|
31 Aralık 2003 Tarihli
Resmi Gazete
Sayı:
25333 (3. Mükerrer)
Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler ve Standardizasyon Yönetmeliği
Birinci Bölüm
Genel Esaslar ve Tanımlar
Madde 1-
İhracat ve ithalata konu
mallardan gerekli görülenlerin standardına veya teknik düzenlemesine
uygunluğunun veya kalitesinin değerlendirilmesi ve belgelendirilmesi; 7/2/1967
tarihli ve 6/7677 sayılı Türk Standartlarının Uygulanması Hakkında Tüzük, Dış
Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı ve bu Karar’da
değişiklik yapılmasına ilişkin Karar ve bu Yönetmelik hükümleri, teknik
düzenlemelerde veya standartlarda
belirtilen esaslar ve Dış Ticaret
Müsteşarlığı’nca yayımlanacak Tebliğler
ve verilecek talimatlara göre yapılır.
Madde 2- Bu Yönetmelik ve bu
Yönetmeliğe istinaden çıkarılacak tebliğlerde geçen;
a)
Müsteşarlık: Dış Ticaret
Müsteşarlığı’nı,
b)
Genel Müdürlük: Dış Ticarette Standardizasyon Genel
Müdürlüğü’nü,
c)
Standart: Üzerinde
mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut
şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve
tekrar eden kullanımlar için ürünün özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri,
bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve
uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve
uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
d) Zorunlu Standart: İlgili
Bakanlıkça zorunlu uygulamaya konulan Türk Standardını,
e) Standardizasyon: Belirli bir faaliyetten
ekonomik ve sosyal fayda sağlamak üzere, bütün ilgili tarafların katkı ve
işbirliği ile standartlar, teknik düzenlemeler ve uygunluk değerlendirmesi
işlemlerini içerecek şekilde belirli kurallar koyma ve bu kuralları uygulama
işlemini,
f)
Rejim Kararı: 1/2/1996 tarihli ve 22541 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan, 8/1/1996 tarihli ve
96/7794 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı’nı ve bu Karar’da değişiklik yapılmasına ilişkin 1/12/1997 tarih ve 97/10308 sayılı Karar’ı,
g)
Uygunluk Değerlendirmesi: Ürünün, ilgili teknik düzenlemeye uygunluğunun
test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü
faaliyeti,
h)
TSE-EN-ISO 9000 : Üretimin tüm
evrelerinde belirli bir kalitenin sağlanması, garanti edilmesi ve sürdürülmesi
için üretim sürecinde uygulanan etkin bir kalite yönetim sistemini belirleyen
standartlara sahip olunduğunu gösteren belgeyi,
ı)
Kalite: Bir ürün veya hizmetin, belirli ihtiyacı karşılayabilme
yeteneklerini ortaya koyan karakteristiklerinin tümünü,
j)
Teknik Düzenleme: Bir ürünün, ilgili idari hükümler de
dahil olmak üzere, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol,
ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri
hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması zorunlu olan her türlü
düzenlemeyi,
k)
AQAP Belgesi: Milli Savunma Bakanlığı tarafından
verilen, “Endüstriyel Kalite Güvence Seviye Belgesi”ni,
l)
GMP Belgesi: Sağlık Bakanlığı tarafından ilaç
sanayicilerine verilen ve üretimin her aşamasında gerekli kalite kontrolünün
yapıldığını gösteren “İyi İmalat Uygulamaları Belgesi”ni,
m)
İmalat Yeterlilik Belgesi: 3/2/1993 tarihli ve 21485 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
“Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre
münhasıran otomotiv imalatçılarına Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından
verilen ve prototip araçların ilgili teknik mevzuata uygunluğunu gösteren
belgeyi,
n)
CE İşareti: Bir ürünün, Avrupa Topluluğu tarafından
hazırlanan; ortak özellikleri itibariyle sınıflandırılmış ürün gruplarının
uyması gereken asgari sağlık, emniyet, çevre ve tüketicinin korunması koşullarını düzenleyen
bağlayıcı mevzuata uygunluğunu gösteren işareti,
o)
E İşareti: 20/3/1958 tarihli “Tekerlekli
Araçların, Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçaların
Müşterek Teknik Talimatlarının Kabulü ve Bu Talimatlar Temelinde Verilen
