|
03
Aralık 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25659
ORGANİK TARIM
KANUNU
Kanun
No: 5262
Kabul
Tarihi: 01.12.2004
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. — Bu
Kanunun amacı; tüketiciye güvenilir, kaliteli ürünler sunmak üzere organik ürün
ve girdilerin üretiminin geliştirilmesini sağlamak için gerekli tedbirlerin
alınmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2. — Bu
Kanun, organik tarım faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin kontrol ve
sertifikasyon hizmetlerinin yerine getirilmesi ve Bakanlığın denetim usul ve
esasları ile yetki, görev ve sorumluluklara dair hususları kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. — Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Organik tarım faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve doğal
kaynaklar kullanılarak organik ürün veya girdi üretilmesi ya da yetiştirilmesi,
doğal alan ve kaynaklardan ürün toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif,
ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma, pazarlama, ithalat, ihracat
ile ürün veya girdinin tüketiciye ulaşıncaya kadar olan diğer işlemlerini,
c) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu: Organik ürünün veya
girdinin, üretiminden tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol
etmek ve sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya
tüzel kişileri,
d) Kontrol kuruluşu: Organik ürünün veya girdinin, üretiminden
tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek üzere Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
e) Sertifikasyon kuruluşu: Tüm kontrolleri tamamlanmış organik
ürün veya girdiyi, kontrol kuruluşunun yaptığı kontrol ve bu kontrole ilişkin
bilgi ve belgeler ile gerek duyulan hallerde yaptıracağı analizlere dayanarak
sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel
kişileri,
f) Yetkilendirilmiş kuruluş: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu,
kontrol kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu olarak Bakanlık tarafından yetki
verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
g) Kontrol: Organik tarım faaliyetlerinin bu Kanuna uygun olarak
yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, düzenli kayıtların tutulması, sonuçların
rapor edilmesi, gerek görülmesi halinde ürünün organik niteliğinin laboratuvar
analizleri ile test edilmesini,
h) Kontrolör: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu adına veya kontrol
kuruluşu adına, organik tarım faaliyetlerinin her aşamasının ilgili mevzuata
göre uygulanmasını kontrol etmek üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek
kişiyi,
ı) Sertifiker: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu adına veya
sertifikasyon kuruluşu adına, kontrolü tamamlanmış ürünün veya girdinin organik
olduğunu onaylamak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi,
j) Denetim: Organik tarım faaliyetlerinin, bu Kanuna uygun olarak
yapılıp yapılmadığını tespit etmek amacıyla yetkilendirilmiş kuruluşlar,
işletmeler ve müteşebbisler ile kontrolör ve sertifikerlerin, Bakanlık veya
Bakanlık tarafından denetim yetkisi verilen kuruluşlarca yapılan her türlü
denetimini,
k) İşletme: Yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolü altında, söz
konusu kuruluşlarla sözleşme yapılmak suretiyle organik ürün üretilen, işlenen,
depolanan ve pazarlanan yerleri,
l) Müteşebbis: Organik tarım faaliyeti yapan gerçek veya tüzel
kişiyi,
m) Sertifikasyon: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu
işletmenin, organik ürünün ve girdinin mevzuata uygun olarak
belgelendirilmesini,
n) Sertifika: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu
işletmenin, organik ürünün ve organik girdinin mevzuata uygun olduğunu gösteren
belgeyi,
o) Çalışma izni: Bu Kanuna göre çalışacak kontrolör, sertifikerler
ile yetkilendirilmiş kuruluşlara Bakanlık tarafından verilen izni,
p) Organik ürün: Organik tarım faaliyetleri esaslarına uygun
olarak üretilmiş ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı ürünü,
r) Organik girdi: Organik tarım faaliyetlerinde kullanılan
materyali,
s) Organik ürün etiketi: Organik ürün veya ambalajı üzerinde yer
alan, ürünü tanıtan veya içindekini belirten herhangi bir kelime, detay, ticarî
marka, tescilli marka, paket üzerinde yer alan resim, sembol, doküman, ilân,
tabela veya tasma gibi her türlü yazılı ve basılı bilgi ve materyali,
t) Organik ürün logosu: Nitelikleri ve kullanımı bu Kanun
kapsamında çıkarılacak yönetmelikte tanımlanan basılı işareti,
u) Akreditasyon: Yeterliği onaylanmış kurum ve kuruluşlar
tarafından; kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarının, laboratuvarların ulusal ve
uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesini,
yeterliğinin onaylanmasını ve düzenli aralıklarla
denetlenmesini,
v) Organik: Bu Kanunda geçen organik kelimesi ekolojik ve biyolojik kelimeleriyle eşdeğer
anlamı,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Komiteler, Yetkilendirilmiş Kuruluşlar ve Müteşebbis
Komitelerin oluşumu, yetki, görev ve
sorumlulukları
MADDE 4. — Bu
Kanunun uygulanmasında; organik tarımın geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapmak
ve Bakanlık içi koordinasyon ve değerlendirme hizmetleri ile yetkilendirilmiş
kuruluşların, işletmelerin, müteşebbislerin, kontrolör ve sertifikerlerin
faaliyetlerini izlemek üzere Bakanlık bünyesinde Organik Tarım Komitesi
kurulur.
