ile Mahkeme Binaları İnşası
Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkumlara
Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi
hükmünden istisnadır. Bu işlemlerden kaynaklanan döner
sermaye ücreti ödenmez ve diğer kesintiler yapılmaz.
Ayrıca, alacağa karşılık menkul veya gayrimenkul bir malın
rızaen veya icraen Fon tarafından veya yönetim ve denetimleri
veya hisseleri Fona intikal eden bankalar tarafından satın alınması
halinde bu işlemlerle ilgili olarak tarafların ödemekle
yükümlü olduğu vergi, resim, harç (eğitime
katkı payı hariç) ve döner sermaye ücreti gibi
malî yükümlülükler aranmaz.
C
) 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (6)
numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan "yapacağı
anlaşmalar çerçevesinde kamusal sermayeli olanlar da
dahil olmak üzere diğer bankalar aracılığıyla Fon nam ve
hesabına bunları nakde tahvil ettirmeye" ifadesi "yapacağı
anlaşmalar çerçevesinde kamusal sermayeli olanlar da
dahil olmak üzere diğer bankalar veya üçüncü
kişiler aracılığıyla Fon nam ve hesabına bunları nakde tahvil
ettirmeye" şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin (6)
numaralı fıkrasının (b) bendinden sonra "ve gerekli
göreceği" ifadesinden önce gelmek üzere
aşağıdaki (c) bendi ve aynı fıkranın sonuna aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
c)
Hisselerinin üçüncü kişilere devredilmesine
imkan bulunmaması halinde, (a) ve (b) bentlerindeki yetkileri
yanında, bu fıkradaki sınırlamalarla bağlı olmaksızın, varlık
ve yükümlülüklerini devralmaya ve/veya varlık ve
yükümlülükleri ile ilgili her türlü
işlemi yapmaya,
Fon,
bu fıkra hükümlerine göre hisseleri kendisine intikal
eden bankaların, ekonomik değeri olan iştirakleriyle ilgili olarak
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri
uygulanmaksızın yapılacak sermaye artırımları da dahil olmak
üzere, yeniden yapılandırma amacıyla Kurulca belirlenecek
esas ve usuller çerçevesinde kaynak sağlamak da dahil
gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir.
D)
4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (7)
numaralı fıkrasının üçüncü paragrafının
sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.
Bu
bankaların başka bir bankaya devredilmesi ya da başka bir bankayla
birleşmesi, hisselerinin üçüncü kişilere
devredilmesi ya da tasfiyelerine karar verilmesi hallerinde, bu
işlemlerin tamamlanmasını takip eden iki yıl içinde,
bankanın sorumlulukları tespit edilen yönetim kurulu eski
üyeleri ile eski denetçileri aleyhine, varsa ibralarının
iptali ve işlemleri nedeniyle verdikleri zararın Fon adına tazmini
istemiyle, Fon tarafından 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu
hükümlerine istinaden dava açılabilir.
E)
4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (3) numaralı
fıkrasında yer alan "Fon, devraldığı alacakla ilgili olarak
iskonto da dahil olmak üzere her türlü tasarrufta
bulunmaya, sulh olmaya, alacağına mahsuben menkul ve gayrimenkul
mallar ile her türlü hak ve alacakları hiçbir
sınırlamaya tâbi olmaksızın devralmaya yetkilidir."
cümlesi, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Fon,
devraldığı ve dava veya iflas takibine konu etmekle görevli
ve yetkili olduğu alacakları da dahil olmak üzere bu Kanunda
yazılı her türlü alacakları ile ilgili olarak iskonto da
dahil olmak üzere her türlü tasarrufta bulunmaya, sulh
olmaya, alacağına mahsuben menkul ve gayrimenkul mallar ile her
türlü hak ve alacakları hiçbir sınırlamaya tâbi
olmaksızın devralmaya ve alacağın yeniden itfa planına
bağlanması da dahil olmak üzere borçlularla anlaşma
yapmaya ve borçlularla yaptığı anlaşmalar kapsamında
14 ve 17 nci maddeler uyarınca Kurulca belirlenecek esas ve
usuller dahilinde muhafaza tedbiri uygulayıp, uygulamamaya, dava
açıp açmamaya veya açılmış bulunan hukuk
davalarının yapılan anlaşma süresince durdurulmasını
mahkemeden istemeye yetkilidir.
