|
21
Haziran 2005 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25852
TARIM SİGORTALARI KANUNU
Kanun No:5363
Kabul Tarihi: 14.06.2005
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. —
Bu Kanunun amacı; üreticilerin bu Kanunda belirtilen riskler nedeniyle
uğrayacağı zararların tazmin edilmesini temin etmek üzere, tarım sigortaları
uygulamasına ilişkin usûl ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2. —
Bu Kanun; Havuzun kuruluşu, Havuz tarafından teminat altına alınacak riskler,
Havuzun gelir ve giderleri, prim ve hasar fazlası desteği, sigorta sözleşmeleri,
reasürans sağlanması ve sigorta
şirketlerinin görev, yetki ve sorumlulukları ile katkı ve katılımlarının esas ve usûllerini
kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. —
Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Müsteşarlık: Hazine
Müsteşarlığını,
c) Sigorta şirketleri: 7397 sayılı
Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde kurulmuş olan ve tarım sigortaları alanında
ruhsatı bulunan sigorta şirketlerini,
d) Üretici: Bitkisel ve hayvansal
üretim ile uğraşan gerçek ve tüzel kişileri,
e) Tarım sigortaları: 6762 sayılı
Türk Ticaret Kanununun 1316 ilâ 1319 uncu maddelerinde belirtilen sigortalar ile
bu Kanun kapsamına alınan sigortaları,
f) Havuz: Tarım Sigortaları
Havuzunu,
g) Şirket: Havuzun işletilmesini
üstlenen şirketi,
h) Kurul: Tarım Sigortaları Havuzu
Yönetim Kurulunu,
ı) Çiftlik hayvanları: Büyükbaş
hayvanlar, küçükbaş hayvanlar, kümes hayvanları
ve kültür balıkçılığı ürünlerini,
İfade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kuruluş,
Görev, Yetki ve Sorumluluklar
Havuz
MADDE 4. —
Bu Kanun kapsamındaki risklerin teminat altına alınması, standart sigorta
poliçelerinin belirlenmesi, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması,
reasürans teminatının sağlanması, tarım sigortalarının geliştirilmesi,
yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile
diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla Havuz kurulmuştur.
Havuz; kapsama alınan riskler için
sigorta, reasürans ve retrosesyon yapmaya yetkilidir.
Sigorta şirketleri, bu Kanun kapsamında tarım sigortaları alanında elde
ettikleri primin tamamını Havuza devretmekle yükümlüdür. Sigorta şirketlerine
Havuza devrettikleri primler için Havuz tarafından tahsil edilen kısmı üzerinden
komisyon ödenir. Sigorta şirketleri tarafından Havuza zamanında devredilmeyen
primler 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre tahsil edilir.
Havuz, Bakanlık ve Müsteşarlıkça
müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek esaslar çerçevesinde 9 uncu
maddede belirtilen Şirket tarafından yönetilir.
Havuzun merkezi İstanbul'dur. Havuz, bu Kanun
kapsamındaki faaliyetleri bakımından 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale
Kanununa tâbi değildir.
Kurul
MADDE 5. —
Kurul; Bakanlık ve Müsteşarlıktan ikişer, Türkiye Sigorta ve Reasürans
Şirketleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Şirketten birer üye olmak
üzere toplam yedi üyeden oluşur.
Kurul üyeliğine Bakanlık ve
Müsteşarlıkça kamu görevlileri arasından seçilecek kişilerin en az on yıl kamu
hizmetinde bulunmuş olmaları, Bakanlık temsilcisinin tarım alanında, Müsteşarlık
temsilcisinin sigortacılık alanında bilgi ve deneyime sahip olması gerekir.
Diğer üyelerin ise ilgili bulundukları alanda en az on yıllık mesleki deneyime
sahip olmaları ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A)
bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları
taşımaları zorunludur. Bakanlık temsilcilerinden biri Kurulun tabii başkanıdır.
