|
14
Temmuz 2002 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
24815
Rekabet
Kurumu Başkanlığından :
Amaç
Madde 1-
Bu tebliğin amacı, dikey anlaşmaların 7/12/1994 tarih ve
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4 üncü
maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak
muaf tutulmasının koşullarını belirlemektir.
Kapsam
Madde 2-
Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs
arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya
yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar -dikey anlaşmalar-
bu Tebliğde belirtilen koşulları taşıması kaydıyla, Kanunun
4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanunun 5 inci
maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak
grup olarak muaf tutulmuştur.
Mal veya
hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımına ilişkin
düzenlemelerle birlikte fikri hakların alıcıya devri
veya alıcı tarafından kullanımıyla ilgili hükümler
içeren dikey anlaşmalar da, söz konusu fikri
hakların anlaşmanın asli konusunu oluşturan mal veya hizmetlerin
alıcı veya alıcının müşterileri tarafından kullanımı,
satımı veya yeniden satımı ile doğrudan ilgili olması ve
bu fikri hakların devri veya kullanımının anlaşmanın esas
amacını oluşturması kaydıyla, bu Tebliğde öngörülen
grup muafiyetinden yararlanır. Ancak bu muafiyet, anlaşma
konusu mallarla veya hizmetlerle ilgili olarak, söz
konusu haklara ilişkin hükümlerin bu Tebliğ ile
muaf tutulmayan dikey sınırlamalarla aynı amaç veya
etkilere sahip rekabet sunurlamaları içermemesi şartıyla
uygulanır.
Rakip teşebbüsler
arasında yapılan dikey anlaşmalar, bu Tebliğ ile tanınan
muafiyetten yararlanamaz. Ancak sağlayıcının anlaşma konusu
malların hem üreticisi hemde dağıtıcısı olduğu, alıcının
ise bu mallarla rekabet eden malların üreticisi değil
dağıtıcısı olduğu dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan
grup muafiyetinden yararlanır.
Bu Tebliğ,
başka bir grup muafiyeti tebliği kapsamına giren dikey anlaşmalara
uygulanmaz.
Tanımlar
Madde 3-
Bu Tebliğin uygulanması bakımından Tebliğde geçen
bazı terimler aşağıda tanımlanmıştır:
a) Kanun
: 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u
ifade eder.
b) Bir
dikey anlaşma bakımından;
1) Sağlayıcı,
anlaşmaya taraf olan ve anlaşma konusu mal veya hizmetleri
alıcıya satan teşebbüsü,
2) Alıcı,
bir teşebbüs hesabına mal veya hizmetleri satan teşebbüsler
de dahil olmak üzere, anlaşmaya taraf olan sağlayıcıdan
mal veya hizmetleri satın alan teşebbüsü,
3) Müşteri,
anlaşmaya taraf olmayan, alıcıdan veya sağlayıcıdan mal
veya hizmetleri satın alanı,
c) Rakip
Teşebbüsler: Aynı ürün pazarında faaliyette
bulunan veya bulunma potansiyeline sahip sağlayıcılardır.
Ürün pazarı, anlaşma konusu mal veya hizmetlr
ile alıcı açısından ürün özellikleri,
fiyatları ve kullanım amaçları bakımından bunlarla
değiştirilebilir ya da bunları ikame kabul edilen mal veya
hizmetleri kapsar.
d) Rekabet
Etmeme Yükümlülüğü: Alıcının anlaşma
konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri
üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden
satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü
yükümlülüktür. Ayrıca alıcının
bir önceki takvim yılındaki alımları esas alınarak,
ilgili pazardaki anlaşma konusu mal veya hizmetlerin ya
da onları ikame eden mal veya hizmetlerin %80'inden fazlasının
sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir
teşebbüsten satın alınmasına yönelik olarak alıcıya
doğrudan veya dolaylı biçimde getirilen herhangi
bir yükümlülük de rekabet etmeme yükümlülüğü
olarak kabul edilir.
