İÇİŞLERİ BAKANLIĞI İLLER İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DERNEKLER DAİRE BAŞKANLIĞI MERKEZ VE TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV, ÇALIŞMA VE DENETİM USUL VE ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK   

 15 Ekim 2002 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 24907

İçişleri Bakanlığı'ndan

İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Kuruluş, Görev, Çalışma ve Denetim Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik

BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatının kuruluşu, derneklerle ilgili iş ve işlemler ile vakıflarla ilgili bazı işlemlerin yürütülmesine ilişkin yetki, görev ve sorumluluklarının tespitiyle bu hizmetlerin etkin ve verimli bir şekilde sunulması için, denetim, çalışma esas ve usullerini belirlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik, İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığı ve taşra teşkilatı kuruluşu ile görev, yetki, denetim ve sorumlulukların yerine getirilmesine ve vakıflarla ilgili iş ve işlemlerin yürütülmesine ilişkin ilke ve esasları kapsar.

Hukuki dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik, 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 9 uncu, 2908 sayılı Dernekler Kanununun 15, 45, 46 ve 73 üncü maddeleri ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 115 nci maddesi ile 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

Bakanlık : İçişleri Bakanlığını,

Bakan : İçişleri Bakanını,

Genel Müdürlük : İller İdaresi Genel Müdürlüğünü,

Genel Müdür : İller İdaresi Genel Müdürünü,

Daire Başkanlığı : Dernekler Daire Başkanlığını,

Daire Başkanı : Dernekler Daire Başkanını,

Dernek Denetçileri : Dernek Denetçilerini,

Şube Müdürlüğü : Dernek İşlemleri Şube Müdürlüğünü, Dış İlişkiler Şube Müdürlüğünü, Eğitim ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünü, Bilgi İşlem ve Arşiv Şube Müdürlüğünü,

Şube Müdürü : Dernek İşlemleri Şube Müdürünü, Dış İlişkiler Şube Müdürünü, Eğitim ve Halkla İlişkiler Şube Müdürünü, Bilgi İşlem ve Arşiv Şube Müdürünü,

Dernekler Müdürlüğü : Valilik bünyesindeki İl Dernekler Müdürlüğünü,

Dernekler Müdürü : Valilik bünyesindeki İl Dernekler Müdürünü,

Dernekler Büro Şefliği : Kaymakamlık bünyesindeki İlçe Dernekler Büro Şefliğini,

Dernekler Büro Şefi : Kaymakamlık Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesindeki İlçe Dernekler Büro Şefini,

Merkez Teşkilatı : İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığını,

Taşra Teşkilatı : Valilikler ve Kaymakamlıklar bünyesindeki Dernekler birimlerini,

Dernekler Birimi : İl Dernekler Müdürlüğü ile İlçe Dernekler Büro Şefliğini,

Dernek : 2908 sayılı Dernekler Kanununa göre kurulan dernek, şube, federasyon, konfederasyonlar ve Türkiye'de kurulan derneklerin yurtdışındaki şubeleri ile yurtdışında kurulan derneklerin Türkiye'deki şubelerini,

Birlik : 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun kapsamında bulunan teşekkül, birlik ve federasyonları,

Kütük : Dernekler kütüğünü,

Kanun : 2908 sayılı Dernekler Kanununu,

İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Daire Başkanlığının Kuruluşu ve Görevleri

Daire Başkanlığının kuruluşu

Madde 5- İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığı aşağıdaki yönetim kademeleri ve birimlerden oluşur;

a) Daire Başkanı,

b) Dernek Denetçileri,

c) Dernek İşlemleri Şube Müdürlüğü,

d) Dış İlişkiler Şube Müdürlüğü,

e) Eğitim ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü,

f) Bilgi İşlem ve Arşiv Şube Müdürlüğü.

Daire Başkanlığının görevleri

Madde 6- Daire Başkanlığı;

a) Dernek ve birliklerin kuruluş iş ve işlemlerini izlemek, kayıtlarını tutmak, dosyalamak ve arşivlemek,

b) Derneklerin, izne tabi faaliyetlerine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,

c) Dernek ve birliklerin, tüzel kişiliklerinin sona ermesi, tasfiye ve faaliyetten alıkonması ile ilgili iş ve işlemleri izlemek,

d) Dernek ve birliklere kütük numarası verilmesi, kütükten silinmesi ile ilgili işlemleri yürütmek ve izlemek,

e) Derneklerin açmış olduğu okul, kurs, yurt, pansiyon ve diğer tesislerin Kanunun 41 inci maddesine istinaden uygunluğunu incelemek ve yürütmek,

f) Türk vatandaşları tarafından yurt dışında kurulan derneklerin kayıtlarını tutmak ve kuruluş ve faaliyetlerini yurt içinde ve yurt dışında ilgili makamlar aracılığıyla izlemek, değerlendirmek ve gerekli işlemlerin yapılmasını sağlamak,

g) 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun hükümlerine göre kurulan birliklerin kuruluş, faaliyet, denetim ve tüzel kişiliklerinin sona ermesi ile ilgili işlemleri yürütmek,

h) Dernek ile birliklerin yönetici veya üyelerinin, Devletin güvenliği ya da yasalara aykırı faaliyetlerine yönelik olarak ilgili kuruluşlarla işbirliği içinde çalışmak,

ı) Derneklerin, Kanununa göre yurt dışından sağlayacağı ayni ve nakdi yardımlara ilişkin işlemleri yürütmek,

i) Derneklerin, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre yürütecekleri yardım toplama faaliyet sonuçlarını izlemek,

j) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 115 inci maddesi uyarınca işlemleri yürütmek ve gerekli görüldüğü takdirde bu yetkinin Bakanlık Makamı onayı ile Valiliklere devrini sağlamak,

k) Dernek ve birlikler hakkındaki ihbar, şikayet ve denetim taleplerini incelemek ve değerlendirmek,

l) Gerekli görülen hallerde, 2908 sayılı Dernekler Kanunu ile 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun kapsamında bulunan dernek ve birliklerin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentileri, defterleri, hesap iş ve işlemlerinin Dernekler Denetçileri veya daire personeli tarafından denetlenmesini sağlamak,

m) Dernek ve birlikler ile ilgili mevzuat hazırlama çalışmalarını yürütmek ve düzenleyici genelgeler çıkarmak,

n) Dernek ve birlikler hakkında tereddütlü konularda görüş bildirmek ya da ilgili birimlerden görüş talep etmek,

o) Dernek ve birliklerin iş ve işlemlerinin kolaylaştırılması ve çabuklaştırılması yönünde gerekli önlemlerin alınmasını sağlamak,

ö) Dernek ve birliklerin, kuruldukları il ve ilçeler ile amaçlarına göre tasnifi yapılarak ayrıntılı istatistiki bilgilerini oluşturmak,

p) Daire Başkanlığı ile taşra teşkilatı personel ve bütçe planlamalarını yapmak ve ilgili birimlere iletmek,

r) Merkez ve taşra teşkilatı personeli için hizmet içi eğitim planlaması yapmak ve uygulanmasını sağlamak,

s) Dernek yöneticilerine yönelik eğitim çalışmaları yapmak,

ş) Daire Başkanlığı ile İl Dernekler Müdürlüğü ve İlçe Dernekler Büro Şefliğinin koordineli çalışmasına yönelik önlemleri almak,

t) Daire görev alanına giren konularda mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidir

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Daire Başkanı, Dernek Denetçileri, Şube Müdürleri ve Büro

Şeflerinin Görevleri

Daire Başkanı

Madde 7- Daire Başkanı, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat çerçevesinde, Daire Başkanlığına verilen görevlerin etkin, verimli ve işbirliği içinde yürütülmesini sağlamaya yönelik olmak üzere;

a) Personel, yürütülen hizmetler ve hizmette kullanılan araç ve gereçler açısından denetim işlevini yerine getirmek,

b) Daire Başkanlığı bünyesinde koordinasyonu sağlamak ve evrak akışını düzenlemek,

c) Personel ve hizmetle ilgili olarak kaliteli hizmet anlayışını geliştirmek, performans ve verimliliği sağlamaya yönelik iyileştirici ve geliştirici önlemleri almak, uygulamak ve üstlerine önermek,

d) Mevzuata uygun olarak dernek iş ve işlemlerinin kolaylaştırılması ve çabuklaştırılması yönünde her türlü önlemi almak,

e) Taşra birimleri ile koordinasyon ve bilgi akışına ilişkin teknolojik imkanların sağlanmasına yönelik önlemleri almak ve projeler geliştirmek,

f) Derneklerle ilgili denetim raporlarının ilgili kurum ve kuruluşlara ulaştırılmasını sağlamak ve sonuçlarını takip etmek,

g) Mevzuatla verilen diğer görevler ile Genel Müdürlük tarafından hizmete ilişkin verilen emir ve görevleri yerine getirmek,

İle yetkili ve görevlidir.

