19.8.2003
T.
İMAR BANKASI T.A.Ş. İLE İLGİLİ BASIN AÇIKLAMASI
Bilindiği gibi, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun (Kurul)
3/7/2003 tarih ve 1085 sayılı kararı ile; yükümlülüklerini vadesinde yerine
getiremeyen, alınması istenen tedbirleri almayan, faaliyetine devamı mevduat
sahiplerinin hakları ve mali sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike arz
eden Türkiye İmar Bankası T.A.Ş.’nin bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul
etme izni 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesinin (3) numaralı fıkrası
uyarınca kaldırılmış, Kanunun 16 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrası hükmü
gereği de anılan Bankanın yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
(TMSF) intikal etmiştir.
Banka’da olağandışı mevduat hareketi 12 Haziran’dan sonra görülmeye
başlanmıştır. Kurul üyelerinden ikisinin 13 Haziran tarihi itibariyle yasada
öngörülen görev süresi dolduğu için ayrılmaları gerekmiş; Sn. İbrahim
ÇANAKÇI’nın Hazine Müsteşarlığı’na atanması nedeniyle boşalan Kurul ikinci
başkanlığına da atama yapılmadığından, 13 Haziran 2003 tarihinden boş bulunan
üyeliğe atama yapılan tarih olan 1 Temmuz’a kadar Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulu’nda sadece dört üye kalmıştır. Bu durumda, Kurul’un toplanması
dahi yasal olarak mümkün olamamıştır. Zira Bankalar Kanununa göre toplantı
nisabı beştir; yani toplantının yapılabilmesi için en az beş üyenin hazır
bulunması gerekmektedir. 1 Temmuz 2003 tarihinde Bakanlar Kurulu’nca Kurul’a bir
üye atanmış, bu üyemiz, yemin etmesini müteakip 2 Temmuz 2003 tarihinde göreve
başlamıştır. Aynı gün, 26 Haziran 2003 tarihinde topluca istifa eden Banka
yönetim kurulu üyelerinin yerine atama yapılmış ve 3 Temmuz 2003 tarihinde de
Bankanın bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme yetkisi iptal
edilmiştir.
T. İMAR
BANKASI T.A.Ş. NEZDİNDE TESPİT EDİLEN HUSUSLAR
- Banka resmi
kayıtlarının büyük çoğunluğu BDDK, TMSF ve Banka yeni yönetimine teslim
edilmemiştir
- Banka’nın
en son 25/6/2003 tarihinde düzenlediği ve BDDK ile diğer kurumlara gönderdiği
günlük özet bilançosuna göre toplam mevduat tutarı 753.544 milyar
TL’dir.
- Ancak,
Genel Müdürlük ve şubelerde mudi bazında yapılan incelemeler neticesinde,
Banka’nın ilgili kurumlara bildirdiği rakamın tasarruf mevduatının tamamını
yansıtmadığı; gerçek rakamın yukarıdaki tutarın üzerinde olduğu tespit
edilmiştir.
- Ayrıca, ele
geçirilebilen ve deşifre edilebilen bilgisayar kayıtları üzerinden yapılan
incelemelerde;
- 3/7/2003
tarihine yakın tarihlerde yoğun olarak yurtdışı havaleler yolu ile çok sayı
da
hesap açıldığı,
- Bilgi işlem
sistemi üzerinden geçmişe yönelik işlemlerin yapıldığı,
- Müşterilere
Banka tarafından hazine bonosu satıldığı, ancak, satılan bonoların karşılığının
Banka, Merkez Bankası ve Takasbank nezdinde bulunmadığı,
saptanmıştır.
- Resmi
kayıtlara ulaşılması yönünde çalışmalar devam etmektedir.
