|
07
Eylül 2005 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:
25929
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
Elektrik
Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve
Kısaltmalar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik piyasasında; elektrik
enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı faaliyetine ilişkin usul ve esaslar ile enterkonneksiyon hatlarında sınır ötesi ticarete yönelik
kapasite tahsisi ve kullanımına ilişkin esasların
belirlenmesidir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim
Şirketi, toptan satış lisansı sahibi tüzel kişiler ve perakende satış lisansı
sahibi tüzel kişiler tarafından yapılan elektrik enerjisi ithalatı ve/veya
ihracatına ilişkin usul ve esasları, ithalat ve/veya ihracat faaliyeti yapacak
tüzel kişilerin hak ve yükümlülüklerini ve uluslararası enterkonneksiyon hatlarının tahsisi ile kullanımına ilişkin
esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 2
nci maddesi, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol
Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun geçici 6 ncı maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun:
20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası
Kanununu,
Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
Kurum:
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
Kurul:
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanını,
TEİAŞ:
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
TETAŞ:
Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,
Dağıtım sistemi: Bir dağıtım bölgesinde yer alan elektrik dağıtım
tesisleri ve şebekesini,
Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal
eden tüzel kişiyi,
Dağıtım: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden
naklini,
Enterkonneksiyon anlaşması: TEİAŞ ve enterkonneksiyon oluşturan diğer taraf ve/veya bu enterkonneksiyondan hizmet alan lisans sahibi tüzel kişiler
arasında yapılan anlaşmayı,
Enterkonneksiyon hattı: İletim ve dağıtım sistemlerinin
toplamından oluşan ulusal elektrik sisteminin başka bir ülkenin elektrik
sistemine bağlantısını sağlayan enerji nakil hattını,
Enterkonneksiyon: İletim ve dağıtım sistemlerinin
toplamından oluşan ulusal elektrik sisteminin diğer bir ülkeye ait elektrik
sistemine bağlanmasını,
İhracat kaydıyla ithalat: Elektriğin ihracat amacı ile aynı uzlaştırma
döneminde ithal edilmesini,
İletim
tesisi: 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olan
üretim tesislerinin bittiği noktalardan itibaren, iletim şalt sahalarının orta gerilim fiderleri de dahil olmak üzere dağıtım tesislerinin bağlantı
noktalarına kadar olan tesisleri,
İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden
naklini,
İlgili
mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, yönetmelik, lisans, tebliğ, genelge
ve Kurul kararlarını,
Kısıt
yönetimi bedeli: Toptan veya perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilerin;
ithalat ve/veya ihracat faaliyeti çerçevesinde yapılan elektrik enerjisi nakli
için, TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketine, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca
ödedikleri bedeli,
Kısıt
yönetimi: Kısıt olması durumunda enterkonneksiyon hat
ya da hatlarındaki Kullanıma Açık Kapasitelerin (KAK)
talep sahipleri ya da talep sahiplerinin bir kısmının
kullanımına tahsis edilmesine ilişkin yöntemleri,
Kısıt:
Ulusal elektrik sistemi ile komşu ülke elektrik sistemlerini birbirine bağlayan
enterkonneksiyon hattı kapasitelerinin tahsisinde,
piyasa katılımcılarının sınır ötesi elektrik enerjisi ticaretine yönelik talep
toplamlarının Kullanıma Açık
Kapasite’den (KAK) büyük olması halini,
Kullanım dönemi: Enterkonneksiyon hatları
kapasitelerinin kullanıcılara tahsis edildiği dönemi,
Kullanım faktörü: Enterkonneksiyon hatlarının
belli bir zaman diliminde fiili kullanımı sonucu hattan çekilen ve/veya hatta
verilen toplam enerjinin, aynı zaman dilimi içerisinde hatta tahsis edilmiş
bulunan tüm kapasitenin kullanılması durumunda hattan çekilmesi ve/veya hatta
verilmesi gereken toplam enerji miktarına yüzde (%) cinsinden
oranı,
Kullanıma Açık Kapasite (KAK): Belirli bir enterkonneksiyon hattı için hesaplanmış bulunan Net Transfer
Kapasitesinden, Tahsis Edilmiş Kapasite ve Kullanıma Kapalı Kapasite’nin
çıkarılması sonucu bulunan ve piyasa katılımcılarının kullanımına sunulan
megavat cinsinden (MW) elektrik enerjisi güç miktarını,
Kullanıma Kapalı Kapasite (KKK): Enterkonneksiyon hatlarının teknik, güvenlik gibi belirli
nedenlerle kullanıma kapatılmış olan megavat cinsinden (MW) kapasite
miktarını,
