|
A- 30.06.2003 TARİHİ İTİBARİYLE
BİRİKMİŞ PRİM BORÇLARI İÇİN GETİRİLEN DÜZENLEME
MEVCUT
UYGULAMA
Bağ-Kur , her ay
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesi
gereğince aylık tahakkuk eden prim borcuna, ilgili ayın sonuna kadar
ödenmediğinde gecikme zammı uygulamaktadır. Bu oran şu anda aylık %7 olup,
yıllık %84 oranına tekabül etmektedir. Bu ise piyasada meydana gelen faiz
oranının oldukça üstünde olabilmekte ve sigortalının borcunu ödeyemez hale
getirmektedir.
Eski sistemde sadece
Ana paraya Faiz uygulandığından dolayı Ödemelerin geciktirilmesi bir nev’i
teşvik edilmekte ve para tahsilatının yapılmasına imkan verilmemekteydi. Yeni
yapılandırmada ise primin kısa sürede ödenmesi teşvik
edilmiştir.
BORÇLARA UYGULANACAK
FAİZ ORANI
Hazine müsteşarlığınca
açıklanacak TL cinsinden iskontolu ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinin
aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanacaktır.
Bu uygulamadan
yararlanacak Sigortalılar için daha adil ve ödenebilir borç yapılandırması
gerçekleştirilmiştir.
TAKSİT MİKTARI
Sigortalının ödeme kapasitesi dikkate
alınacaktır. Bu amaçla aylık cari sigorta primlerinin belirli bir oranından
aşağı olmayacak şekilde yönetim kurulunca belirlenecek usul ve oranlar esas
alınacaktır.
Sigortalıların birikmiş borçları
kendilerini zorlamayacak şekilde fakat kurumu da zarara uğratmayacak şekilde
ödeme kapasitelerine bağlı bir taksitlendirme çerçevesinde tahsil edilecektir.
Ödeme kapasiteleri aylık ödedikleri güncel prim miktarının bir oranı olarak
Yönetim Kurullarınca saptanacaktır. Borç tümüyle ödenene kadar kalan tutar için
Hazine borçlanma faizi bileşik bazda uygulanmaya devam edecektir.
Cari Primiyle
birlikte yatırılması zorunlu olan borçların taksitlendirilmesinde Kurumca kabul
edilen oranlar:
- 1 Milyar TL’ye kadar borcu olan
sigortalıların cari primiyle birlikte cari priminin en az %25’i kadar,
- 1-3 Milyar TL arasında borcu olan
sigortalıların cari primiyle birlikte cari primin en az %50’si kadar,
- 3-5 Milyar TL arasında borcu olan
sigortalıların cari primiyle birlikte cari primin en az %75’i kadar,
- 5-7 Milyar TL arasında borcu olan
sigortalıların cari primiyle birlikte cari primin en az %100’ü kadar,
- 7-10 Milyar TL arasında borcu olan
sigortalıların cari primiyle birlikte cari primin en az %150’si kadar,
- 10 Milyar TL ve üzerinde arasında
borcu olan sigortalıların cari primiyle birlikte cari primin en az %200’ü
kadar,
taksit ödemeleri gerekmektedir.
MÜRACAAT
Bu kanundan yararlanmak için kanunun
yayımı tarihini izleyen (02 Ağustos 2003 tarihi) 30 gün içinde yazılı müracaat
şartı bulunmaktadır.
TAKSİDİN BOZULMASI
Tahakkuk edecek cari ay prim borcunu veya yeniden yapılandırılmış
borçları ile ilgili ödemelerini bir takvim yılı içinde cari primleriyle birlikte
borç taksitlerini üç ay ard arda yerine getirmeyenler bu kanun hükmünden
yararlanma hakkını kaybedeceklerdir.
BU
UYGULAMANIN SONUÇLARI İLE İLGİLİ
ÖRNEK
30.6.2003 tarihinde 100 TL prim ve gecikme zammı borcu olan bir
sigortalının önerilen sisteme başvurusu halinde; 14 liralık cari primin yüzde 50
sini ödeyecek şekilde plan yaparsa 18 ayda borcu sona
erecektir.
Ancak,
önerilen sistemde taksitlerde ödenen tutar, taksit sayısını ve dolayısıyla
ödenecek faizi azaltıp, artırabilmektedir. Aylık taksit ödeme tutarlarının
yüksek tutulması halinde borcun daha düşük faizle daha çabuk bitirilmesi mümkün
olacaktır.