3) Fikri
Haklar : Sınai hakları, eser sahibinin haklarını ve komşu
hakları ifade eder.
f) Know-how
: Sağlayıcının tecrübe, denemeleri sonucu elde ettiği
ve patentli olmayan, uygulamaya yönelik, gizli, esaslı
ve belirlenmiş bilgi paketi anlamına gelir. Bu tanımdaki;
1) "Gizli"
kavramı, know-how'ın bir bütün halinde veya parçaları
tam olarak biraraya getirildiğinde ve birleştirildiğinde
dahi herkes tarafından bilinmesini ya da kolaylıkla erişilebilir
olmasını,
2) "Esaslı"
kavramı, know-how'ın, anlaşma konusu malların veya hizmetlerin
kullanılması, satımı veya yeniden satımı bakımından alıcı
için vazgeçilmez bilgiler içermesini,
3) "Belirlenmiş"
kavramı, know-how'ın, gizli ve esaslı olma şartlarını taşıdığını
doğrulayabilmek için, yeterince geniş kapsamlı ve
ayrıntılı bir şekilde tanımlanmış olmasını,
ifade eder.
g) Seçici
Dağıtım Sistemi : Sağlayıcının, anlaşma konusu malları veya
hizmetleri sadece belirlenmiş kriterlere dayanarak seçtiği
dağıtıcılara doğrudan veya dolaylı olarak satmayı taahhüt
ettiği, bu dağıtıcıların da sözkonusu malları veya
hizmetleri yetkilendirilmemiş dağıtıcılara satmamayı taahhüt
ettiği bir dağıtım sistemi anlamına gelir.
Bu tebliğin
uygulanması bakımından "teşebbüs", "sağlayıcı"
ve "alıcı" kavramları, bunların bağlı teşebbüslerini
de kapsar. Bağlı teşebbüsün belirlenmesinde 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Bİrleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in 4 üncü maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan hükümler esas alınır.
Anlaşmaları
Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar
Madde 4-
Aşağıda sayılan, rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme
amacı taşıyan sınırlamaları içeren dikey anlaşmalar
bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamaz.
a) Alıcının
kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi,
şu kadar ki; taraflarrdan herhangi birinin baskısı veya
teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi
koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi
veya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür.
b) Aşağıdaki
haller dışında, alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri
satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar
getirilmesi,
1) Alıcının
müşterilerince yapılacak satışların kapsamaması kaydıyla,
sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş
münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri
grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması,
2) Toptancı
seviyesinde faaliyet gösteren alıcının son kullanıcılara
yönelik satışlarının kısıtlanması,
3) Bir
seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan
dağıtıcılara satış yapmalarının kısıtlanması,
4) Birleştirilmek
amacıyla tedarik edilen parçaların sözkonusu
olması halinde, alıcının bunları üretici konumundaki
sağlayıcının rakiplerine satmasının kısıtlanması,
c) Seçici
dağıtım sisteminde, bir sistem üyesinin yetkili olmadığı
yerde faaliyet göstermesinin yasaklanması hakkı saklı
kalmak kaydıyla, perakende seviyesinde faaliyet gösteren
sistem üyelerinin son kullanıcılara yapacakları aktif
veya pasif satışların kısıtlanması,
d) Seçici
dağıtım sisteminde, sistem üyelerinin kendi aralarındaki
alım ve satımın engellenmesi,
e) Parçaların
birleştirilmesi ile oluşturulan malların söz konusu
olması halinde, bu parçaları satan sağlayıcı ile
birleştiren alıcı arasındaki anlaşmalarda, sağlayıcının
bu parçaları son kullanıcılara veya malları bakımı
ya da onarımıyla alıcı tarafından yetkilendirilmemiş tamircilere
yedek parça olarak satmasının yasaklanması.
Rekabet
Etmeme Yükümlülüğü
Madde 5-
Bu tebliğ ile tanınan muafiyet anlaşmada yer alan, aşağıda
belirtilen yükümlülüklere uygulanmaz:
a) alıcıya
getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı
aşan rekabet etmeme yükümlülüğü.
Ancak alıcının
anlaşmaya dayalı faaliyetini gerçekleştirebilmesi
için gerekli yatırım tutarının %35'den az olmamak
kaydıyla bir kısmının sağlayıcı tarafından karşılanması
halinde, alıcıya getirilecek rekabet etmeme yükümlülüğünün
süresi, beş yılı aşan kısmı sadece bu yatırımın yapıldığı
tesiste yürütülecek faaliyetle sınırlı kalmak
kaydıyla, on yıla kadar olabilir. Rekabet etmeme yükümlülüğünün
bu fıkrada belirtilen süreleri aşacak şekilde zımnen
yenilenebileceğinin kararlaştırılması halinde, rekabet etmeme
yükümlülüğü belirsiz süreli
sayılır.