- İmar
Bankası T.A.Ş. ile ilgili hususlarda mudilerin sorunlarının süratle
çözümlenmesini temin etmek bakımından tüm kurumlar arasında tam bir koordinasyon
bulunmaktadır. Bu çerçevede Hükümet, Maliye Bakanlığı Hazine Müsteşarlığı,
Merkez Bankası ve SPK ile ilgili diğer tüm kurum ve kuruluşlarla birlikte
gerekli çalışmalar yürütülmektedir.
4969 SAYILI KANUN
Resmi
Gazete’de yayımlanarak 12 Ağustos 2003 tarihinde yürürlüğe giren 4969 sayılı
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
ile getirilen düzenlemelerle, usulsüz işlemlerde caydırıcılığın artırılması,
tahsilatın hızlandırılması ve mudilere ödeme yapılabilmesine ilişkin esas ve
usullerin belirlenmesi
hedeflenmiştir.
SİGORTAYA TABİ MEVDUATI ÖDEMEK İÇİN
YAPILAN İŞLEMLER
1.
Tespit Çalışmaları:
T.İmar
Bankası T.A.Ş.’ye TMSF tarafından yeni yönetimin atanmasından sonra, eski
yönetim tarafından yasal belgelerin çoğu teslim edilmemiş ve sonrasında yapılan
incelemeler neticesinde Banka’nın yasal kayıtlarında yer almayan mevduat
hesaplarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu
durumun tespit edilmesi üzerine, gerçek tasarruf sahiplerinin belirlenmesi
amacıyla, tüm şubelerden elde edilen bilgi ve belgeler tek bir merkezde
toplanarak mudi bazında incelemeler başlatılmıştır. Bu incelemeler sırasında
mudi bilgilerinin teyidine ihtiyaç duyulması üzerine, Banka’da mevduatı olan
mudilerin Pamukbank T.A.Ş. şubelerine başvurarak hesaplarını belgelemeleri
istenmiştir. Sözkonusu işlemler sürerken
ortaya çıkan sorunlar da süratle giderilerek, basın açıklamaları yoluyla kamuoyu
sürekli bilgilendirilmiş, ayrıca
Kurumumuz internet sayfası da devamlı güncellenerek mudilerin sorularına
cevap verilmeye çalışılmıştır.
4 -
19 Ağustos 2003 tarihi itibariyle toplam
303.122 mudi ilgili merkezlere başvurmuş ve 356.000 hesap hakkında bilgiler
“Pamukbank T.A.Ş. Belge Kabul Merkezleri”ne teslim edilmiştir. İşlemlerdeki
yoğunluğun azaltılması amacıyla Cumartesi günleri başvuruda bulunulacak şube
sayısı 165’e, hafta içinde hizmet veren “Pamukbank T.A.Ş. Belge Kabul
Merkezleri”nin sayısı da 73’e yükseltilmiştir. Belge Kabul Merkezleri, Kurumumuz
internet sitesi (www.bddk.org.tr), Pamukbank T.A.Ş. internet
sitesi (www.pamukbank.com.tr) ile T.İmar Bankası T.A.Ş.
ve Pamukbank T.A.Ş. şubelerinde ilan edilmiştir.
İncelemelerin
sonuçlandırılmasını takiben, 4969 sayılı Kanun uyarınca yapılacak işlemler
konusunda kamuoyunu aydınlatıcı bilgiler verilecektir.
2.
4969 Sayılı Kanunla Ödeme Yönünde Getirilenler:
4969 sayılı
Kanun ile; Bankalar Kanunu uyarınca bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul
etme izni kaldırılan bankalar nezdindeki tasarruf mevduatının Hazine
Müsteşarlığı ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun müşterek önerisi üzerine
Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek esas ve usullere göre ilgililere
ödenmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Düzenleme
ile tasarruf mevduatı sahiplerinin mağduriyetlerinin önlenmesi amaçlanmış,
ayrıca, Fonun finansman imkanları, Hazine Müsteşarlığının borçlanma ve borç
yönetim stratejileri ile uygulanmakta olan ekonomik program hedeflerinin dikkate
alınarak, ödemelerin şekli ve zamanının Bakanlar Kurulu tarafından belirleneceği
hükme bağlanmıştır.