F)
4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (4) numaralı
fıkrasına, birinci bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
bent eklenmiştir.
Fon
işlemlerini yürütmede Başkana yardımcı olmak üzere
Kurul kararıyla Kurum başkan yardımcısı statüsünde ve
Kurum başkan yardımcılarında aranan şartları taşıyan üç
Fon başkan yardımcısı atanabilir.
G)
4389 sayılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (9) numaralı
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
a)
Fon tarafından, hisseleri kısmen veya tamamen kendisine intikal
eden bir bankanın borçlarının, taahhütlerinin
yüklenilmesi veya alacaklarının devralınması halinde, bu
borç, taahhüt ve alacaklarla ilgili olarak, 3167 sayılı
Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek
Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun ve 2004 sayılı İcra ve
İflas Kanunundan doğanlar ve takibi şikayete bağlı suçlar
dahil olmak üzere açılmış veya açılacak her
türlü ceza davalarında, alacağın devralındığı veya
borcun, taahhüdün yüklenildiği tarihten itibaren,
suçtan zarar gören olarak, Fon müdahil sıfatını
kazanır. Bu davalara bağlı şahsî haklar dahi Fona ait olur.
b)
Fon tarafından, hisseleri kısmen veya tamamen kendisine intikal
eden bir bankanın borçlarının, taahhütlerinin
yüklenilmesi veya alacaklarının devralınması halinde, bu
borç, taahhüt ve alacaklarla ilgili olarak, Fonun taraf
olduğu icra takipleri ile icra takiplerinden kaynaklanan her türlü
hukuk davalarının kısmen veya tamamen Fon aleyhine neticelenmesi
halinde, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat ve
cezalar Fon hakkında uygulanmaz.
c)
Fon tarafından, hisseleri kısmen veya tamamen kendisine intikal
eden bir bankanın borçlarının, taahhütlerinin
yüklenilmesi veya alacaklarının devralınması halinde, bu
borç, taahhüt ve alacaklarla ilgili olarak açılmış
veya açılacak dava ve icra takiplerinde kanunlarda yazılı
zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dahil
her türlü süre alacağın devralındığı veya
borcun, taahhüdün yüklenildiği tarihten itibaren Fon
bakımından dokuz ay süre ile durur.
H)
4389 sayılı Bankalar Kanununun 24 üncü maddesinin (6)
numaralı fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
Fon
tarafından 15 inci maddenin (7) numaralı fıkrasının (a) bendine
istinaden atanan yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile
yönetim ve denetimi veya hisseleri Fona intikal eden bankaların
iştiraklerinde bu bankaları temsilen görev yapan yönetim
ve denetim kurulu üyeleri aleyhine görevlerinin ifası
sebebiyle açılan ve açılacak her türlü
tazminat ve alacak davaları Fon aleyhine açılmış sayılır.
Bu kişilerin görevlerini kötüye kullandıklarına
hükmolunması halinde kendilerine rücu edilir. Bu şekilde
atanan yöneticilere bu iştiraklerin kamu borçları
nedeniyle şahsi sorumluluk yüklenemez.
İ
) 4389 sayılı Bankalar Kanununun Geçici 2 nci maddesinin (f)
bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
f)
Bankalar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
açtıkları kredilerini dört yıl içinde bu Kanun
hükümlerine uygun hale getirmek zorundadırlar.
J)
4389 sayılı Bankalar Kanununa aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
GEÇİCİ
MADDE 4- 1. Kurul, bankacılık sisteminde güven ve istikrarı
korumak ve ekonomik krizin bankaların sermayeleri üzerindeki
olumsuz etkilerini bertaraf etmek amacıyla, bu Kanunun diğer
maddelerinde yer alan hükümler saklı kalmak üzere;
Türkiye'de kurulu mevduat kabulüne yetkili özel
sermayeli bankaların, krediler ve diğer alacaklar için
ayrılması gereken karşılıklardan, kur değişimlerinden veya
diğer faaliyetlerinden kaynaklanan zararlarının belirlenerek malî
durumlarını yansıtan malî tablolarının hazırlanmasını
sağlamak üzere, her bir bankanın sözleşmeli bağımsız
denetim kuruluşunu, bankada denetim yapmakla görevlendirir.
