|
İL ÖZEL
İDARESİ KANUNU
Kanun
No: 5197
Kabul
Tarihi: 24.06.2004
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam
ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1.- Bu Kanunun
amacı; il özel idaresinin kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev, yetki ve
sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2.- Bu Kanun il
özel idaresini kapsar.
Tanımlar
MADDE
3.- Bu Kanunun
uygulanmasında;
a) İl özel
idaresi: İlin ve il sınırları içindeki halkın mahallî müşterek nitelikteki
ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından
seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel
kişisini,
b) İl özel
idaresinin organları: İl genel meclisini, il encümenini ve
valiyi,
İfade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
İl Özel
İdaresinin Kuruluşu ve Sınırları
Kuruluş
MADDE
4.- İl özel
idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel
kişiliği sona erer.
İl özel
idaresinin görev alanı
MADDE
5.- İl özel
idaresinin görev alanı il sınırlarını kapsar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İl Özel
İdaresinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
İl özel
idaresinin görev ve sorumlulukları
MADDE
6.- İl özel
idaresi; kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahallî
müşterek nitelikteki her türlü görev ve hizmeti yapar, gerekli kararları alır,
uygular ve denetler.
İl özel
idaresi bu hizmetlerden;
a) Eğitim,
sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân,
toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara
mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtlarına ilişkin
hizmetleri il sınırları içinde,
b) İmar, yol,
su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, kültür, turizm,
gençlik ve spor; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe
tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında,
Yapmakla
görevli ve yetkilidir.
İl çevre
düzeni plânı; valinin koordinasyonunda, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri,
diğer illerde il belediyesi ve il özel idaresi ile birlikte yapılır. İl çevre
düzeni plânı belediye meclisi ile il genel meclisi tarafından
onaylanır.
Hizmetlerin
yerine getirilmesinde öncelik sırası, il özel idaresinin malî durumu, hizmetin
ivediliği ve verildiği yerin gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak
belirlenir.
İl özel
idaresi hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle
sunulur. Hizmet sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna
uygun yöntemler uygulanır.
Hizmetlerin
diğer mahallî idareler ve kamu kuruluşları arasında bütünlük ve uyum içinde
yürütülmesine yönelik koordinasyon o ilin valisi tarafından sağlanır.
İl özel
idaresinin yetkileri ve imtiyazları
MADDE
7.- İl özel
idaresinin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Kanunlarla
verilen görev ve hizmetleri yerine getirebilmek için her türlü faaliyette
bulunmak, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri için kanunlarda belirtilen izin
ve ruhsatları vermek ve denetlemek.
b) Kanunların
il özel idaresine verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, emir vermek,
yasak koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları
vermek.
c)
Hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, taşınır ve taşınmaz malları almak, satmak,
kiralamak veya kiraya vermek, takas etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak
tesis etmek.
d) Borç almak
ve bağış kabul etmek.
e) Vergi,
resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar
olan dava konusu uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar
vermek.
f) Özel
kanunları gereğince il özel idaresine ait vergi, resim ve harçların tarh,
tahakkuk ve tahsilini yapmak.
g) Belediye
sınırları dışındaki gayri sıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence
yerlerine ruhsat vermek ve denetlemek.
İl özel
idaresi, hizmetleri ile ilgili olarak, halkın görüş ve düşüncelerini belirlemek
amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabilir.
İl özel
idaresinin mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş
sayılır.
İl özel
idaresinin proje karşılığı borçlanma yoluyla elde edilen gelirleri, vergi, resim
ve harçları, şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları
haczedilemez.
İl özel
idaresine tanınan muafiyetler
MADDE
8.- İl özel
idaresinin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık, gelir
getirmeyen taşınmaz malları ile bunların inşa ve kullanımları her türlü vergi,
resim, harç, katkı ve katılma paylarından muaftır.
İKİNCİ
KISIM
İl Özel
İdaresinin Organları
BİRİNCİ
BÖLÜM
İl Genel
Meclisi
İl genel
meclisi
MADDE
9.- İl genel
meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve
usullere göre ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden
oluşur.
