|
25
Haziran 2005 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25856
EVRENSEL
HİZMETİN SAĞLANMASI VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA
KANUN
Kabul Tarihi:
16.06.2005
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç
ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. —
Bu Kanunun amacı; kamu hizmeti niteliğini haiz, ancak işletmeciler tarafından
karşılanmasında mali güçlük bulunan evrensel hizmetin sağlanması, yürütülmesi ve
elektronik haberleşme sektöründe evrensel hizmet yükümlülüğünün yerine
getirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Tanımlar
MADDE 2. —
Bu Kanunda geçen;
Bakanlık: Ulaştırma
Bakanlığını,
Kurum: Telekomünikasyon
Kurumunu,
Elektronik haberleşme: İşaret,
sembol, ses, görüntü ve elektrik işaretlerine dönüştürülebilen her türlü verinin
kablo, telsiz, optik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, elektrokimyasal, elektromekanik ve
diğer iletim sistemleri vasıtasıyla iletilmesini, gönderilmesini ve
alınmasını,
Evrensel hizmet: Coğrafi
konumlarından bağımsız olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde herkes
tarafından erişilebilir, önceden belirlenmiş kalitede ve herkesin
karşılayabileceği makul bir bedel karşılığında asgari standartlarda sunulacak
olan, temel internet erişimi de dahil elektronik
haberleşme hizmetlerini,
Evrensel hizmet yükümlüsü:
Elektronik haberleşme sektöründe görev ve imtiyaz sözleşmeleri ile ruhsat ve
genel izin uyarınca bu Kanun kapsamındaki hizmetleri sağlamakla yükümlü kılınan
işletmeciyi,
Evrensel hizmetin net maliyeti: Bir
işletmecinin, evrensel hizmet yükümlülüğünün gereklerini yerine getirmek için
sağladığı durum ile hiç yükümlü olmasaydı içinde bulunacağı durum arasındaki net
maliyet farkını,
İşletmeci: Kurum ile yapılan görev
ve imtiyaz sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izin uyarınca elektronik haberleşme
hizmetlerini yürüten ve/veya elektronik haberleşme alt yapısını işleten bir
sermaye şirketini,
İfade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
İlkeler,
Yükümlülük ve Hizmet Türleri
İlkeler
MADDE 3. —
Evrensel hizmetin sağlanmasında ve bu hususta yapılacak düzenlemelerde aşağıdaki
ilkeler göz önüne alınır:
a) Evrensel hizmetten, Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkes, bölge ve yaşadığı yer ayırımı
gözetilmeksizin yararlanır.
b) Evrensel hizmet, fert başına
gayrisafi yurt içi hasıla tutarı da göz önünde
bulundurularak karşılanabilir ve makul fiyat seviyesinde sunulur.
c) Düşük gelirliler, özürlüler ve
sosyal desteğe ihtiyacı olan grupların da evrensel hizmetten yararlanabilmesi
için uygun fiyatlandırma ve teknoloji seçeneklerinin uygulanabilmesine yönelik
tedbirler alınır.
d) Evrensel hizmet, önceden
belirlenmiş hizmet kalitesi standartlarında sunulur.
e) Evrensel hizmetin sunulmasında
ve ulaşılmasında devamlılık esastır.
İşletmecinin
yükümlülüğü
MADDE 4. —
İşletmeciler, bu Kanunda belirlenen evrensel hizmeti sağlamakla yükümlüdür.
İmtiyaz ve görev sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izinlerde her ne ad altında
olursa olsun 3 üncü maddede belirtilen ilkelere aykırı düzenlemeler
yapılamaz.
