YAPILAN SON DÜZENLEMELER ÇERÇEVESİNDE MARKA TESCİLİNDE BAŞVURU SÜRECİ

27 Nisan 2005

Ali Türker PİRTİNİ

Denetçi / S.M.M.M

YAPILAN SON DÜZENLEMELER ÇERÇEVESİNDE MARKA TESCİLİNDE BAŞVURU SÜRECİ

GİRİŞ : Günümüzde iş dünyası açısından en önemli unsurların başında, üretilen mal ve hizmetlerin her yerde ve her koşulda tanınması gelmektedir. Bu ise işletmelerin hem ulusal hem de uluslar arası pazarda tanınmalarını sağlayacak markalar yaratmaları ile mümkün bulunmaktadır. Çalışmamızda markalaşmanın önemine binaen marka oluşturmanın ülkemizde nasıl bir yasal düzenlemeye tabi olduğunu ortaya koymak istedik.

Konuyla ilgili geniş kapsamlı yasal düzenleme 24/6/1995 tarihli 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyle yapılmıştır. Son olarakta 09.04 2005 tarihinde 25781 sayılı resmi gazetede 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik yayınlanmıştır. Yönetmelik Sanayi Ve Ticaret Bakanlığımızca çok geniş kapsamlı ve uluslar arası yasal düzenlemelere uyumlu olarak hazırlanmıştır. Çalışmamızda bu yönetmelik çerçevesinde işletmelerin marka tescil başvuru sürecinde hangi esaslara uymaları gerektiği ayrıca anlatılmaya çalışılmış ve konuyla ilgili önemli hususlara da yer verilmiştir.

I. MARKA TESCİL BAŞVURUSU İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER

A. MARKA TESCİL BAŞVURUSUNUN YERİ VE TARİHİ

Yönetmelikte yapılan tanımlamada, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgâhı olan veya sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler veya Paris Sözleşmesi yahut Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişiler, Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen marka koruması tanıyan devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişiler de karşılıklılık ilkesi (1) gözetilerek bir markayı tescil ettirmek için Türk Patent Enstitüsüne başvuruda bulunabilir.

Yönetmelikte başvuru tarihi, başvuru dilekçesinin ve başvuru için gerekli evrakların Türk Patent Enstitüsü tarafından alındığı gün, saat ve dakika olarak belirtilmiştir. Bir marka tescil başvurusunda, ancak tek bir markanın tescili talep edilebilmektedir.

B. MARKA TESCİL BAŞVURUSU HAKKINA SAHİP OLANLAR

Yönetmeliğe göre gerçek kişiler, temsil hak ve yetkisine sahip bulunan gerçek kişiler tarafından temsil olunan tüzel kişiler veya bunların vekilleri marka tescil başvurusunda bulunabilir.

C. MARKA TESCİL BAŞVURU DİLEKÇESİNDE OLMASI GEREKLİ BİLGİLER VE DİLEKÇEYE EKLENECEK BELGELER

Markasının tescil edilmesini talep eden başvuru sahibi veya vekili, yönetmelik ekinde yer alan Ek:1 Marka Tescil Başvuru Formu örneğine uygun olarak A4 kağıdına daktilo veya bilgisayar çıktısı halinde hazırlanmış başvuru dilekçesini Türk Patent Enstitüsüne verir. El yazısıyla doldurulan başvuru dilekçeleri kabul edilmemektedir.

Marka başvuru dilekçesinde aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekmektedir.

1.	Tescile ilişkin talep,
2.	Başvuru sahibi gerçek kişi ise adı ve soyadı, tüzel kişi ise ticaret unvanı, başvuru sahibi gerçek kişi T.C. vatandaşı ise T.C. kimlik numarası ve vergi kimlik numarası, başvuru sahibi tüzel kişi T.C. uyruğunda ise vergi numarası,
3.	Başvuru sahibinin uyruğu,
4.	Başvuru sahibinin adresi, varsa telefon, faks numaraları ve elektronik posta adresi,
5.	Başvuru vekil aracılığı ile yapılıyorsa vekilin adı, soyadı, adresi, varsa telefon, faks numaraları, elektronik posta adresi, vekilin sicil numarası ve bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesine uygun olarak vekaletname bilgisi,
6.	Rüçhan hakkı talep edilmişse buna ilişkin bilgi,
7.	Marka örneği,
8.	Marka örneğinde Latin alfabesi dışında harf veya harfler kullanılmış ise bunların Latin alfabesindeki karşılığı,
9.	Markanın üzerinde kullanılacağı mal ve/veya hizmetlerin bu Yönetmeliğin 11 inci maddesine uygun olarak düzenlenmiş listesi,
10.	Yetkili kişi veya kişilerce atılmış imza,
11.	Ödemelere ilişkin bilgiler,
12.	Eğer varsa ilave sayfa sayısı ve eklere ilişkin bilgiler.