İl genel
meclisinin görev ve yetkileri
MADDE
10.- İl genel
meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik
plân ile yatırım ve çalışma programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve
personelinin performans ölçütlerini görüşmek ve karara bağlamak.
b) Bütçe ve
kesin hesabı kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile
fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma
yapmak.
c) İl çevre
düzeni plânı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar plânlarını görüşmek
ve karara bağlamak.
d)
Borçlanmaya karar vermek.
e) Bütçe içi
işletmeler ile Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu
ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı
kurulmasına karar vermek.
f) Taşınmaz
mal alımına, satımına, trampa edilmesine, tahsisine, tahsis şeklinin
değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın akar haline getirilmesine izin; üç
yıldan fazla kiralanmasına ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar
üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.
g) Şartlı
bağışları kabul etmek.
h) Vergi,
resim ve harç dışında kalan miktarı beşmilyardan yirmibeşmilyar Türk Lirasına
kadar ihtilaf konusu olan özel idare alacaklarının anlaşma ile tasfiyesine karar
vermek.
i) İl özel
idaresi adına imtiyaz verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-işlet
veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait şirket,
işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.
j) Encümen
üyeleri ile ihtisas komisyonları üyelerini seçmek.
k) Halk
denetçisini seçmek.
l) İl özel
idaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.
m) Norm kadro
çerçevesinde il özel idaresinin ve bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas,
iptal ve değiştirilmesine karar vermek.
n) Yurt
içindeki ve yurt dışındaki mahallî idareler ve mahallî idare birlikleriyle
karşılıklı işbirliği yapılmasına karar vermek.
o) Diğer
mahallî idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya
ayrılmaya karar vermek.
p) İl özel
idaresine kanunlarla verilen görev ve hizmetler dışında kalan ve ilgililerin
isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini
belirlemek.
Meclis
başkanlık divanı
MADDE
11.- İl genel
meclisi, seçim sonuçlarının ilânını izleyen beşinci gün kendiliğinden toplanır.
Bu toplantıda meclise en yaşlı üye başkanlık eder. Meclis, bu toplantıda,
üyeleri arasından ve gizli oyla meclis başkanını, meclis birinci ve ikinci
başkan vekillerini, ikisi yedek olmak üzere dört kâtip üyeyi ilk iki yıl için
görev yapmak üzere seçer. İlk iki yıldan sonra seçilecek başkanlık divanı,
yapılacak ilk mahallî idareler seçimlerine kadar görev
yapar.
Meclis
başkanlık divanı seçimi üç gün içinde tamamlanır.
Meclis
başkanlığı ve başkanlık divanında boşalma olması durumunda, kalan süreyi
tamamlamak üzere, yenisi seçilir.
İl genel
meclisine meclis başkanı, bulunmaması durumunda meclis birinci başkan vekili,
onun da bulunmaması durumunda ikinci başkan vekili başkanlık
eder.
Meclis
başkanı, meclis çalışmalarında düzeni sağlamakla
yükümlüdür.
İl genel
meclisinin çalışmalarına ilişkin esas ve usuller İçişleri Bakanlığı tarafından
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Meclis
toplantısı
MADDE
12.- İl genel
meclisi, il genel meclisince belirlenecek bir aylık tatil hariç her ayın ilk
haftası meclis tarafından önceden belirlenen günde mutat toplantı yerinde
toplanır. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır.
Bütçe
görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların
süresi en çok beş gündür.
Mutat
toplantı yeri dışında toplanılmasının zorunlu olduğu durumda üyelere ve valiye
önceden bilgi vermek kaydıyla meclis başkanının belirlediği yerde toplantı
yapılır. Ayrıca, toplantının yeri ve zamanı mutat usullerle halka
duyurulur.
İl genel
meclisinin toplantıları açıktır. Meclis başkanı veya üyelerden herhangi birinin
gerekçeli önerisi üzerine, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı
oturum yapılmasına karar verilebilir. Salt çoğunluk belli bir sayının yarısından
az olmayan çoğunluğu ifade
eder.
İl genel
meclisi görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir, tutanak başkan ve kâtip
üyeler tarafından imzalanır. Toplantılar, meclisin kararıyla sesli veya
görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir.
Özel idare
teşkilatı ve ildeki kamu kurum ve kuruluşlarının birim amirleri gündemdeki
konularla ilgili olarak meclis toplantılarına davet edilebilir ve bilgi alınabilir.
Gündem
MADDE
13.- Gündem,
meclis başkanı tarafından belirlenir ve üyelere en az üç gün önceden bildirilir.
Valinin önerdiği hususlar gündeme alınır. Gündem, çeşitli yollarla da halka
duyurulur.
İl genel
meclisi üyeleri de il özel idaresine ait işlerle ilgili konuların gündeme
alınmasını önerebilir. Öneri, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul
edildiği takdirde gündeme alınır.