Evrensel hizmetin
kapsamı
MADDE 5. —
Evrensel hizmet;
a) Sabit telefon
hizmetlerini,
b) Ankesörlü telefon hizmetlerini,
c) Basılı veya elektronik ortamda
sunulacak telefon rehber hizmetlerini,
d) Acil yardım çağrıları
hizmetlerini,
e) Temel internet hizmetlerini,
f) Ulaşımı yalnız deniz yoluyla
sağlanabilen yerleşim alanlarına yapılan yolcu taşıma hizmetleri ile denizde
tehlike ve emniyete ilişkin haberleşme hizmetlerini,
Kapsar.
Evrensel hizmetin kapsamı; ülkenin
sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik şartları da göz önünde bulundurularak,
üç yılı aşmamak üzere belirli aralıklarla, Kurumun ve işletmecilerin de
görüşlerini alarak Bakanlıkça yapılacak teklif üzerine Bakanlar Kurulunca
yeniden belirlenebilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Evrensel
Hizmetin Gelirleri ve Net Maliyet
Evrensel hizmetin
gelirleri
MADDE 6. —
a) Kurum, görev ve imtiyaz sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izin bedelinin %
2'sini, yetkilendirme tarihini takip eden ayın sonuna
kadar,
b) GSM işletmecileri dışındaki
işletmeciler ve Türk Telekom, yıllık net satış
hasılatının % 1'ini, izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar,
c) GSM işletmecileri, Hazineye
ödeyecekleri payın % 10'luk kısmını, ödendiği ay
içerisinde,
d) Kurum, 5.4.1983 tarihli ve 2813
sayılı Telsiz Kanunu ile 4.2.1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon
Kanunu uyarınca verdiği idari para cezalarının % 20'sini, tahsil edildiği ayı
takip eden ayın sonuna kadar,
e) Kurum, mali yıl sonunda her
türlü giderlerinin karşılanmasından sonra kalan miktarın % 20'sini, her yıl Ocak
ayının sonuna kadar,
Bakanlığa bildirir. Bu meblağ aynı
süre içinde Bakanlığın Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına aktarılır ve bütçeye
"Evrensel hizmet gelirleri" adı altında gelir kaydedilir.
Bu süre içinde ödenmeyen katkı
payları, Bakanlığın ilgili vergi dairesine yapacağı başvuru üzerine, 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil
edilir. Vergi dairelerince yapılan tahsilatlar ertesi ayın sonuna kadar
Bakanlığın Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına aktarılır. Süresinde ödenmeyen
katkı paylarına, vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için, 6183
sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammı
uygulanır.
Bakanlar Kurulu, yukarıda
belirtilen oranları % 20'sine kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.
İşletmecilerin evrensel hizmet
sağlama yükümlülükleri nedeniyle ortaya çıkan evrensel hizmetin net maliyetinin
karşılanması ve bu Kanun gereğince yapılacak diğer harcamaları karşılamak için
Bakanlık bütçesine her yıl evrensel hizmet gelirleri tahmini kadar ödenek
öngörülür. Evrensel hizmetler için ödenek ihtiyacı bu hizmet gelirleri
tahmininden fazla olması halinde yeterli ödenek Bakanlık bütçesine öngörülür. Bu
amaçla konulan ödenek münhasıran, bu Kanun ile Bakanlığa verilen görevlerin
yerine getirilmesi için kullanılır. Evrensel hizmet gelirlerinin tahsili ve
giderlerin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ile Maliye Bakanlığının
müştereken hazırlayacağı yönetmelikle belirlenir.
Evrensel hizmetin net
maliyeti
MADDE 7. —
Evrensel hizmetin net maliyeti; yükümlü işletmecinin, hizmetleri evrensel hizmet
kapsamında karşılamadığı zaman ile evrensel hizmet yükümlüsü olarak karşıladığı
zamanki net maliyetleri arasındaki fark esas alınarak hesaplanır. Ancak,
evrensel hizmetin net maliyetinin hesaplanmasında, işletmecilerin evrensel
hizmet yükümlüsü olması dolayısıyla elde edeceği faydalar da göz önüne alınarak
değerlendirme yapılır. Evrensel hizmet yükümlülüğünün getirdiği ilave maliyet
yükünü ortaya çıkaracak bu hesaplama net maliyetler üzerinden
yapılır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Geçici
ve Son Hükümler
MADDE 8. — 9.4.1987
tarihli ve 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 2 nci maddesine aşağıdaki (l) bendi
eklenmiştir.