Ayrıca başvuru dilekçesine aşağıdaki belgelerin eklenmesi gerekmektedir.

1.	Tescili istenen markanın yayına ve baskı yoluyla çoğaltmaya elverişli en az 5x5 ve en fazla 7x7 cm. ebadında 5 adet örneği.
2.	Marka başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge,
3.	İlave sınıf veya sınıfların ücretinin ödendiğini gösterir belge,
4.	Başvuru vekil aracılığı ile yapılıyorsa usulüne uygun düzenlenmiş vekaletname veya vekaletname daha önce başka bir işlem nedeniyle Türk Patent Enstitüsüye sunulmuşsa, buna ilişkin bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca yapılacak atıf,
5.	Başvuru ortak marka ya da garanti markası için yapılmış ise noter tasdikli teknik şartname,
6.	Başvuru sahibi önceki bir başvuruya dayanan rüçhan hakkından yararlanmak istiyorsa, ilk başvurunun yapıldığı devletin yetkili makamından alınacak rüçhan hakkı belgesinin aslı veya noter tasdikli sureti ve bu belgenin noter tasdikli Türkçe çevirisi,
7.	Başvuru sahibi mal ve/veya hizmetlerin markayla birlikte bir sergide teşhirinden kaynaklanan korumadan yararlanmak istiyorsa, serginin açıldığı devletteki serginin düzenleyicilerinden alınacak, teşhir olunan mal ya da hizmetlerin türleri ve malın ya da hizmetin markayla birlikte sergide görünür şekilde sergilendiği tarih ile serginin resmi açılış tarihinin yer aldığı belgenin aslı veya noter tasdikli sureti ve bu belgenin noter tasdikli Türkçe çevirisi ile markanın tasdikli örneği,
8.	Başvuruda rüçhan hakkı talep edilmiş ise, rüçhan hakkı talebi ücretinin ödendiğini gösterir belge.

D. VEKÂLETNAME

Marka başvurusu veya marka ile ilgili Türk Patent Enstitüsünde yapılacak işlemler vekil vasıtasıyla da yürütülebilir. Eğer marka ile ilgili işlemler vekil vasıtasıyla yürütülecek ise vekilin Türk Patent Enstitüsü nezdinde marka vekilliği yapma yetkisine haiz olması ve temsil yetkisini içeren usulüne uygun olarak düzenlenmiş vekâletnameyi Türk Patent Enstitüsü’ne ibraz etmesi gerekmektedir.

Türk Patent Enstitüsü nezdinde vekillik yapma yetkisi olmayan kişilerce yapılan marka tescil başvurularında, başvuru veya tescil sonrası yapılacak diğer işlemlere ilişkin bildirimler başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgâhı varsa doğrudan başvuru sahibine yapılmaktadır. Başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgâhı yoksa başvuru sahibine yeni bir vekil ataması için iki aylık süre verilir. Bu süre içerisinde vekil atanmaz ise başvuru veya talep reddedilmektedir. Vekâletname, içerisinde tanımlanan bir veya birden fazla başvuru ve/veya tescili veya vekâletnameyi verenin belirlediği istisnalar saklı kalmak üzere müvekkilin mevcut ve gelecek tüm başvuru ve/veya tescillerini kapsayacak şekilde verilebilir. Vekâletname, marka başvurusu ve/veya tescili ile ilgili Türk Patent Enstitüsü nezdinde yapılacak tüm işlemleri kapsayacak şekilde verilebileceği gibi vekâletnamede, vekilin yetkisi belirli işlemlerle sınırlandırılabilir. Buradaki önemli bir hususta Türk Patent Enstitüsü nezdinde başvuru veya tescilden doğan haktan vazgeçilmesi işlemleri ile kısmen veya tamamen bu sonuçları doğuracak işlemlerin vekil tarafından yapılabilmesi için vekilin vekâletnamesinin, bu yetkilerini açıkça belirten ve noterce tasdik edilmiş vekâletname olması gerekmektedir.