Alıcının
anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken
kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya
alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü
kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde
sağlayıcıya ait ise, yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının
alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü
kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının
konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya
getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü,
söz konusu tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye
bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme yükümlülüğü,
bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının
söz konusu tesiste yürüteceği faaliyetini
kapsar.
b) anlaşmanının
sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak, alıcıya
getirilen, mal ya da hizmet üretmesini, satın almasını,
satmasını ya da yeniden satmasını yasaklayan doğrudan ya
da dolaylı herhangi bir yükümlülük.
Ancak yasaklamanın,
anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet halindeki mal
ve hizmetlere ilişkin olması, anlaşma süresince alıcının
faaliyette bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlı olması
ve sağlayıcı tarafından alıcıya deveredilen know-how' korumak
için zorunlu olması koşullarıyla, alıcıya, anlaşmanın
sona ermesinden itibaren bir yılı aşmamak kaydıyla rekabet
etmeme yükümlülüğü getirilebili.
Kamuya mal olmamış know-how'ın kullanılması ve açıklanmasına
ilişkin süresiz yasaklama hakkı saklıdır.
c) Seçici
dağıtım sistemi üyelerine getirilen, belirlenmiş rakip
sağlayıcıların markalı ürünlerini satmama yükümlülüğü,
Muafiyetin
Geri Alınması
Madde 6-
Bu Tebliğ ile muafiyet tanınmış bir anlaşmanın, Kanunun
5inci maddesinde düzenlenen koşullara bağdaşmaz etkilere
sahip olduğunun tespit edilmesi halinde, Rekabet Kurulu,
Kanunun 13üncü maddesine dayanarak, anlaşmaya
bu Tebliğ ile tanınan muafiyeti geri alabilir. Bu durumda
Rekaber Kurulu, bihai kararını vermeden önce tarafların
yazılı ve/veya sözlü görüşlerini ister.
Benzer
nitelikteki dikey sınırlamaların oluşturduğu parallel ağların
ilgili pazarın önemli bir bölümünü
kapsaması durumunda, Rekabet Kurulu, ayrıca çıkaracağı
bir tebliğ ile ilgili pazarda belirli sınırlamaları içeren
anlaşmaları bu Tebliğin sağladığı muafiyetin dışına çıkabilir.
Tebliğin
Uyumlu Eylemlere Uygulanması
Madde 7-
Bu Tebliğ, 2 inci maddenin kapsamına giren, teşebbüsler
arası uyumlu eylemlerde de uygulanır.
Kanun'un
6 ıncı Maddesinin Uygulanması
Madde 8-
Bu Tebliğ hükümlerine göre tanınmış muafiyet,
Kanunun 6 ıncı maddesinin uygulanmasını engellemez.
Bildirim
Madde 9-
Bu tebliğin öngördüğü muafiyet koşullarını
taşıyan dikey anlaşmaların Rekabet Kurulu'na bildirilmesi
zorunlu değildir.
Yürürlükten
Kaldırılan Tebliğler
Madde 10-
Bu Tebliğin yürürlüğe girmesi ile birlikte
1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği, 1997/4 sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ve 1998/7 sayılı Franchise
Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği yürürlükten
kalkar.
Geçici
Madde 1- Bu tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte
1997/3, 1997/4 ve 1998/7 sayılı Tebliğler ile sağlanan grup
muafiyetinden yararlanmakta olan ancak bu Tebliğde öngörülen
grup muafiyetinden yararlanma koşullarını taşımayan anlaşmaların
bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanabilmesi için,
bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
bir yıl içerisinde bu Tebliğ ile öngörülen
koşulları sağlayacak şekilde değiştirilmeleri gerekir. Bu
süre içerisinde anılan anlaşmalara 4054 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinde öngörülen
yasaklama uygulanmaz.
Yürürlük
Madde 11-
Bu Tebliğ yayımlandığı tarihte yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 12-
Bu Tebliğ hükümlerini Rekabet Kurumu Başkanı yürütür.
| 
DİKEY
ANLAŞMALARA İLİŞKİN GRUP MUAFİYET TEBLİĞİ (Tebliğ No : 2002/2)