Toplantı ve
karar yeter sayısı
MADDE
14.- İl genel
meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların salt
çoğunluğuyla karar verir. Ancak, karar yeter sayısı, üye tam sayısının dörtte
birinden az olamaz. Oylamada eşitlik çıkması durumunda meclis başkanının
bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Gizli oylamalarda eşitlik çıkması durumunda
oylama tekrarlanır, eşitliğin bozulmaması durumunda meclis başkanı tarafından
kur'a çekilir.
Meclisin
toplanmasında, üye tam sayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde, başkan,
gün ve saatini tespit ederek en geç üç gün içinde toplanmak üzere meclisi tatil
eder. Gelecek toplantı, üye tam sayısının dörtte birinden az olmayan üye sayısı
ile yapılır.
Görüşmeler
sırasında başkan veya üyelerden birinin isteği üzerine yapılacak yoklamada karar
yeter sayısının bulunmadığı anlaşılırsa, ikinci fıkradaki hükümler
uygulanır.
Üyeler
oylarını bizzat kullanır. Gizli oy kullanmaya fizikî bakımdan engelli üyeler,
tayin edecekleri kişi eliyle oy kullanabilir.
Oylama;
gizli, işaretle veya ad okunarak yapılır. Oy verme kabul, ret veya çekimser
şeklinde olur.
Kararlar,
meclis başkanı ve kâtip üyeler tarafından imzalanır ve bir sonraki toplantıda
üyelere dağıtılır.
Meclis
kararlarının kesinleşmesi
MADDE
15.- İl genel
meclisi tarafından alınan kararların tam metni, en geç beş gün içinde valiye
gönderilir. Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları, yedi gün içinde gerekçesini
de belirterek yeniden görüşülmek üzere il genel meclisine iade edebilir. Valiye
gönderilmeyen meclis kararları yürürlüğe giremez.
Yeniden
görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de il genel
meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar
kesinleşir.
Vali,
meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar
aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir.
Kesinleşen il
genel meclisi karar özetleri toplantıyı izleyen en geç yedi gün içinde çeşitli
yollarla halka duyurulur.
İhtisas
komisyonları
MADDE
16.- İl genel
meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri arasından seçilecek en az üç, en
çok beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Plân ve Bütçe ile İmar ve
Bayındırlık komisyonları en çok yedi kişiden meydana
gelir.
İhtisas
komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel
meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle
oluşturulur. Eğitim, kültür ve sosyal hizmetler komisyonu, imar ve bayındırlık
komisyonu, çevre ve sağlık komisyonu ile plân ve bütçe komisyonu kurulması
zorunludur.
İmar ve
bayındırlık komisyonu dışındaki komisyonların çalışma süreleri meclisin toplantı
süresiyle sınırlıdır. Meclis toplantısını müteakip imar ve bayındırlık komisyonu en fazla on iş günü,
diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri
sonuçlandırır. Rapor bu sürenin sonunda meclise sunulmadığı takdirde, konu
meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.
Kaymakamlar
ve ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ve
ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversite ve
sendikalar ile gündemdeki konularla ilgili köy ve mahalle muhtarları ile sivil
toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın kendi görev ve faaliyet
alanlarına giren konuların görüşüldüğü ihtisas komisyonu toplantılarına
katılabilir ve görüş bildirebilir.
İhtisas
komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra
il genel meclisinde karara bağlanır.
Komisyon
çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.
Komisyon
raporları alenîdir, çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere il genel
meclisi tarafından belirlenecek bedel karşılığında
verilir.
Denetim
komisyonu
MADDE
17.- İl genel
meclisi, her yılın ocak ayında yapılacak toplantısında il özel idaresinin bir
önceki yıl gelir ve giderleri ile hesap ve işlemlerinin denetimi için kendi
üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı üçten az, beşten çok olmamak üzere
bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon, her siyasî parti grubunun ve bağımsız
üyelerin il genel meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması
suretiyle oluşur.
Komisyon,
vali tarafından il özel idare binası içinde belirlenen yerde çalışır ve
çalışmalarında uzman kişi ve kuruluşlardan yararlanabileceği gibi valinin
onayıyla kamu kuruluşları personelinden de yararlanabilir. Komisyon tarafından
istenen bilgi ve belgelerin iade edilmek üzere verilmesi zorunludur.
Komisyon,
çalışmasını şubat ayı sonuna kadar tamamlar ve buna ilişkin raporunu, izleyen
ayın onbeşine kadar meclis başkanlığına sunar.
