ÖRNEKLERLE 31.12.2004 TARİHLİ BİLANÇONUN DÜZELTİLMESİNDE MÜKELLEFLERİN KULLANMASI GEREKEN TAŞIMA, DÜZELTME VE ORTALAMA DÜZELTME KATSAYILARI     

Sitemizi Tavsiye Etmek İster misiniz?

İstanbul, 04 Ocak 2005

Ali Türker Pirtini 

Denetçi / S.M.M.M

alipirtini@hotmail.com

Örneklerle 31.12.2004 Tarihli Bilançonun Düzeltilmesinde Mükelleflerin Kullanması Gereken Taşıma, Düzeltme Ve Ortalama Düzeltme Katsayıları

Giriş : 5024  sayılı kanununla birlikte enflasyon düzeltmesine ilişkin hükümler 01.01.2004 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Dolayısıyla 31.12 2004 Tarihli Bilançoların  tüm mükelleflerce düzeltilmesi gerekmektedir. Buradaki önemli nokta 5228 Sayılı kanunla ihtiyarilik hükümünden yararlanıp geçici vergi dönemlerinde düzeltme yapmayan mükelleflerin son geçici vergi döneminde düzeltme yapmalarının eğer Bakanlar Kurulu  yada Maliye Bakanlığı insiyatif  kullanmaz  ise 5024 Sayılı kanuna göre zorunluluk taşımasıdır.

 Kanun gereği ihtiyarilik hükümlerinden yararlanarak önceki geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmayan  ve son geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapacak  olan kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin   2004 Yılı Bilançosunu Düzeltirken   kullanmaları gerekli olan taşıma ve düzeltme işlemleri çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Maliye Bakanlığı önümüzdeki günlerde vergi usul kanunu tebliği veyahut vergi usul kanununu sirküleriyle konuyu tekrar açıklayabilir.  Muhasebe yetkililerinin yoğun çalışma temposunu dikkate alarak  çalışmamızın konusunu oluşturan 2004 yılı bilançosuna yönelik  düzeltme çalışmalarına bir an önce başlamaları gerektiğini düşünerek bu çalışmayı hazırladık.

Devlet İstatistik Enstitüsü Tarafından İlan Edilen 2004 YILI TEFE –ENDEKSLERİ

A-31.12.2003 Bilançosundaki Parasal Olmayan Değerlerin 31.12.2004 Bilançosuna Taşınmasında  Kullanılacak Taşıma Katsayısı Hesabı

İlk Defa Düzeltme Yapacak Mükellefler İçin (İhtiyarilikten yararlanan mükellefler )

Bir Önceki Dönemin Sonu ( 2003 Aralık )

 Aralık 2004TEFE Endeksi :      8403,8

 Aralık 2003 TEFE Endeksi :    7382,1            

 Taşıma Katsayısı  :     8403,8=1,13840

                                 7382,1              

B-31.12.2004  Tarihli  Bilançonun Düzeltilmesinde Kullanılacak Düzeltme Katsayısı Hesabı

Düzeltme Katsayısı =  Mali Tablonun Ait Olduğu Aya İlişkin Fiyat Endeksi

                                    Düzeltmeye Esas Alınan Tarihi İçeren Aya

                                                     İlişkin Fiyat Endeksi

2004 Yılı Bilançosunun Düzeltilmesinde  Kullanılacak Düzeltme Katsayıları

Aralık                                          Kasım                                     Ekim

8403,8  = 1                           8403,8 = 1,00132              8403,8  =1,00885

8403,8                              8392,7                           8330,1

Eylül                                             Ağustos                                Temmuz

8403,8  = 1,04140              8403,8 = 1,06062               8403,8  =1,06897

8069,7                              7923,5                             7861,6

Haziran                                           Mayıs                                    Nisan

8403,8  =1,05275                 8403,8 =1,04165           8403,8  =1,04130

7982,7                                 8067,8                          8070,5  

Mart                                                 Şubat                                    Ocak

8403,8  =  1,06889               8403,8 =1,09132               8403,8  =1,10919

7862,2                                7700,6                           7576,5

Topluca 2004 yılı aylar itibariyle düzeltme katsayıları

C- 31.12. 2004 Tarihli Bilançonun Düzeltilmesinde Kullanılacak Dönem Ortalama Düzeltme Katsayısı Hesabı

*Dönem Ortalama Düzeltme K. = Mali tablonun ait olduğu aya ait fiyat endeksi

                                               ______________________________________________

 Mali tablonun ait olduğu aya ait fiyat endeksi + Mali tablo günü itibariyle bir önceki geçici                                                             vergi döneminin sonundaki fiyat endeksi

                                                                              2

Aralık Tefe Endeksi :    8403,8                            

Eylül Tefe Endeksi :     8069,7 

2004 Bilançosundaki Stokların  Düzeltilmesinde Kullanılacak Ortalama Düzeltme Katsayısı                   

                                      8.403,8

                        =    (8.403,8+8.069,7) = 1,02028  

                                           2      

* Not :Eğer Maliye Bakanlığı 31.12. 2004 tarihli bilançonun düzeltilmesine yönelik olarak     Ortalama Düzeltme Katsayısı Hesaplama Yönteminde Değişiklik Yapmaz İse Bu Yöntem Kullanılacak.

Konuyla ilgili Örnekler

1 - Örnek :

X  Anonim Şirketinin  aktifinde yer alan  tesis makine cihazın  31/12/2003 tarihli   enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş dönem sonu bilançosundaki değeri     1.500.000.000 TL.dır.  31/12/2004 tarihli bilançoyu  enflasyon düzeltmesine tabi    tutarken ,  tesis makine cihaz  ‘da  taşıma katsayısı ile çarpılarak düzeltme işlemine konu olucaktır.

Buna göre demirbaşın 31.12.2004 Tarihi itibariyle taşıma katsayısı kullanılarak  düzeltilmiş   tutarı aşağıdaki gibi olucaktır.

       Taşıma Katsayısı  : 1,13840

      1.500.000.000 TL X 1,13840  =1.707.600.000  TL

2 - Örnek :

16/07/2004 tarihinde demirbaş olarak  aktifine aldığı 2.000.000.000 TL. tutarındaki    sabit kıymetin  31/12/2004 tarihli bilançodaki düzeltilmiş değeri, düzeltmeye esas        tarih itibariyle sahip olduğu değerine düzeltme katsayısı uygulanmak suretiyle aşağıdaki gibi tespit edilecektir. (Demirbaşın  faydalı ömrü 5 yıldır.)

            Temmuz Ayı Düzeltme Katsayısı : 1,06897

            Düzeltmeye Esas Tutar : 2.000.000.000 TL

            2.000.000.000 TL X 1,06897  = 2.137.940.000 TL

            Faydalı ömrü 5 yıl amortisman oranı  % 20

            2.137.940.000 TL X %20 = 427.588.000 TL  Şirketin 2004 Yılında ayırması gereken           sabit kıymete ait amortisman tutarı

Sonuç : Yapılan çalışma Maliye Bakanlığınca  konuyla  ilgili  çıkarılmış  tebliğ ve sirkülerlerden hareketle hazırlanmış olup  Maliye Bakanlığı’nın 31.12.2004 Tarihli Bilançolara yönelik düzeltme işlemleri için yapacağı açıklamaların  takip edilmesini ve  ihtiyarilik hükmünden yararlanıp önceki geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmamış olanların   2004 yılı  düzeltme çalışmalarına süratle başlamalarını önermekteyiz.