Müşteri: Toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri, perakende
satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri ve serbest
tüketicileri,
Net
Transfer Kapasitesi (NTK): Bir enterkonneksiyon hattı
için ulusal elektrik sistemi ile komşu ülke elektrik sistemi arasında; her iki
elektrik sisteminde uygulanan bütün güvenlik kriterleri ve her iki iletim
sisteminde gelecekte oluşabilecek belirsizlikler de dikkate alınarak hesaplanan
gönderilebilen/alınabilen megavat cinsinden (MW) azami elektrik enerjisi güç
miktarını,
Perakende satış şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin
ithalatı ve iletim sistemine doğrudan bağlı olanlar dışındaki tüketicilere
perakende satışı ve/veya tüketicilere perakende satış hizmeti verilmesi ile
iştigal edebilen tüzel kişiyi,
Perakende satış: Elektrik enerjisinin tüketicilere
satışını,
Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, toptan satış, perakende satış, perakende
satış hizmeti, ithalat ve ihracat dahil olmak üzere elektrik enerjisi ve
kapasite alım satımı veya ticareti faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin
işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını,
Serbest bölge: 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa
göre Bakanlar Kurulu kararıyla kurulan bölgeleri,
Serbest olmayan tüketici: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını
sadece, bölgesinde bulunduğu perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketi veya
perakende satış şirketlerinden yapabilen gerçek veya tüzel
kişiyi,
Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi
miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim sistemine doğrudan bağlı
olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel
kişiyi,
Tahsis
Edilmiş Kapasite (TEK): Mülga TEAŞ
tarafından imzalanmış olan anlaşmalar kapsamında tahsis edilmiş veya
uluslararası anlaşmalar ile tahsis edilen veya bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesinden önce lisans kapsamında tahsis edilmiş veya bu Yönetmelik kapsamında,
kullanıcıların hat inşa etmesi nedeni ile uzun süreli olarak tahsis edilen
megavat (MW) cinsinden kapasite miktarını,
Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve
satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları
içeren düzenlemeleri,
Tedarikçi: Müşterilerine elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan
üretim şirketleri, otoprodüktörler, otoprodüktör grupları, toptan satış şirketleri, perakende
satış şirketleri, perakende satış lisansı sahibi dağıtım
şirketlerini,
Tesis:
Elektrik enerjisi üretimi, iletimi veya dağıtımı işlevlerini yerine getirmek
üzere kurulan tesis ve teçhizatı,
Toptan
satış şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin, toptan satılması,
ithalatı, ihracatı, serbest tüketicilere satışı ve ticareti faaliyetleri ile
iştigal edebilen tüzel kişiyi,
Toptan
satış: Elektrik enerjisinin tekrar satış için satışını,
Tüketici: Elektriği kendi ihtiyacı için alan serbest ve serbest olmayan
tüketicileri,
Uluslararası enterkonneksiyon şartı: Ulusal
elektrik sisteminin diğer ülkelere ait elektrik sistemi ile senkron paralel
şekilde işletilebilmesini ve/veya söz konusu ülke elektrik sistemindeki bir
üretim tesisi ya da üretim tesisinin bir ünitesinin
Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği ve/veya Elektrik Piyasası Dağıtım
Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ulusal elektrik sistemine paralel
çalıştırılabilmesini ve/veya enterkonneksiyon hatları
ile komşu ülkede oluşturulacak izole bölgenin beslenmesi ve/veya asenkron paralel bağlantıyı,
Uzlaştırma dönemi: İlgili mevzuatta belirtilen mali uzlaştırmaya ilişkin
dönemleri,
Üretim: Enerji kaynaklarının, üretim tesislerinde elektrik enerjisine
dönüştürülmesini,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İthalat ve/veya İhracat Faaliyetinin
Kapsamı ve Uygulamaya İlişkin Esaslar
İthalat ve/veya ihracat faaliyetinde
bulunabilecek tüzel kişiler
Madde 5 — Uluslararası enterkonneksiyon
şartı oluşmuş ülkelerden ya da ülkelere elektrik
enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı, Kurul onayı ile yapılabilir. Lisanslarında
yer alması kaydıyla;
a)
TETAŞ ve özel sektör toptan satış şirketleri; elektrik enerjisi ithalat ve/veya
ihracatı faaliyetlerini,
b)
Perakende satış şirketleri ve perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri
ise 36 kV ve altındaki gerilim seviyesinden elektrik
enerjisi ithalatı faaliyetini,
yürütebilir.
Bu
tüzel kişilerin ithalat ve/veya ihracat faaliyeti, toptan satış veya perakende
satış lisansları kapsamında düzenlenir ve ayrıca lisans alınmasını
gerektirmez.