Konusu suç
teşkil eden hususlarla ilgili olarak meclis başkanlığı tarafından yetkili
mercilere suç duyurusunda bulunulur.
Meclisin
bilgi edinme ve denetim yolları
MADDE
18.- İl genel
meclisi soru, genel görüşme ve faaliyet raporunu değerlendirme yollarıyla bilgi
edinme ve denetim yetkisini kullanır.
Meclis
üyeleri, meclis başkanlığına önerge vererek il özel idaresi işleriyle ilgili
konularda sözlü veya yazılı soru sorabilir. Soru, vali veya görevlendireceği
kişi tarafından sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılır.
İl genel
meclisi üyelerinin en az üçte biri, meclis başkanlığına istekte bulunarak il
özel idaresinin işleriyle ilgili bir konuda mecliste genel görüşme açılmasını
isteyebilir. Bu istek, meclis tarafından kabul edildiği takdirde gündeme
alınır.
Vali, mart
ayı toplantısında bir önceki yıla ait faaliyet raporunu meclise
sunar.
Faaliyet
raporundaki açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli
görülmezse, yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkanı
tarafından gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına
gönderilir.
Başkan ve
meclis üyelerinin görüşmelere katılamayacağı durumlar
MADDE
19.- İl genel
meclisi başkanı ve üyeleri, münhasıran kendileriyle veya ikinci derece dahil
kan, kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü meclis
toplantılarına katılamazlar.
Meclis
üyelerinin yükümlülükleri
MADDE
20.- İl genel
meclisi üyeleri, görevleri süresince ve görevlerinin sona ermesinden itibaren
iki yıl süreyle il özel idaresi ve bağlı kuruluşlarına karşı doğrudan doğruya
veya dolaylı olarak taahhüde giremez, komisyonculuk ve temsilcilik
yapamaz.
Meclis
üyeliğinin sona ermesi
MADDE
21.- İl genel
meclisi üyeliği, ölüm ve istifa durumunda kendiliğinden sona
erer.
Özürsüz veya
izinsiz olarak arka arkaya üç birleşim günü veya bir yıl içinde yapılan
toplantıların yarısına katılmayan üyenin üyeliğinin düşmesine, savunması
alındıktan sonra üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar
verilir.
İl genel
meclisi üyeliğine seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin
bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar
verilir.
Meclisin
feshi
MADDE
22.- İl genel
meclisi;
a) Kendisine
kanunla verilen görevleri süresi içinde yapmayı ihmal eder ve bu durum il özel
idaresine ait işleri aksatırsa,
b) İl özel
idaresine verilen görevlerle ilgisi olmayan siyasî konularda karar
alırsa,
İçişleri
Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştayın kararı ile
feshedilir.
İçişleri
Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde meclisin feshine dair bildiri ile birlikte
karar verilinceye kadar meclis toplantılarının ertelenmesini de ister. Danıştay,
toplantıların ertelenmesi hususunu en geç bir ay içinde karara
bağlar.
Bu şekilde
feshedilen meclisin yerine seçilen meclis, kalan süreyi tamamlar.
Boşalan
meclisin görevinin yerine getirilmesi
MADDE
23.- İl genel
meclisinin;
a) Danıştay
tarafından feshi veya meclis toplantılarının ertelenmesi,
b) Yedek
üyelerin getirilmesinden sonra da meclis üye tam sayısının yarısından aşağı
düşmesi,
c) Geçici
olarak görevden uzaklaştırılması,
d) Meclis üye
tamsayısının yarıdan fazlasının tutuklanması,
Durumlarında,
meclis çalışabilir duruma gelinceye veya yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar il
genel meclisi görevi, encümenin memur üyeleri tarafından
yürütülür.
Meclis
üyelerinin huzur hakları ve diğer sosyal hakları
MADDE
24.- Meclis
toplantılarına katıldıkları her gün için; il genel meclisi başkanına 2600
gösterge, diğer meclis üyelerine 2200 gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile
çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.
İl genel
meclisi üyeleri hastalıkları süresince izinli sayılır. Ayrıca mazeretleri
durumunda, bir yıl içindeki toplantı süresinin yarısını aşmamak şartıyla
istekleri üzerine meclis tarafından izin verilebilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
İl
Encümeni
İl
encümeni
MADDE
25.- İl encümeni
valinin başkanlığında, il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir
yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri malî hizmetler birim amiri olmak
üzere valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.
Valinin
katılamadığı encümen toplantısına genel sekreter başkanlık eder.
Encümen
toplantılarına gündemdeki konularla ilgili olarak, ilgili birim amirleri vali
tarafından oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere
çağrılabilir.
Encümenin
görev ve yetkileri
MADDE
26.- Encümenin
görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik
plân ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel
meclisine görüş bildirmek.
b) Yıllık
çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve
uygulamak.
c)
Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini
belirlemek.
d) Bütçede
fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma
yapmak.
e) Kanunlarda
öngörülen cezaları vermek.
f) Vergi,
resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşmilyar Türk Lirasına kadar olan
ihtilafların sulhen halline karar vermek.
g) Taşınmaz mal satımına, trampa edilmesine ve tahsisine ilişkin kararları
uygulamak, süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar
vermek.
h) Belediye
sınırları dışındaki umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini
belirlemek.
i) Vali
tarafından havale edilen konularda görüş bildirmek.
j) Kanunlarla
verilen diğer görevleri yapmak.
Encümen
toplantısı
MADDE 27.- Encümen,
haftada en az bir defa olmak üzere önceden belirlenen gün ve saatte toplanır.
Başkan acil durumlarda encümeni toplantıya çağırabilir.
Encümen üye
tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar
verir. Oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.
Çekimser oy kullanılamaz.
Encümen
gündemi vali tarafından hazırlanır. Encümen üyeleri gündem maddesi teklif
edebilir.
Encümen,
gündemindeki konuları en geç bir hafta içinde görüşüp karara
bağlar.
Alınan
kararlar başkan ve toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Karara
muhalif kalanlar gerekçelerini de açıklar.
Vali kanun,
tüzük, yönetmelik ve il genel meclisi kararlarına aykırı gördüğü encümen
kararının bir sonraki toplantıda tekrar görüşülmesini isteyebilir. Encümen,
kararında ısrar ederse karar kesinleşir. Bu takdirde, vali, kesinleşen encümen
kararının uygulanmasını durdurur ve
idari yargı mercilerine yürütmeyi durdurma talebi ile birlikte on gün
içinde başvurur. İtiraz Danıştayca en geç altmış gün içinde karara
bağlanır.
Encümen
başkan ve üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece dahil kan ve kayın
hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü encümen toplantılarına
katılamazlar.
Encümen
üyelerine verilecek ödenek
MADDE
28.- Encümen
başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için
belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek
verilir. Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen gösterge
rakamının yarısı ödenir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Vali
Vali
MADDE
29.- Vali, il
özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir.
Valinin görev
ve yetkileri
MADDE
30.- Valinin
görev ve yetkileri şunlardır:
a) İl özel
idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve
idare etmek, il özel idaresinin hak ve menfaatlerini
korumak.
b) İl özel
idaresini stratejik plâna uygun olarak yönetmek, il özel idaresinin kurumsal
stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, il özel idaresi
faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak,
izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise
sunmak.
c) İl özel
idaresini Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı
yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin
etmek.
d) İl
encümenine başkanlık etmek.
e) İl özel
idaresinin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.
f) İl özel
idaresinin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.
g) Yetkili
organların kararını almak şartıyla sözleşme yapmak.
h) İl genel
meclisi ve encümen kararlarını uygulamak.
i) Bütçeyi
uygulamak, bütçede meclis ve encümenin yetkisi dışında kalan aktarmaları yapmak.
j) İl özel
idaresi personelini atamak.
k) İl özel
idaresi, bağlı kuruluşlarını ve işletmelerini denetlemek.
l) Şartsız
bağışları kabul etmek.
m) İl
halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri
almak.
n) Bütçede
yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak.
o) Kanunlarla
il özel idaresine verilen ve il genel meclisi veya il encümeni kararını
gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.
Stratejik
plân ve performans plânı
MADDE
31.- Vali,
mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde; kalkınma plân ve
programları ile varsa bölge plânına uygun olarak stratejik plân ve ilgili olduğu
yıl başından önce de yıllık performans plânı hazırlayıp il genel meclisine
sunar.
Stratejik
plân, varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum
örgütlerinin görüşleri alınarak hazırlanır ve il genel meclisinde kabul
edildikten sonra yürürlüğe girer.
Stratejik
plân ve performans plânı bütçenin hazırlanmasına esas teşkil eder ve il genel
meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilir.
Yetki
devri
MADDE
32.- Vali, görev
ve yetkilerinden bir kısmını uygun gördüğü takdirde, yöneticilik sıfatı bulunan
il özel idaresi görevlileri ile ilçelerde kaymakamlara
devredebilir.
