|
15
Aralık 2005
SEKTÖR
BİLANÇOLARI
2002-2004 ÇALIŞMASI
SONUÇLARI
Merkez Bankası’nın
ekonominin genel gidişi ve sektörel gelişmeler hakkında ekonomik karar
birimlerine düzenli bilgi akışı sağlamak üzere 1990 yılından itibaren sürdürdüğü
‘Sektör Bilançoları’ çalışması, bu yıl 6645’i özel, 22’si kamu olmak üzere
toplam 6667 firmanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu firmaların 3398’i
İmalat Sanayiinde, 3269’u ise İmalat Sanayii dışında kalan sektörlerde faaliyet
göstermektedir.
‘Sektör Bilançoları’ çalışmasında, 12 ana ve
26 alt sektörde faaliyet gösteren firmaların birleştirilmiş mali tabloları ile
12 ana ve 166 alt sektör için hazırlanan sektör oranlarına ve standart
oranlarına (kartiller) yer verilmiştir.
‘Sektör Bilançoları’ çalışmasında yer alan
ve 2004 yılında enflasyona göre düzeltilmiş mali tablolardan yararlanılarak
yapılan analiz sonuçlarına
göre;
± 6667 firmadan 4753’ü
dönemi kârla kapatırken, 1908 firma zarar
etmiştir.
± Vergi öncesi kâr
marjı kamu kuruluşlarında yüzde 17,5 iken, özel firmalarda yüzde 5 olarak
gerçekleşmiştir. Kâr marjlarındaki bu farklılık büyük ölçüde satışların maliyeti
kaleminin net satışlar içindeki payının kamu kuruluşlarında daha düşük
olmasından kaynaklanmaktadır. Söz konusu oran kamu kuruluşlarında yüzde 79,2
iken özel firmalarda yüzde 85,9 olmuştur.
± Özel firmalar
özkaynaklarının yüzde 10,1’i kadar vergi öncesinde kâr elde ederken kamu
kuruluşlarında söz konusu oran yüzde 18,2 olarak
gerçekleşmiştir.
± Finansman
giderlerinin net satışlar içindeki payı özel firmalarda yüzde 2,6 iken kamu
kuruluşlarında yüzde 1,4 olmuştur.
± İmalat Sanayiinde
faaliyet gösteren firmaların vergi öncesi özkaynak kârlılığı yüzde 11,7, vergi
öncesi kâr marjı ise yüzde 5,1 olmuştur. İmalat Sanayiinde yer alan firmalar
ölçekler bazında incelendiğinde küçük ölçekli firmaların zarar ettiği, orta
ölçekli firmaların vergi öncesi kâr marjının yüzde 3,1, büyük ölçekli firmalarda
ise söz konusu oranın yüzde 6,1 olarak gerçekleştiği
görülmektedir.
± Ana sektörler ve
İmalat Sanayii alt sektörleri itibarıyla incelendiğinde, bütün sektörlerin 2004
yılında kâr (vergi öncesi) elde ettiği görülmektedir.
* Yüzde 29 vergi öncesi kâr
marjı ile İnşaat Sektörü birinci sırada yer alırken, bunu yüzde 14 ile Enerji
Sektörü ve Diğer Metal Dışı Madenler Sanayii, yüzde 13 ile Diğer Toplumsal ve
Kişisel Hizmetler Sektörü izlemektedir.
* Özkaynak kârlılığına
bakıldığında ise yüzde 27 ile Diğer Toplumsal ve Kişisel Hizmetler Sektörü
birinci sırada yer alırken, bunu yüzde 25 ile Ulaşım Araçları Sanayii, yüzde 20
ile Elektrikli ve Optik Aletler Sanayii
izlemektedir.
± Sektörlerdeki finansman kaynakları incelendiğinde
ise;
* Toplam kaynaklar içinde banka kredilerinin payının
yüzde 29 ile Enerji Sektöründe en yüksek olduğu, bunu yüzde 28 ile Taşımacılık,
Depolama ve Haberleşme ve yüzde 27 ile
Ağaç ve Ağaç Ürünleri Sanayiinin izlediği
görülmektedir.
* Özkaynak/yabancı kaynak oranı ise yüzde 511 ile en
yüksek Holdinglerin Yönetim Faaliyetleri Sektöründe gerçekleşmiş, bunu yüzde 232
ile Diğer Metal Dışı Madenler Sanayii ve yüzde 231 ile Otel ve Restoranlar
Sektörü izlemiştir.
* Finansman giderlerinin net satışlar içindeki payının
en yüksek olduğu sektörlerden Diğer Toplumsal ve Kişisel Hizmetler Sektöründe
söz konusu oran yüzde 8, Madencilik ve Taşocakçılığı Sektöründe yüzde 6
seviyesinde gerçekleşirken, İmalat Sanayiinde yüzde 2,6
olmuştur.
|