|
18
Mayıs 2005 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25819
Yenilenebilir
Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi
Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun
Kanun
No: 5346
Kabul
Tarihi: 10.05.2005
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç
MADDE 1. —
Bu Kanunun amacı; yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi
amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve
kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması,
sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin
korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat
sektörünün geliştirilmesidir.
Kapsam
MADDE 2. —
Bu Kanun; yenilenebilir enerji kaynak alanlarının korunması, bu kaynaklardan
elde edilen elektrik enerjisinin belgelendirilmesi ve bu kaynakların kullanımına
ilişkin usul ve esasları kapsar.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 3. —
Bu Kanunda geçen;
1. Bakanlık : Enerji ve Tabiî
Kaynaklar Bakanlığını,
2. EPDK : Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumunu,
3. DSİ : Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğünü,
4. EİE : Elektrik İşleri Etüt
İdaresi Genel Müdürlüğünü,
5. TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim
Anonim Şirketini,
6. MTA : Maden Tetkik ve Arama
Genel Müdürlüğünü,
7. TETAŞ : Türkiye Elektrik Ticaret
ve Taahhüt Anonim Şirketini,
8. Yenilenebilir enerji kaynakları
(YEK) : Hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı
enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji
kaynaklarını,
9. Biyokütle : Organik atıkların yanı sıra bitkisel yağ
atıkları, tarımsal hasat artıkları dahil olmak üzere, tarım ve orman
ürünlerinden ve bu ürünlerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünlerden elde
edilen katı, sıvı ve gaz halindeki yakıtları,
10. Jeotermal kaynak : Yerkabuğundaki doğal ısı nedeniyle
sıcaklığı sürekli olarak bölgesel atmosferik ortalama sıcaklığın üzerinde olan,
erimiş madde ve gaz içerebilen doğal su, buhar ve gazlar ile kızgın kuru
kayalardan elde edilen su, buhar ve gazları,
11. Bu Kanun kapsamındaki
yenilenebilir enerji kaynakları : Rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı enerjisi ve gel-git ile kanal veya
nehir tipi veya rezervuar alanı onbeş kilometrekarenin altında olan hidroelektrik üretim
tesisi kurulmasına uygun elektrik enerjisi üretim
kaynaklarını,
12. Türkiye ortalama elektrik
toptan satış fiyatı : Yılı içerisinde ülkede uygulanan ve EPDK tarafından hesap
edilen elektrik toptan satış fiyatlarının ortalamasını,
İfade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Yenilenebilir
Enerji Kaynak Alanlarının Belirlenmesi, Korunması,
Kullanılması
ile
Yenilenebilir Kaynaklardan Elde Edilen Elektrik
Enerjisinin
Belgelendirilmesi
Kaynak alanlarının belirlenmesi,
korunması ve kullanılması
MADDE 4. —
Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra kamu veya Hazine arazilerinde yenilenebilir
enerji kaynak alanlarının kullanımını ve verimliliğini etkileyici imar planları
düzenlenemez. Elektrik enerjisi üretimine yönelik jeotermal kaynak alanlarının belirlenmesi, korunması ve
kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
düzenlenir.
YEK
belgesi
MADDE 5. —
Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisinin iç piyasada ve
uluslararası piyasalarda alım satımında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi
için üretim lisansı sahibi tüzel kişiye EPDK tarafından "Yenilenebilir Enerji
Kaynak Belgesi" (YEK Belgesi) verilir.
YEK Belgesi ile ilgili usul ve
esaslar yönetmelikle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Yenilenebilir
Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi
Üretiminde
Uygulanacak Usul ve Esaslar
Uygulama
esasları
MADDE 6. —
Bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi
üretim ve ticaretinde lisans sahibi tüzel kişiler aşağıdaki uygulama esaslarına
tabidirler:
a) Bu Kanun kapsamındaki
yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi, perakende satış
lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından (b), (c) ve (d) bentlerindeki hükümlere
göre tesis edilen ikili anlaşmalar çerçevesinde satın
alınır.
b) Bu Kanun kapsamındaki
uygulamalardan yararlanabilecek YEK Belgeli elektrik enerjisi miktarına ilişkin
bilgiler, Bakanlık tarafından belirlenen projeksiyon çerçevesinde her yıl EPDK
tarafından yayınlanır. Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilerin her biri,
bir önceki takvim yılında satışa sundukları elektrik enerjisi miktarının, ülkede
sattıkları toplam elektrik enerjisi miktarına oranı kadar, EPDK tarafından ilan
edilen YEK Belgeli elektrik enerjisinden satın alırlar.
