ENFLASYON DÜZELTMESİNDE MALUMU İLAN    

Sitemizi Tavsiye Etmek İster misiniz?

09 Mart 2005

Doç. Dr. Aydın KARAPINAR

Gazi Üniversitesi İ.İ.B.F., İşletme Bölümü Öğretim Üyesi,

aydink@gazi.edu.tr  

ENFLASYON DÜZELTMESİNDE MALUMU İLAN

Enflasyon düzeltmesi hususunda artık son olmasını beklediğimiz bir Sirku daha çıkmak üzeredir. Taslağı yayınlanan sirku aslında bir tebliğ niteliğinde görünmektedir. Sirku ilk bakışta oldukça sıkıntı çekilen bir çok konuya açıklık getirecek gibi algılanabilir. Ancak, incelendiğinde yine bir çok konuda sadece “malumu ilandan”  öteye gidememektedir. O birkaç hususta, şimdiye kadar çoktan açıklığa kavuşturulması gerekli olan hususlardır.

Sirku taslağını incelediğimizde, bize göre önemli olan hususlar aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir.

1. İhtiyarilikten yararlanarak, geçici vergi dönemlerinde düzeltme yapmayanlara, geçici vergi dönemlerine göre % 10’u geçen eksik beyanlar nedeniyle cezai tarhiyat yapılmayacaktır.

2. Reel Olmayan Finansman Maliyetinin Hesaplanmasına örneklerle açıklık getirilmiştir.

- Örnekler incelendiğinde, taksitli borçlanmalarda ROFM hesaplanması konusunun açıklanmaya çalışıldığı görülmektedir. Örneklerde gereksiz detaya yer verilmiştir. Bu nedenle vurgulanmak istenen husus tam olarak açıklanamamıştır. 

- ROFM’den amortisman ayrılmamış tutarın hesaplanması konusuna açıklık getirilmiştir.

3. 2004 yılında işe başlayan mükellefler dönem başı bilançolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutmayacaklardır. Sadece 31.12.2004 tarihinde sona eren dönem için ise düzeltme yapılacaktır.

4. 31.12.2003 tarihli bilançoda yer alan sermaye kaleminin düzeltilmesinde dikkate alınmayacak fonlar kavramına açıklık getirilmiştir.

5. Ayrılmamış amortismanın ayrılmış gibi kabul edilmesi örneklerle açıklanmıştır. Yapılan açıklamalar önceki düzenlemelere ilave bir bilgi taşımamaktadır.

6. 01.01.2004 tarihinden önceki uygulamada binalar için, tarihi değerler üzerinden amortisman ayrılması nedeniyle faydalı ömrü dolsa bile binalar itfa edilememekteydi. Yapılan açıklamalarda, binalar için 01.01.2004 tarihinden itibaren, iktisap tarihine bakılmaksızın enflasyona göre düzeltilmiş değerler üzerinden amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Buna göre, 01.01.2004 tarihinden önce iktisap edilen binaların faydalı ömürleri dolduğunda halen itfa edilemeyecek tutarlarının kalacağı sirku taslağında yer alan örneklerden anlaşılmaktadır. 01.01.2004 tarihinden itibaren alınan binalarda ise, böyle bir sorun yaşanmayacaktır.  

7. Tasfiye halindeki işletmelerde yapılacak düzeltme işlemleri açıklanmıştır.

8. Bir önceki dönem kavramı iyice karışmıştır. Taşıma katsayısı açıklanmaya çalışılırken, önceki dönem  kavramının, bir önceki dönemin sonundaki fiyat endeksi” ifadesindeki “bir önceki dönem” kavramından, eğer enflasyon düzeltmesi yıllık olarak yapılıyorsa bir önceki yıl; geçici vergi dönemlerine ilişkin olarak yapılıyor ise bir önceki geçici vergi dönemi anlaşılmalıdır” denmektedir. Buradaki algılama basit ortalama yönteminin hesaplanmasında esas alınan bir önceki dönem kavramı ile çelişmektedir.

9. Yapılan açıklamalardan, yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde enflasyon düzeltmesi uygulamasında, sadece, 170 nolu hesaplara aktarılan parasal olmayan kıymetlere ilişkin düzeltme farklarının 697 nolu hesapta takip edileceği, bu hesap kapsamına girmeyen diğer parasal olmayan kalemlerin farklarının bu hesapla ilişkilendirilmeyeceği anlaşılmaktadır.