İhtilaf
halinde temsil yetkisinin devri
MADDE
33.- Vali ile
birinci ve ikinci derecedeki kan ve kayın hısımlarının il özel idaresi ile
ihtilâflı olduğu durumlarda, dava açılması ve bu davada il özel idaresinin
temsili, meclis başkanı, bulunmadığı takdirde başkan vekili veya bunların
yetkilendireceği kişiler tarafından yerine getirilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Organlara
İlişkin Ortak Hükümler
Görevden
uzaklaştırma
MADDE
34.- Görevleriyle
ilgili bir suç nedeniyle haklarında soruşturma veya kovuşturma açılan il özel
idaresi organları veya bu organların üyeleri, geçici bir önlem olarak kesin
hükme kadar görevden uzaklaştırılabilir.
Görevden
uzaklaştırma önlemi iki ayda bir gözden geçirilir. Devamında kamu yararı
bakımından yarar görülmeyen görevden uzaklaştırma önlemi
kaldırılır.
Soruşturma
veya kovuşturma sebebiyle görevden uzaklaştırılan il özel idaresi organları veya
bu organların üyeleri hakkında; 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu
Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanuna göre soruşturma izni verilmemesi,
takipsizlik, kamu davasının düşmesi veya beraat kararı verilmesi, davanın genel
af ile ortadan kaldırılması veya görevden düşürülmeyi gerektirmeyen bir suçla
mahkûm olunması durumunda görevden uzaklaştırma önlemi
kaldırılır.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
İl Özel
İdaresi Teşkilâtı
İl özel
idaresi teşkilâtı
MADDE
35.- İl özel
idaresi teşkilatı; genel sekreterlik, malî işler, sağlık, tarım, imar, insan
kaynakları, hukuk işleri birimlerinden oluşur. İlin nüfusu, fiziki ve coğrafi yapısı, ekonomik, sosyal, kültürel
özellikleri ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak norm kadro sistemine ve
ihtiyaca göre oluşturulacak diğer birimlerin kurulması, kaldırılması veya
birleştirilmesi il genel meclisinin kararıyla olur. Bu birimler büyükşehir
belediyesi olan illerde daire başkanlığı ve müdürlük, diğer illerde müdürlük
şeklinde kurulur.
Genel
sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde,
mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel
idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plân ve yıllık çalışma programına
göre düzenler ve yürütür. Bu amaçla il özel idaresi kuruluşlarına gereken
emirleri verir ve bunların uygulanmasını gözetir ve
sağlar.
Genel
sekreter yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden valiye karşı
sorumludur.
Toplam nüfusu
3.000.000'a kadar olan illerde, ihtiyaca göre en fazla iki, nüfusu bunun
üzerinde olan illerde en fazla dört genel sekreter yardımcılığı kadrosu ihdas
edilebilir.
İlçelerde,
özel idare işlerini yürütmek amacıyla kaymakama bağlı ilçe özel idare teşkilâtı
oluşturulabilir.
Norm kadro ve
personel istihdamı
MADDE
36.- Norm kadro
ilke ve standartları İçişleri Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından
müştereken belirlenir. Bu ilke ve standartlar çerçevesinde norm kadro
çalışmasını il özel idaresi yapar veya yaptırır.
İl özel
idaresi personeli, vali tarafından atanır ve ilk toplantıda il genel meclisinin
bilgisine sunulur.
İl özel
idareleri, norm kadro unvan ve sayıları dahilinde olmak kaydıyla, çevre, sağlık,
veterinerlik, teknik, hukuk, sosyal ve ekonomi, kültür ve sanat, bilişim ve
iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında;
tabip, uzman tabip, veteriner, avukat, mühendis, çözümleyici ve programcı,
mimar, ebe, hemşire, teknisyen ve tekniker gibi ihtiyaç duydukları uzman ve
teknik personeli, sözleşme ile çalıştırabilir. Bu şekilde sözleşmeli olarak
çalıştırılacakların, yürütecekleri hizmete ilişkin nitelikleri taşımaları
şarttır. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara
ayrıca atama yapılamaz.
Üçüncü fıkra
hükmü uyarınca istihdam edileceklerin
ücret miktarları, yılları Bütçe Kanununda belirlenecek ücret tavanını aşmamak
üzere Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen sınırlar içerisinde il genel meclisi
tarafından belirlenir. Bu şekilde çalıştırılacaklara her ne ad altında olursa
olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılamaz ve ücret mahiyetinde
aynî ya da nakdî menfaat temin edilemez. Söz konusu personel hakkında bu Kanunda
hüküm bulunmayan hususlarda vize hariç
14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler
uygulanır.