l) Evrensel hizmet politikalarını
ilgili kanunların hükümleri dahilinde ülkenin sosyal, kültürel, ekonomik ve
teknolojik şartlarına göre belirlemek, Hükümetin genel politikasını uygulamaya
yönelik tedbirleri almak, evrensel hizmetin yürütülmesini sağlayacak esasları
tespit etmek, uygulanmasını takip etmek ve net maliyetiyle ilgili hesapları
onaylamak.
MADDE 9. —
3348 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (g) bendinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki bentler eklenmiş, mevcut (h) bendi (o) bendi olarak teselsül
ettirilmiştir.
h) Evrensel hizmetin sağlanması ile
ilgili mevzuat hükümleri dahilinde evrensel hizmetin yürütülmesini sağlayacak
esasları tespit etmek, uygulanmasını takip etmek ve işletmecilerin net
maliyetlerinin karşılanmasını sağlamak,
i) Evrensel hizmet kapsamındaki
hizmetleri karşılama talebinde bulunan işletmeciler arasından, bölgesel ve
ulusal çapta evrensel hizmet yükümlüsünü hizmet satın alma yoluyla belirlemek,
j) Evrensel hizmet yükümlülerine
ödeme yapmak,
k) Evrensel hizmetin net
maliyetinin hesaplanmasına, belirlenen usul ve esaslar dahilinde gerçekleşip
gerçekleşmediğine dair yükümlü işletmeciyi izlemek, denetlemek veya masrafları
evrensel hizmet gelirlerinden karşılanmak üzere bağımsız denetçiler tarafından
denetlenmesini sağlamak,
l) Düşük gelirliler ve özürlüler
gibi sosyal açıdan korunması gereken kesimlerin evrensel hizmetten eşitlik,
taraf gözetmeme ilkeleri temelinde ve karşılayabilecekleri fiyat seviyesinde
yararlanabilmelerine ilişkin usul ve esasları belirlemek,
m) Belirlenecek esaslar dahilinde
merkeze uzak ve kırsal bölgelerden oluşan yüksek maliyet alanlarına hizmetlerin
götürülebilmesi için, gerektiğinde geçici evrensel hizmet yükümlüsünü
belirlemek,
n) Evrensel hizmet yükümlüsü
işletmecilerin net maliyetlerinin hesaplanma yöntemi ile uygulamaya ilişkin usul
ve esasları belirlemek,
MADDE 10. —
5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanununun 7 nci
maddesinin (m) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (n) bendi eklenmiş, mevcut
(n) bendi (o) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.
