|
21 Temmuz 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 25529
Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun
Kanun
No. 5224
Kabul Tarihi : 14.7.2004
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. — Bu
Kanunun amacı, bireyin ve toplumun sinema sanatı ürünlerinden verimli bir
biçimde yararlanabilmesi ve sinema sanatının sunduğu olanaklardan yararlanarak
çağdaş ve etkin bir kültürel iletişim ortamının yaratılması için sinema
sektörünün eğitim, yatırım, girişim, yapım, dağıtım ve gösterim alanlarında
geliştirilmesi ve güçlendirilmesi ile kayıt ve tescile de esas olacak şekilde sinema
filmlerinin değerlendirilmesi ve sınıflandırılmasını ve bu alanda yerli ve
yabancı yatırım ve girişimlerin desteklenmesini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2. — Bu Kanun sinema sektörünün güçlendirilmesi,
desteklenmesi, kayıt ve tescile de
esas olacak şekilde sinema filmlerinin değerlendirilmesi ve sınıflandırılması
ile Bakanlığın görev, yetki ve sorumluluğuna ilişkin hükümleri
kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. — Bu
Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
b) Sinema filmi: Sinema sanatına özgü dil ve yöntemler ile meydana
getirilen belgesel, kurgu, animasyon ve benzeri türlerde; konulu veya konusuz,
uzun veya kısa metrajlı, tespit edildiği materyale bakılmaksızın elektronik,
mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle
ilişkili hareketli görüntüler dizisinden ibaret filmleri,
c) Kurgu film: Yaratıcı bir fikre dayalı olarak, sinema sanatına
özgü dil ve yöntemler ile meydana getirilen konulu filmleri,
d) Belgesel film: Bilimsel, güncel, tarihî, doğal ve benzeri olgu veya düşüncenin sinema
sanatına özgü dil ve yöntemler ile araştırıldığı, anlatıldığı ve kurgulandığı
filmleri,
e) Animasyon film: Ağırlıklı olarak canlandırma tekniğinin
kullanıldığı, sinema sanatına özgü dil ve diğer teknik ve yöntemlerle meydana
getirilen filmleri,
f) Değerlendirme ve sınıflandırma: Ülke içinde üretilen veya ithal
edilen sinema filmlerinin ticarî dolaşıma ve gösterime sunulmadan önce, gösterim
ve iletim biçimleri dikkate alınarak kayıt ve tescile de esas olacak şekilde
kamu düzeni, genel ahlâk ile küçüklerin ve gençlerin ruh sağlığının korunması,
insan onuruna uygunluk ve Anayasada öngörülen diğer ilkeler doğrultusunda
denetlenmesi, değerlendirilmesi ve sınıflandırılmasını,
g) Destekleme: Sinema
sektöründe yapım, senaryo yazımı, arşiv, belgeleme, teknik alt yapı, eğitim,
araştırma, geliştirme, tanıtım, dağıtım, pazarlama, gösterim alanlarına ilişkin
projelerin değerlendirilerek uygun görülenlerin desteklenmesini,
h) Meslek birlikleri: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında kurulan tüzel kişiliği
haiz kuruluşları,
ı) Sektörel sivil toplum kuruluşları: Sinema sektöründe faaliyet
gösteren dernek, vakıf, birlik ve sendika gibi kuruluşları,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sürekli Kurullar
Değerlendirme ve
Sınıflandırma Kurulu
MADDE 4. — Sinema
filmlerinin değerlendirilmesi ve sınıflandırılması, Bakanlık bünyesinde
oluşturulan Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulunca yapılır.
Kurul; Bakanlık ile İçişleri ve Millî Eğitim bakanlıklarından
birer üye, ilgili alan meslek birliklerince önerilecek uzman kişiler arasından
Bakanlıkça seçilecek üç üye ile Bakanlık tarafından belirlenecek, alanında
doktora derecesi bulunan bir sosyolog, bir psikolog ve bir çocuk gelişimi uzmanı
olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşur. Kurul, en az altı üyenin katılımıyla toplanır ve
beş üyenin aynı yöndeki oyuyla karar alır.