Dernekler Denetçileri

Madde 8- Dernek Denetçileri;

a) İçişleri Bakanlığı Dernek Denetçileri Yönetmeliği ile verilen görevleri yapmak,

b) Hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidir.

Şube Müdürü

Madde 9- Şube müdürü, bu Yönetmelik ve mevzuat çerçevesinde;

a) Şube Müdürlüğünün iş ve işlemlerini yürütmek,

b) Şube Müdürlüğünün çalışmalarının etkin, verimli ve mevzuata uygun yapılmasını sağlamak,

c) Şube Müdürlüğü iş ve işlemleri ile personelini izlemek ve değerlendirmek,

d) İş bölümü yapmak, yetki ve sorumlulukları tespit etmek, çalışma prensiplerini belirlemek,

e) İş ve işlemleri kolaylaştırıcı ve çabuklaştırıcı tedbirler almak ve üstlerine önerilerde bulunmak,

f) Daire Başkanı tarafından hizmete ilişkin olarak verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidir.

Büro Şefi

Madde 10- Büro Şefi, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat çerçevesinde;

a) Büro Şefliğinin iş ve işlemlerini yürütmek,

b) Büro hizmetlerinin etkin, verimli ve mevzuata uygun yapılmasını sağlamak,

c) Büro hizmetlerinin ve personelin çalışma şartlarının iyileştirilmesi, işlemlerin basitleştirilmesi ve verimin arttırılmasına yönelik uygulamalar yapmak ve üstlerine önerilerde bulunmak,

d) Büro personelini izlemek ve değerlendirmek,

e) Büro personeli arasında karşılıklı sevgi ve saygıya dayalı hizmet anlayışını tesis etmek,

f) Şube Müdürü tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidirler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Daire Başkanına Doğrudan Bağlı Bürolar

İdari Büro Şefliği

Madde 11- İdari Büro Şefliği, ilgili mevzuat ve genelgeler çerçevesinde;

a) Daire Başkanlığı ile taşra teşkilatında çalışacak personelin atama ve yer değiştirmeye ilişkin planlamalarını yapmak ve Genel Müdürlük aracılığıyla Personel Genel Müdürlüğüne bildirmek,

b) Dairenin idari ve mali işlerini takip etmek, yıllık bütçe planını hazırlamak ve Bakanlık Bütçe Dairesi Başkanlığına sunmak,

c) Daire Başkanlığına gelen evrakı usulüne göre almak ve giden evrakı usulüne uygun olarak taşra teşkilatına göndermek,

d) Evrakın, şubelere göre tasnifini yapmak, Daire Başkanına sunmak ve akışını sağlamak,

e) Daire Başkanının yazılı ve sözlü emirlerini ilgili şubelere tebliğ etmek,

f) Gizli evrak ve yazışmaların güvenliğini sağlamak,

g) Yıl içinde tanzim edilen gelen ve giden evrak föylerini tarih ve sayı sırasına göre tasnif edip muhafazasını sağlamak,

h) Evrakın sistemli bir şekilde dosyalanmasını sağlamak,

ı) Başkanlık personelinin özlük haklarını takip etmek ve Personel Genel Müdürlüğüne bildirmek,

i) Daire Başkanlığının sekreterya görevinin yürütülmesini sağlamak,

j) Dairenin görev alanına giren konularda, ilgili şubelerle koordine ederek istatistikler oluşturmak,

k) Daireden istenen görüş yazılarını, ilgili birimlerle koordine ederek cevaplandırılmasını sağlamak,

l) Daire Başkanı tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak, İle yetkili ve görevlidir.

Dernek Denetçileri Büro Şefliği

Madde 12- İçişleri Bakanlığı Dernek Denetçileri Yönetmeliği ile Daire Başkanı tarafından hizmete ilişkin olarak verilen talimatlar çerçevesinde;

a) Dernek Denetçilerinin aylık çalışma ve hakediş durumlarını gösteren çalışma ve hakediş cetvellerini ve geçici görev yolluk bildirimlerini düzenlemek, ilgili belgelerle birlikte izleyen ayın ilk beş günü içinde saymanlığa iletmek ve konu ile ilgili diğer hesap işlerini yapmak,

b) Dernek Denetçilerinin zimmet-matlup defterlerini tutmak,

c) Dernek Denetçilerinin zimmet ve matlup tutarlarını gösteren listeleri, her yıl sonunda Daire Başkanına sunmak,

d) Dernek Denetçilerinin denetim raporları ile ilgili işlemleri yürütmek ve takibini yapmak,

e) Dernek Denetçilerinin izin, sağlık ve özlük işlemleri ile ilgili yazışmaları yapmak, dosyalarını tutmak,

f) Dernek Denetçilerine gelen ve giden evrakın akışını ve güvenliğini sağlamak,

g) Hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidirler.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Dernek İşlemleri Şube Müdürlüğünün Kuruluşu ve Görevleri

Kuruluş ve Görevler

Madde 13- Dernek İşlemleri Şube Müdürlüğü;

a) Valilikler tarafından kuruluşları bildirilen, dernek ve birliklere ait ayrı ayrı dosyalar açmak ve arşivlemek,

b) Valilikler tarafından verilen kütük numaralarını kontrol etmek,

c) Herhangi bir nedenle dernek tüzüğünün mevzuata aykırı olduğunun anlaşılması halinde Valilikler tarafından gerekli işlemlerin yapılmasını sağlamak,

d) Valilikler tarafından gönderilen dernek ve birliklerin genel kurul toplantı sonuç bildirimlerini dosyalamak ve gerektiğinde incelemek,

e) Birden fazla ilde faaliyet göstermek üzere kurulacak ya da kurulmuş olan dernek ve birliklerle ilgili işlemlerde mevzuat hükümlerine uygun olarak gerekli koordinasyonu sağlamak,

f) Birden fazla ilde faaliyet gösteren dernek ve birliklerin tüzel kişiliklerinin sona ermesi halinde, kütük kaydının silinmesi için Bakanlık Onayı almak ve gerekli işlemleri yapmak,

g) Dernek ve birliklerin tüzel kişiliklerinin sona ermesi, faaliyetten alıkonulması ile mülki idare amirleri tarafından verilen izinler ve alınan bildirimleri takip etmek,

h) Valilikler tarafından kuruluşu bildirilen dernek ve birliklerin isim ve adres değişikliklerini takip etmek,