Elektrik enerjisinin ithalat ve/veya
ihracatı faaliyetinde uygulanacak yöntemler
Madde 6 — Elektrik enerjisinin ithalatı;
a)
Ulusal elektrik sisteminin elektrik enerjisinin ithal edileceği ülkenin elektrik
sistemi ile senkron paralel şekilde işletilebilmesi,
b)
Elektrik enerjisinin ithal edileceği ülke elektrik sistemindeki bir üretim
tesisi ya da üretim tesisinin bir ünitesinin Elektrik
Piyasası Şebeke Yönetmeliği ve/veya Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği
hükümlerine uygun olarak ulusal elektrik sistemine paralel
çalıştırılabilmesi,
c)
Asenkron paralel (DC) bağlantı
yapılması,
hallerinde mümkündür.
Elektrik enerjisinin ihracatı;
a)
Ulusal elektrik sisteminin elektrik enerjisinin ihraç edileceği ülkelerin
elektrik sistemi ile senkron paralel şekilde
işletilebilmesi,
b)
Ülke sınırları içerisindeki bir üretim tesisi ya da
üretim tesisinin bir ünitesinin elektrik enerjisinin ihraç edileceği ülkenin
elektrik sistemi ile paralel çalıştırılabilmesi,
c)
Elektrik enerjisi ihraç edilecek ülkede oluşturulacak izole bir bölgenin, enterkonneksiyon hatları ile
beslenmesi,
d)
Asenkron paralel (DC) bağlantı
yapılması,
hallerinde mümkündür.
Ulusal
elektrik sisteminin elektrik enerjisinin ithal ya da
ihraç edileceği ülkenin elektrik sistemi ile senkron paralel şekilde
işletilebilmesinin mümkün olmaması durumunda bir enterkonneksiyon hattında bir kullanım dönemi içinde ithalat
veya ihracat faaliyetlerinden sadece birisi yapılabilir.
İthalat ve ihracat faaliyetinde
bulunabilmek için Kuruma sunulacak bilgi ve belgeler
Madde 7 — İthalat faaliyetinde bulunmak için yapılan başvurularda,
başvurunun inceleme ve değerlendirmeye alınabilmesi için aşağıdaki bilgi ve
belgelerin Kuruma sunulması zorunludur;
a)
İthalat yapılacak ülke,
b)
İthal edilmesi öngörülen elektrik enerjisinin üretiminde kullanılan yakıt türü
veya türleri,
c)
İthal edilmesi öngörülen elektrik enerjisinin megavat cinsinden (MW) azami
gücü ve kilovatsaat cinsinden (kWh) yıllık
miktarı,
d)
İthalat faaliyeti için öngörülen başlama tarihi ve faaliyet
süresi,
e)
İthal edilmesi öngörülen elektrik enerjisinin ülke sınırındaki teslim
noktaları,
f)
İthalatta kullanılacak yöntem,
g)
Bulunması halinde, ithalat yapılacak ülkedeki tüzel kişiyle yapılan anlaşma veya
bu anlaşmayla ilgili söz konusu tüzel kişiden alınan
belge.
İhracat faaliyetinde bulunmak için yapılan başvurularda, başvurunun
inceleme ve değerlendirmeye alınabilmesi için aşağıdaki bilgi ve belgelerin
Kuruma sunulması zorunludur;
a)
İhracat yapılacak ülke,
b)
İhraç edilmesi öngörülen elektrik enerjisinin megavat cinsinden (MW) azami
gücü ve kilovatsaat cinsinden (kWh) yıllık
miktarı,
c)
İhracat faaliyeti için öngörülen başlama tarihi ve faaliyet
süresi,
d)
İhraç edilmesi öngörülen elektrik enerjisinin ülke sınırındaki teslim
noktaları,
e)
İhracatta kullanılacak yöntem,
f)
Bulunması halinde, ihracat yapılacak ülkedeki tüzel kişiyle yapılan anlaşma veya
bu anlaşmayla ilgili söz konusu tüzel kişiden alınan
belge.
İthalat ve/veya ihracat faaliyeti için
yapılacak başvurular
Madde 8 — Toptan satış lisansı veya perakende satış lisansına sahip
tüzel kişiler tarafından; mevcut ya da yapılacak
hatlar vasıtasıyla uluslararası enterkonneksiyon şartı
oluşmuş ülkelerden ya da ülkelere, ithalat ve/veya
ihracat faaliyetlerinde bulunmak üzere 7 nci maddede
belirtilen çerçevede başvuruda bulunulması halinde, Kurum tarafından, 3154
sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanuna göre oluşturulan Bakanlık görüşü ile teknik konulara ilişkin olarak TEİAŞ
ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin görüşü
alınır.
Görüşlerin olumlu olması halinde, başvuru Kurum ilan panosu ile Kurum
internet sayfasında duyurulur. Duyuruyu izleyen on iş
günü içerisinde, aynı hattı kullanmak suretiyle ithalat ve/veya ihracat
faaliyetinde bulunmak isteyen toptan satış lisansı veya perakende satış
lisansına sahip tüzel kişiler de Kuruma başvurabilir. Süresinde yapılan
başvurular sonuçlandırılıncaya kadar aynı hat için yeni başvuru kabul edilmez.
Aynı
hat için birden fazla başvuru olması halinde, başvurular bu Yönetmelik hükümleri
doğrultusunda sonuçlandırılmak üzere TEİAŞ’a ve/veya
ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye bildirilir. TEİAŞ ve/veya dağıtım
lisansı sahibi tüzel kişiler, kapasite tahsisine ilişkin işlemleri bu Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde kırkbeş gün içerisinde
sonuçlandırarak, Kurul kararı alınmasını teminen
sonucu Kuruma bildirir.
Ulusal
elektrik sisteminin elektrik enerjisinin ithal ya da
ihraç edileceği ülkenin elektrik sistemi ile senkron paralel şekilde
işletilebilmesinin mümkün olmaması durumunda ithalat veya ihracat
faaliyetlerinden hangisinin yapılacağına ilişkin olarak Bakanlık görüşü esas
alınır.
Toptan
satış lisansı sahibi bir özel sektör toptan satış şirketinin ithal edeceği
elektrik enerjisi miktarı da dahil olmak üzere iştirakleriyle birlikte piyasada
sahip olacağı toplam pay, piyasada bir önceki yılda tüketilen toplam elektrik
enerjisi miktarının yüzde onunu geçemez.
Başvuruların incelenmesi, değerlendirilmesi
ve sonuçlandırılması
Madde 9 — İthalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunması Kurul
kararıyla uygun bulunan lisans sahibi tüzel kişiye; öngörülen ithalat ve/veya
ihracat faaliyetine ilişkin olarak başvuru sırasında sunulan belgelere uygun
anlaşmaların aslı veya noter onaylı bir örneğinin, enterkonneksiyon anlaşmasının ve lisans tadil bedelinin
Kuruma ibraz edilmesi durumunda faaliyet izni verileceği ve bu yükümlülüğün
altmış gün içerisinde yerine getirilmesi yazılı olarak
bildirilir.
Yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde, ithalat ve/veya ihracat
faaliyetine izin verilmesine ilişkin hükümler Kurul onayı ile ilgili tüzel
kişinin lisansına derç edilir ve Kurum internet
sayfasında yayımlanmak suretiyle duyurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İthalat ve/veya İhracat Faaliyetine
İlişkin Lisans Hükümleri ve Serbest Bölgeler
İthalat ve/veya ihracat faaliyetinin
süresinden önce sona erdirilmesi
Madde 10 — Toptan veya perakende satış lisansı sahibi bir tüzel
kişinin, lisansı kapsamında sürdürmekte olduğu ithalat ve/veya ihracat
faaliyetine süresinden önce son vermek istemesi durumunda, faaliyetin sona
erdirilmek istendiği tarihten en az dört ay önce Kuruma ve TEİAŞ veya ilgili
dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye başvuruda bulunulması zorunludur. Bu durumda
18 inci madde hükümleri uyarınca işlem tesis edilir.
İthalat ve/veya ihracat faaliyetinin
süresi
Madde 11 — Toptan veya perakende satış lisanslarında, ithal ve/veya
ihraç edilecek elektrik enerjisi miktarı ile sürelerini kapsayan program ayrı
bir bölüm olarak yer alır.
İthalat ve/veya ihracat faaliyetine ilişkin izin süresi ilgili lisansın
geçerlilik süresini aşmamak kaydıyla bu süreden farklı
olabilir.
Elektrik enerjisinin ithalatı ve/veya ihracatına ilişkin hükümlerde
yapılacak her türlü değişiklik ya da süre uzatımı
talebi lisans tadili gerektirir ve ilgili lisansın diğer tüm hükümlerine ilişkin
değişiklik ya da süre uzatımından ayrı olarak ele
alınır.
Lisans sahibi tüzel kişinin ithalat ve/veya
ihracat faaliyetine ilişkin yükümlülükleri
Madde 12 — Lisans sahibi tüzel kişiler, ithalat ve/veya ihracat
faaliyeti çerçevesinde yapılan elektrik enerjisi nakli için TEİAŞ ve/veya ilgili
dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilere, ilgili mevzuatta yer alan usul ve
esaslara göre belirlenen ödemeleri yapmakla yükümlüdür.
Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler, ithal ettikleri elektrik
enerjisinin serbest olmayan tüketicilere satışını, Elektrik Piyasası Tarifeler
Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak yapmak zorundadır.
Lisans
sahibi tüzel kişilerin bu Yönetmelik kapsamında yapmış oldukları anlaşmaların
hükümleri ancak Kuruma yazılı bildirimde bulunulması ve Kurulun onayının
alınması şartıyla değiştirilebilir.
Lisans
sahibi tüzel kişiler, ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilişkin olarak Kurumca
gerekli görülmesi halinde her türlü ek bilgi ve belgeyi sunmakla
yükümlüdür.
Elektrik enerjisinin ithalatı ve/veya ihracatı faaliyetinin Kurul
tarafından hangi durumlarda sınırlandırılabileceğine ilişkin hükümlere ilgili
lisanslarda yer verilir.
Serbest bölgeler
Madde 13 — Yurt içinden serbest bölgelere elektrik enerjisi satışı,
elektrik piyasası açısından tüketicilere yapılan satış olarak değerlendirilir ve
bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Enterkonneksiyon Hatlarında Kapasite Tahsisine İlişkin Genel
Esaslar
Enterkonneksiyon hat kapasitelerinin
tahsisi
Madde 14 — Enterkonneksiyon hat
kapasitelerinin tahsisi, enterkonneksiyon hat
kullanımının denetimi ve bu hatlardaki kısıt yönetimi, enterkonneksiyon hatlarının gerilim seviyesine
göre;
a) 36
kV üzeri gerilim seviyelerindeki hatlar için
TEİAŞ,
b) 36
kV ve altındaki gerilim seviyelerindeki hatlar için
dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler,
tarafından yürütülür.
Enterkonneksiyon hat kapasitelerinin duyurulması
Madde 15 — TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel
kişiler;
a) Bir
enterkonneksiyon hattının işletmeye
alınması,
b) Bir enterkonneksiyon hattındaki kapasite kullanımının, belirli
bir nedenle son bulması,
c) İşletmede olan bir enterkonneksiyon hattında herhangi bir nedenle oluşacak
kapasite artışı,
hallerinde ortaya çıkacak kapasiteler hakkındaki
bilgileri, söz konusu kapasitenin kullanıma açılacağı tarihten en az dört ay
önce Kuruma bildirir ve Kurul kararı alınmasını takiben internet sayfasında duyurur.
Mevcut
enterkonneksiyon hatları ile ilgili olarak, TEİAŞ veya
dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından yapılan duyurularda asgari
olarak;
a)
Hatların güvenlik, işletme ve planlama ile ilgili standartları, NTK hesabına
ilişkin olarak kullanılan yöntemler hakkındaki bilgilere,
b)
Şebeke ve çevre şartları da göz önüne alınarak hesaplanmış NTK
değerlerine,
c) TEK
değerlerine ve bu kapasitelerin nasıl kullanılmakta olduğuna,
d)
Enterkonneksiyon hatlarının KKK ve KAK değerlerine ve
kullanım şartlarına,
yer verilir.
Enterkonneksiyon hat kapasite tahsisine ilişkin usul ve
esasların belirlenmesi
Madde 16 — Kullanıma açık enterkonneksiyon hatlarının güç ve/veya enerji kapasite
tahsisi ile ilgili usul ve esaslar, piyasa şartları dikkate alınarak TEİAŞ veya
dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından, lisansları kapsamında
işletmekte oldukları enterkonneksiyon hatları için
genel olarak veya gerekli görülen durumlarda hat bazında belirlenerek Kuruma
teklif edilir. Usul ve esasların, hat ya da hatlardaki
kapasitelerin kullanımına ilişkin yeni uygulama dönemlerinin başlaması öngörülen
tarihten en az dört ay öncesinden Kuruma teklif edilmesi esastır. Usul ve
esaslar Kurul kararı ile yürürlüğe girer.
TEİAŞ
veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, enterkonneksiyon hattı kapasite tahsis yönteminin
belirlenmesi ve uygulanmasında;
a)
Eşit taraflar arasında ayrım gözetilmemesi,
b)
Rekabetin geliştirilmesi,
c)
Yöntemin serbest piyasa şartlarına uygun olması,
ilkeleri doğrultusunda hareket
eder.
Bir
enterkonneksiyon hattının tamamı ya da bir kısmının bir kullanıcıya tahsis süresi bir defada
bir yılı geçemez.
Kapasite tahsisi için aday tüzel kişilerin diğer ülke temsilcileri ya da diğer ülkelerdeki tüzel kişiler ile yaptıkları
anlaşmalar enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisinde
dikkate alınmaz.
Kapasite tahsis sürecinde TEİAŞ veya ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel
kişi tarafından, hattın kullanımı için başvuruda bulunan tüzel kişilere söz
konusu enterkonneksiyon hattı ile ilgili teknik
bilgiler, ölçüm yerleri ve gerekli olabilecek diğer bilgiler verilir ve internet sayfasından duyurulur.
Kurul,
gerekli gördüğü durumlarda enterkonneksiyon hatlarına
ilişkin kapasite tahsisi ile ilgili olarak, yukarıda sıralanmış ilkeler
doğrultusunda TEİAŞ veya ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden görüş
isteyerek uygulanan yöntemi değiştirebilir.
Kısıt yönetim bedelleri ile ilgili
kurallar
Madde 17 — Enterkonneksiyon hatlarının
kapasite tahsisi hususunda enterkonneksiyon hattının
tam kapasitesi ya da kapasitenin bir bölümü belirli
bir nedenle kullanıma kapatılmamış ise, hattın tüm kapasitesinin kullanıcılara
tahsisi öngörülür.
Hatlarda, kullanıma kapalı olma nedeni dışında, talep bulunmaması
nedeniyle atıl kalmış kapasite mevcut ise, ya da tek
bir tüzel kişi talebi nedeni ile rekabet şartları ortadan kalkmış ise, bu
durumun başlangıcından itibaren, söz konusu enterkonneksiyon hattı için kısıt yönetim bedeli tahakkuk
ettirilmez. Ancak, kullanım dönemi içerisinde herhangi bir nedenle kapasite
tahsisi iptali nedeniyle atıl bir kapasite ortaya çıktığı takdirde, bu durum
mevcut enterkonneksiyon hattı kapasitesini kullanan
diğer kullanıcıların haklarını ve kısıt yönetimi bedellerini etkilemez. Böyle
bir durumda atıl kapasitenin 18 inci madde hükümleri uyarınca piyasaya yeniden
tahsisi öngörülür.
Enterkonneksiyon hattı kapasite kullanımında uyulacak
kurallar
Madde 18 — Enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisine hak kazanmış lisans sahibi
tüzel kişilerin enterkonneksiyon hatlarını tam
kapasite ile kullanması esastır. Enterkonneksiyon
hattı kapasite tahsisinde ya da tahsis sonrası kısıt
olması durumunda, hattın kapasite kullanım süresi başladıktan sonra kapasite
kullanımı izlenir ve kullanım dönemi içerisinde kısa ve uzun dönemli
değerlendirmeler yapılır. Bu kapsamda, tahsis edilen kapasite dikkate
alındığında hesaplanacak kullanım faktörü itibarıyla verimli kullanılmayan
kapasiteler olması durumunda ilgili kullanıcının enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisi iptal edilebilir.
Kapasite tahsisinin iptal edilmesinin öngörüldüğü tarih Kuruma bildirilir. Enterkonneksiyon hattı kapasite kullanım hakkının iptalinin
Kurul kararıyla uygun bulunması durumunda, ilgili kullanıcının enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisinin iptal edileceği
ve kalan kullanım dönemi ve/veya yeni kullanım dönemi için tahsisat yapılacağı
TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından duyurulur. İlgili
kullanıcının hakları, kullanım hakkı Kurul kararıyla iptal edilene kadar devam
eder, ancak bu süre içerisinde ilgili kullanıcının iptale konu kullanım
şartlarını yerine getirmesi kendisine yeni haklar sağlamaz ve yeni kullanıcının
haklarını etkilemez. Yeni kullanıcının ödeyeceği kısıt yönetimi bedeli ile eski
kullanıcının önermiş olduğu fiyatlar arasında TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi
tüzel kişi için gelir kaybına neden olacak fiyat farkı var ise bu farkın neden
olacağı bedel eski kullanıcının teminatından tahsil edilir. TEİAŞ veya dağıtım
lisansı sahibi tüzel kişi kullanıcılardan, kapasite kullanım bedellerinin
ödenmemesi hallerini gözeterek teminat alabilir.
Kısıt yönetim bedellerinden
kaynaklanan gelirlerin kullanılması
Madde 19 — TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler kısıt
yönetim bedellerinden kaynaklanan gelirlerini, öncelikle;
a)
Yeni enterkonneksiyon hatlarının tesisinde,
b)
Mevcut enterkonneksiyon hatlarının NTK miktarının
artırılması için gereken iletim ve dağıtım sistemleri güçlendirmelerinin
tesisinde,
c) Mali ihtiyaçları ile ilgili ve
Kurul tarafından onaylanan diğer amaçlara yönelik olarak,
kullanabilir.