Bağımsız
denetim kuruluşları tarafından 31 Aralık 2001 bilanço
tarihi itibarıyla düzenlenen malî tablolar esas alınarak,
bilanço tarihinden sonra malî tabloları etkileyebilecek
hususlar da dikkate alınmak suretiyle yapılacak özel denetimin
kapsamı ve bu denetimde uygulanacak esas ve usuller Kurul tarafından
belirlenerek duyurulur.
2.
Bağımsız denetim kuruluşu tarafından düzenlenen malî
tablolarla ilgili rapor, Kurumca belirlenecek ikinci bir bağımsız
denetim kuruluşu tarafından denetim ilke ve esaslarına uygunluk
yönünden incelenir.
3.
Bağımsız denetim kuruluşlarınca düzenlenen rapor ve malî
tablolar, Kurum tarafından yapılan gözetim ve denetim
sonucunda her bir banka için yapılmış olan tespitlerle
karşılaştırılarak, bankanın malî durumunu tam olarak
yansıtıp yansıtmadığı ve esas ve usullere uygunluğu açısından
ilgili bankanın görüşleri de alınarak Kurumca
değerlendirilir.
4.
Bankaların yukarıdaki usule göre denetimden geçen ve
Kurum tarafından yapılan değerlendirmede yeterli bulunan malî
tabloları ile bağımsız denetim kuruluşunun malî tablolara
ilişkin raporu, bu tespitler neticesinde ortaya çıkan,
Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca düzenlenen sermaye
yeterliliği standart oranı, bu oranın yüzde sekizin altında
olması halinde yüzde sekize ulaşabilmek için gerekli
sermaye tutarı, sermayenin artırılması veya sermaye benzeri
kaynak temin edilmesi ve alınması gerekli görülen
tedbirler Kurum tarafından bankaların yönetim kurullarına
bildirilir.
5.
(4) numaralı fıkraya istinaden Kurumca yapılan bildirimi izleyen
onbeş gün içinde bankalar, yedek akçelerle
karşılanamayan zararların giderilmesi için, ödenmiş
sermayelerinin bu zarar kadar azaltılması ve sermaye yeterliliği
standart oranının yüzde sekize ulaşması için gerekli
sermaye artışının tamamen ödenerek sağlanmasını teminen,
genel kurullarını yurt çapında yayın yapan en az bir
gazetede ilan ederek duyurmak suretiyle olağanüstü
toplantıya çağırırlar. Genel kurul kararının, imtiyazlı
pay sahipleri genel kurulunca onaylanma şartı aranmaz.
Genel
kurulun toplanması için oy haklarının yarısına sahip olan
pay sahiplerinin katılımı yeterlidir. Kararlar katılanların oy
çokluğuyla alınır.
6.
(5) numaralı fıkraya göre banka genel kurulunca karara
bağlanan ana sözleşme değişiklikleri ile rüçhan
haklarının kullanımına ilişkin hususlar genel kurulu izleyen üç
gün içinde bankanın başvurusu üzerine ticaret
sicil memurluklarınca ilan olunur. Sermaye artırımına katılmak
isteyen ortaklar bu ilanı izleyen on beş gün içinde
rüçhan haklarını kullanırlar.
7.
Sermaye artırımının gerçekleşmemesi halinde Kurul, 14
üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
bankaların yeniden yapılandırılması programı dahilinde
sermayelerinin artırılmasını teminen, bu maddede belirtilen
esaslar dahilinde kaynak tahsis etmek suretiyle, her bir banka için
bir defaya mahsus olmak üzere, gerekli görülecek her
türlü tedbiri almaya yetkilidir.
Yeniden
yapılandırma programına katılmak isteyen bankaların, (5)
numaralı fıkrada belirtilen işlemleri tesis etmeleri ve bu
işlemlerden itibaren altı ayı geçmemek üzere Kurumca
belirlenecek süre içinde Kuruma başvurmaları şarttır.
8.