ı) Dernekler hakkındaki ihbar ve şikayetler ile şubelerin çalışmaları esnasında denetlenmesine gerek duyulan derneklerin, denetim taleplerini ilgili makamlara iletmek ve sonuçlarını takip etmek,

i) 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu hükümleri gereğince İçişleri Bakanlığına verilmesi zorunlu olan mal bildirimlerini almak ve gerekli işlemleri yapmak,

j) Yıkıcı, bölücü ve irticai nitelikli olduğu tespit edilen dernek ve birliklerin faaliyetlerini, ilgili birimlerle koordineli olarak takip etmek, değerlendirmek, denetlenmesini talep etmek ve gerekli işlemleri yapmak,

k) Kanunun 45 inci maddesi uyarınca, derneklerin faaliyetleri ve gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarına ilişkin olarak, ayrıntıları yönetmelikle belirlenen usul ve şartlarda ilgili Valiliklere verilen beyannamelerin birer örneğini almak ve gerektiğinde incelemek,

l) Dernek ve birliklerin kuruluş, faaliyetten alıkonulma, tüzel kişiliğin sona ermesi ve haklarında yapılan adli ve idari işlemlerin istatistiklerini tutmak,

m) Büro görevleri ile ilgili kayıtları tutmak ve istatistiklere esas olacak çalışmalar yapmak,

n) Şube Müdürü tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevli İşlemler Büro Şefliğinden,

a) Derneklerin taşınmaz mal edinmeleri ile ilgili işlemleri yapmak, bu konuda Valilikler tarafından yapılan işlemleri kontrol etmek ve işlem neticelerinin arşivlenmesini sağlamak,

b) Derneklerin yurtdışından ayni veya nakdi yardım alma taleplerinden, gerektiğinde ilgili Bakanlıkların görüşünü alarak, uygun görülenlerin izin verme işlemlerini yürütmek,

c) Kanunun 58 ve 59 uncu maddelerine göre Derneklerin, kamu yararına çalışan derneklerden sayılma taleplerini sonuçlandırmak, ülke çapında yeterli faaliyeti görülmeyenlerin kamu yararına çalışan dernek statülerinin geri alınması ile ilgili işlemleri yapmak,

d) Derneklerin adlarında, Kanunun 65 inci maddesinde öngörülen izne tabi kelimelerin kullanılmasına ilişkin Bakanlar Kurulunca belirlenen esaslara uygun olarak işlemlerin yapılmasını sağlamak,

e) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, özel kanunlarında hüküm bulunmaması halinde, Kanununun 65 inci maddesi ile ilgili işlemleri yapmak,

f) Derneklerin, Kanunun 41 inci maddesine göre açacakları tesislerle ilgili olarak Derneklerin İzinle Kurabileceği Tesisler Hakkındaki Yönetmelik uyarınca gerekli işlemleri yapmak,

g) Derneklerin, Kanunun 41 inci maddesine göre açtıkları tesislerle ilgili olarak, Valilikler tarafından verilen izin belgelerinin birer örneğini almak ve dosyalamak,

h) Derneklerin, Kanunun 41 inci maddesine göre açtıkları tesislerden gerekli görülenler hakkında denetim talebinde bulunmak,

ı) Derneklerin, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre yürütecekleri yardım toplama faaliyetlerinin sonuçlarını izlemek,

i) Özel kanunlarında hüküm bulunmaması halinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren sendikaları ile üst kuruluşları hakkında Kanunun 92 inci maddesinde belirlenen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak,

j) Büro görevleri ile ilgili kayıtları tutmak ve istatistiklere esas olacak çalışmalar yapmak,

k) Şube Müdürü tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevli İzne Tabi İşlemler Büro Şefliğinden,

a) 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 115 inci maddesi uyarınca işlemleri yürütmek,

b) Vakıflara ilişkin bu yetkinin, Bakanlık Makamı onayı ile Valiliklere devredilmesi halinde takip işlemlerini yapmak,

c) Geçici olarak faaliyetten alıkonulmak suretiyle adli makamlara sevk edilen vakıflar hakkında yapılan adli işlem sonuçlarını takip etmek,

d) Vakıflar hakkında yapılan ihbar, şikayet veya denetim taleplerini ilgili kurum ve kuruluşlara iletmek,

e) Büro görevleri ile ilgili kayıtları tutmak ve istatistiklere esas olarak çalışmaları yapmak,

f) Şube Müdürü tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak, İle yetkili ve görevli Vakıflar Büro Şefliğinden,

Oluşur.

ALTINCI BÖLÜM

Dış İlişkiler Şube Müdürlüğünün Görevleri

Görevler

Madde 14- Dış İlişkiler Şube Müdürlüğü;

a) 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun uyarınca, uluslararası nitelikteki birlik, federasyon veya benzeri teşekküllerin kurulması veya kurulmuş bu gibi teşekküllerin şube açmaları, uluslararası faaliyette bulunmaları, mevcut kuruluş ve benzeri derneklere katılmaları veya bunlarla işbirliğinde bulunmaları ile ilgili işlemleri yürütmek,

b) 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanuna göre Bakanlar Kurulunca kurulmasına izin verilen uluslararası birlik, federasyon ve benzeri teşekküller ile bu teşekküllerin şubelerinden, kuruluş bildirisi ve ekleri merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirine verilmek suretiyle tüzel kişilik kazananların, kuruluş bildirisi ve eklerinin birer örneğini almak,

c) 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekkülerin Kurulması Hakkında Kanuna göre kurulmasına izin verilen birlik, federasyon ve benzeri teşekküllerin hükmi şahsiyetlerinin sona ermesi ve faaliyetten alıkonması ile denetimlerinin, 2908 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre yapılmasını sağlamak,

d) Türkiye'de kurulan derneklerin, Kanunun 11 inci maddesi uyarınca yurt dışı faaliyetlerine ilişkin olarak gerekli iş ve işlemlerinin yürütülmesini sağlamak ve İçişleri Bakanlığınca uygun görülenler hakkında Bakanlar Kuruluna öneride bulunmak,

e) Türkiye'deki derneklerin üye olduğu veya işbirliği yaptığı yabancı dernek veya kuruluşların, kanunlarımıza veya milli menfaatlerimize aykırı faaliyette bulunması halinde, ilgili kurum ve kuruluşlar ile Dışişleri Bakanlığı görüşü alınmak suretiyle, Bakanlar Kurulu kararı ile verilen iznin sona erdirilmesi ile ilgili işlemleri yürütmek,

f) Yurtdışında kurulan derneklerin, Kanunun 12 inci maddesi uyarınca, Türkiye'deki faaliyetlerine ilişkin olarak gerekli iş ve işlemlerinin yürütülmesini sağlamak ve İçişleri Bakanlığınca uygun görülenler hakkında Bakanlar Kuruluna öneride bulunmak,

g) Kanunun 43 üncü maddesine uyarınca, Türkiye'de kurulan derneklerin yabancı ülkelerdeki dernek veya kuruluşların üyelerini Türkiye'ye davet etmeleri ya da yabancı dernek veya kuruluşların davetlerine uyarak üyelerini veya dernek üyesi olma hakkına sahip üçüncü kişileri yurtdışına göndermeleriyle ilgili olarak Valiliklere verilen bildirimler ile faaliyet sonuç bildiriminin birer örneğini dosyalamak,

h) Türk vatandaşları tarafından yurtdışında kurulan ve İçişleri Bakanlığına gönderilen dernek tüzükleri ile, yönetici ve üye kimlikleri hakkındaki bilgileri ayrı bir dosyalama sistemi içerisinde takip etmek,

ı) Türk vatandaşları tarafından yurtdışında kurulan dernekler hakkında ilgili birimlerle koordine sağlamak, kanunla yasaklanmış amaçlarla yurtdışında dernek kuran ya da bu tür derneklere üye olan Türk vatandaşları ve dernekler ile ilgili işlemlerin yapılmasını sağlamak,

i) Şube görevleri ile ilgili kayıtları tutmak ve istatistiklere esas olacak çalışmalar yapmak,

j) Daire Başkanı tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Eğitim ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünün Görevleri

Görevler

Madde 15- Eğitim ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü;

a) Mevzuatta yer alan derneklerle ilgili işlemler için iş akım şemaları hazırlamak,

b) Merkez ve taşra teşkilatlarında görevli personelin hizmet içi ve uzmanlık eğitimlerinin sağlanmasına yönelik planlamaları yapmak ve personelin eğitim ihtiyaçlarını karşılamak,

c) Dernek yöneticilerine yönelik olarak dernekler mevzuatı ile derneklerin işlev ve önemine ilişkin yıllık eğitim programları hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak,

d) Dernek yöneticilerinin uygulamada karşılaştıkları sorunları belirlemek, bu sorunların çözümüne yönelik olarak ilgili mevzuat çerçevesinde kitapçık, broşür ve benzeri dokümanları hazırlamak,

e) Dernek kurulması ve faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik olarak üniversiteler, ilgili kurum, kuruluşlar ve dernekler ile işbirliği içinde bulunmak, projeler geliştirmek,

f) Daire Başkanlığının görev alanlarına giren konularda, kamuoyunu bilgilendirecek çalışmalar yapmak,

g) Şube görevleri ile ilgili kayıtları tutmak ve istatistiklere esas olacak çalışmalar yapmak,

h) Daire Başkanı tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Bilgi İşlem ve Arşiv Şube Müdürlüğünün Kuruluşu ve Görevleri

Kuruluş ve Görevler

Madde 16- Bilgi İşlem ve Arşiv Şube Müdürlüğü ilgili mevzuat çerçevesinde;

a) Daire Başkanlığının hizmete ilişkin ihtiyaçlarını belirlemek ve ilgili dairelerden temin ederek dağıtımını yapmak,

b) Daire Başkanlığının görev alanına giren iş ve işlemlerin yürütülmesi ile, bilgi ve belgelerin bilgisayar ortamında kaydı ve muhafazası için gerekli donanım ve yazılım ihtiyaçlarını tespit etmek,

c) Başkanlık ve taşra teşkilatı ile güvenilir bir bilgi ağı oluşturmak ve bilgi akışını sağlamak,

d) Bilgisayar ve bilgi işlem konularında personeli bilgilendirmek ve eğitmek,

e) Bilgi işlem teknolojisini takip etmek ve transferini sağlamak,

f) Dernek ve birliklerin ihtiyaç duyduğu mevzuat ile derneklere ilişkin bilgileri içeren web sayfası hazırlanmasını sağlamak ve bu konuda ilgili birimler ile koordineli olarak çalışmak,

g) Büro görevleri ile ilgili kayıtları tutmak ve istatistiklere esas olacak çalışmalar yapmak,

h) Şube Müdürü tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevli Bilgi İşlem Büro Şefliğinden,

a) İçişleri Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Arşiv Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca iş ve işlemleri yürütmek,

b) Dernek ve birliklere ait evrak ve dosyaların müstakil bir yerde arşivlenmesini sağlamak,

c) Arşivin bakım ve güvenliği için gerekli önlemleri almak, sürekli denetim altında bulundurmak,

d) Arşive giren ve çıkan evrak ile ilgili kayıt sistemi oluşturmak,

e) Kişi, kurum ve kuruluşların arşivden yararlanması ya da araştırma çalışmalarına yardımcı olacak önlemleri almak ve rehberleri hazırlamak,

f) İlgili mevzuat gereğince saklama, ayıklama, imha ve diğer faaliyetleri yürütmek,

g) Arşiv çalışmaları için yıllık rapor hazırlamak,

h) Arşiv yerleşim planını hazırlamak,

ı) Büro görevleri ile ilgili kayıtları tutmak ve istatistiklere esas olacak çalışmalar yapmak,

i) Şube Müdürü tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevli Arşiv ve Dokümantasyon Büro Şefliğinden,

Oluşur

İKİNCİ KISIM

Taşra Teşkilatı

BİRİNCİ BÖLÜM

Taşra Teşkilatı Kuruluşu

Kuruluş

Madde 17- Mevzuatın öngördüğü derneklerle ilgili iş ve işlemler, taşrada, dernekler birimi olarak, illerde Valilikler bünyesinde İl Dernekler Müdürlüğü, ilçelerde ise, Kaymakamlık Yazı İşleri Müdürlüğü bünyesinde Dernekler Büro Şefliği tarafından yürütülür. Dernek birimleri, aşağıdaki yönetim kademeleri ve birimlerden oluşur.

İllerde;

a) İl Dernekler Müdürü,

b) Dernek İşlemleri Büro Şefliği,

c) Bilgi İşlem, Eğitim ve Arşiv Büro Şefliği.

İlçelerde;

a) Dernekler Büro Şefi,

b) Dernek İşlemleri Masası,

c) Bilgi İşlem, Eğitim ve Arşiv Masası.

İş hacmi az olan illerde ve ilçelerde, mülki idare amiri onayı ile büro şeflikleri ve masalar birleştirilebilir.

Taşra dernekler birimlerinin kendi aralarında ve Dernekler Daire Başkanlığı ile yapacağı yazışmalar, mülki idare amiri ya da yetki verdiği görevlilerin imzaları ile yapılır.

İKİNCİ BÖLÜM

İl Dernekler Müdürü, İl Dernekler Büro Şefleri ve İlçe Dernekler Büro Şefinin Görevleri

İl dernekler müdürünün görevleri

Madde 18- İl Dernekler Müdürü, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat çerçevesinde, İl Dernekler Müdürlüğüne verilen görevlerin mevzuata uygun, etkin, verimli ve işbirliği içinde yürütülmesini sağlamaya yönelik olmak üzere;

a) İş bölümü yapmak, yetki ve sorumlulukları tespit etmek,

b) Mevzuata uygun olarak dernek iş ve işlemlerinin kolaylaştırılması ve çabuklaştırılması yönünde tedbirler almak, üstlerine öneride bulunmak,

c) Hizmet ve personelle ilgili iyileştirici tedbirler geliştirmek, uygulamak ve üstlerine önermek,

d) İlçe dernekler birimleri ile koordineli çalışmak,

e) Dernek ve birlikler tarafından verilen beyannamelerin etkin denetiminin yapılmasını sağlamak ve sonuçlarını izlemek,

f) Merkez ile bilgi akışına ilişkin teknolojik imkanların sağlanması ve kullanılması ile ilgili çalışmalar yapmak,

g) Dernek kurulması ve faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik olarak ilgili kuruluşlarla işbirliği içinde bulunmak,

h) Dernek yöneticilerinin uygulamada karşılaştıkları sorunları belirlemek ve Başkanlığa önerilerde bulunmak,

ı) Derneklerle ilgili il düzeyinde istatistikler tutmak ve Başkanlığa bildirmek,

i) Dernekler arşivini oluşturmak ve güvenliğini sağlamak,

j) Medeni Kanunun 115 inci maddesi uyarınca işlemleri yürütmek,

k) Mevzuatta verilen diğer görevler ile, valilik tarafından hizmete ilişkin verilen emir ve görevleri yerine getirmek,

İle yetkili ve görevlidir.

İl dernekler büro şeflerinin görevleri

Madde 19- Büro Şefi, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat çerçevesinde;

a) Büro hizmetlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesini sağlamak,

b) Büro personelini izlemek ve değerlendirmek,

c) İl dernekler müdürü tarafından hizmete ilişkin verilen diğer görevleri yapmak,

İle yetkili ve görevlidir.

İlçe dernekler büro şefinin görevleri

Madde 20- İlçe Dernek Büro Şefi, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat çerçevesinde;

a) Görevlerin mevzuata uygun, etkin, verimli ve işbirliği içinde yürütülmesini sağlamak,

b) İş bölümü yapmak, yetki ve sorumlulukları belirlemek,

c) Mevzuata uygun olarak dernek iş ve işlemlerinin kolaylaştırılması ve çabuklaştırılması yönünde tedbirler almak, üstlerine öneride bulunmak,

d) Mevzuatta verilen diğer görevler ile valilik tarafından hizmete ilişkin verilen emir ve görevleri yerine getirmek,

İle yetkili ve görevlidirler.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Usul Ve Esaslar

BİRİNCİ BÖLÜM

Çalışma Usul ve Esasları

Kuruluş bildirimi

Madde 21- Dernekler, kurucularının imzalarını taşıyan üç adet kuruluş bildirimini (Ek-1);

a) Kurucular tarafından imzalanmış üç adet dernek tüzüğünü,

b) Kurucuların üçer adet onaylı nüfus cüzdanı örneğini,

c) Kurucuların adli sicil belgelerini,

d) Kurucuların ayrı ayrı düzenledikleri, dernek kurucusu olabilme şartlarını taşıdıklarını belirten imzalı beyannamelerini,

e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişilerin adı, soyadı, adreslerini ve imzalarını belirten listeyi,

f) Kurucular arasında yabancı tebaalılar varsa, bunların Türkiye'de ikamet etme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin onaylı örneklerini,

Ekleri ile birlikte merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine verirler.

Dernekler, kuruluş bildirimi ve eklerini mahallin en büyük mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.