Elektrik enerjisinin ithalat ve/veya
ihracatına ilişkin yöntemlerin hat kapasitelerinin tahsisinde uygulanma
durumları
Madde 20 — Enterkonneksiyon şartının,
ulusal elektrik sisteminin diğer ülkeler ile senkron paralel çalışması şeklinde
oluşması halinde TEİAŞ;
a)
Enterkonneksiyon hatlarının aynı kullanım döneminde
ithalat ve ihracata açık olması durumunda her iki faaliyetin aynı anda
yapılabilmesi hususundaki kuralları,
b)
Enterkonneksiyon hatları ile ilgili kapasite
hesaplanması, enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisi,
kısıt yönetimi ve hatların denetimi hususlarında, uluslararası anlaşmaların
hükümleri doğrultusunda gerekli düzenlemeleri,
c) Bu
ülkeler ile ortak bir bölgesel pazar içinde bulunulması durumunda; kapasite
hesaplanması, enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisi,
kısıt yönetimi ve hatların denetimi hususlarında, daha önce imzalanmış bulunan
uluslararası anlaşmaların hükümleri doğrultusunda gerekli
düzenlemeleri,
Kuruma
teklif eder ve uygulamalar Kurul kararı ile yürürlüğe girer.
Ulusal
elektrik sisteminin birden fazla ülke ile senkron paralel olarak bağlantılı
olması durumunda, ulusal elektrik sistemi bu ülkeler arasındaki transit ticarete
açık ise, ticarete taraf ülkelerden alınacak tazminat hesabına ilişkin yöntem
uluslararası anlaşmaların ilgili hükümlerine uygun olarak TEİAŞ tarafından
Kuruma teklif edilir, Kurul onayı ile kabul edilir. Kurul, uluslararası
anlaşmalar çerçevesinde tazminat hesabına ilişkin yöntemi değiştirme veya uygun
gördüğü durumlarda yeniden belirleme hakkına sahiptir.
Ulusal
elektrik sisteminin diğer ülkeler ile senkron paralel çalışmadığı durumlarda;
TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, söz konusu hatlar için kapasite
hesaplanması, hat tahsisi, kısıt yönetimi ve hatların denetimi hususlarında,
daha önce imzalanmış bulunan uluslararası anlaşmaların hükümleri doğrultusunda
hareket eder.
Yeni enterkonneksiyon hatlarının toptan satış lisansı sahibi
tüzel kişiler tarafından yapılması
Madde 21 — TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler, elektrik
piyasasında ticaretin ve rekabetin arttırılması amacına yönelik olarak toptan
satış lisansı sahibi tüzel kişilere, mülkiyeti ve işletmesine ilişkin tüm hak ve
yetkiler TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi nam ve hesabına olması
kaydıyla enterkonneksiyon hatları inşa ettirebilir
ve/veya mevcut NTK’yi arttıracak iletim tesisleri
yaptırabilir. Bu hatların bedeli, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38
inci maddesi hükümleri doğrultusunda; sistem kullanım, sistem işletim ve kısıt
yönetim ücretlerinden mahsup etme yolu ile ilgili tüzel kişiye ödenir.
TEİAŞ
veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile anlaşarak hattı inşa eden ya da ettiren tüzel kişi, kısıt olması durumunda,
mahsuplaşma tamamlanana kadar yapılan hattın TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi
tüzel kişi tarafından belirlenecek NTK değerinin en fazla %50’sini kullanır. Bu
hakka sahip tüzel kişinin kısıt yönetim fiyatı kapasitenin geriye kalan kısmını
en uzun süre ile kullanan tüzel kişiler arasındaki en düşük kısıt yönetimi
bedelini ödeyen tüzel kişinin kısıt yönetim fiyatı üzerinden hesaplanır. Hak
sahibine, mücbir bir sebep olmaksızın, kendisine ait kapasiteyi en az %70
kapasitede kullanmadığı her ay için mahsuplaşmaya esas tüm fiyatlar %100 zamlı
olarak yansıtılır. Mahsuplaşma tamamlanıncaya kadar TEİAŞ’ın veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin
kontrolündeki %50 KAK’ın kullanılması için başka talep
olmaması durumunda, hattı inşa eden toptan satış lisansı sahibi tüzel kişinin
hat kapasite kullanım yüzdesi Kurul kararı ile söz konusu enterkonneksiyon hattının kullanımı için başka bir talep
gelene kadar artırılabilir. Aynı enterkonneksiyon
hattını yapmak ve/veya mevcut NTK’yi artıracak iletim
tesisleri yapmak için birden fazla talep olması halinde söz konusu iletim
tesisini onaylı projeye göre en ucuz fiyatla yapmayı teklif eden toptan satış
lisansı sahibi tüzel kişinin teklifi kabul edilir. Hattı yapan toptan satış
lisansı sahibi tüzel kişinin lisansı, hattın kullanılmaya başlamasının öncesinde
ve mahsuplaşma işleminin son durumu değerlendirilerek her yıl Ocak ayı
içerisinde tadil edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son
Hükümler
Yürürlülükten kaldırılan
yönetmelik
Madde 22 — 4/9/2002 tarihli ve 24866 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Elektrik Piyasası İthalat ve İhracat Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 — TETAŞ, Kanunun
yayımından önce yapılmış olan ve Kanunun 2 nci
maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendi hükümlerine
göre devraldığı sözleşmelerden elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatına
ilişkin olanları, ilgili sözleşmelerde belirtilen usul ve esaslar ile lisansına
derç edilen hükümler çerçevesinde yürütür ve sona erdirir.