Organik tarımın ticaretini, tanıtımını, araştırmalarını ve diğer
organik tarım faaliyet stratejilerini belirlemek ve Bakanlık dışı kurum ve
kuruluşlarla koordinasyon ve izleme hizmetlerini yapmak üzere Organik Tarım
Ulusal Yönlendirme Komitesi kurulur. Bu Komite; ilgili kamu kurum ve
kuruluşları, meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri, üniversiteler ve özel
sektör temsilcilerinden olmak üzere en az on kişiden oluşur.
Bu komitelere bağlı olarak, yeter sayıda alt komite
oluşturulabilir.
Organik Tarım Komitesi
ve Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin oluşumu ve çalışma şekli ile
ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar
Madde 5. — Bu
Kanunun uygulanmasında; organik tarım faaliyetlerinin her türlü kontrol ve
sertifikalandırma işlemleri, Bakanlıkça veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş
kuruluşlarca yapılır. Yetkilendirilmiş kuruluşlar, yeterli ve tecrübeli personel
ile teknik alt yapıya sahip olmak zorundadır.
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu tarafından
sertifikalandırılmamış ürünler, organik ürün veya organik girdi adı altında
satılamaz.
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu
organik olmayan tarımsal ürün ve girdilere, organik ürün veya organik girdi
sertifikası veremez.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar ile kontrolör ve sertifikerler,
Bakanlıktan çalışma izni almak zorundadır. Yetkilendirilmiş kuruluşların çalışma
izni bittiğinde, Bakanlıktan süre uzatımı almadan tekrar faaliyette bulunamazlar.
Bakanlık tarafından verilen çalışma izni devredilemez.
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu, kontrol ve sertifikasyon olmak
üzere iki ayrı birimden oluşur. Kontrol biriminde görev yapanlar sertifikasyon
biriminde, sertifikasyon biriminde görev yapanlar da kontrol
biriminde görev yapamazlar.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar, bu Kanuna uygun olarak çıkarılacak
yönetmelikte belirlenen dönemlerde Bakanlığa rapor vermek, bilgi ve belgelerini
Bakanlık yetkililerine göstermek zorundadırlar.
Yetkilendirilmiş
kuruluşlar ile kontrolör ve sertifikerlerin; çalışma izni, izin süresi, süre
uzatımı, izinlerinin iptali, görev ve yetkileri, yetki kullanımı, kontrol ve
sertifikasyon sistemi ile kontrolör ve sertifiker çalıştırmaya ilişkin usul ve
esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
Müteşebbis
MADDE 6. —
Müteşebbisler, yetkilendirilmiş kuruluş kontrolünde çalışmak zorunda olup, bu
Kanun kapsamında Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelik hükümlerine aykırı
faaliyette bulunamazlar.
Müteşebbisler, kontrol veya denetim amacı ile Bakanlık yetkilileri
ile Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kuruluşların yetkililerine; işletmeye
giriş izni vermek ve muhasebe kayıtları ile diğer ilgili dokümanlarını göstermek
zorundadırlar. Yetkilendirilmiş kuruluşlar, elde ettikleri bu bilgi ve
belgeleri, Bakanlık dışında üçüncü şahıslara veremezler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygulama Esasları
Organik tarım faaliyetleri
MADDE 7. — Organik
tarım faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Orman sayılan yerlerde ürün toplanması ile ilgili usul ve esaslar,
Çevre ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak, Bakanlık tarafından çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Hammaddesi tarımsal kaynaklı olan organik ürünlerden elde edilen
nihai ürünlerin, imalat veya sanayi ürünü olması halinde, bu nihai ürünlerin
üretilmesi ve tüketiciye ulaşıncaya kadar olan aşamalar ile ilgili usul ve
esaslar Bakanlığın olumlu görüşü alınarak, ilgili bakanlıkça hazırlanacak
yönetmelikle belirlenir.
Organik ürünlerin satışı ve pazarlaması, 24.6.1995 tarihli ve 552
sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tâbi değildir.
Organik ürünlerin ve girdilerin reklam ve
tanıtımı
MADDE 8. — Organik
ürün ve girdilerin etiket ve logoları yalnızca organik ürünler ve girdiler için
kullanılır. Organik ürünlerin ve girdilerin etiketi ve logosu, reklam ve
tanıtımı; sahte, yanıltıcı veya ürünün yapısına, özelliklerine, içeriğine,
kalitesine, orijinine ve üretim tekniklerine göre hatalı bir izlenim yaratacak,
ürünün sahip olmadığı etki ve özelliklere atıfta bulunacak biçimde olamaz ve
tüketiciyi yanıltacak yazı, resim, şekil ve benzerlerini içeremez.