Alındı belgesi

Madde 22- Mahallin en büyük mülki idare amirliği tarafından dernek kuruluş bildirimine ilişkin başvuru, gün ve saat belirtilmek suretiyle dernekler birimine havale edilir ve başvuru sahibine kuruluş bildirimi ve eklerinin alındığına dair alındı belgesi verilir.

İlçelerde yapılan dernek kuruluş bildirimleri

Madde 23- İlçe dernekler birimi, kendisine yapılan başvurularda, dernek kuruluş bildirimi ve eklerinden, dernek tüzüğü ile kurucuların onaylı nüfus cüzdanlarının ikişer örneğini beş gün içinde İl Dernekler Müdürlüğüne gönderir.

Tüzüklerin incelenmesi

Madde 24- İl Valiliği tarafından il dernekler birimine yapılan başvurular ile ilçe dernekler birimi tarafından gönderilen dernek tüzükleri, kuruluş bildirimleri için verilen alındı belgelerinin düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün içinde mevzuata uygunluğu İl Hukuk İşleri Müdürlüğü veya İl Dernekler Müdürlüğüne incelettirilir. Bu inceleme sonucunda ilgililerce bir rapor düzenlenir.

Kuruluş bildirimi ve eklerinin incelenmesi

Madde 25- Dernek tüzüğü dışında kalan kuruluş bildirimi ile diğer eklerin incelenmesi, dernek kurucularının Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında bulunup bulunmadıklarının tetkiki suretiyle otuz gün içinde dernekler birimlerince yapılır.

Ancak kurucuların bu niteliklere sahip olup olmadıkları, gerektiği hallerde her zaman incelenebilir.

İnceleme sonucunda bir rapor düzenlenir.

İnceleme sonuçlarının duyurulması

Madde 26- Kuruluş bildirimi ve ekleri ile dernek tüzüğünde yapılan inceleme sonucunda, kanuna aykırılık veya noksanlık bulunduğu takdirde, dernek geçici yönetim kuruluna yazılı tebligatta bulunulur.

Kuruluş bildirimi ve ekleri ile dernek tüzüğünde, kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmadığı takdirde, ya da kanuna aykırılık veya noksanlığın yapılan tebligat üzerine otuz gün içinde giderilmiş olması halinde, dernek merkezinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliği tarafından, keyfiyet bir yazı ile dernek geçici yönetim kurulu başkanlığına bildirilir.

Ayrıca dernekler kütüğüne kaydı yapılır.

Dernek kuruluş bildirimi ve eklerinin dağıtımı

Madde 27- Valilik tarafından dernekler kütüğüne kaydı yapılan derneklerin, tüzükleri ile kuruluş bildirimi ve kurucularının onaylı nüfus cüzdan örneklerinden birer adedi en geç on gün içinde Bakanlığa gönderilir.

İlan

Madde 28- Dernek tüzüğü ve adresi, kuruluş bildiriminin verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde mahalli bir gazetede, gazete çıkmayan yerlerde ise il merkezinde çıkan bir gazetede yayımlanır. Bu gazetenin üç örneği, yayımı tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde geçici yönetim kurulu tarafından dernek merkezinin bulunduğu yerin en büyük mülki idare amirliğine verilir. Karşılığında alındı belgesi düzenlenir.

Tüzük veya dernek adresinde yapılan değişiklikler de aynı usule tabidir.

Şubeleri bulunan derneklerin tüzük veya genel merkez adreslerinde yapılacak değişiklikler, ulusal bir gazetede veya şubelerinin bulunduğu illerdeki mahalli gazetelerde ilan edilir.

İlk genel kurul toplantısı

Madde 29- Dernekler, tüzüklerinin gazetede yayımlandığı günü izleyen altı ay içinde Kanunun 21, 22, 23, 24 ve 25 inci maddelerine uygun olarak ilk genel kurul toplantısını yapmak ve organlarını oluşturmak zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahallin en büyük mülki idare amiri, derneklerin kendiliğinden dağılmış sayılmasına karar verir.

Organlara seçilenlerin bildirilmesi

Madde 30- Yönetim ve denetleme kurulları ile, derneğin diğer organlarına seçilenler, yönetim kurulu başkanı tarafından genel kurulca yapılan seçimi izleyen yedi gün içinde Kanunun 30 uncu maddesine göre üç adet genel kurul sonuç bildirim formuyla (Ek-2) birlikte dernek merkezinin bulunduğu yerin en

büyük mülki idare amirine yazıyla bildirilir.

Mahallin en büyük mülki idare amirliğince, öğrenci dernekleri organlarına seçilenlerin ilgili yükseköğretim kurumuna bildirildiğini kanıtlayan belge de istenir.

Dernek organlarına seçilenlerin yabancı uyruklu olmaları halinde, bunların Türkiye'de ikamet etme hakkına sahip olduklarını gösterir belgenin ibrazı zorunludur.

Genel kurul sonuç bildirim formları, ilçe dernekler birimi tarafından iki örnek olarak il dernekler birimine gönderilir.

İl dernekler birimi, ilçe dernekler birimi tarafından gönderilen genel kurul sonuç bildirim formları ile, il merkezinde bulunan derneklerin genel kurul sonuç formlarının birer örneğini en geç on gün içinde Bakanlığa gönderir.

Dernek üye ve görevlilerinin incelenmesi

Madde 31- Gerekli görüldüğü hallerde, dernek organlarına seçilenlerin Kanunun 16, 17 ve 18 inci maddelerine göre dernek üyesi olabilmesi veya organlarında görev alabilme şartlarına sahip olup olmadıkları, dernekler birimince incelenebilir.

Vakıf işlemleri

Madde 32- İl dernekler birimi, Türk Medeni Kanununun 115 inci maddesi uyarınca, Bakanlığa verilen faaliyetten geçici alıkoyma yetkisinin valiliklere devri halinde gerekli işlemleri yürütmek; yetki devrinin yapılmaması halinde ise, gereği için Bakanlığa bildirmekle görevlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Şube, Federasyon ve Konfederasyon

Şube kuruluşu

Madde 33- Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş derneklerin yönetim kurulları tarafından yetkili kılınan en az 3 kişi, şubenin açılacağı yerin en büyük mülki idare amirine kuruluş bildirim formuyla (Ek-1) bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde gösterilen diğer belgeleri de ekleyerek müracaat edebilir.

Ayrıca şube kurucularının, şubenin açılacağı yerde en az altı aydan beri ikamet ettiklerini gösterir belgeyi vermeleri de zorunludur.

Şube kuruluşunun incelenmesi

Madde 34- Şubesi açılan bir derneğin, tüzüğünün daha önce Kanunun öngördüğü incelemeye tabi tutulup tutulmadığı belirlenir.

İncelemeye tabi tutulmuş ise şube kurucularının, Kanunun aradığı niteliklere sahip olup olmadığı dernekler birimince araştırılır.

Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında belirlenen kanuna aykırılıkları veya noksanlıkları tebligata rağmen giderilmemiş derneklerin, şubesi açılamaz.

Şube kuruluşu inceleme sonuçları

Madde 35- Dernekler birimleri, şube kuruluş bildirimlerini otuz gün içinde incelerler. Yapılan inceleme sonucunda, kanuna aykırılıklar veya noksanlıkların belirlenmesi halinde gerekçeler belirtilmek suretiyle, kanuna aykırılık veya noksanlıkların giderilinceye kadar şubenin faaliyete geçemeyeceği hususu, şube kurucularına tebliğ edilir.

Şube kuruluşunun duyurulması

Madde 36- Şube kuruluşunun yapılması halinde, şube kuruluşunun yapıldığı yer mülki idare amirliği tarafından kuruluş bildirimi, yetki belgesi ve şube kurucularının onaylı nüfus cüzdan örnekleri on gün içinde dernek merkezinin bulunduğu yer mülki idare amirliğine ve Bakanlığa gönderilir.

Şube genel kurul toplantıları

Madde 37- Şubeler, olağan genel kurul toplantılarını, merkez olağan genel kurulu toplantısından en az onbeş gün önce tamamlamak zorundadırlar.