Genel
Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel
idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel
idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında
öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi ve İçişleri
Bakanlığının onayı ile atanır.
Kamu kurum ve
kuruluşlarında istihdam edilmekte olan memurlar, valinin talebi, kendilerinin
isteği ve kurumlarının muvafakatiyle il özel idarelerinin birim müdürü ve üstü
yönetici kadrolarında görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirmelerde 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde öngörülen
şartlar dikkate alınır. İl özel idarelerinde bu şekilde istihdam edilen kamu
kurum ve kuruluşları personeli kurumlarından izinli sayılırlar. Bu personelin
görevlendirildikleri süre zarfındaki, görevlendirildikleri kadroya ait her türlü
malî hakları ile kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve
benzeri diğer hakları il özel idaresi tarafından ödenir. İzinli oldukları
müddet, terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır ve terfi haklarını kazananlar
başkaca bir işleme lüzum kalmaksızın terfi ettirilirler. Bu şekilde
görevlendirilenler, görevlendirme süresinin sona ermesinden itibaren onbeş gün
içerisinde yazılı olarak eski kurumlarına başvurmaları halinde en geç bir ay
içerisinde kadrolarına, kadroları
kaldırılmış veya kadrolarına zorunlu sebeplerle atama yapılmış ise durumlarına
uygun bir kadroya atanırlar.
Genel
sekreter olarak atanan mülki idare amirlerinin bu görevde geçen süreleri meslekî
kıdemlerinde geçmiş sayılır. Bu şekilde atananlar genel sekreterlik görevinin
sona ermesinden itibaren bir ay içerisinde İçişleri Bakanlığı tarafından meslekî
kıdemlerine uygun görevlere atanırlar.
Sözleşmeli ve
işçi statüsünde çalışanlar hariç olmak üzere il özel idaresi memurlarına, başarı
durumlarına göre toplam memur sayısının %10’unu ve Devlet memurlarına uygulanan
aylık katsayısının 20000 gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı
geçmemek üzere, çalıştıkları sürelerle (hastalık ve yıllık izinleri dahil)
orantılı olarak, encümen kararı ile yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.
Büyükşehir belediyelerinin olduğu yerlerde bu rakam 30000 olarak
uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
İl Özel
İdarelerinin Denetimi
Denetimin
amacı
MADDE
37.- İl özel
idarelerinin denetimi; faaliyet ve işlemlerinde hataların önlenmesine yardımcı
olmak, çalışanların ve il özel idaresi teşkilâtının gelişmesine, yönetim ve
kontrol sistemlerinin geçerli, güvenilir ve tutarlı duruma gelmesine rehberlik
etmek amacıyla; hizmetlerin süreç ve sonuçlarını mevzuata, önceden belirlenmiş
amaç ve hedeflere, performans ölçütlerine ve kalite standartlarına göre tarafsız
olarak analiz etmek, karşılaştırmak ve ölçmek; kanıtlara dayalı olarak
değerlendirmek, elde edilen sonuçları rapor hâline getirerek ilgililere
duyurmaktır.
Denetimin
kapsamı ve türleri
MADDE
38.- İl özel
idarelerinde iç ve dış denetim yapılır. Denetim, iş ve işlemlerin hukuka
uygunluk, malî ve performans denetimini kapsar.
İç ve dış
denetim 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre
yapılır .
Ayrıca, il
özel idaresinin malî işlemler dışında kalan diğer idarî işlemleri, idarenin
bütünlüğüne ve kalkınma plânı ve stratejilerine uygunluğu açısından İçişleri
Bakanlığı, vali veya görevlendireceği elemanlar tarafından da denetlenir.
İl özel
idarelerine bağlı kuruluş ve işletmeleri yukarıdaki esaslara göre
denetlenir.
Denetime
ilişkin sonuçlar kamuoyuna açıklanır ve meclisin bilgisine
sunulur.
Faaliyet
raporu
MADDE
39.- Vali, Kamu
Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinin dördüncü fıkrasında
belirtilen biçimde; stratejik plân ve performans hedeflerine göre yürütülen
faaliyetleri, belirlenmiş performans ölçütlerine göre hedef ve gerçekleşme
durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini açıklayan faaliyet raporunu
hazırlar.