Onayların Karşılıklı Tanınması Koşullarına Dair Anlaşma” kapsamında verilen ve otomotiv ürünlerinin ilgili
mevzuatına uygunluğunu gösteren işareti,
p)
e İşareti: Otomotiv ürünlerinin ilgili Avrupa
Topluluğu mevzuatına uygunluğunu
gösteren işareti,
r)
Başlamış İşlem: İhracat işlemlerinde mer’i İhracat Yönetmeliği’nde yer alan
“başlamış işlem” tanımını, ithalat işlemlerinde ithal edilecek mallar için çıkış
ülkesinde ihraç amacıyla taşıma belgesi düzenlenmiş veya bu malların Gümrük
Mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş olması durumunu,
s)
Eşyanın Teslimi: 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nda yer alan “eşyanın
teslimi” tanımında belirtilen durumu,
t)
Teknik Belge: Rejim
Kararının 2 nci maddesinin (a) bendi uyarınca, Müsteşarlık veya ilgili Bakanlık
tarafından hazırlanan veya ilgili kuruluşa hazırlattırılan; bir ürünün veya ürün
grubunun teknik özelliklerini, uyması gereken asgari koşulları belirten
belgeyi,
u)
Ticari Kalite Denetim Yeterlilik Belgesi: Uygulama usul ve esasları ile
geçerlilik süresi, ürün veya ürün grubu bazında Müsteşarlıkça Tebliğ ve
talimatlar ile belirlenen ve standardı ihracatta zorunlu uygulamada bulunan
malları imal ve ihraç eden, belirli
bir kalite düzeyine ulaşmış firmalara verilen ve parti bazında zorunlu standart
denetimlerinden muafiyet getiren belgeyi,
v) Tip Onayı Belgesi: Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı tarafından münhasıran otomotiv imalatçılarına verilen ve prototip
araç, sistem, aksam veya ayrı teknik üniteye ait tipin, ilgili mevzuata
uygunluğunu gösteren belgeyi,
ifade eder.
İkinci Bölüm
İhracatta Zorunlu Standart Denetimi ve
Gümrük İdarelerinin Mükellefiyeti
Madde 3- Ekli liste (Ek 1) kapsamındaki maddelerin ihracatında,
zorunlu standart ve kalite
kontrolleri Müsteşarlığın Bölge
Müdürlükleri bünyesindeki Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri tarafından
yapılır.
Madde 4- İhracatçı veya temsilcisi söz
konusu listede belirtilen maddelerin ihracatında, ilgili Dış Ticarette
Standardizasyon Denetmenleri Grup Başkanlığı’na (Ek 2) başvurur.
Denetleme, en geç yirmidört saat
içinde, depo, antrepo veya işleme yerinden denetlemeye en elverişli olanında,
ihracatçı veya temsilcisi de hazır bulunmak suretiyle, ilgili tüzük veya
standartta belirtilen kriterlere göre yapılır.
Denetleme ile
görevlendirilenler, denetleyecekleri mallardan dört takımı geçmemek üzere,
ilgili tüzük veya standardında
belirtildiği kadar veya Müsteşarlıkça belirlenecek miktarlarda numune alabilirler.
Denetlenmiş mallar gerekirse
yeniden denetlenebilir.
Madde 5- Mal, fiziki muayene ve gerekli görülen
durumlarda laboratuvar analizleri sonucunda tüzük veya standardına uygun bulunduğu takdirde,
Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenlerince gerek görülmesi halinde,
ambalajların üzerine denetlendiğini gösteren işaret konulur ve ambalajların
sonradan açılmasını önlemek için gerekli tedbir alınır. Denetlenmiş mal için
ihracatçısına veya temsilcisine, gümrüklere ibraz edilmek üzere, malın ilgili
tüzük veya standardına uygunluğunu belirten Kontrol Belgesi (Ek 3) verilir. Kontrol Belgesi ile mal
arasındaki bağlantıyı sağlamak için, ambalajlar üzerindeki parti numarası ve
diğer resmî işaretler belgelere yazılır.
Madde 6- Denetleme sonunda, mal tüzük
veya standardına uygun bulunduğu
takdirde, alınan numuneler, kırkbeş günü geçmemek üzere, malın çeşidine göre,
Müsteşarlıkça tespit olunacak sürece veya alıcı ile satıcı arasında anlaşmazlık
çıktığında bunun giderilmesine kadar saklanır. Bu sürenin sonundan itibaren
onbeş gün içinde, ihracatçı veya temsilcisi numuneleri geri alabilir.
Madde 7- Müsteşarlık, ihracatta zorunlu uygulamada
bulunan standartlara uymayan
malların ihracatına, ithalatçının talebinin tevsiki halinde, gerekli incelemeyi
yaparak izin verebilir veya gerekli görülen durumlarda, standardın bazı
maddelerinin uygulanmasına talimat yolu ile istisna getirebilir.
