EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK

20 Temmuz 2005 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 25881

Devlet Bakanlığından:

Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik

BİRİNCİ KISIM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç, kapsam ve dayanak

Madde 1- Bu Yönetmelik; Türkiye Cumhuriyeti ile Tunus Cumhuriyeti arasında imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti ile Tunus Cumhuriyeti Arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Ortaklık Anlaşması”na göre hazırlanmış olup, söz konusu Anlaşmanın 22 nci maddesinde belirtilen “Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol III”ün uygulanmasına dair usul ve esasları düzenlemektedir.

Tanımlar

Madde 2- Bu Yönetmelikte geçen;

Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Tunus Cumhuriyeti Arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Ortaklık Anlaşmasını,

Taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ve Tunus Cumhuriyetini,

Müsteşarlık: Gümrük Müsteşarlığını,

Menşe İspat Belgesi: EUR.1 Dolaşım Sertifikası, EUR-MED Dolaşım Sertifikası, Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanını,

EUR.1 ve EUR-MED Dolaşım Sertifikaları: Menşeli ürünlerin Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere gümrük idareleri veya Müsteşarlık tarafından yetkili kılınacak kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince vize edilen, örnekleri EK III (a) ve EK III (b)’de yer alan Formları,

EUR.1 ve EUR-MED Dolaşım Sertifikaları Başvuru Formu: İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi tarafından EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikaları talep edilmek üzere doldurulması gereken, örnekleri EK III (a) ve EK III (b)’de yer alan Formları,

Fatura Beyanı ve EUR-MED Fatura Beyanı: İhracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerinde belirtilen, metni EK IV (a) ve (b)’de yer alan, usulüne uygun olarak yapılan Beyanları,

İmalat: Montaj veya özel işlemler de dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutmayı,

Madde: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir girdi, hammadde, parça veya aksamlar ve benzerini,

Ürün: Bilahare başka bir imalatta da kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürünü,

Eşya: Hem madde hem de ürünü,

Gümrük Kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın VII’nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Gümrük Kıymetine İlişkin 1994-Dünya Ticaret Örgütü Anlaşması’na göre tespit edilen kıymeti,

Fabrika Çıkış Fiyatı: Ürün için taraf ülkelerden birinde, nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün madde kıymetlerinin dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenmiş veya ödenecek yurt içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,

Maddelerin Kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan maddelerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti, bunun bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde ise taraf ülkelerden birinde maddeler için ödenen tespiti mümkün ilk fiyatı,

Menşeli Madde Kıymeti: “Maddelerin Kıymeti” tanımına uygun olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür maddenin gümrük kıymetini,

Katma Değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dahil edilen bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde sayılan diğer ülkeler menşeli her bir maddenin gümrük kıymetinin, veya bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde ilgili taraf ülkede veya Türkiye’de bu madde için ödenmiş ilk doğrulanabilir fiyatın çıkarılması ile bulunan değeri,

Fasıllar ve Pozisyonlar: Bu Yönetmelikte "Armonize Sistem" veya "AS" olarak geçen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi’ni oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonları (dört haneli kodlar),

Sınıflandırma: Belirli bir pozisyonda ürün veya maddelerin sınıflandırılmasını,

Sevkiyat: Ya bir ihracatçıdan bir alıcıya birlikte gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,

ifade eder.

“Ülkeler” tabiri karasularını da içerir.

İKİNCİ KISIM

Menşeli Ürünler

BİRİNCİ BÖLÜM

Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Şartları

Menşe kuralı

Madde 3 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilir:

a) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtildiği şekilde, tamamen ilgili taraf ülkede elde edilen ürünler,

b) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtildiği şekilde, ilgili taraf ülkede yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş maddeler ihtiva ederek anılan taraf ülkede elde edilmiş ürünler.