Türk Patent Enstitüsü nezdinde işlem yapma yetkisine sahip olan vekil, Türk Patent Enstitüsüne yaptığı marka tescil başvurusu veya diğer talepler ile birlikte vekâletnamesini vermemiş ise, vekâletnamenin Türk Patent Enstitüsüne verilmesi için, marka başvuruları için tescil aşamasında, diğer talepler içinse inceleme sırasında ilgiliye 2 ay süre tanınır. Ancak, Türk Patent Enstitüsü de talep konusunu içeren, daha önce verilmiş bir vekâletname var ise, vekilin taleple birlikte veya vekâletnamenin ibrazı için tanınan 2 aylık süre içerisinde, yaptığı işlemin dayanağı olan vekâletnameye atıfta bulunması zorunludur. Bu süre içerisinde vekâletname verilmez veya ilgili vekâletnameye atıfta bulunulmaz ise; Başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgâhı varsa bildirimler ve işlemler başvuru sahibine yapılır. Başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgâhı yoksa başvuru sahibine yeni bir vekil ataması için 2 aylık süre verilir. Anılan süre içerisinde yeni ve yetkili bir vekil atanarak, vekâletnamenin Türk Patent Enstitüsüne gönderilmemesi durumunda, başvuru veya talep işlemden kaldırılmakta, başvuru sahibine yeni bir bildirim yapılmamakta ve alınan ücret Türk Patent Enstitüsüne irat kaydedilmektedir.

Türk Patent Enstitüsü kararlarına veya Bültende yayımlanan başvurulara itiraz halinde ise, vekâletnamenin veya ilgili vekâletnameye yapılan atfın, itiraz süresi içerisinde Türk Patent Enstitüsüne sunulması zorunludur. Karara veya yayıma itiraz durumunda, vekâletname itiraz süresi içerisinde Türk Patent Enstitüsüne sunulmamış veya önceki bir vekâletnameye atıf yapılmamış ise; Başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgâhı varsa, itiraza ilişkin bildirimler ve işlemler başvuru sahibi adına yapılır. Başvuru sahibinin Türkiye’de ikametgâhı yoksa, itiraz işleme alınmadan usulden reddedilmekte ve alınan ücret Türk Patent Enstitüsüne irat kaydedilmektedir..

Enstitü vekaletnamenin doğruluğu veya orijinalliği ile ilgili olarak makul sebeplerle şüpheye düşerse, vekilden noter tasdiki de dahil her türlü delilin ibrazını isteyebilir.

II. MARKA BAŞVURUSUNUN TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ TARAFINDAN İNCELENMESİ

A. GENEL OLARAK İNCELEME

Bir marka başvurusunun Türk Patent Enstitüsü tarafından incelemeye alınabilmesi için yönetmelikteki esaslara göre hazırlanmış başvuru dilekçesi ve başvuru eklerinin Türk Patent Enstitüsüne verilmesi şarttır. İstenen belgeler başvuru anında verilmiş ise başvuru, bu belgelerin Enstitüce alındığı gün, saat ve dakika itibarıyla kesinlik kazanır. Bu belgeler başvuru anında verilmez veya belirtilen şartlara uygun bulunmaz ise bu eksikliklerin giderilmesi için Enstitü tarafından iki aylık süre verilir. Bu durumda başvuru, eksiklikleri giderilen belgelerin Enstitüce alındığı gün, saat ve dakika itibarıyla kesinlik kazanır. Verilen süre içerisinde eksiklikleri tamamlanmayan marka tescil başvurusu yapılmamış sayılır ve bu tür başvurularda ödenen ücretler Enstitüye gelir kaydedilir. İnceleme ile ilgili ayrıntılı hususlar yönetmeliğin 10. maddesinde ele alınmıştır.

B. SINIFLANDIRMA

566 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 24 üncü maddesine göre marka başvurusu dilekçesinde bulunan mal ve/veya hizmetler Nice Anlaşmasında (2) yer alan esaslara göre sınıflandırılmaktadır.