31.07.2001
TARİHİNDEN ÖNCE BEŞ YIL VE ÜZERİ PRİM BORCU BULUNAN
SİGORTALILAR
İLE İLGİLİ YENİ DÜZENLEME
Birikmiş prim borçlarına ilişkin olarak getirilen yeni düzenlemeyle,
31.07.2001 tarihinden önce beş yıl ve üzeri prim borcu bulunan sigortalıların
toplam borçlarında, daha önce uygulanan güncel prim üzerinden hesaplama
yönteminden vazgeçilerek geçmişe yönelik gecikme cezası oranları
kullanılacaktır.
Bu durumda; 31 temmuz 2001 tarihi itibariyle güncel prim
uygulamasına tabi olan, başka deyişle 31 temmuz 2001 tarihinde geçerli olan prim
tutarları üzerinden borç tahakkuk ettirilen sigortalıların birikmiş prim
borçlarına ilişkin olarak getirilen yeni düzenlemeyle, prim borçlarında yaklaşık
2 katrilyon 417 Trilyon lira azalma olacaktır.
BU UYGULAMANIN
SONUÇLARI İLE İLİGİLİ ÖRNEK-1
Rayiç Uygulamasının Devam Etmiş Olması Halinde Prim
Hesabı
;
| Toplam
Sigortalılık Süresi |
13 Yıl
8 Ay |
| Son
Basamağı |
10 |
| Borçlu
Olduğu Süre |
13 Yıl
8 Ay |
| Toplam
Borç |
12,465,768,662 |
Yeni Uygulamada Prim
Hesabı ;
| Toplam
Sigortalılık Süresi |
13 Yıl
8 Ay |
| Son
Basamağı |
10 |
| Borçlu
Olduğu Süre |
13 Yıl
8 Ay |
| Prim
Borcu |
3,910,090,077 |
| Gecikme
Zammı |
6,082,888,032 |
| Toplam Borç |
9,992,978,109 |
BU
UYGULAMANIN SONUÇLARI İLE İLİGİLİ ÖRNEK-2
Rayiç Uygulamasının Devam Etmiş Olması Halinde Prim
Hesabı
;
| Toplam
Sigortalılık Süresi |
18 Yıl 8
Ay |
| Son
Basamağı |
10 |
| Borçlu
Olduğu Süre |
18 Yıl 8
Ay |
| Toplam
Borç |
14,965,292,382 |
Yeni Uygulamada Prim
Hesabı ;
| Toplam
Sigortalılık Süresi |
18 Yıl 8
Ay |
| Son
Basamağı |
10 |
| Borçlu
Olduğu Süre |
18 Yıl 8
Ay |
| Prim
Borcu |
3,913,012,751 |
| Gecikme
Zammı |
6,107,034,955 |
| Toplam Borç |
10,020,047,706 |
Özetle;
30.06.2003
tarihi itibariyle prim ve gecikme zammı borcu bulunan sigortalılar
borçlarını;
-Ödeme güçlerine göre,
-Yönetim Kurulunca asgari
tutarı belirlenecek miktarlarda ödeme yaparak ,
-Borçların bakiyesine
Hazine bileşik faizi ödeyerek,
sona
erdirebileceklerdir.
B-
YENİ PRİM BORÇLARINA
GETİRİLEN DÜZENLEME;
MEVCUT
UYGULAMA
Bağ-kur her ay 6183
sayılı Kanunun 51. Maddesi gereği gecikme zammını aylık tahakkuk eden prim borcu
ilgili ayın sonuna kadar ödenmediğinde uygulamaktadır. Bu oran şu anda aylık %7
olup, yıllık %84 oranına tekabül etmektedir. Bu ise piyasada meydana gelen faiz
oranının oldukça üstünde olabilmekte ve sigortalının borcunu ödeyemez hale
getirmektedir.
YENİ
UYGULAMA
Önerilen bu sistemde Kurumun prim ve
diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen borca sadece
ilk ay gecikme nedeniyle %10 oranında ceza uygulanacak ve bulunacak tutara ödeme
süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay Hazine
Müsteşarlığınca açıklanacak TL cinsinden iskontolu ihraç edilen devlet iç
borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda
uygulanacaktır.
BU UYGULAMANIN
SONUÇLARI İLE İLGİLİ ÖRNEK
100
liralık prim borcu olan bir sigortalı 12 ay sonunda 84 lira gecikme zammı olmak
üzere 184 lira borç yerine yeni uygulamayla 69 lirası gecikme zammı olmak üzere
toplam 169 lira ödeyecektir. Dolayısıyla 15 lira yılın sonunda daha az ceza
ödemiş olacaktır.
| 
BAĞ-KUR