|
01.08.2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı: 25540
Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
Asgari Ücret
Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı, asgari ücretin tespiti sırasında uygulanacak esaslar,
Komisyonun toplanma ve çalışma şekli ile komisyonun başkan, üye ve
raportörlerine verilecek huzur hakkına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu
Yönetmelik hükümleri, iş sözleşmesi ile çalışan ve 4857 sayılı İş Kanununun
kapsamında olan veya olmayan, her türlü işçinin çalıştığı bütün işkollarını
kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu
Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını,
c) Komisyon: Asgari Ücret Tespit Komisyonunu,
d) Asgari ücret: İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı ödenen
ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu
ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek
ücreti,
e) Ücret: Asgari ücreti,
f) İşkolu: 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 60 ıncı maddesi
gereğince çıkarılan İşkolları Tüzüğünde belirtilen işkollarını,
g) Başkan: Bakan tarafından tespit edilen komisyon üyelerinden
herhangi bir üyeyi,
h) Üye: Asgari Ücret Tespit Komisyonunda görevlendirilen veya
seçilen temsilcileri,
i) Raportör: Bakanlık tarafından altı kişiyi geçmemek üzere
Çalışma Genel Müdürlüğü bünyesinden görevlendirilen personeli,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ücretin Belirlenmesine
İlişkin İlke ve Esaslar
Ücrette Eşitlik İlkesi
Madde 5 — Bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak şartıyla,
asgari ücretin belirlenmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi
inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplere dayalı herhangi bir ayrım
yapılamaz.
Ücretin Belirlenmesi
Madde 6 — Komisyon,
asgari ücreti bütün işkollarını kapsayacak şekilde belirler. Ücretin, bir günlük
olarak belirlenmesi esastır. Aylık, haftalık, saat başına, parça başına veya
yapılan iş tutarına göre ücret ödenen durumlarda gerekli ayarlamalar buna göre
yapılır.
Ücretin Belirlenmesindeki Esaslar
Madde 7 — Ücret en geç iki yılda bir olmak üzere işçilerin 16 yaşını
doldurmuş olup olmadıklarına göre ayrı ayrı belirlenir.
Komisyon, ücretin belirlenmesinde; ülkenin içinde bulunduğu sosyal
ve ekonomik durumu, ücretliler geçinme indekslerini, bu indeksler yoksa geçinme
indekslerini, fiilen ödenmekte olan ücretlerin genel durumunu ve geçim
şartlarını göz önünde bulundurur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Komisyonun Kuruluşu, Görev,Yetki ve Sorumluluğu
Komisyonun Kuruluşu ve Toplantı Esasları
Madde 8 — Komisyon;
Bakanlığın tespit edeceği üyelerden birinin başkanlığında;
a) Bakanlık Çalışma Genel Müdürü veya yardımcısı,
b) Bakanlık İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü veya
yardımcısı,
c) Devlet İstatistik Enstitüsü Ekonomik İstatistikler Dairesi
Başkanı veya yardımcısı, (İşgücü, Hizmetler, Fiyat İstatistikleri ve İndeksler
Dairesi Başkanlığı)
d) Hazine Müsteşarlığı temsilcisi,
e) Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığından konu ile ilgili
dairenin başkanı veya yetki vereceği bir görevli,
f) Bünyesinde en çok işçiyi bulunduran en üst işçi kuruluşunun
değişik işkolları için seçeceği beş temsilci,
g) Bünyesinde en çok işvereni bulunduran işveren kuruluşunun
değişik işkolları için seçeceği beş temsilciden,
kurulur.
Komisyon, Bakanlığın çağrısı üzerine toplanır ve Bakanlıkça
hazırlanan gündeme göre çalışır.
Komisyon, en az on üyenin katılımı ile toplanır ve oylarının
çoğunluğu ile karar verir. Karara katılmayan üye, isterse katılmama gerekçesini
belirtir. Oyların eşitliği halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış
sayılır. Komisyonun her toplantıda aldığı kararlar karar defterine yazılır ve
başkan ve üyelerce imzalanır.
Komisyonun ücretin belirlenmesine ilişkin kararı kesindir. Bu
kararın, toplanan bilgi ve belgelere göre hazırlanacak bir gerekçeye
dayandırılması zorunludur.
Komisyonun Görev, Yetki ve Sorumluluğu
Madde 9 — Komisyon,
ücretin belirlenmesinde konuyla ilgili bütün kamu kurum ve kuruluşları ve
üniversiteler ile işbirliği yapabilir, işçi ve işveren kuruluşlarının bu
konudaki öneri ve görüşlerini alabilir. Ayrıca Komisyon, gerektiğinde uzman
kişilerin bilgisine başvurabilir.
Komisyondaki görüşmeler ve komisyonun çalışmaları gizlidir.
Başkan, üyeler ve raportörler ile bu maddenin kapsamına giren kişi ve kuruluşlar
bu görevleri dolayısıyla öğrendikleri her türlü bilgi ve
belgeleri gizlemekle yükümlüdür.
Alınan kararlar Başkan tarafından kamuoyuna
duyurulur.
Sekreterya ve Raportörlük Hizmetleri
Madde 10 —
Komisyonun sekreterya ve raportörlük hizmetleri Bakanlık Çalışma Genel Müdürlüğü
tarafından yerine getirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ücretin Yürürlüğü, İşverenin Sorumluluğu,
İşçi ve İşveren Temsilcilerinde Aranan Nitelikler
Ücretin Yürürlüğü
Madde 11 –
Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi
izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer.
İşverenin Sorumluluğu
Madde 12 —
İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş
sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.
İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar
sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz.
İşverenler yayımlanan asgari ücretleri işyerlerinde işçilerin
kolayca görebilecekleri bir yerde ilan etmek zorundadır.
İşçi ve İşveren Temsilcilerinde Aranan
Nitelikler
Madde13 — Komisyona seçilecek işçi ve işveren temsilcilerinin:
a) Asgari ilkoğretim mezunu olması,
b) 21 yaşını doldurmuş bulunması,
c) Yüz kızartıcı bir suçtan dolayı hüküm giymemiş
olması
gerekir.
İşçi ve İşveren Temsilcilerinin Yedekleri
Madde 14 — Bünyesinde en çok işçi ve işvereni bulunduran en üst derecedeki
işçi ve işveren kuruluşlarının değişik işkollarından seçecekleri her temsilci
için birer yedek temsilci seçilir. Asıl temsilcilerin toplantıya katılması
asıldır. Ancak, asıl temsilcilerin görevlerini yapmalarına geçici veya sürekli bir
engelin ortaya çıkması halinde, komisyona yedekleri katılır.
İşçi Temsilcilerinin Güvencesi
Madde 15 —
Komisyonun işçi temsilcisi üyelerinden işçi olanların, komisyondaki görevleri
süresince, iş sözleşmesinden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları devam
eder.
Huzur Hakkı
Madde 16 — Her
toplantı günü için komisyon başkanına 1100, üyelerine 1000, raportörlere ise 800
gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarda
huzur hakkı ödenir. Ancak, her asgari ücret tespitinde on toplantı gününden
fazla huzur hakkı ödenmez.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 17 —
12/2/1972 tarihli ve 14097 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Asgari Ücret
Yönetmeliği" değişiklikleriyle birlikte yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 18 — Sayıştay
görüşü alınan bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde
19 — Bu
Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
birlikte yürütür.
|