Şubelerin genel kurul toplantılarına ait ilan, mahalli imkan ve araçlardan yararlanmak suretiyle yapılmış ise, durumu gösteren bir tutanak düzenlenir ve bu tutanak Kanunun 21 inci maddesine göre mahallin en büyük mülki idare amirine yapılan başvuruya eklenir. Tutanak, şubenin bulunduğu yer dernekler birimindeki dosyasında saklanır.

Federasyon, konfederasyon kurma başvuruları ve istenecek belgeler

Madde 38- Federasyon ve konfederasyonlar, tüzüklerinden üç adedini kuruluş bildirimine (Ek-1) ekli olarak mahallin en büyük mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar. Federasyon kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin, konfederasyon ise kuruluş amaçları aynı olan en az üç federasyonun bir araya gelmesi ile kurulur.

Kuruluş bildirimlerine, federasyonu oluşturan dernekler ile, konfederasyonu oluşturan federasyonun genel kurullarında, üst kuruluşa katılma hakkında alınmış olan kararların üç adedi de eklenir.

Federasyon ve konfederasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili diğer hükümleri uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Uluslararası Faaliyet ve İşbirliği

Uluslararası faaliyette bulunmak amacıyla dernek kurulması

Madde 39- Kanunun 11 inci maddesine göre uluslararası faaliyette bulunmak amacıyla kurulacak dernekler, kurucularının imzalarını taşıyan kuruluş bildirimini (Ek-1) ve bu Yönetmeliğin 21 inci maddesinde sayılan ekleri, dörder nüshası ile birlikte merkez olarak kullanacakları mahallin en büyük

mülki idare amirliğine verirler.

Mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından, kuruluş bildirimine ilişkin başvuru, gün ve saat belirtilmek suretiyle dernekler birimine hava edilir ve başvuru sahibine uluslararası faaliyette bulunma amacıyla dernek kurma başvurusunda bulunduğunu gösterir alındı belgesi verilir.

Başvurularda alınan belgelerin, üçer adedi, gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından izin verilmesi halinde, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından dernekler kütüğüne kaydı yapılır ve başvuru sahipleri ile Bakanlığa bilgi verilir.

Türkiye'de kurulan derneklerin yurtdışında faaliyette bulunması veya şube açması

Madde 40- Türkiye'de kurulan derneklerin yurtdışında faaliyette bulunması veya şube açması ile ilgili olarak;

a) Dernek tüzüğünün,

b) Yurtdışında faaliyette bulunma veya şube açma ile ilgili olarak alınan genel kurul kararının,

c) Yurtdışında şube açma ile ilgili olarak genel kurul tarafından yönetim kuruluna yetki verilmiş ise, yönetim kurulunca alınan kararın,

Dörder adedi dernek tarafından merkezinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine verilir.

Başvurularda alınan belgelerin, üçer adedi gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından izin verilmesi halinde Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirim yapılır ve valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Bakanlar Kurulu tarafından yurt dışında şube açılmasına izin verilmesi halinde, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından, şubenin dernekler kütüğüne kaydı yapılır ve başvuru sahipleri ile Bakanlığa bilgi verilir.

Yurtdışındaki dernek veya kuruluşlara üye olunması veya işbirliği

Madde 41- Türkiye'de kurulan derneklerin yurtdışında benzer amaçlı dernek veya kuruluşlara üye olması veya bunlarla işbirliği yapması ile ilgili olarak;

a) Dernek tüzüğünün,

b) Üye olunacak ya da işbirliğinde bulunulacak yabancı dernek veya kuruluşun tüzüğü ve noter tasdikli Türkçe çevirisinin,

c) Yurtdışı dernek veya kuruluşlara üye olunması veya işbirliğinde bulunulması ile ilgili olarak alınan genel kurul kararının,

d) Yurtdışı dernek veya kuruluş tarafından üyelik ya da işbirliği talebinin uygun görüldüğüne ilişkin davet mektubunun aslı ve Türkçe çevirisinin,

e) Yurtdışı dernek veya kuruluşa üye olunması ya da işbirliğinde bulunulması ile ilgili olarak genel kurul tarafından yönetim kuruluna yetki verilmiş ise, yönetim kurulunca alınan kararın,

Dörder adedi dernek tarafından merkezinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine verilir.

Başvurularda alınan belgelerin, üçer adedi gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından izin verilmesi halinde Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirim yapılır ve valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Yurtdışında kurulan derneklerin Türkiye'de faaliyette bulunması veya şube açması

Madde 42- Yurtdışında kurulan derneklerin Türkiye'de faaliyette bulunması veya şube açması ile ilgili olarak;

a) Yurtdışında kurulan derneğin tüzüğü ve noter tasdikli Türkçe çevirisinin,

b) Türkiye'de kurulacak olan şubenin kuruluş ve faaliyetlerine ilişkin şube kurucuları tarafından imzalanmış tüzüğünün,

c) Yurtdışında kurulan derneğin, şube kurucusu olacak en az üç kişinin isminin de belirtildiği Türkiye'de şube kurulmasına ilişkin yetkili organlarının kararının,

d) Kurucuların açık kimlikleri, tabiiyetleri, adli sicil ve adreslerini içeren belgelerin,

Dörder adedi ile kuruculardan yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişilerin ad, soyad, adres ve imzalarını belirten listenin bir örneği, faaliyette bulunacağı veya şubenin açılacağı mahallin en büyük mülki idare amirliğine verilir.

Başvurularda alınan belgelerin, üçer adedi gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından Türkiye'de faaliyette bulunulmasına izin verilmesi halinde Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirim yapılır ve valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Bakanlar Kurulu tarafından Türkiye'de şube açılmasına izin verilmesi halinde Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından şubenin dernekler kütüğüne kaydı yapılır ve başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Türkiye'de kurulu derneklere üye olunması veya işbirliği

Madde 43- Yurtdışında kurulan derneklerin Türkiye'de kurulan derneklere üye olması veya işbirliği yapması ile ilgili olarak;

a) Yurtdışında kurulan derneğin tüzüğünün ve noter tasdikli Türkçe çevirisinin,

b) Türkiye'de üye olunacak veya işbirliğinde bulunulacak derneğin tüzüğünün,

c) Yurtdışında kurulan derneğin, Türkiye'de kurulan derneğe üye olunması veya işbirliği yapılması ile ilgili olarak yetkili organlarınca alınmış kararının,

d) Türkiye'de üye olunacak veya işbirliğinde bulunulacak derneğin, genel kurulunca bu yönde alınmış kararı,

Dörder adedi ile birlikte yurtdışında kurulan dernek adına yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişilerin ad, soyad, adres ve imzalarını belirten listenin bir örneği, Türkiye'de üye olacağı veya işbirliğinde bulunacağı dernek merkezinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine verilir.

Başvurularda alınan belgelerin, üçer adedi gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından izin verilmesi halinde, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirim yapılır ve valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Yabancı dernek ve kuruluşlarla ilişki

Madde 44- Türkiye'de kurulan dernekler, yabancı ülkelerdeki dernek veya kuruluşların üyelerini Türkiye'ye davet etmeleri ya da yabancı dernek veya kuruluşların davetlerine uyarak üyelerini veya dernek üyesi olma hakkına sahip üçüncü kişileri yurtdışına göndermeleri ile ilgili olarak Kanunun 43 üncü maddesine göre ilgili valiliğe bildirimde bulunurlar. Bildirimler ve faaliyet sonuçlarının birer örneği Bakanlığa gönderilir.

Birlik kuruluşu ve katılımı ile istenecek belgeler

Madde 45- 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanuna göre kurulacak birlikler tarafından, kurucularının imzalarını taşıyan kuruluş bildirimi (Ek-1) ve aşağıda sayılan eklerden;

a) Kurulacak birliğin statüsünün,

b) Birliği kuracak veya katılacak tüzel kişiliklerin ad, adres ve kuruluşuna ait belgelerin,

c) Birliği kuracak veya katılacak tüzel kişiliklerin yetkili organları tarafından bu konuda alınmış kararın,

d) Birliği kuracak veya katılacak kişilerin arasında gerçek kişilerin bulunması halinde, bunların açık kimlikleri, tabiiyetleri, adli sicil ve adreslerini içeren belgelerin,

e) Birliği kuracak veya katılacak kişiler arasında yabancı tebaalı gerçek kişilerin bulunması halinde, bunların Türkiye'de ikamet etme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin onaylı örneklerinin,

Dörder adedi ile kuruculardan yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişilerin ad, soyad, adres ve imzalarını belirten listenin bir örneği, birliğin merkezinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine verilir.