Kurul, (7) numaralı fıkraya göre başvuruda bulunan bankalara,
yapacağı değerlendirmeler çerçevesinde Fon
tarafından;
a)
Sermaye yeterliliği standart oranı yüzde beşten az ancak
sıfırdan büyük ve 30 Eylül 2001 tarihindeki bilanço
büyüklükleri itibariyle sektördeki payı asgari
yüzde bir olan bankalarda, bu oranın yüzde beşe ulaşması
için gerekli sermaye artırımına, ortaklarca veya sermaye
artırımına katılanlarca ödenen tutarı aşmamak kaydıyla
katılınmasını,
b)
Sermaye yeterliliği standart oranları yüzde beş ve daha
yüksek olan bankalarda, sermaye yeterliliği standart
oranlarının yüzde dokuza ulaşmasına yetecek kadar, hisse
senedine dönüştürülebilir tahvil karşılığı
ve yedi yıl vadeli olmak üzere sermaye benzeri kredi
sağlanmasını,
Temine
ilişkin işlemleri ayrı ayrı veya birlikte yapmaya yetkilidir.
Ortaklar
tarafından 2001 yılı içinde nakden ödenen ve sermaye
yeterliliği standart oranının pozitif kısmına isabet eden bölümü
(a) bendi hükümlerinin uygulanmasında dikkate alınır.
(6)
numaralı fıkraya göre rüçhan hakkı kullanılmak
veya sermaye artırımına katılınmak suretiyle yapılan ve sermaye
artırımına ulaşmayan ödemeler sermayeye dönüşür.
Fon
tarafından bankaya yapılan sermaye katılımının teminatını
oluşturmak üzere, bankanın yönetim ve denetimini doğrudan
veya dolaylı olarak elinde bulunduran ortaklara ait hisseler Fon
tarafından rehin alınır. Rehne başvurulması gerektiğinde,
rehinli hisse senetlerinin mülkiyeti başkaca bir işlem
yapılmasına gerek olmaksızın Fona geçer. Fon tarafından
muhafaza edilecek bu rehinli hisseler üçüncü
kişilerce hazcedilemez, üzerine ihtiyati haciz ve ihtiyati
tedbir konulamaz, üçüncü kişilere teminat
gösterilemez.
Bankalar,
(a) bendi hükümlerine göre Fon tarafından bankaya
yapılan sermaye katılımlarının en az yüzde altmışına
karşılık gelen tutarı, aynı risk grubunda bulundukları gerçek
ve tüzel kişiler ile bankalar ve diğer malî kurumlar
hariç olmak üzere, bankacılık ilke ve teamülleri
çerçevesinde 30 Haziran 2003 tarihine kadar kredi
olarak kullandırırlar.
9.
Bilanço büyüklüğü itibarıyla sektördeki
payları yüzde birin altında olan mevduat kabulüne yetkili
özel sermayeli bankalar da, diğer bankalarla devir veya
birleşme suretiyle sektördeki paylarını en az yüzde bire
çıkarmaları ve (7) numaralı fıkra hükümleri
çerçevesinde Kuruma başvurmaları halinde (8) numaralı
fıkranın (a) bendinde yer alan tedbirlerden yararlanabilirler.
10.
Bu madde hükümlerine göre Fon tarafından bankaya
sermaye veya sermaye benzeri kredi olarak verilen tutarlar 15 inci
maddenin (2) numaralı fıkrası hükümleri çerçevesinde
Hazine Müsteşarlığınca Fona ikrazen verilmek üzere
ihraç olunacak Devlet İç Borçlanma Senetleriyle
karşılanır.
11.
Bu maddeye göre alınacak tedbirlerin uygulanmasını teminen
banka genel kurullarınca alınan kararlara karşı açılacak
davalara ve ihtiyati tedbir taleplerine banka merkezinin bulunduğu
yerdeki asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde,
birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde yetkili
mahkeme (1) numaralı asliye ticaret mahkemesidir.
Açılacak
davalarda, mahkemelerce teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı
verilemez. Teminat tutarı kamu yararı gözetilerek ve duruşma
yapılarak ilgili mahkeme tarafından belirlenir.
12.
Bu madde uyarınca yapılacak genel kurul toplantısına, sermaye
azaltım ve artırımına, sermayenin tesciline, sermaye artırımına
konu hisselerin devir sürelerine, hisse senedine
dönüştürülebilir tahvil ihracına ve bu
tahvillerin hisse senedine dönüştürülmesine
ilişkin işlemlerin esas ve usulleri Kurulca belirlenir. Belirtilen
konularda Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu
hükümleri uygulanmaz. Kurul, bu Kanun, Türk Ticaret
Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve bu kanunlara ilişkin mevzuatla
belirlenen, bankaların malî tablolarının yayımı ve yıllık
olağan genel kurul toplantılarının yapılması ile ilgili
süreleri değiştirmeye yetkilidir.