Geçici Madde 2 — Uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşana kadar ihraç kaydı ile
elektrik enerjisi ithalatına Bakanlık ve TEİAŞ’ın
görüşleri çerçevesinde Kurum tarafından izin verilir. Bu durumda; elektrik
enerjisinin ihracatı faaliyeti; ihracatın yapılacağı ülkede oluşturulacak izole
bölge, üretim yapması zorunlu olan bir üretim tesisinin veya bir ünitenin
yönlendirilmesi, veya asenkron paralel (DC)
bağlantıyla; elektrik enerjisinin ithalatı faaliyeti ise ünite yönlendirme veya
asenkron paralel (DC) bağlantı yöntemiyle yapılabilir.
Bu kapsamdaki ithalat ve ihracat faaliyetleri, uzlaştırma dönemleri bazında mali
uzlaştırma işlemlerine tabi tutulur.
Geçici Madde 3 — Uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden ya da bu ülkelere elektrik enerjisinin ithalatı ve/veya
ihracatı faaliyetlerinde bulunulmasına ilişkin olarak bu Yönetmelik çerçevesinde
usulüne uygun olarak Kuruma yapılan ve TEİAŞ’a
gönderilen başvurular ile ilgili enterkonneksiyon
hattı kapasite tahsisi için, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl
süre ile doğrudan kapalı zarf usulü ile teklif alma yöntemi uygulanır. Hat
kapasite tahsisleri bir yıl süre için yapılır.
Birinci fıkra çerçevesinde tahsis edilen kapasitenin kullanımı enterkonneksiyon anlaşmasının yürürlüğe girmesini takip eden
ayın ilk gününden başlar ve bir sonraki kullanım dönemi başlangıcına kadar devam
eder.
Geçici Madde 4 — Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden itibaren bir yıl süre içinde tahsis edilen kapasiteler için, enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisinde ya da tahsis sonrası kısıt olması durumunda, hattın kapasite
kullanım süresi başladıktan sonraki ilk bir ay ve son üç ay hariç tutulmak üzere
her ay sonunda değerlendirme yapılır. Tahsis edilen kapasite dikkate alındığında
hesaplanacak kullanım faktörü itibarıyla, kullanılan kapasitenin son ay için %
60’dan ya da son üç ay ortalamasının %70’den az olması
durumunda, kullanılmayan kapasiteler için ilgili kullanıcının enterkonneksiyon hattı kapasite tahsisi, yeni tahsisat
yapılarak iptal edilir. Yeni tahsisat sürecinde kullanıcıların hakları ve TEİAŞ’ın gelir kaybına ilişkin olarak 18 inci madde
hükümleri uygulanır. Kullanım faktörü hesaplamasında Milli Yük Tevzi Merkezinin
talimatları veya söz konusu hattaki kullanıcının kusurunun bulunmadığı arızalar
nedeni ile oluşabilecek, hat kullanımını engelleyici durumlarda hattın
kullanılamadığı süreler dikkate alınmaz.
Geçici Madde 5 — Uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşana kadar ihracat kaydıyla
elektrik enerjisi ithalat faaliyeti,
ilgili tüzel kişinin bu faaliyeti gerçekleştireceği tüm enterkonneksiyon hatlarında birbirinden bağımsız olarak
tahsis hakkı kazanması sonucunda mümkün olabilir.
Geçici Madde 6 — 36 kV ve altındaki gerilim seviyelerinden ithalat ve/veya
ihracat faaliyeti için başvurular 1/1/2007 tarihi itibarıyla
başlar.
Yürürlük
Madde 23 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 24 — Bu Yönetmelik hükümlerini Başkan
yürütür.
| 
ELEKTRİK
PİYASASI İTHALAT VE İHRACAT YÖNETMELİĞİ