Madde 8- Ekli liste (Ek 1) kapsamındaki maddelerden ihtiyaç
duyulanların yetiştirildikleri bölge ve çeşidin özelliklerine göre ulaşım durumu
da göz önüne alınarak, vardığı yerdeki pazar isteklerini karşılayacak olgunlukta
ihraç edilebilmelerini sağlamak için, gerekli görülen yerlerde kesim, toplama ve
ihraç tarihlerini belirlemek üzere Müsteşarlıkça tespit edilecek ilgililerden
oluşan bir komisyon kurmaya Müsteşarlık yetkilidir. İhracatçı firmalar komisyon
kararlarına uymakla yükümlüdürler.
Madde 9- Ekli
liste (Ek 1) kapsamındaki maddelerin ihracatına,
tüzük veya standardına uygunluğunu gösterir Kontrol Belgesi bulunmaması, Kontrol
Belgesi’nin süresinin geçmiş olması, ambalajlarının üzerinde gereken parti
numarası ve diğer resmî işaretleme bilgilerinin bulunmaması halinde ilgili
gümrük idaresince izin verilmez.
Aşağıdaki durumlarda, gümrük
idarelerince Kontrol Belgesi aranmaz:
a) İhraç edilecek ürünle ilgili Ticari Kalite
Denetim Yeterlilik Belgesi’nin ve gerektiğinde malın özelliğine göre
Müsteşarlıkça istenebilecek ilave belge ve/veya analiz raporlarının, anılan
belge sahibi imalatçı-ihracatçılar
tarafından ilgili gümrük idaresine ibrazı halinde,
b) Yurt dışında inşaat,
tesisat ve montaj
işi alan müteahhitler tarafından,
işçilerinin ihtiyacı olan zorunlu standartlar kapsamındaki maddelerin
ihracatında, ilgili merci tarafından düzenlenecek ihraç müsaadesinin ilgili
gümrük idaresine ibrazı halinde,
c) Hariçte İşleme Rejimi
kapsamında yapılacak ihracatta,
d) Bedelsiz ihracatta.
Madde 10- Münhasıran 9 uncu madde kapsamında Kontrol
Belgesi aranmaksızın ihraç edilen ürünler için, ilgili gümrük idareleri, ekli
cetveli (Ek 4) düzenleyerek aylık olarak
ekli listede (Ek 2) yer alan Müsteşarlığın
ilgili Bölge Müdürlüğüne gönderir.
Üçüncü Bölüm
İthalatta Uygunluk
Değerlendirmesi ve Gümrük İdarelerinin Mükellefiyeti
Madde 11- İthalatta uygunluk değerlendirmesine esas
olacak teknik düzenlemeler veya zorunlu standartlar, denetimleri yapacak
kuruluşlar ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ile uygunluk değerlendirmesi
işlemlerine uygulanacak istisnalar
Tebliğ ve/veya talimatlarla
belirlenir.
Madde 12- İthalatta uygunluk
değerlendirmesi; ilgili standart
veya teknik düzenlemede belirtilen kriterlere göre, insan sağlığının ve
emniyetinin, hayvan veya bitki
varlığının veya çevrenin korunmasını, ulusal güvenlik gereklerini veya
tüketicinin doğru bilgilendirilmesini sağlamak ve gerekli görülen hallerde
performans yönlerinden yapılır.
Madde 13- İthalatta uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine; ithalatçı veya temsilcisinin, Tebliğlerde
belirtilen yetkili kuruluşlara müracaat etmesi üzerine, giriş gümrüğünde
yirmidört saat içinde, ithalatçı veya temsilcisi de hazır bulunmak suretiyle
başlanır.
Madde 14- Malın laboratuvarda muayene ve deneyleri
gerekli görüldüğü takdirde, uygunluk
değerlendirmesi yapmakla
görevlendirilenler, dört takımı geçmemek üzere, ilgili standart veya teknik
düzenlemede belirtildiği kadar veya Müsteşarlıkça belirlenecek miktarlarda
numune alabilirler.
Madde 15- Mal ilgili standardına veya teknik
düzenlemeye uygun bulunduğu takdirde, uygunluk değerlendirmesini yapan kuruluş
tarafından alınan numuneler, malın çeşidine göre kırkbeş günü geçmemek üzere
saklanır. Bu sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde, ithalatçı veya
temsilcisi, fiziksel bütünlükleri bozulmuş olsa da numuneleri geri
alabilir.
Madde 16- Mal ilgili standardına veya
teknik düzenlemeye uygun bulunduğu takdirde, ithalatçı veya temsilcisine malın
standardına veya teknik düzenlemeye
uygunluğunu belirten belge verilir.