13.
Bu madde uyarınca kanuni ve ihtiyari yedek akçeler ile
sermayenin azaltılmasına konu edilen zararlar, 3.6.1949 tarihli ve
5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin
7 nci fıkrasında belirlenen esaslar çerçevesinde
bankaların kazancının tespitinde gider olarak matrahtan indirilir.
14.
Kurul, bu maddenin uygulanmasına ve bu maddedeki tedbirlerin
uygulanması sonucunda Fon tarafından edinilen banka hisselerinin
satış ve devrine, sermaye benzeri kredilerin sermayeye
dönüştürülmesine ilişkin usul ve esasları
belirlemeye, bu kapsamda düzenleme yapmaya yetkilidir.
15.11.2000 tarihli ve
4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye
Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim
Şirketi Hakkında Kanunda yapılan düzenlemeler
MADDE 6-
A) 4603 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (3) numaralı
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
3.
Bankalarda 31.12.2002 tarihinden sonra özel hukuk hükümlerine
tâbi olmayan personel çalıştırılamaz. Yeniden
yapılandırma sürecinde bankaların yönetim kurullarınca
gerek özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılmak
üzere kendisine sözleşme teklif edilen ancak özel
hukuk hükümlerine göre çalışmayı kabul
etmeyen gerekse özel hukuk hükümlerine göre
çalışması uygun görülmeyip sözleşme
imzalanmayan personel, bankaların yönetim kurullarınca Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir.
Devlet
Personel Başkanlığı kendisine bildirilen personel listelerini en
geç kırkbeş gün içerisinde (özelleştirme
kapsam ve/veya programındaki kuruluşlar hariç) tespit
edeceği kamu kurum ve kuruluşlarındaki boş kadro ve pozisyonlara
atanmalarını sağlamak üzere ilgili kurum veya kuruluşa
gönderir. İlgili kurum ve kuruluş bildirimin ulaştığı
tarihten başlayarak en geç beş iş günü içinde
bu personelin atanmalarını yaparak atamalara ilişkin bilgileri
Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı ile ilgili
bankalara bildirir. Atama tarihi itibarıyla personelin bankalarla
ilişiği kesilmiş sayılır. Personelin atandığı kurumda fiilen
göreve başlayacağı tarihe kadar geçen sürede her
türlü malî ve sosyal hakları bankalarca karşılanmaya
devam olunur. Bu fıkrada hüküm bulunmayan hallerde
24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi hükümleri
uygulanır.
Ataması
yapılan personel hakkında bankalar tarafından yapılacak tebliğ
işlemini takiben 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 ve 63
üncü maddelerinin uygulanmasından atamayı yapan kamu
kurum veya kuruluşu sorumludur.
Ancak,
bu şekilde nakledilen personelden anılan madde uyarınca eski
kadrolarına ait hakları şahıslarına bağlı olarak saklı
tutulanlar için bankacılık tazminatı da şahıslarına
bağlı bir hak teşkil etmez.
4046
sayılı Kanunun 22 nci maddesi kapsamında Özelleştirme Fonu
tarafından yapılması öngörülen ödemeler ilgili
bankalar tarafından yapılır.
1.1.2002-31.12.2002
tarihleri arasında uygulanmak üzere bu madde uyarınca,
bankalardan genel bütçeli daireler ile katma bütçeli
idarelere ve bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlara, genel
ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan
kuruluşlar ile sosyal güvenlik kuruluşlarına nakli yapılan
personelin aylık ve diğer özlük hakları karşılığı
tutar, ilgili bankalarca Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık
hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutar bir taraftan bütçenin
(B) işaretli cetveline özel gelir, diğer taraftan Maliye
Bakanlığı bütçesinde açılacak bir tertibe özel
ödenek kaydedilir. Özel ödenek kaydedilen tutarları
kurum ve kuruluşların bütçelerinin ilgili
tertiplerine aktarmaya Maliye Bakanı yetkilidir. Nakli yapılan
personelin aylık ve diğer özlük hakları karşılığı
tutar, aylık dönemler itibarıyla ilgili bankalar ve Maliye
Bakanlığınca müştereken tespit edilir ve bu miktar en geç
tespitin yapıldığı ay sonuna kadar bankalarca yukarıda
belirtilen hesaba yatırılır.