Faaliyet
raporu mart ayı toplantısında vali veya genel sekreter tarafından meclise
sunulur. Raporun bir örneği İçişleri Bakanlığına gönderilir ve kamuoyuna da
açıklanır.
Hizmetlerde
aksama
MADDE
40.- İl özel
idaresi hizmetlerinin ciddî bir biçimde aksatıldığının ve bu durumun halkın
sağlık, huzur ve esenliğini hayatî derecede olumsuz etkilediğinin ilgili
bakanlığın talebi üzerine yetkili sulh hukuk hâkimi tarafından belirlenmesi
durumunda,
İçişleri
Bakanlığı;
a)
Hizmetlerde meydana gelen aksamanın giderilmesini, hizmetin özelliğine göre
makul bir süre vererek il özel idaresinden ister.
b) Aksama
giderilemezse, söz konusu hizmetin yerine getirilmesini o ilin valisinden ister.
Bu durumda, vali, aksaklığı öncelikle il özel idaresinin araç, gereç, personel
ve diğer kaynaklarıyla giderir. Mümkün olmadığı takdirde diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının imkânlarını da kullanabilir. Bu nedenle ortaya çıkacak maliyet
vali tarafından İller Bankasına bildirilir ve İller Bankasınca o il özel
idaresinin müteakip ay genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden
il özel idaresine ayrılan paydan valilik emrine
gönderilir.
Denetimle
ilgili diğer hükümler
MADDE
41.- Denetimin
yapılması ve faaliyet raporunun hazırlanması hususunda bu Kanunda hüküm
bulunmayan durumlarda 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile diğer
kanunların ilgili hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ
KISIM
Malî Hükümler
ve Cezalar
BİRİNCİ
BÖLÜM
İl Özel
İdaresinin Gelirleri ve Giderleri
İl özel
idaresinin gelirleri
MADDE
42.- İl özel
idaresinin gelirleri şunlardır:
a) Kanunlarla
gösterilen il özel idaresi vergi, resim, harç ve katılma
payları.
b) Genel
bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar.
c) Genel ve
özel bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler.
d) Taşınır ve
taşınmaz malların kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde
edilecek gelirler.
e) İl genel
meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı
ücretler.
f) Faiz ve
ceza gelirleri.
g)
Bağışlar.
h) Her türlü
girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak
gelirler.
i) Diğer
gelirler.
İl özel
idaresinin giderleri
MADDE
43.- İl özel
idaresinin giderleri şunlardır:
a) İl özel
idaresi binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve
onarımı için yapılan giderler.
b) İl özel
idaresinin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret,
ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer
giderler.
c) Her türlü
alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.
d) Vergi,
resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer
gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.
e) İl genel
meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında
kurdukları birliklere yapılacak yardımlar.
f) İl özel
idaresinin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve birliklerle ilgili ortaklık
payı, üyelik aidatı giderleri.
g) Faiz,
borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ve sigorta giderleri.
h) Yoksul,
muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.
i) Dava takip
ve icra giderleri.
j) Temsil,
tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.
k) Avukatlık,
danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.
l) Yurt içi
ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan
ortak hizmetler ve diğer proje giderleri.
m)
Sosyo-kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan
giderler.
n) Özel idare
hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması
giderleri.
o) Doğal afet
giderleri.
p) Kanunla
verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer
giderler.
İKİNCİ
BÖLÜM
İl Özel
İdaresi Bütçesi
İl özel
idaresi bütçesi
MADDE
44.- İlin
stratejik plânına uygun olarak hazırlanan bütçe, il özel idaresinin malî yıl ve
izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir, gelirlerin
toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin verir.
Bütçeye
ayrıntılı harcama programları ile finansman programları
eklenir.
Bütçe yılı
Devlet malî yılı ile aynıdır.
Bütçe dışı
harcama yapılamaz.
Vali ve
harcama yetkisi verilen diğer görevliler, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu
ve yerinde harcanmasından sorumludur.
Bütçenin
hazırlanması ve kabulü
MADDE 45.
- Vali
tarafından hazırlanan bütçe tasarısı eylül ayı başında il encümenine sunulur.
Encümen, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden
önce il genel meclisine sunar.
İl genel
meclisi bütçe tasarısını yıl başından önce aynen veya değiştirerek kabul eder.
Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı
değişiklikler yapamaz.
Harcama
yetkilisi
MADDE 46.
- İl özel
idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir
harcama biriminin&n | 
İL
ÖZEL İDARESİ KANUNU