|
17
Temmuz 1964 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
11756
Kanun
No: 492
HARÇLAR
KANUNU
Kanunun şümulü:
Madde 1 –Bu Kanuna göre alınacak harçlar aşağıda
gösterilmiştir:
1. Yargı harçları,
2. Noter harçları,
3. (2588 sayılı Kanunun 1'inci
maddesiyle değişen
fıkra) Vergi Yargısı
Harçları,
4. Tapu ve kadastro
harçları,
5. Konsolosluk harçları,
6. Pasaport, ikamet tezkeresi,
vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları,
7. Gemi ve liman harçları,
8. İmtiyazname, ruhsatname ve
diploma harçları,
9. Trafik harçları.
BİRİNCİ
KISIM Yargı
Harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 2 – Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1)
sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.
Ceza mahkemelerinde şahsi hukuka
ait hakların hüküm altına alınması halinde de, celse harçları hariç olmak üzere
(1) sayılı tarifeye göre harç alınır.
Hakem kararları :
Madde 3 – Hakem kararlarının infazı lazım geldiğine
dair mahkeme başkanı veya hakim tarafından verilen şerhlerden, hakem kararının
mahiyetine göre, karar ve ilam harcı alınır.
Yabancı hakem kararları ile,
kanun gereğince tahkim yolu ile halli mecburi olan davalardan da aynı suretle
harç alınır.
Yabancı mahkeme ilamları
:
Madde 4 – Yabancı bir mahkeme tarafından verilen
ilamların tenfizi için açılacak davalardan, bu ilamlarda hükmolunmuş şeyin
değeri, nevi ve mahiyetine göre (1) sayılı tarife gereğince harç alınır.
Bölge İdare Mahkemeleri İle
Danıştay İşlemleri :
Madde 5 – (2588 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen madde)
Bölge İdare Mahkemeleri
ile Danıştay'da açılacak davalardan (1) sayılı tarife gereğince harç
alınır.
Ancak, vergi, resim, harç ve
benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezalarla ilgili olup Bölge İdare
Mahkemeleri ve Danıştay'ın görevi içinde bulunan işlemler (3) sayılı tarifeye
göre harca tabidir.
Karşılık davalar ve davaya
müdahale:
Madde 6 – Karşılık davalar, müstakil davalar gibi
harca tabidir.
Davaya müdahale eden kimse, kanun
yollarına müracaat ederse iltihak ettiği taraftan alınan harca eşit harcı ödemek
mecburiyetindedir.
Yeniden harç
alınması:
Madde 7 –Muameleden kaldırılan dosya Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununda belirtilen süre içinde yenilenmediği takdirde davanın
görülebilmesi yeniden harç verilmesine bağlıdır.
Hükmün bozulması:
Madde 8 – Bir hükmün bozulmasını müteakip verilecek
hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden
evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, müteakip hükme ait harçdan mahsup
olunur.
Tashihi karar:
Madde 9 – Tashihi karar talebinin kabulü üzerine
temyiz olunan hüküm tasdik edilirse, temyiz olunan hükümden alınmış olunan harç
kadar yeniden harç alınır.
İadei muhakeme:
Madde 10 – İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan
edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir. İadei muhakeme talebinde
bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir.
Mükellef:
Madde 11 –Genel olarak yargı harçlarını davayı açan
veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle
mükelleftir.
Vasinin hesabının görülmesi
dolayısiyle alınacak harçlar, vesayet altındaki şahsa izafeten vasiden
alınır.
Herhangi bir istek olmaksızın
resen yapılacak işlemlere ait harçlar, aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan
kişilerden alınır.
Celse harçlarında
mükellef:
Madde 12 – Hukuk ve ticaret mahkemelerinde celse
harcı, muhakeme tarafların talep ve muvafakatleri üzerine talik edilmiş ise
taraflardan ve evvelce yapılması mümkün olan bir işlemin yapılmamış olmasından
dolayı talik edilmişse, talike sebebiyet veren taraftan alınır.
Her iki halde talike vekiller
sebebiyet vermişse celse harcı vekillere yüklenir.
Vekil veya taraflara yüklenilen
celse harcı müteakip iki celsede ödenmezse bir misli fazlasiyle alınır.
Ödenmediği takdirde harcın bu miktar üzerinden tahsili için Maliye'ye tezkere
yazılmasına karar verilir.
İKİNCİ
BÖLÜM İstisna ve
Muaflıklar
Harçdan müstesna
işlemler:
Madde 13 – Aşağıda yazılı mevzular harçdan
müstesnadır:
a) (2430 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle
değişen fıkra) Değeri
2.500 lirayı geçmeyen dava ve takipler, (Ticari senetlere ait takipler
hariç)
b) Vasi tayini ve azli, hakimin
reddi talebinin kabulü ve hakimin istinkafına ait kararlar,
c) (2366 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle
değişen fıkra) Ayda 5.000
lirayı geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler, "Birden fazla kişiler lehine
nafakaya hükmedilmesine dair ilamlarda her kişi lehine hükmedilen miktar
müstakil olarak nazara alınır."
d) İcra ve iflas dairelerinin
kusuru yüzünden yanlış yapılmış olan işlemlerin ıslahı ve iptaline dair tetkik
mercileri kararlariyle, bu iptal veya ıslah dolayısiyle yeniden yapılacak
işlemler,
e) Ticaret sicilinde re'sen
yapılan düzeltmeler,
f) İcra tetkik mercilerinin
cezaya mütedair kararlariyle bu kararların temyizi işlemleri,
g) İcra ve İflas Kanununun
270'nci maddesine göre yapılacak defter tutma işlemleri,
h) Yetkili makamların
istiyecekleri ilam ve sair evrak suretleri,
i) Kamu adına C. Savcıları
tarafından hukuk mahkemelerine açılan davalar,
j)(2588 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle
eklenen bent) Genel
Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün
işlemleri,
(Yukarıdaki işlemlerin
hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde
karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir.)
Harçtan muaf
olanlar:
Madde 14 – Erler ve ihtiyaçları Devlet tarafından
deruhde ve temin olunan onbaşı ve çavuşlar adliye işlemlerinden ötürü harçtan
muaftırlar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri ve Nispetleri
Harç alma ölçüleri:
Madde 15 – Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı
işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve
mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
Değer esası:
Madde 16 – Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlere
(1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu
kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün
değeri nazara alınır.
Gayrimenkulün aynına taalluk eden
davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç,
gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden
alınır.
Değer tayini mümkün olan hallerde
dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya
tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye
konmaz.
Noksan tesbit edilen değerler
hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır.
Tahliye davalarında
değer:
Madde 17 – Gayrimenkulün tahliyesi davalarında,
yazılı mukavele olsun veya olmasın bir yıllık kira bedeli üzerinden karar ve
ilam harcı alınır.
Gayrimenkul veya gemilerin
tahliye ve teslimi:
Madde 18 – Bir gayrimenkulün veya bir geminin
tahliye ve teslimine dair olan icra takiplerinde tahsil harcı; bir yıllık kira
bedeli, yoksa, bu süreye göre takdir edilecek bir bedel üzerinden
hesaplanır.
Menkullerin
teslimi:
Madde 19 – Bir menkulün teslimine dair icra
takiplerinde tahsil harcı; menkulün ilamda veya takip talebinde gösterilen
değeri, bu yoksa takdir edilecek değer üzerinden hesaplanır.
İcra takiplerinde
faiz:
Madde 20 – İcra takiplerinde takipten sonra
işleyecek olan faizler, harcın hesabında nazara alınmaz.
Harcın nispeti:
Madde 21 – Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı
nispetler üzerinden alınır.
Davadan feragat, davayı kabul
veya sulh:
Madde 22 – Davadan feragat veya davayı kabul veya
sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri,
daha sonra olursa üçte ikisi alınır.
İcra takibinden
vazgeçme:
Madde 23 – Her ne sebep ve suretle olursa olsun,
icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması için vazgeçilen miktara
ait tahsil harcının yarısı alınır. Ancak haczedilen mal satılıp paraya
çevrildikten sonra vazgeçirilirse tahsil harcı tam olarak alınır.
Gayrimenkul veya gemilerin
tahliye ve tesliminde tahsil harcı nispeti:
Madde 24 – Gayrimenkul veya gemilerin tahliye veya
teslimine dair icralarda Tahsil Harcı (1) sayılı tarifede yazılı miktarların
yarısı nispetinde alınır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Harcın
ödenmesi
Ödeme Usulü:
Madde 25 – Yargı harçları ilgili kağıt ve belgelere
harç pulu yapıştırılmak suretiyle ödenir.