Konuyla ilgili açıklama yönetmeliğin 11. Maddesinde yapılmıştır. Yönetmeliğe göre Tescili talep edilen mal ve/veya hizmetlerin; Nice Anlaşmasına göre gruplara ayrılmış olarak ve mal veya hizmetlerin yer aldığı sınıflandırma numarasına grubun başında yer verilerek, adı geçen sınıflandırmanın sınıf sırasına göre dizilmiş şekilde sunulması gerekmektedir. Marka başvuru dilekçesinde, tescili talep edilen mallar ve/veya hizmetler uluslararası sınıflandırmaya uygun olarak genel tabir kullanılmadan yazılır. Mal ve/veya hizmet listesinde genel tabir kullanılmış ise, Türk Patent Enstitüsü genel tabirlerin 2 ay içerisinde açıklanmasını ister. Başvurunun incelenmesine gerekli açıklama yapıldıktan sonra başlanır. Belirtilen süre içerisinde mal/hizmet açıklamasının gönderilmemesi durumunda Enstitü açıklanması talep edilen genel tabirleri listeden çıkartır veya listeyi yeniden oluşturur

Enstitü, başvuru dilekçesinde yer alan mal ve/veya hizmetlerin ait oldukları sınıflarda ve sınıf numaraları üzerinde gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkili bulunmaktadır. Mal ve/veya hizmet listesinin Nice Anlaşmasında yer alan esaslara uygun olarak düzenlenmemesi halinde, Enstitü tarafından yapılacak düzenlemeler için başvuru sahibinden sınıflandırma listesi düzenleme ücreti alınır. Enstitü tarafından verilen iki aylık süre içerisinde söz konusu ücretin ödenmemesi durumunda başvuru işlemden kaldırılmaktadır. Birden fazla sayıda sınıf içeren marka başvurularında fazladan ödenmesi gereken sınıf ücretinin Enstitü tarafından verilen 2 aylık süre içerisinde ödenmemesi durumunda başvuru, mal ve/veya hizmet listesindeki ilk sınıf için değerlendirmeye alınmaktadır.

C. SÜRELER

Marka başvurusu ve yönetmelikte yer alan diğer konularla ilgili tüm süreler 566 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de veya yönetmelikte aksi açıkça belirtilmedikçe 2 aydır. Yönetmeliğe göre Marka başvurusunun tescili için gerekli olan marka tescil belgesi düzenleme ücretinin ödendiğini gösterir belgenin, Enstitünün bu belgeyi talep etmesinden itibaren 2 aylık süre içerisinde Enstitüye gönderilmesi gerekmektedir. Konuyla ilgili ayrıntılı açıklama yönetmeliğin 12. maddesinde yapılmıştır. Yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince yapılacak işlemlerde, başvuru sahibi tarafından Enstitüye gönderilen belgelerde eksiklik olduğunun tespit edilmesi durumunda, başvuru sahibine veya vekiline, eksik belgelerin tamamlanması için iki ay süre verilir. Bu süre içerisinde, belgelerin tamamlanıp Enstitüye gönderilmemesi halinde, bu maddelerde öngörülen işlemler yapılmaz, başvuru veya talep işlemden kaldırılmış sayılır ve alınan ücret Enstitüye irat kaydedilir.

Talep sahibinin veya vekilinin adresinde değişiklik olması durumunda, adres değişikliğinin Enstitüye yazılı olarak bildirilmesi zorunludur. Bu değişikliğinin Enstitüye bildirilmemesi durumunda, Enstitüde kayıtlı en son adrese yapılan bildirimler geçerlidir

III. MARKA BAŞVURUSUNUN VE TESCİLİNİN YAYIMLANMASI

Konuyla ilgili açıklama yönetmeliğin 13. ve 14. maddelerinde yapılmıştır. Başvuru şartlarını yönetmeliğe göre eksiksiz şekilde yerine getirilmiş ve 566 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili madde hükümlerine göre reddedilmemiş bir marka tescil başvurusu Türk Patent Enstitüsü nün aylık olarak yayımladığı resmi marka bülteninde yayımlanır.

Yayımlanacak bültende aşağıdaki bigiler bulunur ;

1.	Başvuru numarası ve tarihi,
2.	Başvuru sahibinin adı ve soyadı, adresi,
3.	Marka örneği,
4.	Mal veya hizmetlerin listesi ile ait oldukları sınıf kodları,
5.	Mal/hizmet listesinden çıkartılmış olan mal veya hizmetler,
6.	Vekil bilgileri.

Enstitü aylık olarak yayımlanan bültene bağlı kalmaksızın ek bülten yayımlayabilir. Kanun hükmünde kararnamenin ilgili maddelerine göre başvurunun reddedilmesine başvuru yayımlandıktan sonra karar verilirse red kararı ayrıca yayımlanmaktadır.