n) İlgili kanun hükümleri
dahilinde, evrensel hizmet kalitesini ve standartlarını denetlemek ve buna
ilişkin usul ve esasları yönetmelikle belirlemek, bu hususta gerekli tedbirleri
almak,
MADDE 11. —
4.2.1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun 1 inci maddesinin
sekizinci fıkrasının "Türk Telekom, görev
sözleşmelerinde belirlenen asgari hizmetleri sunmakla yükümlüdür" şeklindeki son
cümlesi ile aynı maddede yer alan "Asgari hizmet" tanımı madde metninden
çıkarılmış; 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "Asgari"
ibaresi "evrensel" olarak değiştirilmiş ve 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendi "Türk Telekom veya başka bir işletmecinin,
vermekle yükümlü olduğu evrensel hizmet dahil, bazı hizmetlerin maliyetini başka
hizmetlerin ücretlerinden karşılamak zorunda olduğu haller," şeklinde
değiştirilmiş ve bu Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
Geçici Madde 11. – Türk
Telekomünikasyon Anonim Şirketine ait hazır değerlerden (menkul kıymetler
dahil), Şirkette, NATO ve TAFICS proje avansları hariç olmak üzere, nakit değer
olarak bırakılacak 350 milyon YTL ile 2005 yılına ilişkin olağan Genel Kurul
toplantısında kâr dağıtım kararının alınmasını müteakip dağıtılabilir kârdan
mahsup edilmek üzere temettü avansı olarak 16.1.2006 tarihine kadar Hazine
Müsteşarlığı İç Ödemeler Saymanlığına yatırılacak olan 600 milyon YTL dışında ve
azami 2.5 milyar YTL’ye kadar olan meblağ 16.1.2006
tarihinde Hazine Müsteşarlığı İç Ödemeler Saymanlığı hesabına aktarılır ve
bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilir. Bütçeye gelir kaydedilecek
olan bu tutardan, 2006 yılında TCDD Genel Müdürlüğünün yeni demiryolu yapımı,
muhtelif demiryolu hatlarının bakımı, onarımı veya iyileştirilmesi ve
çeken-çekilen demiryolu araçlarının temini ile köy içme suyu ve köy yollarıyla
ilgili yatırım projeleri ve faaliyetlerinde kullanılmak üzere, Yatırım Programı
ile KİT Yatırım ve Finansman Programında öngörülecek kısım Yüksek Planlama
Kurulu kararıyla belirlenir.
Ancak, Türk Telekomünikasyon
A.Ş.’nin 16.1.2006 tarihinden önce % 51’den fazla
hissesinin özelleştirme suretiyle devri işlemlerinin gerçekleşmesi halinde,
birinci fıkrada belirtilen aktarma ve gelir kaydına ilişkin hükümler
uygulanmaksızın hisse devir tarihi itibariyle Şirkette, NATO ve TAFICS proje
avansları, nakit değer olarak bırakılacak 350 milyon YTL ve devir tarihinde
şirket tarafından temettü avansı olarak 16.1.2006 tarihine kadar Hazineye
aktarılması öngörülen 600 milyon YTL’nin aktarılmamış
olması halinde bu tutar dışındaki hazır değerler hisse devir tarihi öncesi
Şirketin açacağı ayrı bir hesaba hisse devir tarihinde aktarılır. Bu hesapta
izlenen tutar ve her türlü neması (bu nemaya ilişkin olarak ödenecek vergiler
düşüldükten sonra) 16.1.2006 tarihinde Hazine Müsteşarlığı İç Ödemeler
Saymanlığına aktarılır ve bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilir.
Bütçeye gelir kaydedilecek olan bu tutardan, birinci fıkrada belirtilen yatırım
projeleri ve faaliyetlerinde kullanılmak üzere, Yatırım Programı ile KİT Yatırım
ve Finansman Programında öngörülecek kısım Yüksek Planlama Kurulu kararıyla
belirlenir.
Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin % 51’den fazla hissesinin özelleştirme suretiyle devri
işlemlerinin 16.1.2006 tarihinden sonra gerçekleşmesi halinde ise, hisse devir
tarihi itibariyle, Şirkette 350 milyon YTL nakit değer ve NATO ve TAFICS proje
avansları dışındaki hazır değerler, hisse devir tarihinde Hazine Müsteşarlığı İç
Ödemeler Saymanlığına aktarılır ve bütçenin (B) işaretli cetveline gelir
kaydedilir. Aktarılacak bu tutar, hiçbir surette yukarıda belirtilen yatırım
projeleri ve faaliyetlerinde kullanılmaz.
Ayrıca, bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde 21.4.2005 tarihli ve 5335 sayılı
Kanunun 1 inci maddesi çerçevesinde devredilen Kablo TV hizmetlerinden doğan
sermaye ihtiyacına binaen, Türk Telekomünikasyon A.Ş.’den Türksat A.Ş.’ye Hazinenin sermaye payı olarak 100 milyon YTL
aktarılır.