Değerlendirilmesi ve sınıflandırılması yapılan filmin yapımcısı
istediği takdirde Kurula gözlemci olarak katılabilir.
Kurul, ön değerlendirme ve sınıflandırma yapılması amacıyla alt
kurullar oluşturarak çalışabilir. Alt kurul, Bakanlık temsilcisi, meslek
birliklerince önerilenler arasından Bakanlıkça seçilecek sektörden bir temsilci
ile bir psikolog olmak üzere üç kişiden oluşur. Alt kurul, yapılan ön değerlendirme ve
sınıflandırma sonucunda, gerekli görülen hallerde veya filme ilişkin öngörülen
kısıtlayıcı tedbire yapımcının muvafakat etmemesi halinde, filmi bir kez daha
değerlendirilmek ve karara bağlanmak üzere Değerlendirme ve
Sınıflandırma Kuruluna gönderir.
Bakanlık, insan onurunun, kamu düzeninin, genel ahlakın,
çocukların ve gençlerin ruh sağlığının korunması amacıyla; şiddet, pornografi ve
insan onuruyla bağdaşmayan görüntü ve etkiler içeren filmleri yeniden
değerlendirilmek üzere Değerlendirme ve Sınıflandırma Kuruluna sevk
edebilir.
Kurul üyelerine yılda oniki toplantıdan fazla olmamak üzere her
toplantı için (3000), alt kurulda görev yapan üyelere ise ayda yirmi toplantıdan
fazla olmamak üzere her toplantı günü için (1000) gösterge rakamının memur aylık
katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti
ödenir.
Değerlendirme ve sınıflandırma işlemleri ile kurullara ilişkin
usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Danışma
Kurulu
MADDE 5. — Sinema
sanatına ilişkin temel yaklaşımların, sektörel eğilim ve yönelimlerin
araştırılması ve etkin bir iletişim kurulması amacıyla, Bakanlık bünyesinde bir
Danışma Kurulu oluşturulur. Kurul yılda bir kez toplanır ve tavsiye niteliğinde
kararlar alır.
Kurul; ilgili alan
meslek birlikleri, sektörel sivil toplum kuruluşları temsilcileri ile
üniversitelerin ilgili bölümlerinde görevli öğretim elemanlarından oluşur.
Kurulun sekreterlik hizmetleri Bakanlık tarafından yürütülür.
Kurulun oluşumu ile
çalışma usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Destekleme Kurulu
MADDE 6. —
Destekleme başvurusunda bulunulan projeleri değerlendirmek ve desteklenecek
olanları belirlemek üzere, Bakanlık bünyesinde Destekleme Kurulu oluşturulur.
Kurul, Bakanlık temsilcisi ile ilgili alan meslek birliklerinin üyeleri
arasından seçtiği birer üye ve sinema ile ilişkili alanlarda temayüz etmiş uzman
kişilerden Bakanlıkça belirlenecek üç üyeden oluşur. Bakanlık gerekli gördüğü
takdirde kendi belirlediği üyeleri değiştirebilir veya meslek birliklerinden,
seçtikleri üyelerin değiştirilmesini isteyebilir. Kurul üye sayısı onbeş kişiyi
geçemez. Kurulun oluşturulmasında üye bildirimi açısından ortaya çıkan
eksiklikler Bakanlıkça giderilir. Kurul üyelerinin görev süresi iki yıldır. Bakanlık
temsilcisi dışındaki üyeler iki dönem üst üste seçilemezler.
Bakanlık temsilcisi Kurulun başkanıdır. Kurul, üye tam sayısının
en az üçte ikisi ile toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar
verir. Kurulun iki defa üst üste toplanamadığı veya karar veremediği durumlarda
Bakanlık re'sen karar verir. Kurul kararları Bakan onayı ile yürürlük kazanır.
Onaylanmayan kararlar otuz gün içinde yazılı gerekçesi ile birlikte yeniden
gözden geçirilmek üzere Kurula iade edilir. Kurulun son kararı Bakan onayına tekrar sunulur, bu
durumda da onaylanmayan kararlar geçersiz sayılır.
Kurulun sekreterlik hizmetleri Bakanlık tarafından yürütülür. Bu
çerçevede Bakanlık, destekleme başvurusunda bulunan projelere ilişkin ön
incelemeleri yapmak üzere Bakanlık içerisinden yeterli sayıda raportör
görevlendirir.
Kurul üyelerine, yılda on toplantıdan fazla olmamak üzere her
toplantı için (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu
bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti ödenir.
Destekleme Kurulunun oluşumu ile çalışma usul ve esasları
Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Değerlendirme ve Sınıflandırma ile Destekleme
Değerlendirme ve sınıflandırma
MADDE 7. — Ülke içinde üretilen veya ithal edilen
sinema filmlerinin, ticarî dolaşıma
ve gösterime sunulmasından önce kayıt ve tescile de esas teşkil edecek şekilde
değerlendirilmesi ve sınıflandırılması yapılır. Değerlendirme ve sınıflandırma
sonucunda uygun bulunmayan filmler, ticarî dolaşıma ve gösterime sunulamaz. Değerlendirme ve
sınıflandırma sonrası uygun bulunan veya istenilen gerekli düzeltmeleri yapılan
filmler kayıt ve tescil edilir ve bu filmleri içeren taşıyıcı materyaller
bandrollenir.
Filmlerin, değerlendirme ve sınıflandırma sonucunu gösterir işaret
veya ibareleri taşıması zorunlu tutulduğu takdirde, bu işaret veya ibarelerin
her türlü tanıtım ve gösterim alanında ve taşıyıcı materyal üzerinde
kullanılması zorunludur.
Değerlendirme ve sınıflandırma sonuçları ile gerekli görülen
işaret veya ibarelere ilişkin bilgiler, kayıt ve tescil belgesi ve malî hakları
kullanma yetkilerinin belirtildiği diğer belgelere de işlenir.
Destekleme
MADDE 8. —
Destekleme Kurulunca başvurusu uygun bulunan sinema filmleri, 3 üncü maddenin
(g) bendinde belirtilen destekleme alanlarından, bu maddede belirtilen usul ve
esaslara göre yararlandırılır.
Destekleme Kurulu, Bakanlıkça her yıl sinema filmlerinin
desteklenmesi amacıyla ayrılan kaynakların hangi destekleme biçimlerinde ve
hangi oran ve limitler içerisinde kullandırılacağına ilişkin ilke kararları alır
ve bu kararları Bakanlık ve ilgili diğer taraflara bildirir.
Destekleme;
a) Proje desteği: Araştırma, geliştirme, senaryo ve diyalog
yazımı, çeviri, tasarım ve benzerleri gibi yapım öncesi aşamaların desteklenmesi
amacıyla doğrudan ve geri ödemesiz,
b) Yapım desteği: Sinema filminin yapım öncesi hazırlık
aşamasından, gösteriminin yapılabileceği hale getirilmesine kadar geçen tüm
yapım aşamalarının desteklenmesi amacıyla doğrudan veya dolaylı geri
ödemeli,
c) Yapım sonrası desteği: Sinema filminin izleyiciye
ulaştırılabilmesi amacıyla tanıtım, dağıtım ve gösterim aşamalarının
desteklenmesine yönelik doğrudan veya dolaylı geri ödemeli veya geri
ödemesiz,
Olarak yapılır.
Destekleme, ödemesi Bakanlıkça sağlanan doğrudan destek şeklinde
olabileceği gibi, banka ve finans kuruluşlarından sağlanan kredilerin anaparası
dışında kalan olağan ödemelerinin Bakanlıkça karşılanması biçiminde dolaylı
destekleme şeklinde de olabilir.
Yapım destekleri ancak geri ödemeli olarak sağlanır. Kurgu filmler
için bu destek, yönetmen ve yapımcının ortak başvurusunun bulunması, yapımın
sinema versiyonunun üretilecek olması ve sinema salonu gösteriminin önce
yapılması koşullarına bağlıdır. Ancak, belgesel, canlandırma ve kısa
filmler için bu
koşullar aranmaz ve bu filmlere geri ödemesiz destek sağlanabilir.
Geri ödemeli yapım desteği olarak sağlanan destekler, yapım
maliyeti karşılandıktan sonra elde edilen gelirlerden Bakanlıkça belirlenecek
usul ve esaslar çerçevesinde, yapımcı tarafından geri ödenir. Filmin, yapım
giderlerini karşılayacak miktarda gelir elde edememesi halinde geri ödemeli
destekler geri ödemesiz sayılır. Ancak, Destekleme Kurulunca belirlenen
uluslararası festivallere davet edilen veya bunlardan birinde ödül
kazanan filmler
hariç olmak üzere, geri ödemesi tamamlanamayan filmlerin yönetmeni üç yıl
süreyle, yapımcısı ise bir daha, bu Kanunda yer alan desteklerden faydalanamaz.
Geri ödemesiz sayılan miktarın yapımcı tarafından yasal faizi ile birlikte
Bakanlığa geri ödenmesi halinde, yapımcı, desteklerden faydalanmak üzere tekrar
başvuruda bulunabilir.
Geri ödemesini tamamlayan filmin yapımcısına, sonraki başvurusunun
kabul edilmesi halinde, Destekleme Kurulunca verilmesi kararlaştırılan destek
miktarı Bakanlıkça % 50'sine kadar artırılabilir.
Destekleme Kurulunca kararlaştırılan destek miktarı, yapım ve
yapım sonrası destekler için toplam giderlerinin % 30'unu, proje destekleri için
toplam proje giderlerinin % 50'sini aşamaz. Kurul, senaryo yazım projelerinde
proje giderlerinin tamamının desteklenmesine de karar verebilir.
Bakanlık, gerekli gördüğü takdirde desteklenen projelere ilişkin
yeminli mali müşavir raporu ile diğer tüm bilgi ve belgeleri proje sahiplerinden
isteyebilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Tanıtıcı
faaliyetlerin desteklenmesi
MADDE 9. —
Bakanlık; uluslararası alanda ülke tanıtımına yönelik özel nitelikteki proje ve
yapımlar ile ulusal ve uluslararası film festivallerini, film hafta ve
günlerini, sinema alanına ilişkin kültürel ve sosyal amaçlı etkinlikleri ve
sinema sektörü çalışanlarını, 8 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca Destekleme
Kuruluna bildirilen meblağ dışındaki kaynaklardan doğrudan destekleyebilir.
Bakanlık döner
sermaye bütçesi ile Bakanlık bütçesinde yer alan diğer ödenekler de bu amaçla
kullanılabilir.
Arşiv ve
belgeleme
MADDE 10. — Sinema
envanteri oluşturulmasını teminen, sinema filmlerinin yanı sıra gerekli görülen
bilgi ve belgelerin Bakanlığa verilmesi zorunludur.
Bakanlık, sinema alanında çeşitli araştırma, geliştirme ve yayın
faaliyetlerinde bulunmak, sektörel bilgilere ilişkin belgeleme hizmetleri sunmak
ve bilgilendirme ve bilinçlendirmeye yönelik organizasyonlar düzenlemek amacıyla
bir arşiv ve belgeleme birimi oluşturabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gelirler ve Kullanımı
Gelirler ve kullanımı
MADDE 11. — Bu
Kanunun amacı doğrultusunda kullanılmak üzere;
a) Bandrol ücretleri,
b) 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 21 inci maddesinin (I)
numaralı bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri uyarınca ayrılan
paylar,
c) Geri ödemeler,
d) Bu Kanun kapsamında Bakanlıkça gerçekleştirilecek iş ve
işlemlerden alınacak ücretler,
Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır. Yatırılan
bu tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Bakanlık bütçesine her yıl bir önceki yıl
bütçeye gelir kaydedilen bu tutardan az olmamak üzere yeni açılacak tertiplere
ayrıca ödenek konur. Bu ödenekten kullanılmayan tutarlar, ertesi yıl Bakanlık
bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Müeyyideler
Geri ödeme
MADDE 12. —
Desteklenen yapım projelerinin gerçekleştirilmesinden sonra meydana getirilen
filmlerde değerlendirme ve sınıflandırma sonucu uyarı niteliğindeki işaret ve
ibare kullanılmasının zorunlu tutulması halinde bu projelere sağlanan destek
geri alınır.
Birinci fıkrada bahsi geçen hallerde veya destek sağlanan
projelerin geçerli bir sebep olmaksızın; süresinde gerçekleştirilmemesi veya
geri ödemelerin yapılmaması halinde, sağlanan destekler ve alacaklar 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil
edilir.
İşaret ve ibarelerin
kullanılmaması
MADDE 13. —
Değerlendirme ve sınıflandırma sonucu zorunlu tutulan işaret ve ibarelerin
kullanılmaması halinde, Bakanlığın talebi veya üçüncü kişilerin ihbarı üzerine
mülkî idare amirlerince filmlerin gösterim ve dağıtımı durdurulur.
Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak;
a) Zorunlu tutulduğu halde gerekli işaret ve ibareleri taşımayan
filmlerin dağıtım ve gösterimini yapanlara onmilyar
lira,
b) Zorunlu tutulduğu halde gerekli işaret ve ibareleri kullanmayan
filmlerin yapımcılarına ellimilyar lira,
c) Üzerindeki işaret ve ibarelere rağmen, bu işaret ve ibarelere
uyulmaksızın dağıtım ve gösterim yapanlara ellimilyar lira,
İdarî para cezası verilir.
Bu maddede öngörülen idarî para cezaları o yerin en büyük mülkî
amiri tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere
7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı
tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine
itiraz edilebilir. İtiraz, verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.
İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak
üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil
olunur. İdarî para cezasının ödenmiş olması, yükümlülükleri ortadan
kaldırmaz.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yapım ve
ithalat
MADDE 14. — Sinema
filmlerinin yapımı veya ithalatı ile toptan dağıtımını yapacak gerçek ve tüzel
kişiler, Bakanlıktan faaliyet alanlarını gösterir bir belge alırlar.
Sinema filmi yapımcılığı ve amatör çalışmalar ile Türkiye'de
ticarî amaçla ya da Bakanlığın görev alanına giren konularda bilimsel araştırma
veya inceleme amacıyla film çekmek isteyen yabancı gerçek ve tüzel kişiler veya
bunlar adına faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin tabi olacağı esaslar
ile ortak yapım esasları, Bakanlıkça çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Yapımcı belgeleri ve
diğer belgeler
MADDE 15. — Sinema
ve müzik eseri yapımcılarına verilecek yapımcı belgeleri ile kayıt ve tescil ve
bandrol işlemlerine esas teşkil eden diğer belgeler, 5846 sayılı Kanunun 13 üncü
maddesi hükümlerine göre verilir.
Yürürlükten
kaldırılan hükümler
MADDE 16. —
23.1.1986 tarihli ve 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu
yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. — Bu Kanunda öngörülen sürekli kurullar
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde oluşturulur.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3257 sayılı Kanunun 6
ncı maddesi gereğince kurulmuş Denetleme Kurulu ve alt komisyonlar, bu Kanun
gereğince Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu ve bu Kurula bağlı alt kurullar
oluşturuluncaya kadar, bu Kanuna göre değerlendirme ve sınıflandırma yapılmasına
yönelik işlemleri yürütürler.
GEÇİCİ MADDE 2. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce,
sinema ve müzik eserlerine ilişkin verilmiş yapımcı, kayıt ve tescil, eser
işletme ve bandrol belgeleri bu Kanun yürürlüğe girdikten sonra da
geçerliliklerini muhafaza ederler.
GEÇİCİ MADDE 3. — Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yürürlüğe konulur. Bu
yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, 3257 sayılı Kanuna dayanılarak
yürürlüğe konulan yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam olunur.
Yürürlük
MADDE 17. — Bu
Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
| 
SİNEMA
FİLMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SINIFLANDIRILMASI İLE
DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN