|
08
Haziran 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25486
KAMU
GÖREVLİLERİ ETİK KURULU KURULMASI VE BAZI KANUNLARDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
HAKKINDA
KANUN
Kanun
No: 5176
Kabul
Tarihi: 25.5.2004
Amaç ve kapsam
MADDE 1. — Bu
Kanunun amacı, kamu görevlilerinin uymaları gereken saydamlık, tarafsızlık,
dürüstlük, hesap verebilirlik, kamu yararını gözetme gibi etik davranış ilkeleri
belirlemek ve uygulamayı gözetmek üzere Kamu Görevlileri Etik Kurulunun kuruluş,
görev ve çalışma usul ve esaslarının belirlenmesidir.
Bu Kanun, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner
sermayeli kuruluşlar, mahalli idareler ve bunların birlikleri, kamu tüzel
kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon
ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan;
yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul başkan ve üyeleri dahil tüm
personeli kapsar.
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Bakanlar
Kurulu üyeleri, Türk Silahlı Kuvvetleri ve yargı mensupları ve üniversiteler
hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
Kuruluş
MADDE 2. — Bu
Kanunda yazılı görevleri yerine getirmek üzere Başbakanlık bünyesinde Kamu
Görevlileri Etik Kurulu (Kurul) kurulmuştur.
Bakanlar Kurulu, bu Kanun kapsamındaki konularda her türlü
kararları almak ve uygulamak üzere;
a) Bakanlık görevi yapmış olanlar arasından bir üye,
b) İl belediye başkanlığı yapmış olanlar arasından bir üye,
c) Yargıtay, Danıştay, Sayıştay üyeliği görevlerinden emekliye
ayrılanlar arasından üç üye,
d) Müsteşarlık, büyükelçilik, valilik, bağımsız ve düzenleyici
kurul başkanlığı görevlerinde bulunmuş veya bu görevlerden emekliye ayrılanlar
arasından üç üye,
e) Üniversitelerde rektörlük veya dekanlık görevlerinde bulunmuş
öğretim üyeleri veya bunların emeklileri arasından iki üye,
f) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında en üst kademe
yöneticiliği yapmış olanlar arasından bir üye,
Olmak üzere toplam onbir üyeyi biri Başkan olmak üzere seçer ve
atar.
Kurul başkan veya üyeliğine atanacaklar hakkında, 5434 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrası
hükmü ile ek 68 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü uygulanmaz ve bu kişiler
Kurulda emekli aylıkları kesilmeksizin çalıştırılır.
Üyelerin görev süresi
dört yıldır. Süresi dolan üyeler Bakanlar Kurulunca yeniden seçilebilirler.
Kurul üyelerinin görev süresi dolmadan görevlerine son verilemez. Ancak üyeler,
ciddi bir hastalık veya sakatlık nedeniyle iş görememeleri veya atamaya ilişkin
şartları kaybetmeleri halinde, atandıkları usule göre süresi dolmadan görevden alınır.
Üyeler, görevi kötüye kullanmaktan veya yüz kızartıcı bir suçtan mahkûm olmaları
halinde ise Başbakan onayıyla görevden alınır. Görevden alma nedeniyle veya
süresi dolmadan herhangi bir sebeple boşalan Kurul üyeliklerine bir ay
içerisinde Bakanlar Kurulunca yeniden atama yapılır. Bu şekilde atanan üye,
yerine atandığı üyenin görev süresini tamamlar.
Kurul, Başkanın daveti üzerine en az altı üyeyle toplanır ve üye
tam sayısının salt çoğunluğunun aynı yöndeki oyu ile karar verir. Toplantı
kararları ilgililere duyurulur. Kurul ayda dört defa toplanır. Kurul Başkan ve
üyelerinin toplantılara katılmaları esastır. Arka arkaya üç toplantıya veya bir
yıl içinde toplam on toplantıya katılmayan üyeler istifa etmiş sayılırlar.
Kurulun sekretarya hizmetleri Başbakanlık Personel ve Prensipler
Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
Kurul Başkan ve üyelerine, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri
saklı kalmak koşuluyla, fiilen görev yapılan her gün için (3000) gösterge
rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur
hakkı ödenir. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz.
Huzur hakkı ve Kurulun diğer ihtiyaçları için her yıl Başbakanlık
bütçesine gerekli ödenek konulur.
Kurulun görevleri
MADDE 3. — Kurul,
kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken uymaları gereken etik davranış
ilkelerini hazırlayacağı yönetmeliklerle belirlemek, etik davranış ilkelerinin
ihlâl edildiği iddiasıyla re’sen veya yapılacak başvurular üzerine gerekli
inceleme ve araştırmayı yaparak sonucu ilgili makamlara bildirmek, kamuda etik
kültürünü yerleştirmek üzere çalışmalar yapmak veya yaptırmak ve bu konuda
yapılacak çalışmalara destek olmakla görevli ve yetkilidir.
Kurula veya yetkili
disiplin kurullarına başvuru
MADDE 4. — Bu Kanun
kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarında etik davranış ilkelerine aykırı
uygulamalar bulunduğu iddiasıyla, en az genel müdür veya eşiti seviyedeki kamu
görevlileri hakkında Kurula başvurulabilir. Hangi unvanların genel müdür eşiti
sayılacağı kurum ve kuruluşların teşkilât yapısı ve yürüttükleri hizmetlerin
niteliği dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir.
Diğer kamu görevlilerinin, etik davranış ilkelerine aykırı
uygulamaları bulunduğu iddiasıyla yapılacak başvurular, ilgili kurumların
yetkili disiplin kurullarında, Kurul tarafından çıkarılan yönetmeliklerde
belirlenen etik davranış ilkelerine aykırılık olup olmadığı yönünden
değerlendirilir. Değerlendirme sonucu alınan karar, ilgililere ve başvuru sahibine
bildirilir.
Başvurular, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair
Kanunda belirlenen esaslara göre, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye'de ikamet eden yabancı gerçek
kişiler tarafından yapılabilir. Ancak, kamu görevlilerini karalama amacı güden,
haklı bir gerekçeye dayanmayan, başvuru konusuyla ilgili yeterli bilgi ve belge
sunulmamış başvurular değerlendirmeye alınmaz.
Yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara
bağlanmış bulunan uyuşmazlıklar hakkında Kurula veya yetkili disiplin
kurullarına başvuru yapılamaz. İnceleme sırasında yargı yoluna gidildiği
anlaşılan başvuruların işlemi durdurulur.
İnceleme ve araştırma
MADDE 5. — Kurul,
başvurular hakkındaki inceleme ve araştırmasını etik davranış ilkelerinin ihlâl
edilip edilmediği çerçevesinde yürütür. Kurul, kendisine şikâyet veya ihbar
yoluyla ulaşan başvurular üzerine yapacağı inceleme ve araştırmayı en geç üç ay
içinde sonuçlandırmak zorundadır.
Kurul, inceleme ve
araştırma sonucunu ilgililere ve Başbakanlık Makamına yazılı olarak
bildirir.
Kurul, başvuruya konu işlem veya eylemi gerçekleştiren kamu
görevlisinin, etik davranış ilkelerine aykırı işlem veya eylemi olduğunu tespit
etmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde, bu durumu Başbakanlık, Kurul kararı
olarak Resmi Gazete aracılığıyla kamuoyuna duyurur. Ancak, Kurul kararlarının
yargı tarafından iptali halinde Kurul, yargı kararını yerine getirir ve Resmi
Gazetede yayımlatır.
Bu Kanuna göre yapılan inceleme ve araştırmalar, genel hükümlere
göre ceza kovuşturmasına veya tâbi oldukları personel kanunları hükümlerine göre
disiplin kovuşturmasına engel teşkil etmez.
Bilgi ve belge istenmesi
MADDE 6. —
Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, Kurulun başvuru konusu ile
ilgili olarak istediği bilgi ve belgeleri vermek zorundadırlar.
Kurul, bu Kanunun kapsamındaki kuruluşlardan ve özel kuruluşlardan
ilgili temsilcileri çağırıp bilgi alma yetkisine sahiptir.
Yönetmelik
MADDE 7. — Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin hususlar, Kurulca
hazırlanacak yönetmeliklerle belirlenir. Kurul tarafından hazırlanacak
yönetmelikler Başbakan onayı ile yürürlüğe konulur.
MADDE 8. —
19.4.1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve
Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun 9 uncu maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
Ancak, Kamu Görevlileri Etik Kurulu mal bildirimlerini
gerektiğinde inceleme yetkisine sahiptir. Mal bildirimlerindeki bilgilerin
doğruluğunun kontrolü amacıyla ilgili kişi ve kuruluşlar (bankalar ve özel
finans kurumları dahil) talep edilen bilgileri en geç otuz gün içinde Kurula
vermekle yükümlüdürler.
MADDE 9. —
14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 29 uncu maddesine
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Kamu Görevlileri Etik
Kurulu, hediye alma yasağının kapsamını belirlemeye ve en az genel müdür veya
eşiti seviyedeki üst düzey kamu görevlilerince alınan hediyelerin listesini
gerektiğinde her takvim yılı sonunda bu görevlilerden istemeye
yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 10. — Bu
Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
|