Ödeme yeri:
Madde 26 –Yargı harçları harca konu olan işlemleri
yapan mahkeme veya daire tarafından alınır.
Kanunlarda aksine hüküm varsa bu
madde yerine o hüküm uygulanır.
Maktu harçlarda ödeme
zamanı:
Madde 27 – (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar
ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.
Mahiyetleri icabı işin sonunda
hesap edilip alınması gerekenler, harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15
gün içinde ödenir.
Harç peşin veya süresinde
ödenmemiş ise, müteakip muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam
olunur.
Nispi harçlarda ödeme
zamanı:
Madde 28 – (1) sayılı tarifede yazılı nispi harçlar
aşağıdaki zamanlarda ödenir:
a) Karar ve İlam Harcı,
Karar ve ilam harçlarının dörtte
biri peşin, geri kalanı kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir.
Karar ve İlam Harcı ödenmedikçe ilgiliye ilam verilmez.
b) İcra Tahsil Harcı,
İcra takiplerinde Tahsil Harcı,
alacağın ödenmesi sırasında, ödeme yapılmayan hallerde harç alacağının doğması
tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
Harç alacağı icranın yerine
getirilmesiyle doğar.
Konunun değeri üzerinden alınacak
İflas Harçlarında da bu bent hükümleri uygulanır.
c) Depozito, defter tutma ve
miras işlerine ait harçlar,
(1) sayılı tarifenin (D)
bölümünde yazılı depozito, defter tutma ve miras işlerine ait harçlar işin
sonundan itibaren 15 gün içinde ödenir.
İlamsız takiplerde peşin harç
:
Madde 29 – İlama dayanmıyan takip isteklerinden
alacak miktarının binde beşi peşin alınır.
Peşin harçlar takip sonunda
alınacak asıl harca mahsup olunur.
İlama dayanmayan takiplerde
alacaklı mahkemeye müracaata mecbur kalırsa, peşin alınan harç kendisine iade
olunur. Veya alacaklının isteği üzerine mahkeme harçlarına mahsup edilir.
Noksan tesbit edilen değer
üzerinden harcın ödenmesi:
Madde 30 – Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin,
dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse
için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden
peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 409'uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın
muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.
Peşin alınan karar ve ilam
harçlarının geri verilmesi:
Madde 31 – Peşin alınan Karar ve İlam Harcı işin
hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine
geri verilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM Çeşitli
Hükümler
Harcı ödenmiyen
işlemler:
Madde 32 – Yargı işlemlerinden alınacak harçlar
ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen
harçlar diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme
neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.
İşçi alacaklarının
takibi:
Madde 33 – İş mahkemeleri tarafından işçiler lehine
hükme bağlanmış olan hak ve alacakların takibinde işçilerden hiç bir harç
alınmadan gerekli işlem yapılır. Bu harçlar işçi haklı çıktığı takdirde takip
sonucu hesap edilerek ayrıca bir hükme hacet kalmadan borçludan tahsil
olunur.
Madde 34 – (3717 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle kaldırılan
madde)(*)
(*) Yol giderleri ve tazminatı: (*) Madde 34 – (Kaldırılmadan önceki şekli)
(3239 sayılı Kanunun 90'ıncı maddesiyle değişen fıkra)Tebliğden başka bir işlem yapmak
için makamından uzaklaşma durumunda olan hakimler, Cumhuriyet Savcıları, askeri
mahkemelerdeki subay üyeler ve icra iflas memurları ile yardımcılarına, adli
tabiplere, yazı işleri müdürü ile yazı işleri müdür yardımcılarına, katiplere,
mübaşirlere, hizmetlilere ve bu işlemlere katılan Hazine avukatlarına yol
giderlerinden başka aşağıdaki miktarda yol tazminatı verilir. Hazine
avukatlarına yol tazminatı bütçenin ilgili tertibinden tediye olunur ve ayrıca
gündelik ödenmez. 1. Daireden uzaklaşmayı gerektiren iş, mahkemenin bulunduğu belediye
sınırları içinde ise, her iş için, 1'inci derece Devlet memurunun aldığı geçici
görev yolluğunun 1/2'si
İstinabe yoliyle icra
takiplerinde giderler:
Madde 35 – Diğer bir icra ve iflas dairesinden
istinabe suretiyle bir işlemin yapılması istendiği zaman bu işlemlere ait
lüzumlu giderler o dairelere gönderilir.
Paraların bankalara ve mal
sandıklarına yatırılması :(*)
Madde 36 – Mahkemeler hakimler, C. Savcıları ve icra
iflas daireleri tarafından adli ve idari işlemlerle takip işlemlerinden dolayı
herhangi bir sebeple alınmış olan paraların bankaya yatırılması halinde bu
paralara ait faiz, ikramiye ve sair menfaatleri Devlete aittir.
Şüyuun giderilmesi neticesinde
hasıl olan para ve tereke paraları ile kısıtlı veya gaip adına bankaya yatırılan
paralar yukarıki fıkra hükmünden müstesnadır.
Paraların bankaya ve
malsandıklarına yatırılması için ilgililerden gider adı ile birşey
alınmaz.
Paraların alacaklıya gönderilme
giderleri alacaklıya aittir.
İlgilinin hak ettiği parayı, hak
etme tarihinden itibaren on yıl içinde almak için müracaat etmemesi halinde, bu
paralar Hazineye gelir kaydolunur.
(*) 2. Daireden uzaklaşmayı
gerektiren iş, mahkemenin bulunduğu belediye sınırları dışında ise, her iş için,
1'inci derece Devlet memurunun aldığı geçici görev yolluğunun
2/3'ü, 3.
Daireden uzaklaşmayı gerektiren işlerin bir kısmı mahkemenin bulunduğu belediye
sınırları içinde, bir kısmı dışında ise, belediye sınırları içinde olan her iş
için 1'inci bent hükmü, belediye sınırları dışında olan her iş için, 2'nci bent
hükmü uygulanır. Daireden uzaklaşmayı gerektiren birden fazla iş olursa, mümkün oldukça
işler aynı günde yapılır. İş bir günde tamamlanamadığı takdirde hergün için bir
iş üzerinden ve yukarıdaki bentler gereğince tazminat verilir. Görülen işler birden fazla ise,
ilgililerden alınacak yol giderleri uzaklık ile, yol tazminatı ise yukarıdaki
bentler esasları ile orantılı şekilde bölünerek hesaplanır. Adliye başkatipleri
ile başkatip yardımcıları ve katipler için bu miktarın 2/3'ü, mübaşirler ve
hizmetliler için 1/2'si ödenir. Yol giderleri ile tazminat, ilgili kişiler tarafından işin
yapılmasından önce, emaneten makbuz mukabilinde vezneye yatırılarak bununla
ilgili deftere işlenip keşif ve işlem sonunda yapılan harcama bir tutanakla
belgelenerek kalanı ilgili kişiye geri verilir.
Süresinde ödenmiyen
harçlar:
Madde 37 – Bu kanunda ödeme zamanı gösterilen
harçlardan süresinde ödenmiyenleri, ilgili mahkeme ve daireler tarafından
sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde bir yazı ile o yerin vergi dairesine
bildirilir ve harçlar vergi dairesince tahsil olunur.
Yazıda harcın nevi ve mahiyeti,
miktarı, mükellefin soyadı ve adı ve en son ikametgahı adresi açık olarak
gösterilir.
İKİNCİ
KISIM Noter
Harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
ve Muaflık
Mevzu:
Madde 38 – Noter işlemlerinden bu kanuna bağlı (2)
sayılı tarifede yazılı olanları noter harçlarına tabidir.
Pey akçesi, zamanı rücu, ücret
tevkifi, cezai şart gibi bir akdin müeyyidesi kabilinden olan taahhütlerden,
başlı başına bir akde konu olmadıkça harç alınmaz.
(903 sayılı Kanunun 5'inci
maddesiyle eklenen fıkra)
Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş muameleleriyle bu
vakıflara yapılacak bağışlamalar harca tabi tutulmaz.
Yetkili makamların
istiyecekleri suretler:
Madde 39 – Kamu hukuku ile ilgili işlerde yetkili
makamların isteyecekleri suretlerden harç alınmaz.
Mükellef:
Madde 40 – Noter harçlarını, harca mevzuu olan
işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftirler.
İKİNCİ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri ve Nispetleri
Harç alma ölçüleri:
Madde 41 – Noter harçları (2) sayılı tarifede yazılı
işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine
göre maktu esas üzerinden alınır.
Değer esası:
Madde 42 – Değer veya ağırlık ölçüsüne göre harca
tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlık esastır.
Menkul ve gayrimenkul mallar
hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve
kağıtlarda değer gösterilmesi mecburidir. Rehin bordroları hakkında bu hüküm
uygulanmaz.