HAZİNE
BONOSU SAHİPLERİNİN DURUMU
Hazine
bonosu sahiplerine sigorta kapsamında ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Ancak, bu husus ile ilgili olarak diğer kamu kurumları ile ne gibi önlemlerin
alınabileceği konusu ayrıntılı olarak
değerlendirilmektedir.
SORUMLULARIN CEZALANDIRILMASI İÇİN BAŞLATILAN
GİRİŞİMLER
1. Yapılan Suç Duyuruları
Bankalar Kanunu,
Türk Ceza Kanunu ve diğer mevzuat uyarınca, T.İmarbank T.A.Ş. hakim ortakları ve
eski yöneticileri ile Merkez Yatırım ve Ticaret A.Ş.nin yöneticileri hakkında
Banka yeni yönetimi ile BDDK tarafından;
- Bilgisayar
programını Bankaya zarar vermek, başkasına yarar sağlamak amacıyla karartmak ve
hizmetin yapılmasını engellemek,
- Toplu
istifa ve yedinde bulunan kıymetli evrak, belge ve bilgileri devretmemek,
- Banka sahip
ve eski yöneticilerinin, gerçeğe aykırı beyanda bulunmak, işlemleri kayıt dışı
bırakmak, Bankalar Kanunu kapsamında verilen talimatlar hilafına İmar Bank
Off-shore Ltd’ye kaynak aktarmak ve off-shore mevduatı Banka mevduatına
dönüştürmek, kamu otoritesine bildirdikleri mevduat rakamını fiili mevduat
rakamından düşük göstermek, vergi kaçırmaya yönelik işlemlere başvurmak
suretiyle kamu otoritesi ve müşterilerin zararına yol açacak şekilde ve Bankalar
Kanunu ile Türk Ceza Kanununa aykırı işlemler tesis etmek
- Müşterileri
adına portföyünde olmadığı halde Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili satışı
işlemleri aracılığı ile para toplamak,
- Yönetim
kurulu karar defterlerini ve faaliyetlerle ilgili belgeleri muhafaza etmemek, bu
suretle denetim görevinin yerine getirilmesine engel olmak ve Fon ve yeni atanan
Banka yönetimince talep edilen bilgi ve belgeleri vermemek
suçlarından
dolayı suç duyurularında bulunulmuş, suç teşkil eden ve yukarıda belirtilen
eylem ve işlemlerin tespitine ilişkin raporlar ile eki bilgi ve belgeler de
dahil olmak üzere her türlü bilgi ve belge suç duyurularımız ekinde savcılığa
sunulmuştur. Savcılıklara sadece suç teşkil eden
fiillerin bildirilmesi yeterli olmakla birlikte, konuya ilişkin olarak daha
sonra tespit edilen eylem ve işlemlerle ilgili tespitler ve buna ilişkin bilgi
ve belgeler de peyder pey ilgili savcılıklara intikal ettirilmektedir.
Kurumumuzca suç duyurularının yapılması esnasında gösterilen özen, ciddiyet ve
sorumluluk anlayışı, savcılık ve mahkemelerden gelen bilgi ve belge taleplerinin
karşılanmasında da aynı şekilde gösterilmektedir.
2.
4969 Sayılı Kanunla Caydırıcılık Yönünde Getirilenler:
4969 Sayılı
Kanun kapsamında kendisine ödeme yapılması gereken hak sahipleri dışında, banka
nezdinde tasarruf mevduatı hesabı bulunmamasına rağmen sahte olarak düzenlediği
belgeler veya sahte olduğunu bildiği belgeleri ibraz ederek veya ettirerek,
kendisine veya bir başkasına ödeme yapılmasını talep eden kişilere ağır hapis ve
para cezaları uygulanacağı hükme bağlanmıştır
MAL KAÇIRMANIN ENGELLENMESİ İÇİN BAŞLATILAN
GİRİŞİMLER
1. İhtiyati Tedbir Kararları
Bankacılık
işlemleri yapma ve mevduat kabul etme yetkisi kaldırılan ve yönetim ve denetimi
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na intikal eden T.İmar Bankası T.A.Ş.’nin hakim
ortak ve eski yöneticilerinin mal, hak ve alacaklarına ihtiyati tedbir konulması
hususunda mahkemelerden kararlar alınmış ve gerekli işlemler
yapılmıştır
Bunun
dışında gerek T.İmar Bankası T.A.Ş. yeni yönetimi, gerekse TMSF tarafından
T.İmar Bankası T.A.Ş.’nin bilgi işlem sistemini yürüten Merkez Yatırım Tic. A.Ş.
yöneticileri ve yetkilileri aleyhine, uhdesinde bulundurduğu bilgi ve belgeleri
banka yönetimine ve TMSF’na vermemeleri nedeniyle ihtiyati tedbir istemli tespit
talebinde bulunulmuştur.
2.
4969 Sayılı Kanunla Mal Kaçırmanın Engellenmesine Yönelik
Getirilenler:
4969 Sayılı
Kanun ile, bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırılan bir
banka tarafından Bankalar Kanunu ve T.C. Merkez Bankası Kanunu uyarınca yetkili
mercilere beyan edilen hesaplarda yer alan sigortaya tabi tasarruf mevduatı
tutarı ile TMSF tarafından tespit edilen tasarruf mevduatı tutarı arasında bir
fark bulunması halinde, bu fark nispetinde bankanın hakim ortakları ile
yöneticileri ve bunlar adına hareket edenler ile bu kişilerin eş ve çocuklarının
her türlü mal, hak ve alacakları üzerine Fonun talebi uyarınca tedbir
konulmasına imkan verilmiştir.
3. 4969 Sayılı Kanun Kapsamında Yapılan
İşlemler:
Bankanın
hakim ortakları, yöneticileri ve bunlar adına hareket edenler ile bu kişilerin
eş ve çocukları ile ilgili olarak Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesinden tedbir talep
edilmiş, Mahkeme, 63 gerçek kişi ve 56 tüzel kişi hakında 2003 / 426 Müteferrik
Karar numaralı ihtiyati tedbir kararını almıştır.
KONUSU SUÇ TEŞKİL EDİP DİĞER KAMU KURUMLARININ İLGİ ALANINA
GİREN HUSUSLAR
1. Maliye Bakanlığına Yapılan
İhbarlar:
i) Kayıt dışı
işlemler nedeniyle oluşabilecek vergi kaybı ile K.K.T.C.’de kurulu İmarbank
Offshore Ltd.’de bulunan mevduatlardan elde edilen faiz gelirleri hakkında
Maliye Bakanlığı gereği için bilgilendirilmiştir.
ii) Bankalar
Yeminli Murakıpları tarafından hazırlanan “Kanuni Defter ve Muhasebe Kayıtları
Hakkında Durum Tespit Raporu”nun bir örneği “Kara Paranın Önlenmesine Dair
Kanun”da yer alan tedbirlerin uygulanması için adli makamlarda girişimde
bulunulmasını teminen Mali Suçlar Araştırma Kuruluna (MASAK)
gönderilmiştir.
MASAK tarafından, kara paranın aklanmasının önlenmesine
dair mevzuat uyarınca yapılan başvuru üzerine Şişli Cumhuriyet Başsavcılığının
talebine istinaden, Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 1.8.2003 tarih ve 2003/391
sayılı kararı ile ilgili kişilerin mal, hak ve alacakları üzerine 4208 sayılı
Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca tedbir konulmuştur.
2. İlgili Kurumların
Bilgilendirilmesi
Ayrıca,
yapılan incelemeler sonucu elde edilen bulgular hakkında