Ülkede arz edilen YEK Belgeli
toplam elektrik enerjisi miktarının yeterli olması halinde, perakende satış
lisansı sahibi tüzel kişilerin alım yükümlülüğü bir önceki takvim yılında
sattıkları elektrik enerjisi miktarının yüzde sekizinden daha az
olamaz.
c) 2011 yılı sonuna kadar bir
takvim yılı içerisinde bu Kanun kapsamında satın alınacak elektrik enerjisi için
uygulanacak fiyat; EPDK'nın belirlediği bir önceki
yıla ait Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatıdır. Bu fiyatı her yılın
başında en fazla % 20 oranında artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
d) 2011 yılı sonundan itibaren bu
fiyat uygulaması işletmede yedi yılını tamamlamış olan YEK Belgeli elektrik
enerjisi üreten tesisler için sona erer. Perakende satış şirketleri, bu Kanun
kapsamında almakla yükümlü oldukları YEK Belgeli elektrik enerjisini, öncelikle
işletmede yedi yılını doldurmamış olanlardan (c) bendinde belirlenen fiyat
uygulamasına göre satın alır ve aldıkları elektrik enerjisi miktarı (b) bendinde
belirtilen oranın altında kaldığı takdirde bu orana ulaşmak için kalan gerekli
miktarı, ikili anlaşmalar çerçevesinde Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatından yüksek
olmamak üzere piyasa koşullarında satın alırlar.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Yatırım
Dönemine İlişkin Uygulama Esasları
Yatırım dönemi
uygulamaları
MADDE 7. —
Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak sadece kendi ihtiyaçlarını
karşılamak amacıyla azami bin kilovatlık kurulu güce sahip izole elektrik üretim
tesisi ve şebeke destekli elektrik üretim tesisi kuran gerçek ve tüzel
kişilerden kesin projesi, planlaması, master planı, ön
incelemesi veya ilk etüdü DSİ veya EİE tarafından hazırlanan projeler için
hizmet bedelleri alınmaz.
Bu Kanun
kapsamında;
a) Enerji üretim tesis
yatırımları,
b) Kullanılacak elektro-mekanik
sistemlerin yurt içinde imalat olarak temini,
c) Güneş pilleri ve odaklayıcılı
üniteler kullanan elektrik üretim sistemleri kapsamındaki yapılacak AR-GE ve
imalat yatırımları,
d) Biyokütle kaynaklarını kullanarak elektrik enerjisi veya
yakıt üretimine yönelik AR-GE tesis yatırımları,
Bakanlar Kurulu kararı ile
teşviklerden yararlandırılabilir.
Yeterli jeotermal kaynakların bulunduğu bölgelerdeki valilik ve
belediyelerin sınırları içinde kalan yerleşim birimlerinin ısı enerjisi
ihtiyaçlarını öncelikle jeotermal ve güneş termal
kaynaklarından karşılamaları esastır.
Arazi ihtiyacına ilişkin
uygulamalar
MADDE 8. —
Orman veya Hazinenin özel mülkiyetinde ya da Devletin
hüküm ve tasarrufu altında bulunan her türlü taşınmazın bu Kanun kapsamındaki
yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretimi yapmak amacıyla
kullanılması halinde, bu araziler için Çevre ve Orman Bakanlığı veya Maliye
Bakanlığı tarafından bedeli karşılığında izin verilir, kiralama yapılır, irtifak
hakkı tesis edilir veya kullanma izni verilir. Yatırım döneminde izin, kira,
irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde elli indirim uygulanır. Orman
arazilerinde ORKÖY ve Ağaçlandırma Özel Ödenek Gelirleri
alınmaz.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Uygulamaların
koordinasyonu
MADDE 9. —
Bakanlık, bu Kanunda belirtilen temel ilkelerin ve yükümlülüklerin uygulanması,
yönlendirilmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi ve alınacak tedbirlerin
planlanmasında koordinasyonu sağlar.
Yaptırımlar
MADDE 10. —
Bu Kanunun 6 ncı maddesi hükümlerine aykırı faaliyet
gösteren perakende satış lisans sahibi tüzel kişilere EPDK tarafından ikiyüzelli milyar TL idari para cezası verilir ve
aykırılığın altmış gün içinde giderilmesi ihtar edilir.
Yukarıdaki para cezasını gerektiren
fiillerin ihtara rağmen düzeltilmemesi veya tekrarlanması halinde para cezaları
her defasında bir önceki cezanın iki katı oranında artırılarak uygulanır. Bu
cezaların verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde idarî para cezası
verilmesini gerektiren aynı fiil işlenmediği takdirde önceki cezalar tekrarda
esas alınmaz. Ancak aynı fiil iki yıl içinde işlendiği taktirde artırılarak
uygulanacak para cezasının tutarı cezaya muhatap tüzel kişinin bir önceki mali
yılına ilişkin bilançosundaki gayrisafi gelirinin
yüzde onunu aşamaz. Cezaların bu düzeye ulaşması halinde EPDK, lisansı iptal
edebilir.
Yönetmelikler
MADDE 11. —
Bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren dört ay içerisinde, bu Kanunun 5 inci
maddesine ilişkin yönetmelik EPDK tarafından, diğer yönetmelikler Bakanlık
tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulur.
