|
06
Nisan 2004 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25425
Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığından:
İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri
Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç ve Kapsam
Madde 1 —Bu
Yönetmeliğin amacı, çalışma sürelerinin uygulanmasına ilişkin esasları
düzenlemektir.
Dayanak
Madde 2 —Bu
Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Çalışma Süresi
Madde 3 —Çalışma
süresi, işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süredir. İş Kanununun 66 ncı
maddesinin birinci fıkrasında yazılı süreler de çalışma süresinden sayılır. Aynı
Kanunun 68 inci maddesi uyarınca verilen ara dinlenmeleri ise, çalışma
süresinden sayılmaz.
Ara dinlenmeleri, iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin
niteliği göz önünde tutularak, yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat
dinlenme süresi dikkate alınarak düzenlenir. 4857 sayılı İş Kanununun 69 uncu
maddesinin son fıkrası hükmü saklıdır.
Haftalık Normal Çalışma Süresi
Madde 4 —Genel
bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi
kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit
ölçüde bölünerek uygulanır.
Haftanın iş günlerinden birinde kısmen çalışılan işyerlerinde, bu
süre haftalık çalışma süresinden düşüldükten sonra, çalışılan sürenin çalışılan
gün sayısına bölünmesi suretiyle günlük çalışma süreleri belirlenir.
Günlük çalışma süresi her ne şekilde olursa olsun 11 saati
aşamaz.
Bir işçinin bu sınırları aşan sürelerle çalıştırılmasında;
a) 4857 sayılı İş Kanununun 41, 42 ve 43 üncü maddeleri,
b) 79 sayılı Milli Korunma Suçlarının Affına, Milli Korunma
Teşkilat, Sermaye ve Fon Hesaplarının Tasfiyesine ve Bazı Hükümler İhdasına Dair
Kanunun 6 ncı maddesi
hükümleri uygulanır.
Denkleştirme Esasına Göre Çalışma
Madde 5 —Tarafların
yazılı anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerinde haftanın
çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşuluyla farklı şekilde
dağıtılabilir. Bu halde, yoğunlaştırılmış iş haftası veya haftalarından sonraki
dönemde işçinin daha az sürelerle çalıştırılması suretiyle, toplam çalışma
süresi, çalışması gereken toplam normal süreyi geçmeyecek şekilde
denkleştirilir.
Denkleştirme iki aylık süre içinde tamamlanacak, bu süre toplu iş
sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilecektir.
Parça başına, akort veya götürü gibi yapılan iş tutarına göre
ücret ödenen işlerde de bu Yönetmeliğin denkleştirmeye ilişkin hükümleri
uygulanır.
Denkleştirme dönemi içinde günlük ve haftalık çalışma süreleri ile
denkleştirme süresi uygulamasının başlangıç ve bitiş tarihleri işverence
belirlenir.
Kısmi Süreli Çalışma
Madde 6 —İşyerinde
tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar
yapılan çalışma kısmi süreli çalışmadır.
Telafi Çalışması
Madde 7 —Zorunlu
nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra
işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma
sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da
işçinin talebi ile kendisine 4857 sayılı İş Kanunu, iş sözleşmeleri ve toplu iş
sözleşmeleri ile öngörülen yasal izinleri dışında izin verilmesi hallerinde,
işçinin çalışmadığı bu sürelerin telafisi için işçiye yaptırılacak çalışma,
telafi çalışmasıdır.
Telafi çalışması yaptıracak işveren; bu çalışmanın 4857 sayılı İş
Kanununun 64 üncü maddesinde sayılan nedenlerden hangisine dayandığını açık
olarak belirtmek, hangi tarihte çalışmaya başlanacağını, ilgili işçilere
bildirmek zorundadır.
Telafi çalışması, kaynağını oluşturan zorunlu nedenin ortadan
kalkması ve işyerinin normal çalışma dönemine başlamasını takip eden 2 ay
içerisinde yaptırılır. Telafi çalışması, günlük en çok çalışma süresi olan 11
saati aşmamak koşulu ile günde 3 saatten fazla olamaz. Telafi çalışması, tatil
günlerinde yaptırılamaz.
Günlük Çalışma Süresinin Duyurulması
Madde 8 —Günlük
çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile dinlenme saatleri işyerlerinde işçilere
uygun araçlarla duyurulur.
Yapılan işlerin niteliğine göre, işin başlama ve bitiş saatleri
işçiler için farklı şekilde düzenlenebilir.
Çalışma Süresinin Belgelenmesi
Madde 9 —İşveren,
işçilerin çalışma sürelerini uygun araçlarla belgelemek zorundadır.
Günlük Çalışma Süresinden Daha Az Çalışılacak
İşler
Madde 10 —Sağlık
kuralları bakımından, günde, ancak 7,5 saat ya da daha az çalışması gereken
işlerde çalışan işçiler hakkında, iş süreleri yönünden, İş Kanununun 63 üncü
maddesinin son fıkrasında öngörülen yönetmelik hükümleri uygulanır.
Sınırlandırma
Madde 11 —Çalışma
süreleriyle ilgili olarak öngörülen sınırlamalar, işyerleri ya da yürütülen
işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 12 —Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
13 —Bu Yönetmelik hükümlerini
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
| 
İŞ
KANUNUNA İLİŞKİN ÇALIŞMA SÜRELERİ YÖNETMELİĞİ