Çeşitli işlemlerde
değer:
Madde 43 – Tarifede yazılı nispi harçların hesabında,
sulh işlemlerinde sulh olunan bedel, rehin işlemlerinde rehin bedeli, kiralarda
mukaveledeki süreye göre kira karşılığının toplamı, süre belli değilse bir
yıllık kira tutarı, hizmet akdinde süreye göre verilecek ücretin toplamı, süre
belli değilse bir yıllık ücret tutarı, sermaye şirketlerinde konulan ve ileride
konulması taahhüt edilen sermayenin toplamı, kaydı hayatla irat bağlanmasında
bir yıllık irat tutarı, harca esas olur.
Kiralamanın devir ve feshinde
geri kalan süreye, sermayenin artırılmasında yalnız artırılan kısma ve sermaye
paylaşılmasında mevcut miktara göre harç alınır.
(3689 sayılı Kanunun 10'uncu
maddesiyle eklenen fıkra)
Motorlu kara taşıtları ile ilgili alım, satım ve taahhüt işlemlerinde
gösterilecek değer; işleme konu olan taşıtın cinsi, markası, modeli, tipi ve
yaşı itibariyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince tespit edilen
ve işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan kasko sigortasına esas değerinden
aşağı olamaz. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince düzenlenen
listelerde yer almayan eski model taşıtları asgarî değeri; o taşıtların listede
yer alan en eski modelleri için belirlenen değerinden, her model yılı için % 10
indirim yapılmak suretiyle tespit edilir. Birlikçe düzenlenen listelerde yer
almayan taşıtların değerleri, emsali taşıtların değerlerinden aşağı olamaz. Bu
fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca
belirlenir.
Kişilerin, imzaların, birden
çok olması:
Madde 44 – Bir kişinin, birden çok kişiyi temsil
etmesi harcın artırılmasını gerektirmez.
Şu kadar ki, bütün imzaların
tasdiki kanunen şart olan muamelelerde vekaleten imza edilmesi halinde, vekilin
imzasının tasdikinden alınacak harç temsil ettiği kişilerin sayısınca
çoğaltılır.
Bir işte müştereken hareket eden
vekillerin ve bir borca kefalet eden müteselsil kefillerin bir kağıda
koyacakları birden çok imzalar bir imza sayılır.
Ancak mümessil, haiz olduğu
birden fazla sıfatlara dayanarak imza ederse sıfatları sayısınca harç
çoğaltılır. Bir kişi hem kendisi için ve hem başkalarını temsil suretiyle imza
ederse kendisi için ayrı, başkaları için de yukarıki fıkralara göre ayrı harç
alınır.
Birden ziyade kimseler, bir
kağıda ayrı ayrı işler için imza atıyorlarsa her birinden imza ettikleri kısım
için ayrı ayrı harç alınır.
Harcın nispeti:
Madde 45 – Noter harcı, (2) sayılı tarifede yazılı
nispetler üzerinden alınır.
Bir arada yapılan
işler:
Madde 46 – Birbirleriyle ilgili işler bir arada
bulunursa en yüksek harç alınmasını gerektiren iş üzerinden bir harç
alınır.
Yarı harca tabi
işler:
Madde 47 – Sürenin uzatılması ve vadenin yenilenmesi
halinde asıl senet, mukavele ve kağıtlardan alınmış olan harcın yarısı
alınır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Harcın
Ödenmesi
Ödeme usulü:
Madde 48 – (1512 sayılı Kanunun 208'inci maddesiyle
kaldırılmıştır.)
Ödeme zamanı:
Madde 49 – Noter harçları, ilgili işlemin hitamından
önce peşin olarak alınır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Çeşitli
Hükümler
Sorumluluk:
Madde 50 – Düzenleme ve tasdik işlemleri noterlerin
kusurlarından dolayı, mahkeme tarafından hükümsüz addolunursa noter aldığı harç
ve ücretler tutarını şahsen tazmin ile mükelleftir.
Harç ve ücretlerin tazmin
ettirilmiş olması, ilgililerin genel hükümler dairesinde, noterden ayrıca zarar
ve ziyan istemelerine engel teşkil etmez.
Noterlere verilecek ücretler
ve beyiyeler:
Madde 51 – (1512 sayılı Kanunun 208'inci maddesiyle
kaldırılmıştır.)
ÜÇÜNCÜ
KISIM (2588 sayılı
Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen şekli) Vergi yargısı harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 52 – (2588 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen madde)
Vergi yargısı
işlemlerinden bu kanuna ekli (3) sayılı tarifede yazılı olanlar, vergi yargısı
harçlarına tabidir.
Mükellef:
Madde 53 – (2588 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle değişen
madde) Vergi yargısı
harçları, harca mevzu olan işlemlerden dolayı Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare
Mahkemeleri ve Danıştay'a başvuranlar tarafından ödenir.
İKİNCİ
BÖLÜM Harcın
Ölçüsü, Ödenmesi ve Geri Verilmesi
Harç alma ölçüleri:
Madde 54 – (2588 sayılı Kanunun 6'ncı maddesiyle değişen madde)
Vergi yargısı harçları
(3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden,
işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
Harcın ödenmesi:
Madde 55 – (2588 sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle değişen
madde) Vergi yargısı
harçlarından "Başvurma harcı" dava dilekçesine pul yapıştırmak suretiyle peşin
olarak ödenir.
Nispi ve maktu harçlar, ihbarname
esasına göre, ihbarnamenin tebliği tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili vergi
dairesine ödenir.
Harcın geri
verilmesi:
Madde 56 – (2588 sayılı Kanunun 8'inci maddesiyle değişen madde)
Vergi Mahkemelerince
verilen nihai kararlar üzerinden alınan nispi ve maktu harçlar (Başvurma harcı
hariç) Bölge İdare Mahkemelerince veya Danıştayca mükellef lehine karar
verilmesi halinde mükellefçe kazanılan miktar üzerinden, kesin kararın tebliği
tarihinden itibaren bir yıl içinde geri verilir veya istek üzerine vergi borcuna
mahsup edilir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM Tapu ve
Kadastro Harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 57 – Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna
bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına
tabidir.
Madde 58 – (2588 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle değişen
fıkra) Tapu ve kadastro
harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen
işlemlerde, taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıda yazılı kişiler
ödemekle mükelleftir.
a) Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı
ayni hakları iktisap edenler (İktisap eden kişiler birden fazla ise harçları
hisseleri oranınca öderler).
b) İpotek tesisinde ipoteği tesis
edenler,
c) Kadastro işlerinde adlarına
tescil yapılanlar,
d) Miras sebebiyle çıplak
mülkiyetin mirasçı adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi olanlar,
e) Rücularda rücu eden
taraf,
f) Bunlar dışında kalan
işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.
İKİNCİ
BÖLÜM İstisnalar
Harçtan müstesna tutulan
işlemler:
Madde 59 – (2588 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle değişen
madde) Aşağıdaki yazılı
işlemler harçtan müstesnadır.
a) Genel ve katma bütçeli
dairelerle, il özel
idareleri, belediyeler ve köylerin iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair
ayni hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
b) Kamu menfaatlerine yararlı
dernekler ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların iktisap
edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren
işlemleriyle bu dernek ve vakıflara ait tesislerin ve bu tesislerin sonradan
iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi
gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
c) İlgililerin kusurları
olmaksızın tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak hataların
tashihleri,
d) Mahkemeler, icra ve iflas
daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek kayıt ve belge suretleri,
e) Karşılıklı olmak şartıyla
yabancı devletlerin diplomatik veya konsolosluk ihtiyaçları için iktisap
edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri, şerhi gerektiren
işlemleri ve bunların terkinleri,
f) Arkeolojik araştırmalar için
yapılan iktisaplar ile ilgili tescil, şerh ve terkinler (Bu istisna hükmünün
uygulanması şartları Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak Maliye
Bakanlığınca tespit ve Resmi Gazete ile ilan olunur),
g) 7269 sayılı kanuna göre
yaptırılacak meskenlere, 4753 sayılı kanuna göre yapılan iktisaplara ve 3202
sayılı kanun uyarınca T.C. Ziraat Bankası kredilerinden istifade suretiyle
yapılmış bulunan hayvan barınak yerlerine ilişkin tescil, şerh ve
terkinler,
h) Deprem, su basması, yangın
gibi tabii afetlerin vukubulduğu bölgelerde (Bu bölgeler Maliye ve İmar ve İskan
Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur) bu afetlerin vukubulduğu yılı izleyen
yıldan itibaren en çok beş yıl içinde arsa üzerine inşa veya binaya ilave
suretiyle meydana getirilen binalar, bağımsız bölümler veya katlar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,
i) Tersane yapımı için Devlet
Planlama Teşkilatınca verilmiş Teşvik Belgesini haiz tüzel kişilerce bu maksatla
iktisap edilen gayrimenkuller ve bu yerlerde inşa veya binaya ilave suretiyle
meydana getirilen binalar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,
j) a, e ve f bentlerinde
belirtilen şekilde iktisap olunan gayrimenkullerin herhangi bir şekilde
başkalarına devir ve ferağı.
k) (3239 sayılı Kanunun 91'inci maddesiyle eklenen bent)
Beden Terbiyesi
Teşkilatına dahil derneklerin münhasıran sporla uğraşmak üzere kurulan anonim
şirketlere sermaye olarak koydukları gayrimenkuller ile bu şirketlere
devrettikleri gayrimenkullerle ilgili devir ve iktisap işlemleri.
l) (4962 sayılı Kanunun 13' üncü maddesiyle
eklenen bent Yürürlük; 07.08.2003)2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.5.1990 tarihli ve 3645
sayılı Kanunla eklenen ek 1 inci maddesi kapsamında kullandırılacak kredilerle
ilgili ipotekler ile bu konutların hak sahipleri adına tapuya tescili.