B)
4603 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin
ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, bu fıkradan
sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra ve aynı maddenin sonuna
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi veya Türkiye Halk
Bankası Anonim Şirketi tarafından devir alınacak taahhütler
ile aktifler arasındaki menfi fark, devir alan bankaya Hazine
Müsteşarlığınca nakit ve/veya özel tertip devlet iç
borçlanma senedi şeklinde sermaye olarak avans mahiyetinde
ödenir. Ancak Hazinece avans mahiyetinde yapılan ödemeler
Bankalar Yeminli Murakıplarınca yapılacak incelemeler sonucu
onaylanacak devir bilançoları esas alınarak kesinleştirilir.
Söz konusu inceleme sonucunda tespit edilen Hazine aleyhine
doğmuş fark ve devir tarihi itibarıyla nazım hesaplarda yer alan
taahhütler nakde dönüştükleri takdirde nakde
dönüştükleri tarih itibarıyla Hazinece nakit ve/veya
özel tertip Devlet iç borçlanma senedi olarak
ödenir. Hazine lehine bir farkın tespit edilmesi halinde ise
söz konusu fark ilgili yıl bütçe kanununda
belirtilen esaslar dahilinde devir alan banka tarafından Hazineye
ödenir.
Bu
madde hükmü uyarınca yapılan Türkiye Emlak Bankası
Anonim Şirketinin devir işlemleri nedeniyle doğan menfi farka
ilişkin hesaplar muhasebe kayıtları bakımından Tasfiye Halinde
Emlak Bankası Anonim Şirketinin Hazineye borçlu olmasını
sağlayacak şekilde izlenir. Bu madde uyarınca yapılan devir
sonucu oluşan menfi fark nedeniyle doğan Hazine alacağı 6762
sayılı Türk Ticaret Kanununun 446 ncı maddesinin ikinci
fıkrasının uygulanmasında dikkate alınmaz. Bu devirden dolayı
T.C. Ziraat Bankası bilançosunda görünen alacaklar
özelleştirme süreci başlayana kadar karşılık
ayırılarak giderilir.
4389
sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (5) numaralı
fıkrasının (c) bendi hükümleri bankanın taraf olduğu
davalar yönünden (tesis edilen teminatlar iade olunur); 16
ncı maddesinin (2) numaralı fıkrası hükümleri banka
aleyhine yapılacak takipler yönünden ve 16 ncı maddenin
(9) numaralı fıkrası hükümleri Bankanın alacak ve
borçları yönünden Tasfiye Halinde Emlak Bankası
Anonim Şirketi hakkında da uygulanır.
C
) 4603 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
GEÇİCİ
MADDE 6- Bu Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen süreler içinde emeklilik hakkını
kullanmayanlara son kez bu maddenin yürürlük
tarihinden itibaren iki ay içinde emekli olmaları halinde
emekli ikramiyeleri %20 fazlasıyla ödenir.
506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesine
göre kurulmuş Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi
Mensupları Emekli ve Yardım Sandığı Vakfına tâbi personel
için de bu madde hükümleri uygulanır.
Bu
madde kapsamında emekli olan personel emekli olduğu tarihten
itibaren üç yıl içinde anılan bankalarda yeniden
istihdam edilemez.
25.11.2000
tarihinde bu bankalarda çalışan personelden özel hukuk
hükümlerine geçirilenlerin hizmet sözleşmelerinin
31.12.2003 tarihine kadar, bankaların disiplin yönetmelikleri
hükümleri saklı kalmak kaydıyla 1475 sayılı İş
Kanununun 17 nci maddesi dışında kalan sebeplerle bankalar
tarafından feshedilmesi halinde söz konusu personel hakkında
bu Kanunun geçici 1 inci maddesinin (3) numaralı fıkrası
uyarınca işlem tesis edilmek üzere Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir. Bu kapsamda olan personele sözleşmenin
feshi nedeniyle ihbar ve kıdem tazminatı ödenmez. Bankaların
kurduğu, kuracağı ve iştirak ettiği veya edeceği bilgi
sistemleri ve/veya alternatif dağıtım kanalları amaçlı
şirketlere bu bankalardan geçen ve T. C. Emekli Sandığı
ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci
maddesi uyarınca kurulan Türkiye Emlâk Bankası Anonim
Şirketi Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı ile irtibatları devam
eden personelden isteyenlerin anılan sosyal güvenlik kurumları
ile irtibatları devam eder. Bu fıkra hükümleri bu
personel hakkında da uygulanır.