Başvuru üzerine yapılacak işlemler

Madde 46- Mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından kuruluş bildirimine ilişkin başvuru, gün ve saat belirtilmek suretiyle, dernekler birimine havale edilir ve başvuru sahibine 3335 sayılı Uluslar arası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanuna göre, birlik kurma başvurusunda bulunduğunu gösteren alındı belgesi verilir.

Birlik başvurusunda alınan belgelerin üçer adedi, gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından birlik kurulmasına izin verilmesi halinde, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından birliğin dernekler kütüğüne kaydı yapılır ve başvuru sahipleri ile Bakanlığa bilgi verilir.

Türkiye'de kurulan birliklerin yurtdışında faaliyette bulunması veya şube açması

Madde 47- Türkiye'de kurulan birliklerin yurtdışında faaliyette bulunması veya şube açması ile ilgili olarak;

a) Birlik statüsünün,

b) Yurtdışında faaliyette bulunulması ya da şube açılması ile ilgili olarak birlik yetkili organlarınca alınan kararın, Dörder adedi, birlik merkezinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine verilir. Başvurularda alınan belgelerin üçer adedi, gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından yurtdışında faaliyette bulunulmasına izin verilmesi halinde, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirim yapılır ve valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Bakanlar Kurulu tarafından yurtdışında şube açılmasına izin verilmesi halinde, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından dernekler kütüğüne kaydı yapılır ve başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Birliklerin yurtdışındaki dernek veya kuruluşlara katılması veya işbirliği

Madde 48- Türkiye'de 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanuna göre kurulan birliklerin yurtdışında benzer amaçlı dernek veya kuruluşlara katılması veya bunlarla işbirliği yapması ile ilgili olarak;

a) Birlik statüsünün,

b) Katılacağı veya işbirliğinde bulunacağı yurtdışında kurulan dernek veya kuruluşun statüsü ve noter tasdikli Türkçe çevirisinin,

c) Yurtdışında kurulan dernek veya kuruluşlara katılma veya işbirliğinde bulunma ile ilgili olarak birlik yetkili organlarınca alınan kararın,

d) Yurtdışı dernek veya kuruluş tarafından üyelik ya da işbirliği talebinin uygun görüldüğüne ilişkin davet mektubunun aslı ve Türkçe çevirisinin,

Dörder adedi, ilgili birlik merkezinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine verilir.

Başvurularda alınan belgelerin, üçer adedi gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından, birliklerin yurtdışındaki dernek veya kuruluşlara katılma veya işbirliğinde bulunulmasına izin verilmesi halinde, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirim yapılır ve valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Hükümler

Bildiri yayımlama

Madde 49- Dernekler, bildiri ve benzerlerinin yayımlaması için aldıkları yönetim kurulu kararı ile bildiri ve benzerlerinin üç örneğini mahallin en büyük mülki idare amirliğine verirler.

Mülki idare amirlik tarafından gün ve saati belirtilmek suretiyle alındı belgesi verilir. Bu bildirimin verilişinden 24 saat geçmedikçe dağıtım yapılamaz ve basına verilemez.

Bildiriler hakkında yapılacak işlemler

Madde 50- Kanunun 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, mülki idare amirlikler tarafından yapılan işlem sonuçları Bakanlığa bildirilir.

Yıkıcı, bölücü ve irticai faaliyetler

Madde 51- Yıkıcı, bölücü ve irticai nitelikli olduğu tespit edilen dernek ve birliklerin her türlü faaliyetleri ilgili birimlerle koordineli olarak değerlendirilir, gerekli işlemler yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir.

Kütükten silme

Madde 52- Dernek ve birliklerin tüzel kişiliklerinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip bunların dernekler kütüğündeki kayıtları;

Merkezinin bulunduğu il dışında şubeleri bulunan dernek ve birlikler, Bakanlık onayı ile silinir ve ilgili valiliklere bilgi verilir.

Diğerleri ilgili valilik onayı ile kütükten silinir ve Bakanlığa bilgi verilir.

Kütüğe kaydı zorunlu bilgiler

Madde 53- Dernekler Kanunun 10, 13, 14, 30, 49, 50, 51, 52, 53, 54 ve 55 inci maddelerinde düzenlenen konularda yapılan işlemler ve alınan kararlar, Bakanlığa gecikmeksizin bildirilir.

Merkezinin bulunduğu il dışında şubeleri bulunan dernekler için ilgili valiliklerine de bilgi verilir.

Hükümet komiseri raporu

Madde 54- Kanunun 67 inci maddesine göre görevlendirilen hükümet komiseri, genel kurulun Kanun ve dernek tüzüğüne uygun yürütülüp yürütülmediğini ve safahatını gösterir raporunu, genel kurul toplantısının sona ermesinden itibaren en geç 24 saat içerisinde mahallin en büyük mülki idare amirine verir.

Mahallin en büyük mülki idare amiri veya hükümet komiseri tarafından Kanuna veya tüzüğe aykırı olarak toplantının yapıldığının tespit edilmesi halinde, Kanunun 69 uncu maddesine göre 24 saat içinde Cumhuriyet Savcılığına bildirilir.

Kütük defterinin tutulması

Madde 55- Uluslararası faaliyette bulunmak amacıyla Türkiye'de kurulan dernek ve birlikler ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu izninin ilgili valiliğe iletilmesi, diğerleri için tüzüğü ve kuruluş bildirimi ile eklerinin incelenmesine müteakip kanuna aykırılık ve noksanlık bulunmaması, kanuna aykırılık ve noksanlık var ise giderilmesinden sonra kütük defterine (Ek-3) kaydı yapılır. Her dernek ve birliğe bir sayfa ayrılır ve mevcut bilgiler defterdeki hanelerine işlenir.

Derneğin türü, tüzüğün il hukuk işleri müdürlüğü veya il dernekler müdürlüğü tarafından yapılacak incelemesi ile belirlenir.

Kütük defterine kaydı gereken bilgilerin, dernekler birimine intikali ile kaydı yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir.

Kütüğe kaydı yapılan belgeler üzerine kütüğe işlendiğine dair işaret konur.

Başkanlık ve il dernekler müdürlüğünde tutulan defterlerin aynı olması sağlanır.

Kütük defterinin her sayfası mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu belirtilerek yetkili amir tarafından onaylanır.

Dernek numaralandırma ilkeleri

Madde 56- Dernek ve birliklerin kütük numaralandırma ilkeleri aşağıdaki esaslara göre düzenlenir;

a) Bir dernek ve birliğe verilen kütük numarası, başka bir derneğe verilemez,

b) Bir dernek ve birlik için Başkanlık ve il birimlerindeki kütükler, aynı numaraları taşır,

c) Yapısına bakılmaksızın dernek ve birlikler, aynı kütüğe sıra ile kaydedilir.

Dernek numaralandırması

Madde 57- Dernek ve birliklere verilecek kütük numaraları, üç kısım ve sekiz rakamdan oluşur;

a) Birinci kısmı meydana getiren ilk iki rakam, kurulduğu ilin trafik numarasını,

b) İkinci kısmı meydana getiren ve (001)'den başlayan üç rakam, kaydın yapıldığı defterin o ildeki sıra numarasını,

c) Üçüncü kısmı meydana getiren üç rakam ise, dernek ve benzerlerinin o defterde kayıt edildiği sayfayı,

Gösterir.

Her defter ilk yaprağının içinden başlamak ve karşılıklı sayfalara aynı numara verilmek kaydıyla sayfaları (001)'den (200)'e kadar numaralandırılır.

Yeni il kurulması halinde alacağı isim ve trafik numarası ne olursa olsun, kod numarası takip eden sayılarla ifade edilir.

