|
T.C
D A N I Ş T A Y
Vergi Dava Daireleri
Genel Kurulu
Esas No : 2002/361
Karar No : 2002/444
Özeti : Limited şirketteki payını devreden müdürün,
limited Şirketi
temsili yetkili olmadığı, bu kişi tarafından açılan Davanın
ehliyet yönünden reddi gerektiği hk.
Temyiz Eden :...Vergi Dairesi Müdürlüğü
Karşı Taraf :...Nakliyat
Ticaret Limited Şirketi
İstemin Özeti : Yükümlü şirketin
1997 yılında yaptığı mal ve hizmet alımlarının içeriği itibarıyla
yanıltıcı faturalarla belgelendirdiği tespit edilerek adına
Haziran dönemi için kaçakçılık cezalı
katma değer vergisi salınmıştır.
Adana 1.Vergi Mahkemesi 9.32000 günlü ve E:1999/632,K:2000/192
sayılı kararı ile tarhiyatı kaldırılmıştır.
Vergi dairesi Müdürlüğünün temyiz istemini
inceleyen Danıştay yedinci dairesi 4.12.2001 günlü E:2000/8909,K:2001/3744
sayılı kararıyla ;...Turizm Seyahat İnşaat Nakliyat Limited Şirketinin düzenlediği
faturalar ile ilgili olarak başka bir vergi denetmeni tarafından
matrah hesaplandığından mahkeme kararının bu şirketle ilgili
hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemini reddetmiştir.10.07.19996
tarihinde yapılan yoklamada davacı şirketin iş yeri olarak gösterdiği
adreste bulunmaması üzerine ,şirket ortağı ...’ın hissesini devir
alan ve köy adresinde bulunan ...’nın şirketin ortağı olarak ifadesine
başvurulduğu ve bu kişinin ibraz ettiği yevmiye defterinin incelendiği;yani
davacı şirket adına katma değer vergisi tarh edilmesi ve kaçakçılık
cezası kesilmesi işleminin,sadece ...’nın ifadesine dayandırılmadığının dosyanın
incelenmesinden anlaşıldığı ,inceleme raporu ve eklerinin incelenmesinden ,...Petrol
Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin iş yeri olarak
gösterdiği adresin ,...’in ikametgah adresi olduğu ,defter ve belgelerin
ibrazına ilişkin yazının tebliğ edilemediği ,1997 yılı için kurumlar
vergisi beyannamesi verilmediği ,1996 yılı için verilen kurumlar vergisi
beyannamesine ekli kurum karlılığına ilişkin bilgi formunda yıl
içi satış toplamı 57.342.088.-lira olarak gösterilmesine rağmen
katma değer vergisi beyannamesinde yıllık hasılat toplamının 57.342.088.280
.-lira olarak gösterildiği hususlarının tespitli olduğunun anlaşıldığı
ve bütün bu tespitlerden davacı şirkete düzenlenen faturaların
sahte veya içeriği itibarıyla yanıltıcı olduğu herhangi bir mal
alımına dayanmadığı bir başka deyişle faturalarda yer alan katma değer
vergisinin hazineye intikal etmediği sonucuna varıldığı ,bu itibarla davacı
şirketin... Petrol Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden
temin ettiği faturalarda yazılı katma değer vergilerinin indiriminin kabul edilmemesinde
hukuka aykırılık bulunmadığından mahkeme kararının aksi yolda verilen
hüküm fıkrasında isabet görülmediği gerekçesiyle
kararın ... Limited Şirketi ile ilgili hüküm fıkrasını
bozmuştur.
Bozma kararı üzerine Adana 1.Vergi Mahkemesi 7.52002 günlü
ve E:2002/549,K:2002/721 sayılı kararıyla ;cezalı tarhiyatın dayanağı
olan inceleme raporunda davacı şirketin ihtilaflı dönemde mal
ve hizmet teslimi olmaksızın %2 komisyon karşılığında fatura düzenlendiği
ve bu şekilde verilen faturaları dengelemek amacıyla iki firmadan
%1 komisyon karşılığı fatura temin ettiği elde edilen komisyon kazancını
beyan dışı bıraktığı kayıtlarına intikal ettirdiği sahte ve muhteviyatı
itibarıyla yanıltıcı faturalarla haksız ve yersiz katma değer
vergisi indiriminde bulunduğu sonucuna ulaşılarak cezalı katma değer
vergisi tarhiyatı yapıldığı söz konusu raporda davacı şirketin
bu dönemdeki alışlarını sahte faturalarla belgelendirdiği ibaresinin,davacının
davacının sahte fatura ticareti yaptığı yönünde bir veri olarak
kullanıldığı, sahte alışlarla ilgili faturalarda yer alan katma değer vergisi
indiriminin kabul edilmemesi şeklinde bir tarhiyat yapılmadığı,düzenlediği
fatura tutarının %2 si üzerinden hesaplanan katma değer vergisini beyan
dışı bıraktığından bahisle beyannamesinde ödenecek katma değer vergileri
ile tespit edilen fark üzerinden cezalı katma değer vergisi
tarhiyatı yapıldığı anlaşıldığından ,...Limited Şirketinden aldığı faturaların
sahte olup olmadığı konusunda hüküm kurulmasına gerek bulunmadığı
cezalı tarhiyatın dayanağı olan inceleme raporundaki tespitler,şirketin
eski ortaklarından olan ...’ın hissesini devir alan ‘nın ifadesine dayandırılmış
ise de ,Ticaret Sicil Memurluğundan alınan yazıda ,...’nın davacı şirketi temsil
ve ilzam yetkisinin bulunmadığı bu yetkinin ...’a ait olduğunun belirtildiği
bu durumda...’nın ifadesine göre düzenlenen basit rapor dayanak alınmak
suretiyle davacı şirket adına cezalı tarhiyat yapılmayacağı ,ayrıca
,...’nın ifadesinin kendi faaliyetine yönelik olduğunun görüldüğü
gerekçesiyle ilk kararında ısrar etmiştir.
Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından cezalı tarhiyatta
yasaya aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek ısrar kararı temyiz edilmiştir.
Savunmanın Özeti :
Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi Gülsen BİŞKİN’in Düşüncesi :
İki ortaklı Limited şirketin 1997 yılı işlemleri incelenerek komisyon
karşılığı fatura düzenlendiği, alış kaydettiği faturaların da komisyon
ödenerek temin edilen faturalar olduğu görüşüyle cezalı
katma değer vergisi tarhiyatı yapılmıştır.
1995 yılında ticaret siciline kaydedilen ortaklar kararı kuruluna göre
ortaklardan ... şirket müdürü olarak seçilmiş 27.9.1996
tarihinde ... şirketteki payını devrederek ortaklıktan ayrılmıştır.
Türk Ticaret Kanununun 541.maddesi gereğince limited şirketin ortağı
olmayan kişilerinde şirket müdürü olarak şirketi temsili mümkündür.321.madde
gereği temsile yetkili kılınan kişilerin tescili zorunlu olup hususlarında değiştirilmesi
de yine aynı kanunun 33.maddesi gereğince tescile tabidir.
27.9.1996 tarihinde ortaklıktan ayrılan...’ın temsil sel ayeti yine ortaklar
kurulunca kaldırılmadığına ve ticaret sicilinden de halen silinmediğine
göre ortak olmayan müdür sıfatıyla görevine devam ettiğinin
kabulü gerekir.
Eksik incelmeye dayalı tarhiyatı kaldıran vergi mahkemesi ısrar kararında
yasaya aykırılık bulunmadığından vergi dairesi temyiz isteminin reddi
gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Emel CENGİZ’in Düşüncesi : Davacı şirketin uyuşmazlık
döneminde ... Turizm Seyahat İnşaat Nakliyat Limited Şirketi ile ... Petrol
Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden yaptığı mal alımları
ve hizmet teslimlerinin sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeye dayandığından
bahisle yapılan katma değer vergisi tarhiyatı ile kesilen kaçakçılık
cezasını kaldıran mahkeme kararını ;... Turizm Seyahat İnşaat Nakliyat Limited
Şirketinin düzenlediği faturalara ilişkin hüküm fıkrası
yönünden onaylayan,... Petrol Ürünleri Ticaret ve
Sanayi Limited Şirketinden alınan faturalara ilişkin hüküm fıkrası
yönünden bozan Danıştay Yedinci Dairesi kararı üzerine
,ilk kararında ısrar eden vergi mahkemesi kararı temyiz edilmektedir.
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Yasasının 49.maddesinin 1.fıkrasında belirtilen nedenlerden
hiçbirisine uymayıp Vergi Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki
ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte
görülmemektedir.
Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddi ile vergi mahkemesi ısrar
kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunca dosyadaki
belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
Yükümlü şirketin 1997 yılında yaptığı mal ve hizmet alımlarını
içeriği itibarıyla yanıltıcı faturalarla belgelendirildiği tespit
edilerek adına salınan kaçakçılık cezalı katma değer vergisi
terkin eden vergi mahkemesi ısrar kararı vergi dairesi müdürlüğü
tarafından temiz edilmiştir.