Madde 17- Ülke ekonomisinin ve ihtiyaçlarının
gerektirdiği özel ve zorunlu durumları inceleyerek, ilgili standartlara veya teknik düzenlemelere uygun
olmayan malların ithalatına izin vermeye
Müsteşarlık yetkilidir.
Madde 18- İthalatta teknik düzenlemeler veya zorunlu
standartlar kapsamında, uygunluk değerlendirmesine tabi tutulmaksızın ithal
edilebilecek ürünler ve bu ürünlerle ilgili aranacak test raporları, uygunluk
belgeleri ve/veya işaretleri, ülke veya ülkeler topluluğu veya belgelendirme
kuruluşu bazında yapılacak anlaşmalara istinaden, Tebliğler ile düzenlenir.
Madde 19- Uygunluk değerlendirmesine tabi malların
ithaline, 16 ncı maddede veya
Tebliğlerde belirtilen belgelerin bulunmaması, bu belgelerin geçerlilik
süresinin dolmuş olması veya uygunluk değerlendirmesinden muafiyet getiren ve
ilgili Tebliğde belirtilen koşulların bulunmaması halinde, ilgili gümrük
idaresince izin verilmez.
Dördüncü Bölüm
Ürün
Sorumluluğu
Madde 20-
Rejim Kararının 4 üncü maddesinde hükme bağlanan ürün sorumluluğunda,
zararın tevsiki mahkeme kararları veya mahkemelerce düzenlettirilen bilirkişi
raporları ile sağlanır.
a) Zarar ölüm şeklinde ise,
Rejim Kararı’nın 5 inci maddesinin (d) ve (e) bentlerindeki müeyyideler,
b) Zarar yaralanma
şeklinde ise, Rejim Kararı’nın 5 inci maddesinin (b) bendindeki müeyyide,
c) Zarar diğer ürünlere veya
tesisat veya inşaata verilen maddi nitelikte ise, ağırlığına göre Rejim
Kararı’nın 5 inci maddesinde sayılan müeyyidelerden biri veya birkaçı,
uygulanabilir.
Rejim Kararının 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile ilgili
olarak müeyyide uygulanabilmesi için, ithal ürünün çevre kirliliğine yol açtığı
veya bu yönden risk taşıdığı Çevre ve Orman Bakanlığı’nca tespit edilmeli ve Müsteşarlığa bildirilmelidir.
Rejim Kararı’nın 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki
hüküm çerçevesinde, ithalatçıya Rejim Kararı’nın 5 inci maddesindeki
müeyyidelerden biri veya birkaçı uygulanabilir.
Beşinci Bölüm
Çeşitli ve Son
Hükümler
Madde 21- 27/12/2002 tarihli ve 24976
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve
Standardizasyon Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Ticari Kalite Denetim Yeterlik Belgesi
uygulaması kapsamında yer alan ürünler için alınmış olan TS-EN-ISO 9000 veya ISO
9000 veya EN-ISO 9000 Belgeleri, bir defaya mahsus olmak üzere Ticari Kalite
Denetim Yeterlik Belgesi almak için yeterli kabul edilir.
TS-EN-ISO 9000 veya ISO 9000 veya EN-ISO 9000
Belgesi sahibi firmaların bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 30 gün
içinde Müsteşarlığın ilgili Bölge Müdürlüğüne başvurmaları halinde,
Müsteşarlıkça Ticari Kalite Denetim Yeterlik Belgesi düzenlenir. TS-EN-ISO 9000
veya ISO 9000 veya EN-ISO 9000 Belgeleri ile ilgili muafiyet Yönetmeliğin yayımı
tarihinden sonraki 30 gün için devam eder.
Ticari Kalite Denetim Yeterlik Belgesi’nin
düzenlenmesinden itibaren, belge sahibi firmalar Ticari Kalite Denetim Yeterlik
Belgesi ile ilgili Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği hükümlerine tabi
olurlar.
Geçici Madde 2- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe
kadar başlamış bulunan ithalat ve ihracat işlemleri, ilgili bulundukları
Yönetmelik hükümlerine tabidir. Ancak, bu Yönetmeliğin lehteki hükümleri söz
konusu işlemlere uygulanır.
Geçici Madde 3- Halen yürürlükte
bulunan mevzuatta, yürürlükten kaldırılan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve
Standardizasyon Yönetmeliklerinin ilgili maddelerine yapılmış olan atıflar bu
Yönetmeliğin ilgili maddelerine yapılmış kabul edilir.
Madde 22- Bu Yönetmelik 1/1/2004 tarihinde yürürlüğe
girer.
Madde 23- Bu Yönetmelik hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
| 
DIŞ
TİCARETTE TEKNİK DÜZENLEMELER VE STANDARDİZASYON
YÖNETMELİĞİ