MADDE 12. —
18.12.1953 tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve
Vazifeleri Hakkında Kanuna 20.2.2001 tarihli ve 4628 sayılı Kanunun 18 inci
maddesi ile eklenen ek l inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Ek Madde 1. — Devlet Su İşleri
Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilmiş, işletmeye alınmış ve işletmeye alınacak
hidroelektrik santrallerinin enerji üretimiyle ilgili kısımları ve bunların
mütemmim cüzleri olan taşınmazlar; yapım maliyetleri, işletmede bulundukları
süre, bu tesisler tamamlandıktan sonra Kamu Ortaklığı Fonuna aktarılan geri
ödemeler ile bu tesisler için Hazine Müsteşarlığı tarafından temin edilerek
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne tahsis edilen dış kaynaklı proje
kredilerinden doğan malî yükümlülükler dikkate alınarak tespit edilecek bedeller
üzerinden, herhangi bir ödeme yapılmaksızın Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğüne devredilir. Bu tesisler için sağlanmış olan dış kredilerin enerji
maksadına tekabül eden kısmına ilişkin olarak devir tarihini izleyen yıllarda
Hazine Müsteşarlığı tarafından yapılacak ödemelerin Elektrik Üretim Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından üstlenilmesini teminen Hazine Müsteşarlığı ile Elektrik Üretim Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğü arasında ikraz anlaşması yapılır.
Devre ilişkin usul ve esaslar;
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından
hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe girecek bir yönetmelikle
belirlenir.
Devir işlemleri her türlü vergi,
resim ve harçtan muaftır.
MADDE 13. —
4.12.1984 tarihli ve 3096 sayılı Kanunun Kamulaştırma başlıklı 11
inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 11. - Görevli şirketlerin
yapacağı üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin onaylanmış tatbikat projelerine
göre, kamulaştırma ihtiyacı ortaya çıktığında; rezervuarlı tesisler hariç kamulaştırma bedeli görevli
şirket tarafından ödenmek kaydıyla Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığınca 4650
sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. Rezervuarlı
tesislerin kamulaştırma bedelleri ilgili Bakanlığın bütçesine konulacak ödenek
marifetiyle Hazine tarafından ödenir.
Bu madde ile değiştirilen hüküm
3096 sayılı Kanun kapsamında sözleşmesi imzalanmış ancak işletmeye geçmemiş olan projelere uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 1. — 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu
kapsamında tanımlanan mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve bu Kanun
kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapacak olan işletmeye
girmemiş yap-işlet-devret modeli kapsamındaki tüzel kişiler, mevcut
sözleşmelerinden doğan haklarından feragat etmek şartıyla, bu Kanun kapsamındaki
uygulamalardan yararlanırlar. EPDK tarafından bu projelere üretim lisansı
verilir.
GEÇİCİ MADDE 2. —
Perakende satış lisansı sahibi kamu dağıtım şirketleri Bakanlık ve EPDK'nın mevcut mevzuatı ve uygulamaları dışında, bu Kanunun
6 ncı maddesi kapsamındaki alım yükümlülüklerinden
1.1.2007 tarihine kadar muaftır. Ancak bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra
kendilerine müracaat eden YEK belgeli üretim lisansı sahibi tüzel kişilerle alım
yükümlülüğü 1.1.2007 tarihinden geçerli olacak elektrik satış anlaşmalarını
yaparlar.
GEÇİCİ MADDE 3. —
Bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen projeksiyon, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Bakanlık tarafından
yayımlanır. Ancak bu projeksiyon, Kanunun yürürlük tarihinden önce EPDK
tarafından üretim lisansları verilmiş projeleri ve geçici 1 inci maddede
tanımlanan mevcut sözleşmeli projelerden bu Kanun kapsamında üretim lisansı
alacak olan projeleri de kapsar.
GEÇİCİ MADDE 4. —
Mevcut sözleşmeleri çerçevesinde faaliyet gösteren ve DSİ katılım payları tarife
yoluyla TETAŞ tarafından ödenen işletmedeki Yap-İşlet-Devret modeli
hidroelektrik santrallerin sözleşmelerinde ABD Doları cinsinden yer alan DSİ
enerji katılım payları, sözleşmede yer
aldığı miktarda ödeme tarihindeki Merkez Bankası döviz kuru üzerinden her
işletme yılının sonunda DSİ'ye
ödenir.
4628 sayılı Kanun kapsamında
kurulmuş veya kurulacak olan hidroelektrik santrallar
için belirlenecek ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ödenecek olan enerji
hissesi katılım payının hesabında esas alınacak ortak tesis bedeli, TEFE ile su
kullanım anlaşmasının yapıldığı tarihe getirilmiş olan ihaleye esas ilk keşif
bedelinin % 30’undan fazlasını geçemez. Proje ile
ilgili kamulaştırmalar için yapılmış ve yapılacak olan ödemelerin TEFE ile su
kullanım anlaşması tarihine getirilmiş bedelinin enerji hissesine düşen
miktarının tamamı şirket tarafından ödenir.
Yürürlük
MADDE 14. —
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15. —
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
| 
YENİLENEBİLİR
ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ
AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUN