|
22 Temmuz 2004
Bülent AK
Yeminli Mali Müşavir
Eski Hesap Uzmanı, Eski Ankara Defterder Yrd.
bulentak@akymm.com.tr
ENFLASYON DÜZELTMESİ ERTELEMESİNDEN
YARARLANMASI MÜMKÜN OLMAYANLAR
Enflasyon Düzeltmesine ilişkin 5024 sayılı Kanun’la, Vergi Usul Kanunu’nun değerleme hükümlerinde oldukça köklü ve teknik değişiklikler yapılmıştır. Ancak, söz konusu Kanunun geçici 1. maddesiyle, bu değişikliklerin uygulanması için tanınan erteleme hükümlerinden
yararlanılmasına
ilişkin süre de çok yetersiz kalmış ve bu sürenin uzatılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Meslek mensuplarımızın konuya ilişkin haklı yakınmaları sonuç vermiş ve 16.07.2004 tarihinde Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilen 5228 sayılı Kanun’la, belirtilen maddede yapılan ibare değişikliğiyle süre kazanılmıştır.
5228 sayılı Kanun’un 59. maddesinin (18) numaralı fıkrası aynen aşağıda yer aldığı gibidir:
“17.12.2003 tarihli ve 5024 sayılı Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun geçici 1 inci maddesinde yer alan “Dileyen mükellefler, 2004 yılının (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2004 yılında biten hesap döneminden sonra başlayan) ilk geçici vergi döneminde beyan edecekleri geçici vergi matrahının tespitinde;” ibaresinin “31.12.2003 tarihi (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2004 yılında biten hesap döneminin sonu) itibarıyla aktif toplamı 7,5 trilyon Türk Lirasını veya hesap dönemine ait ciroları toplamı 15 trilyon Türk Lirasını aşmayan mükelleflerden dileyenler, 2004 yılı (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2004 yılında biten hesap döneminden sonra başlayan hesap dönemine ilişkin) geçici vergi dönemlerinde beyan edecekleri geçici vergi matrahının tespitinde;”,
Söz konusu ibare değişikliğinden sonra 5024 sayılı Kanun’un, 5228 sayılı Kanun’un 59. maddesinin (18) numaralı fıkrasıyla değişik geçici 1. maddesi aynen aşağıda yer aldığı şekilde olmaktadır :
“
Geçici Madde 1-
31.12.2003 tarihi (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2004 yılında biten hesap döneminin sonu) itibarıyla
aktif toplamı 7,5 trilyon
Türk Lirasını
veya
hesap dönemine ait
ciroları toplamı 15 trilyon
Türk Lirasını
aşmayan
mükelleflerden dileyenler, 2004 yılı (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2004 yılında biten hesap döneminden sonra başlayan hesap dönemine ilişkin) geçici vergi dönemlerinde beyan edecekleri geçici vergi matrahının tespitinde; enflasyon düzeltmesine ilişkin hükümler yerine Vergi Usul Kanununun bu Kanunla değiştirilmeden önceki değerleme hükümleri ile Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununun bu Kanunla kaldırılan hükümlerini ve Vergi Usul Kanununun 280 inci maddesinin bu Kanunla kaldırılan son fıkrasını dikkate alırlar. Bu takdirde enflasyon düzeltmesinin dikkate alınmadığı hususu beyannamede belirtilir. Beyanname verme süresi içinde bu hususu bildirmeyen veya beyanname vermeyen mükelleflerin enflasyon düzeltmesine ilişkin hükümleri dikkate almadıkları kabul edilir.”
Yukarıda yer alan Kanun hükmünün lafzından da çok açıkça anlaşılacağı üzere,
7,5 trilyonluk aktif toplamı veya 15 trilyonluk cironun aşılmaması halinde uygulamadan yararlanılacağı
ifade edilmiştir.
Eğer kanun koyucu, her iki kriterin de aşılmaması şartını öngörmüş olsaydı, aradaki bağlacı
(
veya)
değil,
(ve)
şeklinde düzenlerdi. Bu durumda, her iki kriterin de aşılmaması gerekirdi.
Oysa, kanun koyucu belirlediği iki kriterin arasına
(veya)
bağlacını koyarak, söz konusu erteleme hükümlerden yararlanılabilmesi için kriterlerden herhangi birisinin aşılmamasını yeterli görmüştür.
Dolayısıyla, bu kriterlerden birisi dahi aşılmıyorsa, 19.7.2004 tarihli yazımızda verdiğimiz 2 numaralı örnekte açıklandığı gibi mükellefler uygulamadan yararlanacaklardır.
Ancak, 31.12.2003 tarihli mali tablolarına göre, hem aktif toplamı 7,5 trilyonu aşan, hem de cirosu 15 trilyonu aşan mükelleflerin, 19.7.2004 tarihli yazımızda verdiğimiz 3 numaralı örnekte açıklandığı gibi,
enflasyon düzeltmesine ilişkin erteleme hükümlerinden yararlanma imkanı bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 5228 sayılı Kanun Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilmiş, ancak henüz Cumhurbaşkanlığı Makamınca onaylanmış ve Resmi Gazetede yayımlanmış değildir. Söz konusu hüküm Kanun’un yayım tarihinde yürürlüğe gireceğinden, uygulama için belirtilen prosedürün yerine getirilmesinin izlenmesinde yarar bulunmaktadır.
| 