566 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname nin 39. maddesine göre tescil edilen markalar iki ayda bir yayımlanan Resmi Marka Gazetesinde ilan edilir. İlan , sicil kaydında bulunan bilgileri içerir. Tescilli markalara ve yayımlanmış marka tescil başvurularına ilişkin değişiklikler ve yenileme işlemleri de Resmi Marka Gazetesi veya Resmi Marka Bülteninde yayımlanır.

I.V MARKA TESCİL BAŞVURUSUNUN BÖLÜNMESİ

Yönetmeliğe göre Bir marka tescil başvurusu, başvuru sahibinin veya varsa vekilinin talebi üzerine, Enstitü tarafından başvuru tescil edilene kadar iki veya daha fazla sayıda başvuruya bölünebilmektedir. Tescilli markaların bölünmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bölünme için aşağıdaki belgelerin verilmesi zorunlu tutulmuştur.

-	Bölünme talebi dilekçesi,
-	Bölünme ücretinin ödendiğini gösterir belge,
-	Talep vekil aracılığıyla yapılmışsa, vekilin bölünme talebine ilişkin yetkisi olduğunun açıkça belirtildiği vekaletname veya söz konusu yetkinin varlığının açıkça belirtilmiş olduğu ve vekilin başvuru sahibinden önceden alıp Enstitüye vermiş olduğu vekaletnameye atıf. Bölünme işlemi sonucunda, ilk başvurunun kapsamındaki mallar ve/veya hizmetler, bölünmüş başvurular arasında dağıtılabilmektedir. Bölünmüş her başvuruya ayrı bir başvuru numarası verilir. Yeni başvuru numarası almış bulunan bölünmüş başvurular, ilk başvurudan ve ilk başvurunun bölünmesi yoluyla oluşturulmuş diğer başvurulardan bağımsız olup, her bir bölünmüş başvuru ayrı işlem görmeye devam eder. Bölünmüş başvurular, ilk başvurunun başvuru tarihini ve varsa rüçhan hakkını korur. Bölünmüş başvuruların tekrar birleştirilmeleri mümkün değildir. Başvurunun yayımlanmasından sonra gerçekleşen bölünme de ayrıca yayımlanmaktadır. Başvurunun bölünmesi talebi aşağıdaki durumların varlığı halinde kabul edilmemektedir.
-	Bölünmesi talep edilen başvurunun, yayınına itiraz halinde, itiraza konu olan malların ve/veya hizmetlerin bölünmüş tek bir başvuruda kalmaması durumu,
-	Bölünmesi talep edilen başvurunun, Enstitünün ret kararına konu olması halinde, itiraza konu olan malların ve/veya hizmetlerin bölünmüş tek bir başvuruda kalmaması durumu,
-	Bölünme talebinin reddini gerekli kılan haklı sebeplerin varlığı.

Yönetmeliğe göre kabul edilmeyen bölünme taleplerine ilişkin ücret iadesi yapılmaz ve Enstitüye irat kaydedilir.

SONUÇ : Çalışmada marka tescil başvuru süreci 09.04 2005 tarihinde 25781 sayılı resmi gazetede yayımlanan Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulanmasına Dair Yönetmelikte ki esaslara göre açıklanmaya çalışılmış ve marka tescili başvurusunda bulunacak işletmelere bir ön bilgi sağlanmaya çalışılmıştır. Bir ülkede ne kadar fazla markalaşma var ise o ülkenin iş potansiyeli ve ekonomisi o kadar zengin sayılmaktadır. Buradan hareketle İşletmelerimizin yeni markalar yaratmalarını ve bu markaların da uluslar arası düzeyde en iyi şekilde tanınmalarını istiyoruz.

(1) Karşılıklılık ilkesi : Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının markalarını, diğer devletlerin tescil etmesi veya edeceğini yazılı olarak bildirmesi

(2) Nice Anlaşması : 12/7/1995 tarihli ve 95/7094 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kabul edilen ve 13/8/1995 tarihli ve 22373 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Markaların Tescili Amacıyla Mal ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırılmasına ilişkin Nice Anlaşması ve Değişikliklerini ifade eder.

Kaynak

-09.04 2005 tarihli 25781 sayılı resmi gazetede yayımlanan Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulanmasına Dair Yönetmelik