Dava dosyada örneği bulunan ve Adana 9.Noterliğince 20.1.1995 tarihinde
3610 yevmiye sayısı ile düzenlenen imza sirkülerinin dayanağı
olan ortaklar kurulunun 19.1.1995 tarihli kararıyla ...’ın bu tarihte şirket
ortağı olması nedeniyle müdür seçildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece verilen 31.1.2000 günlü ara kararına cevaben ... Ticaret
Sicil Memurluğunun gönderdiği 15.2.2000 günlü 565 sayılı yazıdan;davanın
açıldığı tarihte şirket ortaklarının ... ve...olduğu ,yukarıda sözü
edilen 1995 tarihli ortaklar kurulu kararı dışında şirket müdürü
sıfatıyla temsile yetkili kılınan başka bir kimsenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Esas mukavele ile değil ortaklar kurulu kararıyla şirketi temsil yetkisi
tanınarak müdür olarak atanan bir ortağın ,şirketteki paylarının tümünü
üçüncü bir kişiye dışından müdür olarak atanmadıkça
şirketi temsil yetkisinin devam ettiği düşünülemez.
...’ın şirketteki payını ticaret sicilinde de tescil edilen devir senedi
ile 27.9.1996 gününde ... ‘ya devrederek ortaklıktan ayrılması
ve yeni ortaklar tarafından müdür olarak görevlendirilmemesi
nedeniyle devir tarihinden sonra davacı şirketi kanuni temsilci
sıfatıyla temsil etmesi söz konusu değildir.
Belirtilen hukuki durum ve mahkemenin ara kararı üzerine Ticaret Sicil
Memurluğunca verilen bilgiler karşısında şirketi temsili yetkisi
bulunmayan ... tarafından açılan davanın ehliyet yönünden reddi
gerektiren yazılı gerekçeyle verilen karar hukuka uygun görülmemiştir.
Bu nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile Adana 1.Vergi
Mahkemesinin 7.5.2002 günlü ve E:2002/549 ,K:2002/721
sayılı ısrar kararın bozulmasına yeniden verilecek kararda karşılanacağından
yargılama giderleri yönünden hüküm kurulmasına
gerek bulunmadığına 29.11.2002 gününde oy çokluğu
ile karar verildi.
KARŞI OY
Dava ehliyeti;bir gerçek veya tüzel kişinin menfaatini
ihlal eden bir işlemin kaldırılmasını yada yasanın tanıdığı bir
hakkın korunmasını yargı yerlerinden isteyebilme yeteneği olup bir
davada davacı veya davalı sıfatıyla taraf olma yeteneğini de kapsamaktadır.
Kuruluş işlemleri tamamlanmış ve tasfiye edilmemiş bir limited şirket
,tüzel kişiliğini ilgilendiren herhangi bir hakkın korunmasını yargı
yerlerinden isteme yeteneğine sahiptir. Bu nedenle bir limited şirket tarafından
açılan davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun
14.maddesinin (3/c) fıkrasından dolayı ve 15.Maddesinin (1/b) fıkrası
gereğince ehliyetsizlik nedeniyle reddedilmesi için şirketin
ya hukuken doğmamış veya infisah etmiş olması gerekir.
Davacı... Nakliyat limited şirketinin usulüne uygun kurularak
ticaret sicilinde tescil edildiği ve faaliyetine devam ettiği
infisah da etmediği dosyadaki ticaret sicil memurluğunun
yazısı ile sabittir.
Tüzel kişiler adına açılan davalara ait dilekçelerin yasal
temsilcileri tarafından imzalanması Ticaret Kanunun ve Hukuk Usulü
Mahkemeleri Kanunu gereğidir.
İncelenen dava...Nakliyat Limited Şirketi adına 1997 takvim yılı için
yapılan vergilendirilmeye karşı açılmış ancak dava dilekçesi
bu şirketin yasal temsilcisi olmadığı belirlenen...tarafından imzalanmıştır.
Tartışmalı olan davacı limited şirketin dava ehliyeti değil dava
dilekçesi bu şirketin yasal temsilcisi sıfatıyla imzalayan ...’ın
bu sıfatıdır. Kısaca dava ,ehliyetli tüzel kişi adına yasal temsilcisi
olmayan kişi tarafından açılmıştır. Böyle bir duruma davanın
değil dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği
2577 sayılı yasanın 15.maddesinin (1/d) bendinde ön görülmüştür.
Davacı limited şirketi adına aynı nedenle salınan kurumlar vergisine
ilişkin Dairemizin E:2000/2837,K:2001/4208 sayılı kararında da vergi mahkemesi
kararı ;şirketi temsile yetkisi olanlar tarafından düzenlenen
dilekçe ile yenilenmesi halinde dava esastan incelenerek
sonuçlandırılmak üzere dava dilekçesinin reddine
karar verilmesi gerektiği için bozulmuştur.
Vergi mahkemesinin kararının dava dilekçesi reddedilmek üzere
bozulması gerekirken;ehliyetli şirket tarafından açılan davaya ait dilekçenin
bu şirketi temsile yetkili olmayan kişi tarafından imzalanması halinde de davanın
ehliyetsizlik nedeniyle reddi gerektiğinden bahisle bozulması yolundaki karara
katılmıyoruz.
| 
DANIŞTAY KARARI E:2002/361