KÜLTÜR VE SANAT ALANLARINA YAPILACAK BAĞIŞ VE YARDIMLARIN ÖNÜ AÇILIYOR

21 Temmuz 2004

Bülent AK

Yeminli Mali Müşavir

Eski Hesap Uzmanı, Eski Ankara Defterder Yrd.

bulentak@akymm.com.tr

KÜLTÜR VE SANAT ALANLARINA YAPILACAK BAĞIŞ VE YARDIMLARIN ÖNÜ AÇILIYOR

Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanunu’nun, 4369 sayılı Kanunla değişik 89. maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde; gelir vergisi mükellefleri kültür ve sanat alanında yaptıkları bağış ve yardımları, yıllık beyanname ile bildirecekleri gelirlerden indirebilmektedir.

Söz konusu düzenleme uyarınca, genel bütçeye dahil dairelere, katma bütçeli idarelere, il özel idareleri ile belediyelere, köylere ve kamu menfaatlerine yararlı derneklere, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlara, müzelere, sinema, tiyatro, opera, bale, klasik müzik, klasik Türk müziği ve plastik sanatlar alanındaki üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda kurulacak özel araştırma, eğitim ve uygulama merkezlerine, Kültür Bakanlığınca da desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen uluslararası sanatsal organizasyonlara özel ve tüzel kişiler tarafından makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar, gelir vergisi mükelleflerinin yıllık beyanname ile bildirecekleri gelirlerden indirilebilmektedir.

Ancak, bir takvim yılı içinde yapılan bağış ve yardımların toplamının, o yıla ait beyan edilecek gelirin %5'ine, kalkınmada öncelikli yöreler için % 10'una kadar olan kısmının indirimine izin verilmektedir. Diğer bir ifadeyle, yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait beyan edilecek gelirin % 5'ini, kalkınmada öncelikli yöreler için % 10'unu aşması halinde, aşan kısmın indirimine izin verilmemektedir.

Diğer taraftan, 16.07.2004 tarihinde Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilen 5228 sayılı Kanun’un 28. maddesiyle, Gelir Vergisi Kanunu’nun yukarıda açıklanan 89. maddesi değiştirilmektedir. Eğer söz konusu değişikliği öngören anılan Kanunun Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi halinde, 89. maddenin 7 numaralı bendine göre uygulamaya aşağıda yer verildiği şekilde yön verilecektir.

Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen;

a) Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesine,

b) Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının sağlanmasına,

c) Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılmasına,

d) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işlerine,

e) Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarına,

f) Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye'ye getirtilmesi çalışmalarına,

g) Kültür envanterinin oluşturulması çalışmalarına,

h) 2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına,

i) Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri, atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, her türlü araç ve teçhizatın tedariki ile film yapımına,

j) Kütüphane, müze, sanat galerisi ve kültür merkezi ile sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve sanatsal etkinliklerin sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya modernizasyon çalışmalarına,

İlişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamının (%100'ünün), gelir vergisi matrahının tespiti sırasında, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirilebilmesi öngürülmektedir.

Ancak, öngörülen düzenlemede Bakanlar Kurulu, bölgeler ve faaliyet türleri itibariyle bu oranı yarısına kadar indirmeye veya kanuni oranına kadar çıkarmaya yetkili kılınmaktadır.

Dolayısıyla, gelir vergisi mükelleflerinin kültür ve sanat alanında yaptıkları bağış ve yardımların, yıllık beyanname ile bildirecekleri gelirlerden indirebilmesine ilişkin eski düzenlemedeki, ilgili yıla ait beyan edilecek gelirin % 5'ine, kalkınmada öncelikli yöreler için %10'una kadar olan sınırlama, yeni düzenlemede ortadan kaldırılarak kültür ve sanat alanlarına akacak bağış ve yardımların önü açılıyor. Ancak, Bakanlar Kurulunun söz konusu % 100 olan indirim oranını faaliyet türleri itibariyle yarıya düşürebileceğinin gözden uzak tutulmamasında ve takip edilmesinde yarar bulunmaktadır.

Diğer taraftan, henüz yürürlüğe girmemiş olan 5228 sayılı Kanunun 32. maddesiyle, Kurumlar Vergi Kanunu’na eklenen mükerrer 14. maddenin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde de, kurumlar vergisi mükellefleri açısından da yukarıda açıklanan düzenlemeye paralel bir düzenleme yapılmaktadır. Söz konusu düzenlemelerin, 5228 sayılı Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.