Kurul en az beş üyenin katılımı ile
toplanır, kararlarını çoğunlukla alır. Oylamalarda eşitlik halinde, Başkanın oyu
iki oy sayılır.
Kurul üyeleri, üç yıl süre ile görev yapar. Görev süresi sona erenler
yeniden göreve atanabilir. Kurula atanan üyeler temsil ettikleri kurumlardan
ayrıldıkları veya kurumlarınca geri çekildikleri takdirde üyelikleri sona erer.
Bu üyelerin yerine seçilen yeni üyeler kalan
süreyi tamamlar.
Kurul üyelerinden, uhdesinde kamu
görevi bulunanlara bir ay içerisinde dörtten fazla olmamak üzere her toplantı
günü için (2000), uhdesinde kamu görevi bulunmayanlar için ise (3000) gösterge
rakamının Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu
bulunacak miktarda toplantı ücreti ödenir.
Kurulca alınan kararların
uygulaması ve Kurula ilişkin sekretarya hizmetleri,
Şirket tarafından yürütülür.
Kurulun görev ve sorumlulukları
MADDE 6. —
Kurulun görevleri şunlardır:
a) Havuzun işleyişine ilişkin
uygulama esaslarını belirlemek.
b) Bu Kanun kapsamında tarım
sigortaları için verilecek, Devlet prim desteği toplam tutarını aşmamak kaydıyla
ürün, risk ve bölge bazında prim desteği oranını belirlemek üzere çalışmalar
yapmak ve Bakanlığa sunmak.
c) Uygulamada karşılaşılan
sorunları tespit etmek, bunların çözümüne yönelik çalışmalar yapmak,
yaptırmak.
d) Hizmet alınmasına karar
vermek.
e) Hasar tespit işlemlerine
ilişkin esas ve usûlleri belirlemek.
f) Bu Kanun kapsamında tarım
sigortaları alanında faaliyet göstermek isteyen sigorta şirketleri ile sözleşme
yapmak.
g) Havuz işleticisi şirketle
çalışma usûl ve esaslarını belirleyen sözleşme yapmak.
Havuzun kaynakları
MADDE 7. —
Havuzun gelirleri şunlardır:
a) Sigorta şirketlerinin devrettiği
primler.
b) Devlet tarafından sağlanan prim
desteği.
c) Toplanan kaynakların yatırım
gelirleri.
d) Alınan
krediler.
e) Genel bütçeden alınacak
katkılar.
f) Diğer
gelirler.
Havuzun gelirleri her türlü vergi,
resim ve harçtan muaftır.
Havuzun kaynaklarının kullanım
yerleri
MADDE 8. —
Havuzun giderleri şunlardır:
a) Tarım sigortalarına ilişkin
tazminat ödemeleri.
b) Havuzun yönetimi ve işleyişi
için gerekli olan masraflar.
c) Reasürans, sermaye ve benzeri
piyasalardan sağlanacak korumaya ilişkin ödemeler.
d) Sigorta şirketlerine ödenecek
komisyonlar.
e) Bilgilendirme ve tanıtım
kampanyalarına ilişkin ödemeler.
f) Hasar tespit işlemlerine ilişkin
ödemeler.
g) Alınan kredilerin anapara ve
faiz geri ödemeleri.
h) Bu Kanunun amacı doğrultusunda
yapılacak diğer ödemeler.
ı) Havuz işleticisi şirkete
ödenecek işletme bedeli.
Şirket
MADDE 9. —
Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemler, Havuza katılan sigorta
şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak
Şirket tarafından yürütülür.
Şirketin, Kurulun belirleyeceği
usûl ve esaslar çerçevesinde görevleri şunlardır:
a) Tazminat ödemelerine esas teşkil edecek hasar tespit işlemlerine
ilişkin her türlü çalışma ve organizasyonları yapmak suretiyle, tazminat
ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını sağlamak.
Bitkisel ürün sigortalarının hasar
tespitleri ziraat mühendisi, ziraat teknikeri ve ziraat teknisyenleri; çiftlik
hayvanları sigortalarının risk inceleme
işlemleri veteriner hekimler ve zooteknist ziraat
mühendisleri, hasar tespitleri ise veteriner hekimler tarafından yapılır.