İş takip takvimi

Madde 58- İş takip takvimi her ay için bir form olmak üzere ileriye doğru üç senelik bir zamanı kapsayacak şekilde düzenlenir. (Ek-4)

İş hacmi fazla olan il ve ilçelerdeki dernekler birimi, her aya ait iş takip takvimini, o aydan bir hafta önce günlere göre yeniden sıralama veya tasnife tabi tutabilir.

Toplantı takip çizelgesi

Madde 59- İş hacmi fazla olan il ve ilçelerdeki dernekler birimi, iş takip takviminden başka genel kurul toplantı takip çizelgesi de tutar. (Ek-5).

İlçelerde dernek kayıt ve işlemleri

Madde 60- İlçelerde kurulan her dernek ve birlik için bir dosya açılır. Ayrıca bir de genel yazışmalar dosyası bulunur.

İlçelerde dernek tüzüklerinin incelenmesi yapılmaz.

Mal bildiriminde bulunma

Madde 61- 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu hükümleri gereğince verilmesi zorunlu olan mal bildirimleri alınır ve gerekli işlemler yapılır.

Kamu yararına çalışan dernek sayılma

Madde 62- Kanunun 58 inci maddesinde niteliği belirtilen dernekler, kamu yararına çalışan derneklerden sayılma taleplerini, gerekli belgelerin dörder adediyle birlikte merkezlerinin bulunduğu yerin valiliğine yaparlar.

Başvurularda alınan belgelerin, üçer adedi gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulu tarafından kamu yararına çalışan dernek sayılması uygun görülenler, Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından başvuru sahiplerine bilgi verilir.

Yardım toplama faaliyeti

Madde 63- Derneklerin, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre yürütecekleri yardım toplama faaliyetlerinin sonuçları hakkında Bakanlığa bilgi verilir.

Yurtdışından yardım alınması

Madde 64- Derneklerin, yurtdışındaki gerçek veya tüzel kişilerden ya da diğer kuruluşlardan ayni veya nakdi yardım alma talepleri, merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine yapılır.

Başvuru belgeleri, gereği için Bakanlığa gönderilir.

Bakanlık tarafından izin verilmesi ya da verilmemesine ilişkin karar, ilgili valilikçe başvuru sahiplerine tebliğ edilir.

Taşınmaz mal edinme

Madde 65- Dernekler, elde ettikleri taşınmaz malları, Kanunun 64 üncü maddesine göre merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine bildirmek zorundadır. İlgili valilik, taşınmaz malların ihtiyaç fazlası olup olmadığı hakkındaki görüşü ile birlikte tapu örneklerini, gereği için Bakanlığa gönderir.

Bakanlık tarafından verilen karar gereğince işlem yapılır.

Kamu yararına çalışan derneklerin ihtiyaç fazlası taşınmaz mal edinme talepleri Bakanlar Kurulu iznine tabidir.

İzne tabi dernek adları

Madde 66- Dernekler, Kanunun 65 inci maddesinde belirtilen izne tabi kelimeler ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle teşkil edilecek kelimeleri, adlarında kullanma taleplerini merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki idare amirliğine yaparlar.

Başvuruda bulunacak derneklerin;

a) En az bir yıldan fazla faaliyette bulunması,

b) Amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile gelecekte yapılması düşünülen işlerin ülke çapında olması,

c) Aynı amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip olması, mesleki derneklerde ise meslek mensuplarının çoğunluğunu bünyesinde toplamış olması,

d) Genel kurulunca karar alınması,

e) Talepte bulunulan kelimenin, daha önce bu kelimenin de yer aldığı aynı isimli ve aynı amaçlı başka bir dernek tarafından kullanılıyor olmaması,

Şartlarına sahip olması aranır.

Bu şartlara sahip derneklerin talepleri;

a) Tüzüğünün,

b) Tüzüğün ilan edildiği gazetenin aslı veya tasdikli örneğinin,

c) Mesleklerinin de belirtildiği dernek üye listesinin,

d) Derneğin faaliyet raporunun,

e) Genel kurul kararının,

Eklenmesi suretiyle ilgili valilik görüşü ile birlikte, Bakanlığa gönderilir.

Bakanlar Kurulunca verilen karar, Bakanlık tarafından ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından gerekli işlemler yapılarak başvuru sahiplerine bilgi verilir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Beyanname ve Denetim

BİRİNCİ BÖLÜM

Beyanname Usulü

Beyanname

Madde 67- Derneklerin ve birliklerin denetiminde esas olan beyana dayalı denetimdir. Dernek ve birlik yönetim kurulu her takvim yılının ilk dört ayı içinde bir önceki yıla ait yönetim ve denetim organlarında görevli başkan ve üyelerinin ad, adres, tabiiyet ve görev sürelerini, uluslararası işbirliği çalışmalarına, üyesi bulunduğu üst kuruluşlarına yıllık beyanname şeklinde mahallin en büyük mülki idare amirliğine ve üyesi bulunduğu üst kuruluşuna vermekle yükümlüdür.

Yıllık beyanname, Yönetmeliğin Ek-6 Formu'ndaki bilgilerden oluşur.

Ancak, bilanço esasına göre defter tutan derneklerin, yıllık beyannameye ek olarak verecekleri "çalışma raporu"nun içeriği Bakanlıkça çıkarılacak yönerge ile düzenlenir.

Beyannamenin incelenmesi

Madde 68- Denetim makamı, dernek ve birliğin sunduğu yıllık beyan formu ve çalışma raporunu inceler ve değerlendirir. Eksik ve yanlışlıkları görürse, ek bilgi ve belge isteyebilir ve bunları tamamlatır.

Yıllık beyanname, çalışma raporu veya istenen ek bilgilerin verilmemesi, eksik verilmesi veya zamanında ulaştırılmaması durumunda, ilgili dernek öncelikle denetim programına alınır.

Bu inceleme sırasında, suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare amirliği tarafından durum derhal Cumhuriyet Savcılığına bildirilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Denetim

Denetim

Madde 69- Gerek görülen hallerde, dernek ve birliklerin yönetim yerleri, müesseseleri ve her çeşit eklentileri, defterleri, hesap ve işlemleri, İçişleri Bakanlığı veya bulundukları yerin en büyük mülki idare amiri tarafından denetlenebilir. İçişleri Bakanlığı, bu denetlemeyi Dernekler Daire Başkanlığı personeli, dernek denetçileri, mülkiye müfettişleri veya valilikler aracılığıyla yapar. En büyük mülki idare amirleri ise bizzat veya görevlendirecekleri memur veya memurlar aracılığıyla yapar.

Denetim sırasında suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi halinde ilgili mülki idare amirliği tarafından durum derhal Cumhuriyet Savcılığına bildirilir.

BEŞİNCİ KISIM

Çeşitli Hükümler

Kaldırılan hükümler

Madde 70- 03/02/1985 tarihli ve 18655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Dernekler Biriminin Kuruluş, Görev, Yetki ve Çalışma Esasları ile Dernekler Kütüğünün Tesisi Hakkında Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1- Bu Yönetmelikle, İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığına verilen görev, yetki ve sorumlulukların yerine getirilmesi amacıyla, Bakanlık Makamının onayı alınmak suretiyle Bakanlık Merkez ve Taşra Teşkilatı ile bağlı kuruluşlardan görevlendirilme yapılabilir. Taşra teşkilatlarında da benzer uygulama yapılır.

Geçici Madde 2- İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı oluşturuluncaya kadar, derneklerle ilgili iş ve işlemlerin güvenlik birimlerince yürütülmesine devam olunur.

Geçici Madde 3- İller İdaresi Genel Müdürlüğü Dernekler Daire Başkanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı oluşturulduğunda, güvenlik birimlerinde bulunan dernek ile birliklere ait tüm bilgi, belge, dosya ve dokümanların devir-teslim işlemleri yapılır.

Geçici Madde 4- Halen kullanılmakta olan kütük defterlerinin mevcudu bitinceye kadar kullanılmasına devam olunur.

Yürürlük

Madde 71- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 72- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.

EKLER