GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA (DİE)   

10 Eylül 2003

DEVLET İSTATİSTİK ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI  2003 YILININ İKİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMİNE İLİŞKİN GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA İLE HARCAMA YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARINI AÇIKLADI.

2003 yılının ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre Gayri Safi Milli hasıla gelişme hızı % 3.7, Gayri Safi yurtiçi Hasıla gelişme hızı ise % 3.9 olarak hesaplandı.

2003 yılının ikinci üç aylık dönemine ilişkin harcamalar yöntemiyle hesaplanan Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sonuçlarına göre sabit fiyatlarla özel nihai tüketim harcamaları % 2.5, Gayri safi sabit sermaye oluşumu ise % 5.5 artış gösterilmiştir.

2003 yılının ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam imalat sanayinde % 5.1‘lik bir artış gerçekleşmiştir.

İmalat Sanayii Kamu Kesimi’nde; diğer kimyasal ürünler, petrol ve kömür türevleri, demir-çelik ve otomotiv sanayinde %10'un üzerinde üretim artışı; gıda, tütün, dokuma, giyim eşyası, ayakkabı, kağıt ve kağıt ürünleri, basım, yayın, ana kimya, plastik ürünleri, çimento, metal eşya, makine ve elektrik makineleri sanayilerinde ise %10'un üzerinde üretim düşüşü görülmüştür.

2003 yılının ikinci dönemine ilişkin toplam imalat sanayii üretim değeri içinde kamu kesiminin payı %22.7 dir.

İmalat Sanayii Özel Kesimi’nde; gıda, içki, deri ve kürk eşya, lastik ürünleri, plastik ürünleri, çanak, çömlek, çini porselen, diğer metal ana sanayii, makine sanayii ve otomotiv sanayinde %10’un üzerinde üretim artışı; tütün, ayakkabı ve petrol rafinerileri sanayinde %10’un üzerinde üretim azalışı görülmüştür.

2003 yılının ikinci döneminde özel imalat sanayii kesiminin payı ise %77.3 olmuştur.
 
b) Madencilik ve Taşocakçılığı Sektörü: 2003 yılı ikinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün devlet madencilik kesiminde %10.7’lik, özel madencilik kesiminde ise %1.2’lik üretim azalışı olmuştur.

c) Elektrik ve Su Kesimi: 2003 yılı ikinci döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre bu sektörün elektrik üretiminde %2.9’luk, su üretiminde ise %5.4’lük üretim artışı olmuştur.

3- İnşaat Sektörü: 2003 yılı ikinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre sabit fiyatlarla kamu kesimi katma değerinde %14.8’lik azalış, özel sektör inşaat faaliyetlerinde ise bu dönem m2 olarak hesaplanan tamamlanmış inşaatlarda geçen yılın aynı dönemine göre %15.2'lik azalış olmuştur.

4- Hizmet Sektörleri: 2003 yılı ikinci üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre imalat sektöründe görülen sabit fiyatlarla %5.1’lik artış ile ithalatta yine bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar değeriyle %30.5’lik artış hizmet sektörlerini etkilemiştir.

Bu sonuçlara  göre  sabit  fiyatlarla  gelişme  hızları;  Ticaret  Sektöründe  %6.0, Ulaştırma  ve Haberleşme Sektöründe %5.8, Serbest Meslek ve Hizmetler Sektöründe %3.6, İthalat Vergilerinde %20.5‘lik artış göstermiştir.

T.C. Merkez Bankası’ndan alınan geçici verilere göre Dış Alem Net Faktör Gelirleri bu dönemde net –442 milyon dolar olmuştur. İşçi dövizi girişi geçen yılın aynı dönemine göre %11.2’lik artış ile 574 milyon dolar olarak tahmin edilmiştir.
 

2003 YILI İKİNCİ ÜÇ AYLIK DÖNEMDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA % 36.5, SABİT FİYATLARLA % 3.7’DİR. BU DÖNEMDE ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %31.7 OLMUŞTUR.

 2003 YILININ İLK ALTI AYLIK DÖNEMİNDE GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA CARİ FİYATLARLA   147 337 304 MİLYAR TL, 1987 YILI FİYATLARIYLA 52 530 MİLYAR TL, 2003 YILI İLK ALTI AYLIK DÖNEMDE 2002 YILI İLK ALTI AYLIK DÖNEMİNE ORANLA GELİŞME HIZI CARİ FİYATLARLA %35.6, SABİT FİYATLARLA %5.4’DÜR. 2003 YILI İLK ALTI AYDA ZIMNİ FİYAT DEFLATÖRÜ %28.7 OLMUŞTUR.
 

 IV- HARCAMALAR YÖNTEMİYLE HESAPLANAN GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA SONUÇLARI

Harcama Gruplarındaki Gelişmeler: 2003 yılı ikinci üç aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre özel nihai tüketim harcamalarında sabit fiyatlarla % 2.5’lik bir artış görülmüştür. Bu dönemde kamu kesimi yatırımları %11.3’lük azalış, özel kesim yatırımları ise %11.9’luk bir artış göstermiştir.