Yukarıda yer alan istisnalara
ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler
saklıdır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri ve Nisbetleri
Harç alma ölçüleri:
Madde 60 – Tapu ve kadastro harçları, (4) sayılı
tarifede yazılı işlemlerden, işlemlerin nevi ve mahiyetine göre, değer esası
üzerinden nispi veya maktu olarak alınır.
Değer esası:
Madde 61 – Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde
(4) sayılı tarifede yazılı değerler esastır.
İpotekli
gayrimenkuller:
Madde 62 – Rehin ile takyid edilmiş bir
gayrimenkulün bağışlanmasında, bağışlama yapıldığı anda bakiye kalan rehinli
borç miktarı gayrimenkulün mukayyet kıymetinden indirilir.
Kayıtlı değer, imlâk vergisi
değeri:
Madde 63 – (4751 sayılı
Kanunun 5 nci maddesiyle değişen madde Yürürlük: 9.4.2002 Geçerlilik: 1.1.2002)
Bu Kanunda sözü edilen
"kayıtlı değer" veya "emlâk vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlâk Vergisi
Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder.
Tapu ve kadastro harcı, vergi
değeri ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı
üzerinden hesaplanır.
Mükelleflerin vergi değerinden
daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında vergi değeri esas
alınır. Aradaki farka isabet eden harç, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre
hesaplanan vergi ziyaı cezası % 25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh
edilir.
Harcın hesabında on milyon liraya
kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esasları tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.(*)
3824 sayılı Kanunun 14 üncü
maddesiyle eklenen fıkralar (4369 sayılı Kanunun 82/9-a maddesiyle
kaldırılmıştır. Yürürlük: 29.7.1998).(**)
(*)(Değişmeden önceki şekli) (4444 sayılı Kanunun 10'uncu
maddesiyle değişen madde Yürürlük; 14.8.1999) Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı
değer" veya "emlâk vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununa
göre genel beyan veya vergi değerini tadil eden nedenler dolayısıyla beyan
edilecek emlâk vergisi değerini ifade eder. Bu değer; emlâk vergisi
mükellefiyetinin başlangıcını takip eden yılda, Emlâk Vergisi Kanunu hükümlerine
göre beyan olunan emlâk vergisi değerine, diğer yıllarda ise bir önceki yıl için
belirlenen değere, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle tespit
edilir. Yeni
inşa edilen binalarda harca esas değerin hesaplanmasında Emlâk Vergisi Kanununun
10 uncu maddesine göre arsa veya arsa payı (arazi dahil) değeri olarak daha önce
beyan edilmiş olan değere "yeniden değerleme oranı" uygulanmak suretiyle tespit
olunan değer esas alınır. Tapu ve kadastro harcı, yeniden değerleme oranı uygulanmak
suretiyle bulunan değer ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden
yüksek olanı üzerinden hesaplanır. Mükelleflerin yukarıdaki hükümlere göre tespit edilecek
değerlerden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında yeniden
değerleme oranı uygulanarak tespit edilecek değerler esas alınır. Aradaki farka
isabet eden harç, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi ziyaı cezası % 25
oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir. Harcın hesabında bir milyon
liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz. Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.
(1) (1) (Değişmeden önceki ibare) Kayıtlı değer: Madde 63 – Bu kanunda sözü
edilen "kayıtlı değer" deyimi, (4369 sayılı Kanunun 81/I-1 maddesiyle değişen ibare
Yürürlük: 29.7.1998) Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilen emlak vergisi tarhına
esas değerleri ifade eder. (**) (Kaldırılmadan önceki şekli) (3824 sayılı Kanunun 14
üncü maddesiyle eklenen fıkralar) Bu Kanunun uygulanmasında, vergi değerinin tesbitinde
aşağıdaki hususlar ayrıca dikkate alınır. a) Kayıtlı değer (emlâk vergisi
değeri), beyan dönemini takip eden yıllarda Emlâk Vergisi Kanunu hükümlerine
göre hesaplanacak değerden az olmamak üzere mükellef tarafından beyan edilen
değerin, her yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenmiş olan
"yeniden değerleme oranı"nda artırılması suretiyle tespit
olunur. b)
Yeniden değerleme oranı; daha önce yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle
bulunan değer ile mükellef tarafından emlak vergisi veya tapu ve kadastro
harcına esas olmak üzere beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanına
uygulanır. c)
Yeni inşa edilen binalarda harca esas değerin hesaplanmasında, Emlak Vergisi
Kanununun 10 uncu maddesine göre arsa veya arsa payı (arazi dahil) değeri olarak
daha önce beyan edilmiş olan değere "yeniden değerleme oranı" uygulanmak
suretiyle tesbit olunan, değer esas alınır. d) Tapu ve kadastro harcı,
yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan değer ile mükellef
tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden
hesaplanır. e)
Mükelleflerin yukarıdaki hükümlere göre tespit edilecek değerlerden daha düşük
beyanda bulunmaları halinde; harcın hesabında yeniden değerleme oranı
uygulanarak tespit edilecek değerler esas alınır. Aradaki farka isabet eden
harç, kusur cezalı olarak ikmalen tarh edilir. f) Harcın hesabında yüzbin
liraya kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, kalkınmada
öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde artış oranını (0) sıfır (sıfır dahil)
ile yeniden değerleme oranı arasında tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki
kalkınmada birinci ve ikinci derecede öncelikli yörelerde ve tarım arazilerinde
farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir. Bu maddenin uygulanmasında
işlemin yapıldığı yıl için herhangi bir artış oranı dikkate alınmaz. Uygulamaya
ilişkin usul ve esasları tayin ve tespite Maliye ve Gümrük Bakanlığı
yetkilidir.
Harcın nispeti:
Madde 64 – Tapu ve kadastro harçları (4) sayılı
tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
Muhtelif işlemler aynı zamanda
yapılırsa her işlem ayrı ayrı harca tabidir. Şu kadar ki ifrazen yapılan
taksimlerde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
Çıplak mülkiyet ve intifa
haklarına ait harçların hesabında, kayıtlı değerin üçte biri çıplak mülkiyete,
üçte ikisi de intifa hakkına ayrılır.
Tashih harcı:
Madde 65 – Tapu Sicilinde kayıtlı arsa ve arazi
üzerinde yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin tescilinde veya her nevi
vasıf değişikliklerinde tashih harcı alınır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Harcın
Ödenmesi
Ödeme usulü:
Madde 66 – Tapu ve kadastro harçları, makbuz
karşılığında ödenir. Bunun şeklini Maliye Bakanlığı düzenlemeye
yetkilidir.
Ödeme yeri:
Madde 67 – (2588 sayılı Kanunun 11'inci maddesiyle değişen
madde)Tapu ve kadastro
harçları, işlemin yapıldığı yerin vergi dairesine ödenir. Maliye Bakanlığınca
yetki verilmesi halinde ilgili kuruluşlar tarafından da tahsil
olunabilir.
Kadastro ve tapulama
harçlarında ödeme zamanı:
Madde 68 – (3239 sayılı Kanunun 92'nci maddesiyle değişen
madde)Kadastro ve
tapulama harçları tahakkukundan itibaren (İhtilaflı işlerde hükmün kesinleştiği
tarihi takip eden aybaşından itibaren ) bir sene içinde ödenir.
İştirak halindeki mülkiyetlerde
tahakkuk ettirilen harcın tamamı, diğer şeriklere rücu hakkı mahfuz kalmak
şartıyla, o gayrimenkule fiilen zilyed bulunan şerikten ve birden ziyade şerik
fiilen zilyed bulunuyorsa bunlardan herhangi birinden tahsil olunur.