Menşe kümülasyonu

Madde 4- Kümülasyon uygulamasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak, Türkiye, Bulgaristan, İsviçre (Lihtenştayn dahil[1]), İzlanda, Norveç, Romanya veya Avrupa Topluluğu menşeli maddeler, Türkiye veya ilgili taraf ülkede bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen işlemlerin ötesinde bir işlemden geçmiş olmaları şartıyla, Türkiye veya ilgili taraf ülke’de elde edilmiş bir ürün içine dahil edildikleri takdirde, Türkiye veya ilgili taraf ülke menşeli olarak kabul edilirler. Bu maddelerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.

b) Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesi hükümlerine tabi olarak Faroe Adaları veya 27 ve 28 Kasım 1995 tarihinde gerçekleştirilen Avrupa-Akdeniz Konferansında kabul edilen Barselona Deklarasyonuna dayanarak Avrupa-Akdeniz ortaklığına katılan, Türkiye hariç ülkeler[2] menşeli maddeler, Türkiye veya ilgili taraf ülkede bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen işlemlerin ötesinde bir işlemden geçmiş olmaları şartıyla, Türkiye veya ilgili taraf ülkede elde edilmiş bir ürün içine dahil edildikleri takdirde, Türkiye veya ilgili taraf ülke menşeli olarak kabul edilirler. Bu maddelerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.

c) Bir taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlem bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen işlemlerin ötesine geçmez ise, yalnızca o taraf ülkede eklenen katma değerin, bu maddenin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli kullanılan maddelerin kıymetini geçmesi halinde elde edilen ürün menşeli olarak kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, ilgili taraf ülkedeki imalat işlemlerinde kullanılan en yüksek kıymete sahip olan ürün dikkate alınarak elde edilen ürün, o ülke menşeli olarak kabul edilir.

d) Bu maddenin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ülkelerden biri menşeli olup, ilgili taraf ülkede hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu ülkelerden birine ihraç edilmeleri halinde menşeli ürün statülerini korurlar.

e) Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin uygulanması için, elde edilen ürünlerin Türkiye veya ilgili taraf ülkede müteakip işçilik veya işleme tabi tutulması halinde Türkiye, Tunus, Cezayir veya Fas’ta yapılan işçilik veya işlem Türkiye’de yapılmış gibi mütalaa edilir. Bu hüküm gereğince menşeli ürünlerin anılan ülkelerin iki veya daha fazlasında elde edilmesi halinde bu ürünler ancak gerçekleştirilen işçilik veya işlemin bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen işlemlerin ötesinde olması kaydıyla Türkiye veya ilgili taraf ülke menşeli kabul edilir.[3]

f) Bu maddede düzenlenen kümülasyon sadece, dahil edilen maddeler veya ürünlerin bu Yönetmelikteki kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması ile menşeli ürün statüsünü elde ettikleri takdirde uygulanabilir.

g) Müsteşarlık bu madde hükümlerinin ve bu hükümlerden doğacak sonuçların tatbikini mümkün kılacak düzenlemeler sonuçlandırıldıktan sonra uygulamanın başlangıç tarihi ile diğer düzenlemeleri genel bir tebliğ ile duyurur.

Tamamen elde edilmiş ürünler

Madde 5- Aşağıda belirtilen ürünlerin tamamen taraf ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:

a) Kendi topraklarından veya deniz yataklarından çıkarılan mineral ürünler,

b) Taraf ülkede hasat edilen bitkisel ürünler,

c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar,

d) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler,

e) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen ürünler,

f) Taraf ülke karasuları dışında kendi gemileri tarafından denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler,

g) Münhasıran bu maddenin (f) bendinde belirtilen ürünlerden, kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler,

h) Taraf ülkede toplanmış, yalnızca hammaddelerin geri kazanılabilmesine müsait, sadece sırt geçirmeye veya atık olarak kullanılmaya elverişli kullanılmış lastikler dahil olmak üzere, kullanılmış maddeler,

i) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar,

j) Kendi karasuları dışındaki deniz toprağı veya deniz toprağı altı ile ilgili münhasır işletme haklarına sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan ürünler,

k) Münhasıran bu maddenin (a) ila (j) bentlerindeki ürünlerden üretilmiş eşya.

Bu maddenin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerinde geçen 'kendi gemileri' ve ‘kendi fabrika gemileri' tabirleri sadece;

1) Bir taraf ülkede kayıtlı veya tescilli,

2) Anılan taraf ülke bayrağı altında seyreden,

3) En az % 50’sine bu taraf ülke vatandaşları tarafından sahip olunan veya; idare merkezinin taraf ülkelerden birinde bulunduğu, müdür veya müdürlerinin, Yönetim veya Denetleme Kurulu Başkanı ve bu kurulların üyelerinin çoğunluğunun bu taraf ülke vatandaşı olduğu ve ilaveten ortaklık veya limited şirket durumunda sermayesinin en az yarısının taraf ülkelere veya bunların kamu kuruluşları veya vatandaşlarına ait olduğu bir şirket tarafından sahip olunan,

4) Yönetici ve yetkilileri bu taraf ülke vatandaşı olan,

5) Mürettebatının en az % 75’i bu taraf ülke vatandaşı olan

gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.

Yeterli işçilik veya işlem görmüş ürünler

Madde 6- Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesine göre tamamen elde edilmemiş ürünler, EK II'de yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler. EK II'de yer alan listede belirtilen şartlar, Anlaşma kapsamındaki tüm ürünler için, bu ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan maddeler üzerinde yapılması gerekli işçilik ve işlemleri göstermekte olup, sadece bu maddelerle ilgili olarak uygulanır. Aynı şekilde, eğer söz konusu listede o ürün için belirtilen şartları yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün, başka bir ürünün imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde yer aldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar, kendisine uygulanamaz ve bu malların imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan maddeler dikkate alınmaz.

Birinci fıkraya rağmen, listede belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan maddeler, ancak;

a) Toplam kıymetlerinin, ürünün fabrika çıkış fiyatının % 10'unu geçmemesi,

b) Menşeli olmayan maddelerin azami değeri olarak listede verilmiş olan yüzdelerin, bu bendin uygulanması suretiyle aşılmaması

koşullarıyla kullanılabilirler. Bu fıkra, Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü Fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.

Bu maddenin birinci ve ikinci fıkra hükümleri, üretim sırasında gerçekleştirilen işlem veya işçiliğin bu Yönetmeliğin 7 nci madde hükümlerine göre yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır.

Yetersiz işçilik veya işlem

Madde 7- Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen koşulların sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, bu maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler, menşeli ürün statüsü verilmesi için yetersiz işçilik veya işlemler olarak kabul edilir:

a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler,

b) Ambalaj, ayırma ve birleştirme,

c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma,

d) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya presleme,

e) Basit boyama ve cilalama işlemleri,

f) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam beyazlatma, parlatma ve perdahlama,

g) Şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme işlemleri,

h) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, çekirdeklerini çıkarma, zarlarını ayıklama,

i) Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme,

j) Eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma dahil),

k) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri,

l) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri,

m) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri,

n) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması,

o) (a) ila (n) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha fazlasının bir arada yapılması,

p) Hayvan kesimi.

Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin bu maddenin birinci fıkrası hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, taraf ülkelerden birinde gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar, Aksam,

Setler ve Etkisiz Unsurlar

Nitelendirme birimi

Madde 8- Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında nitelendirme birimi, AS Nomanklatürünü kullanmak suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür.

Buna göre,

a) Muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürün bir bütün olarak nitelendirme birimidir.

b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon içinde sınıflandırılan, belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilmelidir.

Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşeinin tespiti açısından da dahil edilir.

Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam

Madde 9- Bir cihaz, makina, alet veya aracın parçası beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan ve bu nedenle ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz, makina, alet veya araç içinde mütalaa edilir.

Setler

Madde 10- Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Kuralında tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünler menşeli ürün ise, o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden müteşekkil ise, menşeli olmayan ürünlerin kıymetinin setin fabrika çıkış fiyatının %15'ini geçmemesi koşuluyla, set bir bütün olarak o ülke menşeli kabul edilir.