Hasar tespit işlemlerinde öncelikle
ziraat mühendisleri ve veteriner hekimlerden yararlanılır.
b) Risk paylaşımı ve transferi ile
reasürans plânının uygulanmasına ilişkin işleri yürütmek, risk paylaşımı ve
reasürans programını Kurulun onayına sunmak.
c) Kurulca alınan kararların
uygulanması ve Kurulun görevlerine ilişkin sekretarya
hizmetlerini yürütmek.
d) Primlerin tahsili, tazminat
ödemelerinin yapılması ve benzeri işleri yürütmek.
e) Üreticileri tarım sigortaları
hakkında bilgilendirmek, halkla ilişkiler ve tanıtım kampanyalarını yürütmek.
f) Genel hükümler çerçevesinde
tarım sigortalarına ilişkin istatistik üretmek, bu konuda Kurula rapor
hazırlamak.
g) Havuz kaynaklarını, belirlenen
ilke ve kurallar çerçevesinde yatırıma yönlendirmek.
h) Havuz işlerinin sağlıklı yürütülmesi
bakımından, gerekli gördüğü hususlarda Havuz Yönetim Kuruluna öneride
bulunmak.
ı) Havuzun işletilmesiyle ilgili
diğer her türlü iş ve işlemleri yapmak.
Şirket, Havuz kaynakları ile kendi
ihtiyacı dışında gayrimenkul alamaz; kaynaklarını öncelikle Hazine bonosu ve
kamuya ait borçlanma senetleri yoluyla yatırımlarda
kullanır.
Şirket, Havuz işlerinin Havuz
yararına ve en iyi şekilde yürütülmesinden Bakanlık, Müsteşarlık ve Kurula karşı
sorumludur. Şirket, Havuza ait gelir ve giderler ile tüm hesap ve işlemleri özel
ve ayrı kayıtlarda takip eder.
Şirket, bu Kanun kapsamındaki
görevleri gereği edindiği bilgileri herhangi bir gerekçeyle üçüncü şahıslara
açıklayamaz. Havuza ait yazışma ve belgelerin uygun bir şekilde muhafaza
edilmesi zorunludur. Şirket; faaliyetine son verilmesi, tasfiye edilmesi veya
iflas etmesi gibi hallerde, Kurul tarafından yeni bir şirketle sözleşme
yapılıncaya kadar görevlerini yerine getirmeye devam eder. Bu durumda bu Kanun
kapsamındaki bütün bilgi ve belgelerin Kurula iade edilmesi
zorunludur.
Şirket, bu Kanunda belirtilen
görevler dışında başka bir işle uğraşamaz.
Bakanlığın görev ve
yetkileri
MADDE 10. —
Bakanlığın bu Kanun kapsamında görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Tarım sigortalarının
geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri
almak.
b) Ürünler, riskler ve bölgeler
itibariyle sağlanacak prim desteğine ilişkin teklifleri Bakanlar Kurulunun
onayına sunmak.
c) Tazminat ödemelerinin doğru ve
düzenli bir şekilde yapılmasını izlemek.
d) Bu Kanunla verilen diğer
görevleri yürütmek.
Denetim
MADDE 11. —
Havuzun ve Şirketin sigortacılık uygulamaları yönüyle denetimi Müsteşarlık,
diğer tüm işlemlerinin denetimi Bakanlık tarafından yapılır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Riskler,
Sigorta Sözleşmeleri, Havuza Katılım, Reasürans, Yardım ve
Destekler
Havuz tarafından teminat altına
alınacak riskler
MADDE 12. —
Kapsama alınacak bitkiler, bitkisel ürünler ve seralar, tarımsal yapılar, tarım
alet ve makineleri ile çiftlik hayvanları için kuraklık, dolu, don, sel, taban
suyu baskını, fırtına, hortum, deprem, heyelan, yangın, kaza ve zararlılar ile
hayvan hastalıklarının neden olacağı zararlar ve/veya tarım sektörü bakımından
önemli görülecek diğer risklere ilişkin teminatlar Kurulun teklifi üzerine
Bakanlar Kurulunca belirlenir.
Prim
desteği
MADDE 13. —
Ürünler, riskler, bölgeler ve işletme ölçekleri itibariyle Devlet tarafından
sağlanacak prim desteği miktarları, her yıl Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar
Kurulu tarafından belirlenir.
Prim desteğine ilişkin ödenek, her
yıl bütçe kanunu ile Bakanlık bütçesinde
yer alır. Bakanlık, sigorta şirketleri tarafından Havuza aktarılacak prim
miktarlarını çiftçi kayıtları ile karşılaştırarak prim desteğini hesaplar ve
gecikmeksizin Havuza aktarır.
Sigorta sözleşmeleri ve Havuza
katılım
MADDE 14. —
Sigorta şirketleri, tarım üreticileri ile tarım sigortaları sözleşmelerini kendi
adlarına akdeder, prim ile riskin tamamını Havuza devrederler. Sigorta
sözleşmeleri, Havuz tarafından belirlenen standart poliçeler üzerinden yapılır.
Havuz, devraldığı riskleri retrosesyon yapmaya yetkilidir. Sigorta şirketleri bir
sonraki yıla ilişkin retrosesyon taleplerini içinde
bulunulan yılın en geç 1 Kasım tarihine kadar Şirkete bildirir. Havuz tarafından
hesaplanacak tahmini hasar durumuna göre yeterli retrosesyon teminatı sağlanamadığı takdirde, kalan kısma
Devlet tarafından iştirak edilir. Sigorta şirketlerinin payları toplamının yüzde
yüzün üzerinde gerçekleşmesi halinde, her bir sigorta şirketinin payı, toplam
oran yüzde yüze inene kadar garameten azaltılır.
Reasürans
MADDE 15. —
Şirket, Havuz tarafından üstlenmiş olunan risklerin transferi amacıyla ulusal ve
uluslararası sigorta, reasürans, sermaye ve benzeri piyasalardan sigortacılık
tekniğinin gerektirdiği şekilde ve yeterli düzeyde koruma temin etmek amacıyla
yerli ve yabancı şirket veya kuruluşlarla Havuz adına reasürans anlaşmaları
yapabilir.
Hasar fazlası
desteği
MADDE 16. —
Havuz tarafından üstlenilen risklerin transferi amacıyla ulusal ve uluslararası
piyasadan sağlanan korumanın yeterli bulunmaması halinde Bakanlar Kurulunca
belirlenecek kısım Devlet tarafından taahhüt edilir.
Yardım ve borç
ertelemesi
MADDE 17. —
Bu Kanun kapsamında, uygulama yılında yer alan riskler için tarım sigortası
yaptırmayan üreticiler, 20.6.1977 tarihli ve
2090 sayılı Kanundan yararlanamaz.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Geçici
ve Son Hükümler
Yönetmelik
MADDE 18. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde; Havuzun çalışma
usûl ve esasları Müsteşarlığın görüşü alınarak Bakanlık tarafından çıkarılacak
yönetmelikle, sigorta sözleşmelerinin tabi olacağı esaslar ise Müsteşarlık
tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
GEÇİCİ MADDE 1. —
Kurulda görev alacak üyeler, ilgili kurumlar tarafından Bakanlığa bildirilir ve
Bakanlıkça Kurul üyelerinin görevlendirilmesi bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren en geç üç ay içinde yapılır.
Bu Kanunun yayımı tarihinden
itibaren en geç üç ay içinde Şirket kurulur.
Yürürlük
MADDE 19. —
Bu Kanunun 4 üncü maddesi yayımı tarihinden üç ay sonra, diğer maddeleri yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20. —
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
20
Haziran 2005
| 
TARIM SİGORTALARI KANUNU