Bu madde gereğince aktarılacak
tutarlar (temettü avansı hariç), öncelikle Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin geçmiş yıllar kârları üzerinden ayrılan yasal yedek
akçelerinden ve daha sonra ise enflasyon düzeltme kârlarından mahsup edilir.
Yapılacak aktarma işlemleri Kurumlar Vergisi Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu
uygulamaları yönünden kâr dağıtımı veya işletmeden çekiş olarak
değerlendirilmez. Bu madde çerçevesinde yapılacak aktarmalar, gerek aktarma
işleminin yapıldığı gerekse izleyen vergilendirme dönemlerinde herhangi bir
şekilde Kurumlar Vergisi matrahının ve dağıtılabilir ticarî kârın tesbitinde indirim konusu yapılmaz. Türk Telekomünikasyon A.
Ş.’nin bilançosunun aktifinde malî duran varlıklar
içerisinde yer alan iştiraklerin değerinde oluşabilecek iştirak değer düşüklüğü
karşılıkları, malî ve ticarî kârın hesabında gider addolunmaz. Bu tutarlar,
herhangi bir faaliyet yılıyla sınırlı olmaksızın, öncelikle enflasyon düzeltme
kârlarından, bunun yeterli olmaması halinde ise sermaye yedeklerinden, bu
yedekler oluştukça mahsup edilmek suretiyle ya da Türk
Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaksızın Şirketin sermayesinin azaltılması
yoluyla değerlendirilir.
Bu
madde gereğince yapılacak aktarma işlemlerinin gerçekleşmesinden sonra, bu
işlemlerle ilgili olarak Şirkete herhangi bir malî yükümlülük
getirilemez.
Bu madde kapsamında aktarılan nakit
tutarlar ve bunlarla ilgili işlemler nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar her türlü
vergi, resim ve harçtan muaf ve müstesnadır.
Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili
usûl ve esaslar Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanlığı ile Maliye
Bakanlığınca müştereken belirlenir.
MADDE 12. — Ekli
(1) sayılı listede belirtilen kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve
Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı cetvelin Ulaştırma
Bakanlığına ilişkin bölümüne eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 1. – Bu Kanunda belirlenen
evrensel hizmeti sağlamakla yükümlü işletmecilerin mevcut imtiyaz ve görev
sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izinlerinde yer alan 3 üncü maddede belirtilen
ilkelere aykırı düzenlemeler en geç bir yıl içerisinde bu Kanuna uygun hale
getirilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından
belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 2. – Bu Kanun uyarınca
Ulaştırma Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla 2005
yılında ihtiyaç duyulan kadro değişiklikleri, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin son fıkrası hükmü
uygulanmaksızın anılan Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre
yapılır.
Yürürlük
MADDE 13. —
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14. —
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 24
Haziran 2005
(1)
SAYILI LİSTE
İHDAS
EDİLEN KADROLARIN
KURUMU : ULAŞTIRMA BAKANLIĞI
TEŞKİLÂTI :
MERKEZ
Serbest
Tutulu
Kadro
Kadro
Sınıfı Unvanı Derecesi Adedi Adedi Toplam
GİH Daire Başkanı
1 1
1
GİH Şube Müdürü
1 3
3
TH İstatistikçi
1 2
2
GİH Uzman
1 2
2
GİH Uzman
2 3
3
GİH Uzman
3 4
4
TH Uzman
1 2
2
TH Uzman
2 3
3
TH Uzman
3 4
4
GİH Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni 3 2
2
GİH Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni 4 2
2
GİH Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni 5 2
2
GİH Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni 6 2
2
TH Tekniker
3 1
1
TH Tekniker
4 1
1
TH Tekniker
5 1
1
TH Teknisyen
4 1
1
TH Teknisyen
5 1
1
TH Teknisyen
6 1
1
TOPLAM
38 38
| 