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yayın yapan ulusal, bölgesel,
yerel radyo ve televizyonların, üretici ve tüketicilerin bilinçlendirilmesi
amacıyla organik tarımla ilgili ayda en az otuz dakika eğitici yayın yapmaları
konusunda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu gerekli tedbirleri
alır.
Organik ürünlerin ve
girdilerin ihracatı
MADDE 9. — İhracat
sertifikası olmayan organik ürün veya girdiler, organik ürün veya organik girdi
adı altında ihraç edilemez.
İhraç edilen fakat alıcısı tarafından iade edilen ürün ve
girdiler, mahrecine iade olarak kabul edilir. Söz konusu ürünler ve girdiler,
ithalatta yapılan kontrol ve belgelerden muaf olup, gümrük idareleri tarafından
sadece ayniyat tespiti yapılarak, ilgili mevzuat çerçevesinde yurda girişlerine
izin verilir.
Organik ürünlerin ve girdilerin ithalatı
MADDE 10. — İhracat
sertifikası olmayan organik ürün veya girdiler, organik ürün veya organik girdi
adı altında ithal edilemez. Gümrükler dahil yapılan kontrollerde, organik
olmadığı tespit edilen ürün ve girdilerin, yurt içine organik ürün veya girdi
adı altında sokulması, dağıtılması ve satışının yapılmasına izin verilmez. Bu
ürün ve girdiler, sorumlu müteşebbise iade edilir ya da ilgili ulusal mevzuatına
uygun olmaları halinde, yurt içinde organik olmayan ürün veya girdi olarak
değerlendirilmesine izin verilir.
Denetim
MADDE 11. — Bu
Kanunun uygulanmasında; yetkilendirilmiş kuruluşlar, işletmeler ve müteşebbisler
ile kontrolör ve sertifikerlerin her türlü denetimi Bakanlık tarafından
yapılır.
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde denetim yetkisini kısmen veya
tamamen, akreditasyonu yapılmış; kamu kurum ve kuruluşlarına, özel sektör tüzel
kişilerine ve üniversitelere devredebilir.
Denetim hizmetlerinde çalışacak personelin yetki ve sorumlulukları
ile hizmet içi eğitimine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ceza Hükümleri, Cezaların Tahsili ve İtiraz
Ceza hükümleri
MADDE 12. — Bu
Kanun hükümlerine uymayanlara uygulanacak cezaî hükümler aşağıda
belirtilmiştir:
a) 5 inci maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere, onmilyar lira idarî para cezası
verilir.
b) 5 inci maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket ettiği tespit
edilenlere, ellimilyar lira idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde,
yetki ve izin belgeleri iptal edilir. Başka ad ve unvan altında olsa dahi, bu
Kanun kapsamında çalışmalarına izin verilmez.
c) 5 inci maddenin dördüncü fıkrasına aykırı hareket edenlere,
onbeşmilyar lira idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde, idarî para
cezası iki katı olarak uygulanır ve kendilerine bir daha çalışma izni
verilmez.
d) 5 inci maddenin beşinci fıkrasına aykırı hareket edenlere,
yirmimilyar lira idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde, çalışma
izinleri iptal edilir.
e) 5 inci maddenin altıncı fıkrasına aykırı hareket eden
kuruluşlara, onbeşmilyar lira idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde,
idarî para cezası iki katı olarak uygulanır ve çalışma izinleri iptal
edilir.
f) 5 inci maddenin yedinci fıkrasına aykırı hareket edenlere,
yirmimilyar lira idarî para cezası verilir.
g) 6 ncı maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket edenlere,
onmilyar lira idarî para cezası verilir.
h) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere,
yirmimilyar lira idarî para cezası verilir.
ı) 8 inci maddeye aykırı hareket edenlere, onbeşmilyar lira idarî
para cezası verilir. Aykırılık etiket bilgilerinden kaynaklanıyorsa, etiket
bilgileri düzeltilinceye kadar ürüne el konulur ve yukarıdaki para cezası
uygulanıp ürün piyasadan toplattırılır. Toplatma
masrafları müteşebbisten tahsil
edilir.
j) 9 uncu maddenin birinci fıkrası ile 10 uncu maddeye aykırı
hareket edenlere, otuzmilyar lira idarî para cezası verilir.
k) Bu Kanuna göre denetimleri engelleyen kişi ve kuruluşlara,
onmilyar lira idarî para cezası verilir.
Cezaların tahsili ve itiraz
MADDE 13. — Bu
Kanunda yazılı olan idarî para cezaları, Bakanlık veya o yerin en büyük mülkî
amiri tarafından verilir. İdarî para cezalarına dair kararlar ilgililere
11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili
idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine
getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.
İtiraz zaruret
görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede
sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları 21.7.1953 tarihli ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
tahsil olunur ve tahsil edilen para cezaları Hazineye gelir kaydedilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1. —
Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içinde Bakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe konulur. Bu
yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte
yürürlükte bulunan yönetmeliklerin, bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam olunur.
Yürürlük
MADDE 14. — Bu
Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
| 
ORGANİK
TARIM KANUNU