Ancak, kadastro ve tapulaması
yapılan gayrimenkul bu süre içinde tedavül ederse, harç yeni malik adına
yapılacak tescilden önce ödenir.
Tapulama Kanununun 71 inci
maddesi hükmü mahfuzdur.
BEŞİNCİ
BÖLÜM Çeşitli
Hükümler
Harcın teminatı:
Madde 69 – Tapulama Kanununa göre tahakkuk etmiş
olup, tapu kütüğünde kayıtlı bulunan gayrimenkuller, kadastro harçlarında harcın
teminatıdır ve maliki değiştiği takdirde yeni malikten dahi tahsil
olunur.
Gönderilecek listeler ve
sorumluluk:
Mükerrer Madde 69
– (2588 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle
eklenen madde) Tapu ve
kadastro idareleri, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün
harca esas tutulan değerini ve vasıflarını noterler de düzenledikleri veya
tasdik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini
şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte
işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren engeç 15 gün içinde ilgili
vergi dairesine bildirmekle mükelleftirler.
Bu kanuna göre bildirme
mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
150'nci maddesinin 1, 2 ve 3'üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan ceza
hükmolunur.
(3239 sayılı Kanunun 93'üncü
maddesiyle değişen fıkra)
Belediyeler ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığının ilgili memurları arsa, arazi
veya bina üzerine yeniden inşa edilen binalarla ilgili yapı kullanma izni (iskân
belgesini) vermeden önce, vergi dairesine gerekli harcın ödendiğini gösterir
belgeleri talep etmeye mecburdurlar.
Akdin daire dışında
yapılması:
Madde 70 – (3239 sayılı Kanunun 94'üncü maddesiyle değişen
fıkra) Tapu memurlarının
istek üzerine bir hakkı tesis, tadil veya terkin gibi tapu işlemleri için daire
dışına gitmeleri halinde birinci derecede Devlet memurunun aldığı geçici görev
yolluğunun 2/3'ü tazminat olarak emaneten mal sandığına yatırılır. Görevin
tamamlanmasından sonra bu miktarın yarısı Hazineye gelir kaydedilir. Diğer
yarısı tazminat olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce hazırlanacak
yönetmelikte belirtilen esaslara göre ilgili memurlar arasında dağıtılır.
İstenen yere gidilmekten vazgeçilirse emaneten alınan para ilgilisine geri
verilir. Mutad ulaştırma aracının sağlanması iş sahiplerine aittir.
İfraz, taksim, yüzölçümü gibi
işler için harice gidildiği takdirde, ilgili memurlara Harcırah Kanunu hükümleri
gereğince yollukları verilir.
BEŞİNCİ
KISIM Konsolosluk
Harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 71 – Türkiye Cumhuriyeti muvazzaf ve fahri
konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden bu kanuna bağlı
(5) sayılı tarifede yazılı olanları, konsolosluk harçlarına tabidir. İcabında
Türkiye menfaatlerini deruhde eden yabancı devlet muvazzaf ve fahri
konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden yukarıdaki
fıkrada belirtilmiş olanları da bu Devletin kabul etmesi halinde konsolosluk
harçlarına tabidir.
Konsoloslarca yapılacak noter
işlemleri:
Madde 72 – (1512 sayılı Kanunun 207'nci maddesiyle değişen
madde) Konsoloslar
tarafından yapılacak noter işlemlerinde, bu kanunun noter harçlarına ait
hükümleri uygulanır.
Mükellef:
Madde 73 – Konsolosluk harçlarını, harca mevzu olan
işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftirler.
İKİNCİ
BÖLÜM İstisnalar
Harçdan müstesna
işlemler:
Madde 74 – Aşağıdaki mevzular harçdan müstesnadır:
a) Yabancı memleketlere tedavi
maksadiyle gidenlere ait işlemler,
b) Yabancı memleketlerde öğrenim
ve inceleme için bulunan öğrencilerle, resmi bir göreve veya Devletçe tedavi
veya hava değişimine gönderilmesi sebebiyle bulunduğu sırada ölen Türkiye Büyük
Millet Meclisi ve Hükümet üyeleri, askeri ve sivil memurlar, subaylar ve erlerin
ve Türk mürettabatının terekeleriyle ilgili bütün işlemler,
c) Doğum ve ölüm
ilmuhaberleri,
d) Konsoloslukların yetkilerine
giren askeri işlemlere ait her türlü kağıtların düzenlenmesi veya
onaylanması,
e) Öğrenci müfettişliği
bulunmayan yerlerde müfettişlik görevi yapan konsoloslukların bu işlere ilişkin
olarak düzenleyecekleri ve onaylayacakları kağıtlar.
f)(4731 sayılı Kanunun 6/A maddesiyle eklenen bent) Türkiye'deki kurum ve kuruluşlara hibe olarak yardım
amacıyla gönderilecek mal, malzeme, araç ve gereçler için konsolosluklarda
düzenlenecek hibe senetleri.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri ve Nispetleri
Harç alma ölçüleri
:
Madde 75 – Konsolosluk harçları, (5) sayılı tarifede
yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve
mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
Harcın nispeti :
Madde 76 – (Finansman
Kanununun 104'üncü maddesiyle değişen madde)Konsolosluk harçları (5) sayılı tarifede yazılı nispetler
üzerinden alınır.
(3180 sayılı Kanunun 1'inci
maddesiyle değişen fıkra)
Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde (2) sayılı tarifede yazılı
nispetler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Harcın
Ödenmesi
Ödeme usulü:
Madde 77– Konsolosluk harçları, işle ilgili kağıt
ve belgelerin konsolosluklarda kalacak nüshalarına, kalmayan hallerde asıllarına
pul yapıştırılmak suretiyle ödenir.
Ödeme zamanı :
Madde 78 – Konsolosluk harçları, ilgili işlemin sona
ermesinden önce peşin olarak ödenir.
Yabancı para ile tahsil
edilecek harçların hesabı:
Madde 79 – (3180 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen
madde) Konsolosluk
harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları
her türlü işlemlere ait harçlar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit ve ilan
edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya
birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM Çeşitli
Hükümler
Dışişleri Bakanlığının
yetkisi:
Madde 80 –Yabancı devletler konsolosluklarınca
Türklerden alınan konsolosluk harçları, (2) ve (5) sayılı tarifelerde yazılı
harçlardan fazla olduğu takdirde, Dışişleri Bakanlığı mukabele bilmisil olarak o
devletler uyruklarından aynı miktarda konsolosluk harçları almaya
yetkilidir.
Zaruri giderler:
Madde 81 – Kanuna göre alınması icabeden harçlardan
başka muhafaza ücreti hakem, hesap görme, bilirkişi, yolluk ve saire gibi, harca
tabi işlemler için yapılması zaruri giderler ilgililer tarafından peşin olarak
ödenir.
Kırtasiye veya diğer büro
giderleri için masraf adiyle bir şey alınmaz.
Harçların konsolosluk
giderlerine tahsisi:
Madde 82 – Konsolosluk harçlarından yapılacak
tahsilat tutarının, konsolosluk giderlerine karşılık tutulması veya diğer bir
dış temsililiğine gönderilmesi veya memlekete getirilmesi hususları, Maliye ve
Dışişleri Bakanlıklarınca beraberce kararlaştırılır.
ALTINCI
KISIM Pasaport,
İkamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik
Harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 83 – Pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve
Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden bu kanuna bağlı (6) sayılı tarifede
yazılı olanlar harca tabidir.
Mükellef:
Madde 84 – Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik
harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle
mükelleftir.
İKİNCİ
BÖLÜM İstisna ve
Muaflıklar
Harçtan müstesna
işlemler:
Madde 85 – Pasaport Kanunu hükümlerine uygun olarak
verilecek aşağıda yazılı pasaportlar, ikamet tezkereleri ve tasdik işlemleri
harçtan müstesnadır:
a) Diplomatik pasaportlar, hususi
pasaportlar ve hizmet pasaportları,
b) Yabancı memleketlere
münhasıran öğrenim için gideceklere gerek Türkiyeden çıkarken ve gerekse yabancı
memleketlerde öğrenimlerini tamamlayıncaya kadar verilecek pasaportlar,
c) Yabancı memleketlerde yoksul
kalmış oldukları sabit olan Türk vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti
konsoloslukları tarafından münhasıran Türkiye'ye dönüş yolculuğu için muteber
olmak ve veriliş tarihinden itibaren en fazla üç ay içinde kullanılmak üzere
verilecek pasaportlar,
d) Seyahatleri Türkiye için
kültürel, ticari veya sosyal bir fayda sağlayacak mahiyette bulunduğu sabit
olanlarla, Milli Eğitim Bakanlığının izni ile ilmi incelemelerde bulunmak veya
yabancı memleketlerde yapılacak, spor temas ve müsabakalarına katılmak üzere
toplu halde gezi yapacak öğretmen, öğrenci ve sporculara verilecek
pasaportlar,
e) Yabancı memleketlerde, Türk
konsoloslukları tarafından düzenlenen veya tasdik olunan evrakın Dışişleri
Bakanlığınca tasdiki,
f) Türkiye'deki yabancı
konsolosluk müstahdemleriyle, bu konsoloslukların meslekten olan memurları
yanında ikamet etmek suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara verilecek
ikamet tezkereleri (karşılıklı olmak şartiyle),
g) (4444 sayılı Kanunun 11'inci maddesiyle
eklenen bend Yürürlük; 1.1.2000) Dışişleri Bakanlığınca mütekabiliyet esası gözönünde tutularak
belirlenecek ülkeler uyruklarına verilecek ikamet tezkereleri.
Harçtan muaf
olanlar:
Madde 86 – (2430 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen madde)
İş ve İşçi Bulma Kurumu
aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki
yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların
refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından
muaftır.
Madde 87 – Milli veya milletlerarası tarih, kültür ve
güzel sanatlar şenlikleri ve festivalleri, spor müsabakaları, kongreler ve
konferanslar, sergi ve panayırlar münasebetiyle, Türkiye'ye gelecek veya başka
memleketlerde vukubulacak aynı mahiyetteki milletlerarası gösterilerde bulunmak
veya bunlara katılmak için, Türkiye'den transit geçeceklere harçsız vize
verilir.
Bakanlar Kurulunca belli edilecek
yerlere turizm, tedavi veya hava değişimi maksadiyle geleceklere de, tesbit
edilen şartlara bağlı olmak üzere harçsız vize verilir.
Bu maddede yazılı giriş vizeleri
(Turist) damgasını taşıyacaktır.
Madde 88 – Aşağıda yazılı
yabancılara ikame tezkeresi harçsız olarak verilir:
a) Türk okullarında veya
fakültelerinde okuyan öğrenciler,
b) Münhasıran gazete muhabirliği
yapanlar,
c) Devlet, il özel idareleri,
belediyeler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunlara bağlı resmi müesseseler
tarafından istihdam edilen profesör ve uzmanlarla, iş sahibi olmayan eşleri ve
çocukları,
d) Mali durumlarının bozuk
olduğuna, ikamet tezkeresi vermeye yetkili makamlarca kanaat getirilen
yoksullar,
e) Türk aslından olup Türk
kültürüne bağlı ecnebi uyruklular.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri ve Nispetleri
Harç ölçüleri:
Madde 89 – Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik
harçları (6) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre
maktu esas üzerinden alınır.
Yeniden harç
alınması:
Madde 90 – Sürelerinin sona ermeleri sebebiyle
yenilenen ikamet tezkerelerinden tam, kaybolan ikamet tezkerelerinin yenilenmesi
halinde yarı harç alınır.
İkamet tezkerelerinde yarım
harç:
Madde 91 – Onsekiz yaşını bitirmeyen çocuklara
verilecek ikamet tezkerelerinden esas harcın yarısı alınır.
Dışişleri Bakanlığının
yetkisi:
Madde 92 – Dışişleri Bakanlığınca alınacak tasdik
harçlarını karşılık esasına göre bazı devletler uyrukları hakkında artırmaya ve
gerektiğinde esas miktarına indirmeye adı geçen Bakanlık yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Harcın
Ödenmesi
Ödeme usulü:
Madde 93 – Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik
harçları, ilgili kağıt ve belgelere harç pulu yapıştırılması veya basılı damga
konulması suretiyle alınır.
Ödeme zamanı:
Madde 94 – Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik
harçları peşin olarak alınır.
YEDİNCİ
KISIM Gemi ve Liman
Harçları
BEŞİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 95 – Gemi ve liman işlemlerinden, bu kanuna
bağlı (7) sayılı tarifede yazılı olanları, gemi ve liman harçlarına
tabidir.
İnşa halindeki
gemiler:
Madde 96 – İnşa halindeki gemilere mahsus sicil
işlemleri de, gemi sicil işlemleri gibi harca tabidir.
Ancak inşa halindeki gemilere
mahsus sicilde kayıtlı bir geminin, asıl sicile geçirilmesinde evvelce yapılmış
ve harca tabi tutulmuş işlemlerden ayrıca harç alınmaz.
Mükellef:
Madde 97 – Gemi ve liman harçları, taraflarca aksi
kararlaştırılmamışsa aşağıda yazılı kişiler tarafından ödenir:
a) Mülkiyet hakkını
iktisabedenler, (İktisabeden kişiler birden fazla ise, harçları hisseleri
oranında öderler),
b) İpoteklerde ipoteği tesis
edenler,
c) Bunlar dışında kalan
işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.
İKİNCİ
BÖLÜM İstisnalar
Harçtan müstesna tutulan
işlemler:
Madde 98 – Aşağıda yazılı mevzular harçtan
müstesnadır:
a) İlgililerin kusurları
olmaksızın gemi sicil memurları tarafından yapılan hatalarla ilgili düzeltmeler
ile mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek
suretler,
b) Mücbir sebeplerden dolayı
limana uğrayan ticaret gemileri ile her nevi deniz ürünleri avında
kullanıldıkları müddetçe av, havuz, depo gibi özel tertibatı bulunan milli balık
ve sünger gemilerine verilecek yola elverişlilik belgeleri,
c) Turist nakleden ve başkaca
ticari işlemde bulunmayan turist gemileriyle, ilmi mevzularda kullanılan
gemilerin yola elverişlilik belgeleri.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri ve Nispeti
Harç alma ölçüleri:
Madde 99 – Gemi ve liman harçları, (7) sayılı
tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi
ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
Değer esası:
Madde 100 – Değer ve ağırlık ölçüsüne göre harca tabi
işlemlerde (7) sayılı tarifede yazılı değer ve ağırlıklar esastır.
Harcın Nispeti:
Madde 101 – Gemi ve liman harçları (7) sayılı
tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır. Muhtelif işlemlerin aynı zamanda
yapılması halinde her işlemden ayrı ayrı harç alınır.
Yola elverişlilik belgesi
harcından indirim:
Madde 102 – Türkiye limanları arasında muntazam
seferler yapan ticaret gemilerinden hareketlerinde tam, dönüşlerine kadar
uğrayacakları liman ve iskelelerde 1/5 nispetinde, keza ticari işlemlerde
bulunmayan ticaret gemilerinden de 1/5 nispetinde yola elverişlilik belgesi
harcı alınır.
Denize elverişlilik belgesi
harcında indirim:
Madde 103 – Uluslararası tanınmış gemi tasnif
kurullarından belge alındığı takdirde, ayrıca denetleme yapılmamışsa veya kısmen
yapılmışsa denize elverişlilik belgesi harcı yarı nispetinde alınır.
Ölçme belgeleri harcında
indirim:
Madde 104 – Gemide yapılacak tadiller veya makina
değişimi dolayısiyle verilecek ölçme belgelerinden 1/3 nispetinde harç
alınır.
Tasdik harcında
indirim:
Madde 105 – Değiştirme veya kaybedilme sebebiyle
verilecek gemi tasdiknamelerinde tarifede yazılı miktarın 1/5 'i nispetinde harç
alınır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Harcın
Ödenmesi
Ödeme usulü:
Madde 106 – Gemi ve liman harçları, işle ilgili kağıt
ve belgelere harç pulu yapıştırılmak suretiyle veya makbuz karşılığında
ödenir.
Ödeme zamanı:
Madde 107 – Gemi ve liman harçlarının tamamı peşin
olarak ödenmedikçe, harca mevzu olan işlem yapılmaz.
Ancak, liman başkanlığı
bulunmayan iskelelere uğrayan gemilerden yola elverişlilik belgesi harcı ilk
uğradığı liman başkanlığı bulunan limanda tahsil edilir.
SEKİZİNCİ
KISIM İmtiyazname,
Ruhsatname ve Diploma Harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 108 – İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan
bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabidir.
Mükellef:
Madde 109 – İmtiyazname, ruhsatname ve diploma
harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişiler ödemekle
mükelleftirler.
İKİNCİ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri ve Nispetleri
Harç alma ölçüleri:
Madde 110 – İmtiyazname, ruhsatname ve diploma
harçları, (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine
göre maktu esas üzerinden alınır.
Yeniden harç
alınması:
Madde 111 – Bu kanunda ve ekli tarifede aksine hüküm
bulunmayan hallerde, bu kısımda yazılı olup harca tabi tutulmuş olan belgelerin,
yenilenmelerinde veya devir suretiyle başkalarına intikallerinde ve herhangi bir
sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinden tekrar tam harç alınır.
Beratlı bir ihtiranın tadil ve
ıslahı veya yapılacak ilaveler için verilecek tasdikname yerine, yeni bir berat
istenirse, yeniden harç alınır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Harcın
Ödenmesi
Ödenme usulü:
Madde 112 – İmtiyazname, ruhsatname ve diploma
harçları, ilgili belgelere harç pulu yapıştırılması suretiyle veya makbuz
karşılığında ödenir.
Ödeme zamanı:
Madde 113 – Bu harçlar peşin olarak alınır.
(4731 sayılı Kanunun 6/B maddesiyle değişen fıkra)Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak
tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ
olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir.(*)
(*) (4731 sayılı Kanunun 6/B maddesiyle değişmeden
önceki fıkra)Yıllık harçlar, her mali yılın ilk ayı içinde ödenir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Çeşitli
Hükümler
Belgelerin süresi ve yıl
kesirleri:
Madde 114 – Kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak
belgeler, kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Yıllık harca tabi
olanlar yıl ortasında alınırsa ancak verildiği mali yılın sonuna kadar muteber
olurlar. Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harçlarda yıl
kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir.
Harçların geri
verilmesi:
Madde 115 – İlgililerin kusuru olmaksızın Devlet
tarafından görülen lüzum sebebiyle iptal edilen belgeler için evvelce alınmış
harçlar iki yıl içinde ve istek üzerine geri verilir.
Diploma harcının
ödenmemesi:
Madde 116 – Diploma harcı ödenmedikçe resmi veya özel
daire ve müesseselere mezuniyete ait yazılar yazılamıyacağı gibi buna ait bir
vesika da verilmez.
Sınıfların tespiti:
Madde 117 – Bu kısımda yazılı olup sınıfa göre harca
tabi tutulmuş olan işlerde sınıf dereceleri harç mevzuu olan işlemi yapan
makamlar tarafından tayin olunur.
DOKUZUNCU
KISIM Trafik
Harçları
BİRİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyet
ve Muaflıklar
Mevzu:
Madde 118 – Trafik işlemlerinden bu kanuna bağlı (9)
sayılı tarifede yazılı olanları, trafik harçlarına tabidir.
Harçtan muaf
olanlar:
Madde 119 – Askeri ehliyetnameyi haiz askeri
şoförlerden muayene ve imtihan komisyonlarınca yapılacak imtihanı müteakip
kazananların, askeri şoför ehliyetnameleri, imtihanları ve ehliyetname vizeleri,
harçtan muaftır.
Mükellef:
Madde 120 – Trafik harçlarını, harca mevzu olan
işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir.
İKİNCİ
BÖLÜM Harç Alma
Ölçüleri, Nispetleri ve Ödenmesi
Harç alma ölçüleri:
Madde 121 – Trafik harçları, (9) sayılı tarifede
yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden
alınır.
Harcın ödenmesi:
Madde 122 – Trafik harçları işle ilgili kağıt ve
belgelere pul yapıştırılmak suretiyle veya makbuz karşılığında
ödenir.
ONUNCU
KISIM Kısımlar
Arasında Müşterek Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM Genel
Muaflıklar ve İstisnalar
Özel Kanunlardaki
hükümler:
Madde 123 – (2430 sayılı Kanunun 3'üncü maddesiyle değişen
madde) Özel kanunlarla
harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.
Ancak, iş Kanununa tabi işçilerin
ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları
ilamların takiplerinde harçtan muafiyet, gündelikleri 200 lira veya aylık
ücretleri 6000 lirayı geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır.
(4842 sayılı Kanunun 26'ncı
maddesiyle değişen
fıkra Yürürlük; 01.01.2004)Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin birleşme, (4962 sayılı Kanunun 17/C maddesiyle
değişen ibare Yürürlük; 07.08.2003)devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri (**) nedeniyle yapılacak işlemler ile yurt içi ve yurt dışı
kredi kuruluşlarınca kullandırılan ve ortalama vadesi bir yıl ve daha uzun
süreli nakdi yatırım kredileri nedeniyle verilen teminatlarla ilgili işlemler
harca tâbi tutulmaz.(*)
(*)(4842 sayılı
Kanunla değişmeden önceki fıkra) (4684 sayılı Kanunun 23/A maddesiyle eklenen
fıkra Yürürlük; 03.07.2001) Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin birleşme,
devir ve bölünmeleri nedeniyle yapılacak işlemler harca tabi tutulmaz.
(**)(4962 sayılı
Kanunla değişmeden önceki ibare)devir ve bölünmeleri
Diplomat muaflığı:
Madde 124 – Yabancı devletlerin Türkiye'de bulunan
elçi, maslahatgüzar ve konsolosları ile elçilik ve konsolosluklarına mensup olan
ve o memleketin uyrukluğunda bulunan memurları ve Türkiye'de resmi bir göreve
memur edilenlerin bu sıfatlarından dolayı yapacakları harca mevzu işlemler,
karşılıklı olmak şartiyle bu kanunda yazılı harçlardan muaftır.
İKİNCİ
BÖLÜM Mükellefiyetle İlgili Genel Hükümler
Özel kanunlara göre harç
mükellefi:
Madde 125 – Bu kanunun ilgili kısımlarında
mükellefiyet hakkında konulmuş hükümlerin aksine, özel kanunlarda hüküm
bulunduğu takdirde özel kanun hükmü uygulanır.
Re'sen yapılan
işlemler:
Madde 126 – Herhangi bir istek olmaksızın re'sen
yapılacak işlemlere ait harçlar, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem
yapılan kişilerden alınır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Ödeme İle
İlgili Genel Hükümler
İşlemin
yapılamıyacağı:
Madde 127 – Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça
harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz.
Memurların
sorumluluğu:
Madde 128 – Gerekli harçları tamamen almadan işlem
yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen
sorumludurlar.
İşin hitamında alınacak
harçlarda ödeme zamanı:
Madde 129 – Kendi kısımlarında ödeme zamanı tespit
edilmemiş olup da, mahiyetleri icabı işin sonunda alınması lazımgelen harçlar;
harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
Zamanında ödenmeyen
harçlar:
Madde 130 – Bu kanunda ödenmeleri için belli bir süre
tespit edilmiş olan harçlar süresi içinde ödenmemiş ise, ilgili makam ve
daireler tarafından, sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde bir müzekkere ile o
yerin ilgili vergi dairesine bildirilir. Müzekkerede harcın nevi ve mahiyeti,
miktarı, mükellefin adı ve soyadı ve en son ikametgah adresi açıkça
gösterilir.
Genel ödeme şekli:
Madde 131 – Harçlar, bu kanunun ilgili kısımlarında
yazılı şekillerde ödenir.
Ancak Maliye Bakanlığı konunun
özelliğini gözönünde bulundurarak, harçları, pul yapıştırılması, makbuz
karşılığı veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için
ilgili dairelere yetki verebilir.
Harçları almaya yetkili
daireler:
Madde 132 – Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan
hallerde harçlar, harca mevzu olan işlemleri yapan daireler tarafından tahsil
olunur.
Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü
takdirde harçları doğrudan doğruya vergi dairelerince tahsil ettirmeye
yetkilidir.
Tahsilatın vergi dairesine
yatırılması:
Madde 133 – Maliye Bakanlığının izniyle basılı damga
kullanan veya makbuzla tahsilatta bulunan memurlar bir aya ait tahsilat
tutarlarını ertesi ayın beşinci günü akşamına kadar en yakın vergi dairesine
yatırmakla mükelleftirler. (500) lirayı geçen tahsilat bu süre ile bağlı
olmaksızın derhal yatırılır.
Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü
yerlerde bu miktarı artırmaya yetkilidir.
Teftiş ve kontrol
yetkisi:
Madde 134 – Maliye müfettişleri, maliye müfettiş
muavinleri ve gelirler kontrolörleri ile mahallin en büyük mal memurları her hal
ve takdirde, harçları tahsile salahiyetli memurların hesaplarını teftiş ve
kontrola yetkilidirler.
Mahallin en büyük mal memuru
tarafından kontrol memurlarına da bu hususta yetki verilebilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli hükümler:
Madde 135 – Harçlar sayfa üzerine hesap edildiği
hallerde 20 satır bir sayfa ve 50 harf bir satır itibar olunur. Son sayfa 20
satırdan eksik olsa da bir sayfa sayılır.
Madde 136 – (4369 sayılı Kanunun 82/9-b maddesiyle kaldırılmıştır.