Denetim
MADDE
7- Özel kanunlarla kurulmuş kamu tüzel kişiliğini
ve idari ve malî özerkliği haiz kurul, üst kurul ve
bunlara bağlı kurumların yıllık hesapları Başbakanlık
tarafından belirlenen Başbakanlık müfettişi, Başbakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu denetçisi ve Maliye müfettişinden
oluşan bir komisyon tarafından denetlenir.
Bu
madde kapsamındaki kurul, üst kurul ve bunlara bağlı
kurumların faaliyetleri hakkındaki yıllık rapor, her yılın
Mayıs ayı sonuna kadar Bakanlar Kuruluna sunulur. Bu kurul ve
kuruluşlar faaliyetlerine ilişkin olarak yılda bir defa Türkiye
Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunu
bilgilendirir.
Bu
madde kapsamındaki kurul, üst kurul ve bunlara bağlı kurumlar
6245 sayılı Harcırah Kanunu, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye
Kanunu ve 832 sayılı Sayıştay Kanununa tâbi değildir.
Bu
madde kapsamındaki kurul, üst kurul ve bunlara bağlı
kurumların kanunlarındaki ve diğer kanunlardaki bu maddeye aykırı
hükümler uygulanmaz.
GEÇİCİ
MADDE 1- Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim
Şirketi, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi, Türkiye
Emlâk Bankası Anonim Şirketi ve Tasfiye Halinde Emlâk
Bankası Anonim Şirketinin Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri
ile Tasfiye Kurulu üyeleri, bu Kanun ve 15.11.2000 tarihli ve
4603 sayılı Kanun kapsamında işlemler yapmaya, 21.2.2001
tarihinden önce açılmış esnaf ve sanatkâr
kredileri, küçük ve orta boy işletme kredileri ve
zirai krediler ile bu Kanunun 1 inci ve 2 nci maddesi kapsamındaki
kredileri söz konusu maddelerde belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde yeniden yapılandırmaya yetkilidirler.
Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk
Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlâk Bankası Anonim
Şirketi Yönetim, Denetim ve Tasfiye Kurulu üyelerinin bu
Kanun ve 4603 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde
yaptıkları işlemlerden dolayı hukuki sorumlulukları bankacılık
sektöründe faaliyette bulunan özel bankaların
yönetim, denetim ve tasfiye kurullarına uygulanan özel
hukuk hükümlerine ve mevzuata tâbidir.
Türkiye
Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi, Türkiye Halk
Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlâk Bankası Anonim
Şirketi Yönetim, Denetim ve Tasfiye Kurulu üyeleri ceza ve
idare hukuku bakımından memur sayılmazlar.
GEÇİCİ
MADDE 2- Emlâk Konut Anonim Şirketinde çalışmakta
olan memur ve sözleşmeli personel (kapsam dışı personel
dahil) kamu kurum ve kuruluşlarına 24.11.1994 tarihli ve 4046
sayılı Kanunun 22 nci maddesi esasları uyarınca Devlet Personel
Başkanlığı tarafından nakledilir. Bu maddeye göre yapılması
gereken ödemeler Emlâk Konut Anonim Şirketi tarafından
yapılır
GEÇİCİ
MADDE 3- Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Anonim Şirketi
ve Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi; 2002 yılı iş planı
ve programlarında 2002 yıl sonuna kadar bankacılık usullerine
uygun olarak kullandırılmak üzere, tarım kesimine, esnaf ve
sanatkâra, küçük ve orta boy işletmelere ve
ihracatçılara kendi kaynaklarından en az bir buçuk
katrilyon Türk Lirası karşılığı yabancı para ve Türk
Lirası ilave plasman limiti tahsis ederler.
Yürürlük
MADDE
8- Bu Kanunun;
a) 6 ncı
maddesinin ( B ) fıkrası 3.7.2001 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihinde,
b) Diğer
maddeleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 9-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
| 
MALİ
SEKTÖRE OLAN BORÇLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASI
VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN
(KANUN NO:4743)