Etkisiz unsurlar

Madde 11- Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek için, imalatında kullanılabilecek;

a) Enerji ve yakıtın,

b) Tesis ve teçhizatın,

c) Makine ve aletlerin,

d) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyanın

menşeini belirlemek gerekmez.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Ülkesel Gereklilikler

Ülkesellik ilkesi

Madde 12- İkinci Kısım'da yer alan menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi ile bu maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, taraf ülkelerden birinde kesintisiz olarak yerine getirilmelidir.

Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde;

a) Geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş bulunan eşya ile aynı olduğu, ve

b) Söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı

gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde, menşeli olmadığı kabul edilir.

İkinci Kısım’da belirlenen kurallar uyarınca kazanılan menşe statüsü, taraf ülkelerin birinden ihraç edilen ve daha sonra yeniden ithal edilen maddeler üzerinde, taraf ülkeler dışında yapılan işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde etkilenmeyecektir:

a) Söz konusu maddeler tamamen taraf ülkelerden birinde elde edilmişler veya ihraç edilmelerinden önce bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen yetersiz işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmişlerse, ve

b) Gümrük idareleri; geri gelen eşyanın, ihraç edilen maddelerin işçilik veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği ve bu madde hükümlerinin uygulanması ile taraf ülkeler dışında kazanılan toplam katma değerin, menşe statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının % 10’unu aşmadığı hususlarında ikna edilmişlerse.

Bu maddenin üçüncü fıkrası amaçları açısından, İkinci Kısım’da düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, taraf ülke dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan tüm maddeler için EK II’deki listede belirlenen bir azami kıymet koşulu bulunduğu durumda, ilgili taraf ülkede ürüne dahil edilen menşeli olmayan maddelerin toplam kıymeti ile bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla, taraf ülke dışında kazanılmış toplam katma değer birlikte dikkate alındığında, belirlenen yüzdeyi aşmayacaktır.

Bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası hükümlerinin uygulanması amacıyla, “toplam katma değer”, orada dahil edilen maddelerin kıymetlerini de içerecek şekilde, taraf ülke dışında oluşan tüm maliyetleri ifade eder.

Bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası hükümleri, EK II’deki listede düzenlenen koşulları yerine getirmeyen veya sadece bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan genel tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz.

Bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası hükümleri Armonize Sistemin 50 ila 63. fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.

Taraf ülke dışında yapılan ve bu madde hükümleri tarafından kapsanan türde, herhangi bir işçilik veya işlem, hariçte işleme veya ilgili diğer düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür.

Doğrudan nakliyat

Madde 13- Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli muamele sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmiş, taraf ülkeler arasında doğrudan nakledilen ürünler veya bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen kümülasyonun uygulanabilir olduğu diğer ülkeler üzerinden nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber tek bir sevkiyata konu ürünler, aktarma veya geçici depolama yoluyla, ancak transit geçtikleri veya depolandıkları ülkenin gümrük yetkililerinin gözetimi altında kalmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları şartıyla, gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilirler.

Menşeli ürünler taraf ülkeler dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile nakledilebilirler.

Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan hükümlerin yerine getirildiğinin, ithalatçı ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerin ibrazı yoluyla yapılır:

a) İhracatçı ülkede düzenlenmiş transit ülkesi geçişini kapsayan tek bir sevk evrakı ya da,

b) Transit ülkesinin gümrük yetkililerince düzenlenen, ürünlerin;

1) Tam bir tanımını veren,

2) Boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve varsa kullanılan gemilerin veya diğer nakil araçlarının adlarını belirten,

3) Transit ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu belgeleyen

bir sertifika veya,

c) Bunların temin edilememesi halinde, ikame kanıtlayıcı belgeler.

Sergiler

Madde 14- Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen kümülasyonun uygulanabilir olduğu ülkeler dışında, taraflardan birisince bir başka ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında diğer tarafa ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;

a) İhracatçının bu ürünleri taraflardan birisinden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve burada sergilediği,

b) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer taraftaki bir kimseye satıldığı veya tasarrufuna verildiği,

c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği, ve

d) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı

hususlarında ikna edilmesi kaydıyla, ithallerinde Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar.

Beşinci Kısım hükümlerine uygun olarak bir menşe ispat belgesi düzenlenmeli veya hazırlanmalı ve normal usullere uygun olarak ithalatçı ülke gümrük yetkililerine ibraz edilmelidir. Bu belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilmelidir. Gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin koşullar hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.

Bu maddenin birinci fıkrası, yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünün gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Geri Ödeme veya Muafiyet

Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması

Madde 15- Beşinci Kısım hükümlerine uygun olarak menşe ispat belgesi düzenlenen veya hazırlanan taraf ülkelerden veya bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan maddeler, taraf ülkelerde her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete tabi değildir.

Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen yasak;

a) Taraflardan herhangi birisinde imalatta kullanılan maddelere uygulanabilen gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin kısmen veya tamamen iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye,

b) Ürünlerin söz konusu maddelerden elde edilip ihraç edildiği ve dahilde kullanım için alıkonmadığı hallerde, ve

c) Bu tür iade, muafiyet veya geri ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde geçerli olduğu durumlarda

uygulanır.

Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı, menşeli olmayan maddeler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme sağlanmadığını ve bu maddelere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş etkili vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmalıdır.

Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen ambalajlara, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen set halindeki ürünlere, menşeli olmadıkları durumlarda uygulanır.

Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, yalnızca Anlaşmanın uygulandığı türden maddeler için geçerlidir. Ayrıca bu hükümler, Anlaşma hükümleri uyarınca ihracatta uygulanabilen tarım ürünleri için ihracat iadesi sisteminin işlemesine engel teşkil etmezler.

Ürünler, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın Türkiye veya ilgili taraf ülke menşeli olarak kabul ediliyorlarsa bu maddenin birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.

Bu maddenin birinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Anlaşma kapsamındaki işlemlerde 31 Aralık 2009 tarihine kadar geçerli olmak üzere Armonize Sistemin 1 ila 24 üncü fasıllarında yer alan ürünler hariç olmak üzere, aşağıdaki koşullar çerçevesinde menşeli ürünler imalatında kullanılan maddelerin tabi olduğu gümrük vergileri veya eş etkili vergilerin geri ödenmesi veya bunlardan muafiyet düzenlemeleri uygulanabilir:

a) Türkiye veya Anlaşma’ya taraf diğer ülkede yürürlükte bulunan gümrük vergilerinin % 5’i veya daha düşük oranları, Armonize Sistem’in 25 ila 49 uncu ve 64 ila 97 nci fasıllarındaki ürünler açısından hükmünü sürdürür.

b) Türkiye veya Anlaşma’ya taraf diğer ülkede yürürlükte bulunan gümrük vergilerinin % 10’u veya daha düşük oranları, Armonize Sistem’in 50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünler açısından hükmünü sürdürür.

BEŞİNCİ KISIM

Eşyanın Menşeinin İspatına İlişkin İşlemler

BİRİNCİ BÖLÜM

Eşyanın Menşeinin İspatı

Menşe ispat belgeleri

Madde 16- Taraflardan biri menşeli ürünler, diğer taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanırlar:

a) Bir örneği EK III (a)’da yer alan bir EUR.1 Dolaşım Sertifikası,

b) Bir örneği EK III (b)’de yer alan bir EUR-MED Dolaşım Sertifikası,

c) Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen durumlarda, ihracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerinde belirtilen, metni EK IV(a) ve EK IV(b)’de bulunan, ilgili ürünleri teşhislerini mümkün kılmaya yeterli ayrıntıda tanımlayan bir beyan (bundan sonraki bölümlerde "Fatura Beyanı" veya “EUR-MED Fatura Beyanı” olarak atıfta bulunulacaktır).

Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler, bu Yönetmeliğin 35 inci maddesinde belirtilen durumlarda, yukarıda atıfta bulunulan belgelerden herhangi birisinin ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanırlar.

Bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen Anlaşmalar kapsamında, bu ülkelerde düzenlenmiş EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikası, Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı eşliğinde, Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasındaki gümrük birliği kapsamında olan Avrupa Topluluğu menşeli eşyanın Türkiye’ye ithalinde, 12 Eylül 1963 tarihli Ankara Anlaşması ve 23 Kasım 1970 tarihli Katma Protokol çerçevesinde yapılan düzenlemeler ile öngörülen tercihli tarife uygulanır.

Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan ülkelerden biri menşeli eşyanın, anılan maddede zikredilen bir başka ülkeden EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikası, Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı eşliğinde Türkiye’ye ithalinde, Türkiye ile eşyanın menşeli olduğu ülke arasında mevcut düzenlemeler ile öngörülen tercihli tarife uygulanır.

Fatura beyanı

Madde 17- Bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde geçen Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak düzenlenir:

a) Söz konusu Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı;

1) Bu Yönetmeliğin 37 nci maddesi çerçevesinde bir Onaylanmış İhracatçı tarafından, veya

2) Toplam kıymeti 6000 EURO'yu geçmeyen menşeli ürünler ihtiva eden bir veya daha fazla kaptan müteşekkil bir sevkiyat için, herhangi bir ihracatçı tarafından,

hazırlanabilir.

b) Fatura Beyanı, bu maddenin (c) bendi hükümlerine halel gelmeksizin, aşağıdaki hallerde uygulanabilir:

1) Söz konusu ürünlerin, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen diğer ülkelerden biri ile kümülasyon uygulanmaksızın Türkiye veya ilgili taraf ülke menşeli olduğunun kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi durumunda,

2) Söz konusu ürünlerin kümülasyonun uygulanabilir olduğu bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen diğer ülkelerden biri menşeli olduğunun, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ülkelerden biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi durumunda, (Bu durumda menşe ülkesinde bir EUR-MED Dolaşım Sertifikası veya EUR-MED Fatura Beyanı düzenlenmelidir.),

3) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (e) bendinde belirtilen kümülasyonun uygulanması ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi kaydıyla söz konusu ürünlerin Türkiye veya ilgili taraf ülke menşeli olduğunun kabulü durumunda.

c) EUR-MED Fatura Beyanı, söz konusu ürünlerin Türkiye, ilgili taraf ülke veya bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ve kümülasyonun mümkün olduğu diğer ülkelerden biri menşeli olduğunun kabulü, bu Yönetmeliğin diğer hükümlerini yerine getirmesi ve;

1) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ülkelerden biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanması,

2) Ürünlerin bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ülkelerden birine ihraç edilecek ürünlerin imalatına yönelik kümülasyon çerçevesinde girdi olarak kullanılması veya,

3) Ürünlerin varış ülkesinden, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ülkelerden birine yeniden ihraç edilmesi

durumunda düzenlenir.

d) EUR-MED Fatura Beyanı’na aşağıdaki İngilizce ibarelerden biri yazılır:

1) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ülkelerden biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanması suretiyle menşe kazanılmışsa, “CUMULATION APPLIED WITH” (Ülkenin/Ülkelerin İsmi),

2) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ülkelerden biri veya daha fazlası menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın menşe kazanılmışsa “NO CUMULATION APPLIED”.

e) Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı’nda bulunan ihracatçı, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu kanıtlayan ilgili tüm belgeleri, ihracatçı ülkenin gümrük idarelerinin talebi üzerine herhangi bir anda ibraz etmeye hazırlıklı olur.

f) Fatura beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı ihracatçı tarafından, metni EK IV(a) ve EK IV(b)’de yer alan, Anlaşmada aynı ekte belirtilen dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuatıyla uyumlu olan beyanın, fatura, teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa ile damgalanması veya basılması suretiyle hazırlanır. Beyan el yazısı ile de yapılabilir; bu takdirde, mürekkeple ve matbaa harfleriyle yazılır.

g) Fatura beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını ihtiva eder. Ancak, bu Yönetmeliğin 37 nci maddesi çerçevesinde onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı’nı kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin gümrük idarelerine vermiş olması koşuluyla, böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz.

h) Bir Fatura Beyanı veya EUR-MED Fatura Beyanı, ihracatçı tarafından, kapsadığı ürünlerin ihracatı esnasında veya ithalatından itibaren iki yıl içinde ithalatçı ülkede ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra da hazırlanabilir.

İKİNCİ BÖLÜM

EUR.1 Dolaşım Sertifikaları ve EUR-MED Dolaşım Sertifikaları’nın Düzenlenmesi ve Vize İşlemleri

EUR.1 Dolaşım Sertifikası ve EUR-MED Dolaşım Sertifikası’nın şekli, basımı ve dağıtılması

Madde 18- EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikası, EK III(a) ve EK III(b)'de belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek Müsteşarlık veya Müsteşarlıkça yetkili kılınacak kuruluş tarafından bastırılır ve ihtiyaca göre dağıtılır.

EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikası, yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi tarafından, birer örneği EK III(a) ve EK III (b)’de yer alan EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikası ile başvuru formunun bu Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması suretiyle yazılı başvurusu üzerine düzenlenir.

EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikalarının doldurulması

Madde 19- İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri, EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikaları ve Başvuru Formlarını, bu Sertifikaların arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak doldururlar.

a) Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre;

1) Sertifikalar Anlaşmada belirtilen dillerden birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.

2) Sertifikalar yazı makinası veya elle doldurulabilir. El yazısı ile doldurulmaları halinde mürekkepli kalem ve matbaa harfleri kullanılmalıdır.

3) Sertifika üzerinde silinti ve birbiri üzerine yazılmış sözcük ve ilaveler bulunmamalı, değişiklikler doğru olmayan kayıtların üzeri çizilerek, gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılmalıdır. Bu şekilde yapılan düzeltmelerin Sertifikayı düzenleyen kişi tarafından imzalanması ve gümrük idaresi tarafından tasdik edilmesi gerekir.

4) Sertifikada kayıtlı her bir maddeye sıra numarası verilir ve madde aralarında boşluk bırakılmaz. Son kaydın hemen altına sonradan bir ilave yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek, kullanılmayan yerler çapraz bir çizgiyle iptal edilir.

5) Sertifikalarda kayıtlı eşyanın, net tanınmalarına olanak verecek şekilde ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilmeleri gerekir.

Ayrıca ihracatçılar veya yetkili kanuni temsilcilerinin, EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikası Başvuru Formlarının arka yüzünde yer alan İhracatçı Beyanı’nda belirtilen hususları yer ve tarih göstererek imza ile teyit etmeleri gerekmektedir.

b) İhracatçı Beyanı, eşyanın menşeinin tespitini teminen, ihracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri tarafından;

1) Eşyanın imalatında kullanılan menşeli girdiler (Türkiye dahil, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde anılan ülkeler menşeli girdiler),

2) Bu girdilerin üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilik, ve

3) Eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan girdilere uygulanan işlem ve işçiliğin, EK II'de yer alan listede belirtilen şartları sağladığı

hususları da belirtilecek şekilde, eksiksiz olarak doldurulur ve bu hususları destekleyici tüm belgeler ibraz edilir.

c) EUR.1 veya EUR-MED Dolaşım Sertifikası, bu maddenin (d) bendi hükümlerine halel gelmeksizin aşağıdaki hallerde düzenlenebilir;

d) EUR-MED Dolaşım Sertifikası, söz konusu ürünlerin Türkiye, ilgili taraf ülke veya bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ve kümülasyonun mümkün olduğu diğer ülkelerden biri menşeli olduğunun kabulü, bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi ve;

1) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen ülkelerden biri menşeli girdilerle kümülasyon uygulanması,