Yürürlük: 29.7.1998)(*)
(*) (Kaldırılmadan önceki şekli)
Nispi harcın
hesaplanmasında 50 kuruşa kadar olan matrah kesirleri atılır. 50 kuruş ve daha
yukarı olanlar 1 liraya çıkarılır. Harç kesirlerinde 5 kuruşa kadar olan
kısımlar atılır, 5 kuruş ve daha yukarı olanlar 10 kuruşa
çıkarılır.
Madde 137 – Harçlar, harç pulu yapıştırılmak
suretiyle tahsil edildikleri takdirde, pullar, üzerlerine tarih konulduktan
sonra imzalanmak veya mühürlenmek suretiyle iptal edilir.
Daireler kendilerine gelen
kâğıtlarda iptal edilmemiş veya yanlış iptal edilmiş pulları tarih ve mühürle
iptal ederler.
İptal yapılmadan kağıtlar
muameleye konmaz.
Madde 138 – Bu kanunda takdir olunacak değer üzerinden
harç ödenmesi lazım gelen hallerde bu değer Vergi Usul Kanununda yazılı takdir
komisyonlarında tespit olunur.
Mükerrer Madde 138 –
(3689 sayılı Kanunun
11 inci maddesiyle değişen madde) Bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçlar (Maktu
ve nispî harçların asgarî ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulunca belirlenen miktarlar
ile bu miktarların Vergi Usul Kanunu uyarınca 1990 yılı için tespit ve ilan
olunan yeniden değerleme oranı ile çarpılmak suretiyle bulunacak tutarların
toplamı kadar artırılmıştır.
Her takvim yılı başından geçerli
olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (Maktu ve nispî harçların
asgarî ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), o yıl için tespit ve ilan
olunan yeniden değerleme oranında artırılır.
Bu suretle hesaplanan harç
miktarlarında (4842 sayılı Kanunun 36/4
maddesiyle değişen
ibare Yürürlük; 24.04.2003) 100.000 lira(3)
kesirleri nazara
alınmaz.
(3986 sayılı Kanunun 12'nci
maddesiyle eklenen fıkra) Bu Kanuna bağlı tarifelerdeki 1.1.1994 tarihi itibariyle geçerli olan
maktu harçlar (maktu ve nispî harçların asgarî ve azamî miktarlarını belirleyen
hadler dahil), % 100, nispî harçlar % 20 oranında artırılmıştır. Yıllık harç
kapsamında bulunan belgelere ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil
edilmez. (4503 sayılı Kanunun 4'üncü
maddesiyle değişen
ibare Yürürlük; 5.2.2000)
Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları veya bu
harçların yendine değerlenme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan
tutarları(1) (maktu ve
nispî harçların asgarî ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) ile nispî
harçları, tarifeler yahut tarifelerin ilgili fıkra ve bentleri itibariyle
birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere; maktu harçlarda (4503 sayılı Kanunun 4'üncü
maddesiyle değişen
ibare Yürürlük; 5.2.2000)
yirmi katına,(2) nispî
harçlarda ise bir katına kadar artırmaya, uygulanmakta olan maktu harçları
yarısına kadar, nispî harçları ise bu fıkra ile artırılmadan önceki seviyelerine
indirmeye, bu had ve miktarlar arasında yeni had, miktar ve nispetler tespit
etmeye yetkilidir.
(1) (Değişmeden önceki ibare) Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan
maktu harçları (2) (Değişmeden önceki ibare) on katına (3)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)(4369
sayılı Kanunun 81/I-2 maddesiyle değişen ibare Yürürlük: 29.7.1998)
10.000
lira(*) (*)
(Değişmeden
önceki ibare)
100 lira
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Kaldırılan
hükümler:
Madde 139 – Aşağıda tarih ve sayıları yazılı kanunlar
kaldırılmıştır:
a) 25.2.1952 tarih ve 5887
sayılı,
b) 11.3.1954 tarih ve 6401
sayılı,
c) 20.5.1955 tarih ve 6608
sayılı,
d) 29.6.1956 tarih ve 6765
sayılı,
e) 26.7.1957 tarih ve 6955
sayılı,
f) 6.1.1960 tarih ve 7406
sayılı,
g) 2.1.1961 tarih ve 201
sayılı,
h) 2.2.1340 tarih ve 405
sayılı,
i) 15.4.1338 tarih ve 216 sayılı,
kanunlar ile bunların ek ve tadilleri,
j) 11.5.1953 tarih ve 6085 sayılı
ve 12.1.1961 tarih ve 232 sayılı kanunların trafik harçları ile ilgili
hükümleri,
k) 3.5.1928 tarih ve 1234 sayılı
kanunun 68'inci maddesi,
l) 5.7.1939 tarih ve 3687 sayılı
kanunun 1'inci maddesinin vize resmine ait hükümleri,
m) 18.12.1935 tarih ve 2864
sayılı kanunun 1'inci maddesinin vize müruriye resmine ilişkin hükümleri,
n) 30.11.1330 tarihli Ecnebi
Anonim ve sermayesi eshama munkasem şirketlerle ecnebi sigorta şirketleri
hakkındaki kanunun harçla ilgili hükümleri.
ALTINCI
BÖLÜM
Geçici hükümler:
Geçici Madde 1
– Yeniden bir tahrir
yapılıncaya kadar Tapu ve Kadastro harçlarının hesabında:
1. Arazide:
a) 1 Haziran 1942 tarihinden
evvel tahrir veya tadil görmüş olan arazi ve arsaların vergi değerlerinin (10)
misli,
b) 1 Haziran 1942 tarihinden
sonra tadil görmüş olan arazi ve arsaların mezkur tarihteki vergi değerlerinin
(10) misli,
2. Binalarda:
a) 1 Haziran 1942 tarihinden
evvel tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan
binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi değerlerinin (6) misli,
b) 1 Haziran 1942 (Dahil) tarihi
ile 28 Şubat 1947 (Dahil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle
gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi
değerlerinin (4) misli,
c) 1 Mart 1947 (Dahil) tarihi ile
11 Mayıs 1953 (Dahil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi
iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi
değerlerinin (2) misli,
d) 12 Mayıs 1953 (Dahil)
tarihinden sonra tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş
olan binaların V.U.K.'na göre bulunacak vergi değeri aynen,
Vergi değeri olarak kabul
olunur.
Geçici Madde 2
– Bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden evvelki zamanlara ait harçlarla ilgili işlemler eski hükümlere
tabidir.
Ancak cezalara ait hükümlerden
hangisi mükellefin lehine ise o uygulanır.
Geçici Madde 3
– Bu Kanuna göre harç
mevzuu dışında kalan işlemler sebebiyle veya harçtan muaf tutulan kişiler adına
5887 sayılı kanun gereğince bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahakkuk
etmiş olup da tahsil edilmemiş bulunan harç ve cezalar terkin olunur.
Geçici Madde 4
– Bu Kanunun yürürlük
tarihinde, evvelki hükümlere göre bir yıl muteber olmak üzere harçları ödenerek
alınmış ruhsatname, satış tezkereleri ve benzeri vesikalar ancak bu kanunun
yürürlüğe girdiği mali yılın sonuna kadar muteberdir.
Geçici Madde 5
– (4444 sayılı Kanunun 12'inci maddesiyle
eklenen madde. Yürürlük; 14.8.1999) Emlâk Vergisi Kanununun geçici 18 inci maddesi uyarınca
1/11/1999 - 31/12/1999 tarihleri arasında yeniden beyanda bulunan mükelleflerin
beyan ettikleri değerler, tapu ve kadastro harçları uygulamasında kayıtlı değer
veya emlâk vergisi değeri olarak kabul edilir. Beyan edilen bu değerler müteakip
yıllarda yeniden değerlemeye tabi tutularak harcın hesabında dikkate
alınır.
Madde 140 – Bu Kanun hükümleri yayımını takibeden
aybaşından itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girer.
Madde 141 – Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
HARÇLAR
KANUNUNA BAĞLI LİSTELER
(1) SAYILI TARİFE (Yargı Harçları) (2) SAYILI TARİFE (Noter Harçları) (3) SAYILI TARİFE (Vergi Yargısı Harçları) (4) SAYILI TARİFE (Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak
Harçlar) (5) SAYILI TARİFE (Konsolosluk Harçları) (6) SAYILI TARİFE (Pasaport, Vize, İkamet Tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı
Tasdik Harçları ve Yabancılara Verilecek Çalışma İzin Harçları) (7) SAYILI TARİFE (Gemi ve Liman Harçları) (8) SAYILI TARİFE (İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma
Harçları) (9) SAYILI TARİFE (Trafik Harçları)
|